Σλαβομακεδονική γλώσσα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σλαβομακεδονική
Македонски
Ομιλείται σε: ΠΓΔΜ, Αλβανία, Σερβία και σε άλλα κράτη
Ομιλητές 2 εκατομμύρια
Ταξινόμηση:
Κατάσταση
Επίσημη γλώσσα ΠΓΔΜ
Αλβανία[1]
Σερβία[2] (και Κόσοβοα[›][3])
Ρουμανία[4]
Ρυθμιστής Iνστιτούτο για την μακεδονική γλώσσα «Kρστε Μίσιρκοβ»
Κώδικες γλώσσας
ISO 639-1 mk
ISO 639-2 mac (B) / mkd (T)
ISO 639-3 mkd (αγγλικά)
SIL MKJ

Η σλαβομακεδονική (македонски јазик / μακεντόνσκι γιάζικ, [maˈkɛdɔnski ˈjazik] ) είναι μια ινδοευρωπαϊκή[5] γλώσσα της ομάδας των Νότιων Σλαβικών γλωσσών. Σήμερα είναι η επίσημη γλώσσα της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας.

Ταξινόμηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σλαβομακεδονική ανήκει στον βαλκανικό γλωσσικό δεσμό και τις νότιες σλαβικές γλώσσες, