Σλαβομακεδόνες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σλαβομακεδόνες
Македонци
Μακεντόντσι
Γλώσσες
Σλαβομακεδονικά
Θρησκεία
Ορθόδοξος Χριστιανισμός
Ισλάμ (οι Τορμπές)
Σχετιζόμενες εθνικές ομάδες
Νότιοι Σλάβοι και ιδιαίτερα Βούλγαροι[1]

Οι Σλαβομακεδόνες (σλαβομακεδονικά: Македонци, προφ. Μακεντόντσι) είναι ένας σλαβικός λαός που κατοικεί ως επί το πλείστον στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Οι Σλαβομακεδόνες μιλάνε τη σλαβομακεδονική, μιά νότια Σλαβική γλώσσα (άλλοτε αποκαλουμένη βουλγαρική ή σλαβονική[2]), την οποία αποκαλούν «μακεδονική» (σλαβομ. македонски, προφ. μακεντόνσκι).

Ορολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γλέντι Σλαβομακεδόνων στο Βερολίνο (2008).

Υπάρχει η άποψη ότι ο όρος Μακεδόνες (δηλαδή Σλαβομακεδόνες) και Μακεδονικό έθνος επινοήθηκε και διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου και ειδικότερα κατά τη γιουγκοσλαβική παρέμβαση στα ελληνικά πράγματα ως μέρος της διαδικασίας εξισορρόπησης μεταξύ του σερβικού και του βουλγαρικού ανταγωνισμού.[3] Ο όρος Σλαβομακεδόνες σήμερα φαίνεται να γίνεται γενικότερα αποδεκτός στην Ελλάδα με την έννοια ότι το δεύτερο συνθετικό είναι δηλωτικό του τόπου διαμονής ή προέλευσής τους και το πρώτο τής πιθανής καταγωγής τους[4] ή ειδικότερα της διάθεσης, βιώσεως ή ακόμη και της υιοθέτησης μιας αντίληψης με ιδιαίτερη πολιτισμική παράδοση. Σε χώρες εκτός ελλάδος χρησιμοποιείται κυρίως ο όρος Μακεδόνες / Macedonians. Ιστορικοί διαφορετικών Βαλκανικών χώρων αναφέρονται σε αυτή την εθνοτική ομάδα με διαφορετικούς χαρακτηρισμούς: όπως Σλαβόφωνοι Έλληνες ή Σλαβομακεδόνες (Έλληνες ιστορικοί όταν αναφέρονται στους ομιλητές της Σλαβομακεδονής γλώσσα στην περιοχή της Μακεδονίας στον Ελλαδικό χώρο), Βούλγαρους (Βούλγαροι ιστορικοί), Σλάβους της Μακεδονίας, Νότιους Σέρβους ή Αρχαίοι Σέρβοι (Σέρβοι ιστορικοί).[5] Ο όρος Σκοπιανοί και Σκόπια (εννοώντας την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας) επίσης χρησιμοποιείται ημιεπίσημα από το 1992 σε ομιλίες και μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα.[6]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γυναίκες από το χωριό Σμίλεβο της Μακεδονίας (1913).

Η Στρατιωτική Εγκυκλοπαίδεια της πρώην Γιουγκοσλαβίας κατατάσσει τους προγόνους των σημερινών κατοίκων της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας ως Σλάβους, ανθρώπους των πρώτων σλαβικών φυλών όπως οι Βερεζίτοι, οι Δραγουβίτοι, οι Σμόλιανοι, οι Ρίνχινοι, οι Βελεγιζίτοι και άλλοι, οι οποίοι εισήλθαν στη Βυζαντινή αυτοκρατορία τον 6ο και τον 7ο αιώνα μ.Χ.. Σύμφωνα με μία πηγή, τον 6ο με 7ο αιώνα κατοίκησαν Σλάβοι στην περιοχή της αρχαίας Μακεδονίας. Στη συνέχεια θεωρούντο ως επί το πλείστον Βούλγαροι και πολλοί από αυτούς σχεδόν μέχρι τον εικοστό αιώνα έβλεπαν τους εαυτούς τους ως Βουλγάρους.[7]

Για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας, ένα μεγάλο τμήμα αυτών των σλαβικών εθνοτικών ομάδων, κυρίως εκείνες που κατοικούν εντός των ορίων υφίσταται μια μείζονα αλλαγή ταυτότητας στο πλαίσιο του κινήματος του Μακεδονισμού, αποτέλεσμα της πολιτικής τάσης της Ελλάδας, της Σερβίας και της Βουλγαρίας για διεκδίκηση της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας από τα τέλη 19ου αι. και αρχές του 20ού αι.[8] Ιδιαίτερα στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Χένρι Νόελ Μπράιλσφορντ, δημοσιογράφος σύγχρονος της εποχής, περιέγραψε τους Σλάβους ομιλητές της γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας ως σχετιζόμενους, τόσο με τους Σέρβους όσο και με τους Βουλγάρους, χωρίς να τους αποδίδει ξεκάθαρη εθνικής συνείδηση, αποδεχόμενος ωστόσο ότι τμήμα του πληθυσμού είναι «οριστικά σερβικό», ενώ ένα άλλο τμήμα «καθαρά βουλγαρικό».[9]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεαρές σλαβομακεδόνισσες με παραδοσιακές φορεσιές.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

^ α: Σύμφωνα με την απογραφή πληθυσμού που έγινε στις 18 Μαρτίου 2001, στην Ελλάδα ζουν 747 άτομα με διαβατήριο της πΓΔΜ.[10]

Ωστόσο, στις ελληνικές απογραφές δεν τίθεται το ερώτημα της εθνικής συνείδησης και το ελληνικό κράτος δεν αναφέρει ύπαρξη σλαβομακεδονικής μειονότητας.
Η κυβέρνηση της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας το 1993 ισχυρίστηκε ότι υπάρχουν από 230.000 έως 270.000 «Μακεδόνες» (Σλαβομακεδόνες) στην ελληνική Μακεδονία,[11] ενώ το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι ισχυρίζεται ότι υπάρχουν από 10.000 έως 30.000 Σλαβόφωνοι με «μακεδονική» εθνική συνείδηση στην Ελλάδα.[12]
Το «Ουράνιο Τόξο», που αυτοπροσδιορίζεται ως «Κόμμα της μακεδονικής μειονότητας στην Ελλάδα» συμμετείχε στις Ευρωεκλογές του 2009 και έλαβε στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας 4.530 ψήφους (0,09%), από τις οποίες οι 2.594 στις εκλογικές περιφέρειες της Μακεδονίας.[13]

Πορτραίτα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Central and South-Eastern Europe 2004, Europa Publications, Psychology Press, 2003, σελ. 411. "The Macedonians are a Southern Slav people, closely related to Bulgarians"
  2. Κωνσταντίνος Τσώπρος, Αναμνήσεις από το Μελένικο, 1964 και 1992 ΙΜΧΑ GR ISSN: 0073-862Χ
  3. Σπυρίδων Σφέτας (Α.Π.Θ.), Η διαμόρφωση της σλαβομακεδονικής ταυτότητας. Μια επώδυνη διαδικασία, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Βάνιας, 2003
  4. Ιωάννης Κολιόπουλος, Λεηλασία Φρονημάτων, τόμ. Α΄, «Πρόλογος», σ.χ, εκδ. Βάνιας, 1995 ISBN 960-288-023-6
  5. Damianopoulos, Ernest N. (2012). The Macedonians: Their Past and Present. Palgrave Macmillan. σελ. 27-34. ISBN 978-0230339859. http://books.google.gr/books?id=5RjGAAAAQBAJ&pg=PA27#v=onepage&q&f=false. 
  6. Erik Sjöberg (2011). Battlefields of Memory The Macedonian Conflict and Greek Historical Culture. Sweden: Umeå University - Phd Thesis. σελ. 82. ISBN 978-91-7459-329-7. http://umu.diva-portal.org/smash/get/diva2:458014/FULLTEXT01.pdf. 
  7. Πηγή: Μπροκχάους Εγκυκλοπαίδεια - 21η έκδοση, Λειψία 2006. Τόμος 17, σελ. 488. (Brockhaus Enzyklopädie, 21. Auflage, Band 17, Leipzig usw. 2006, S. 488.) ISBN 3-7653-4117-7
  8. Gounaris Basil C. 1995, «Social cleavages and national 'awakening' in Ottoman Macedonia», East European Quarterly 29, 409-426.
  9. http://www.promacedonia.org/en/hb/hb_4_10.html Brailsford H. N. 1906, Macedonia: Its races and their future, London, 101.
  10. «Πίνακας 7: Αλλοδαποί κατά υπηκοότητα, φύλο και επίπεδο εκπαίδευσης - Σύνολο Ελλάδας και Νομοί (σελ. 5)». Greek National Statistics Agency. http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/A1602/Other/A1602_SAM07_TB_DC_00_2001_07_F_GR.pdf. Ανακτήθηκε στις 22-11-2011. 
  11. Human Rights Watch/Helsinki, Denying Ethnic Identity: The Macedonians of Greece, σελ. 13.
  12. Greek Helsinki Monitor, Report about Compliance with the Principles of the Framework Convention for the Protection of National Minorities.
  13. Πηγή: Αποτελέσματα Ευρωεκλογών 2009, Υπουργείο Εσωτερικών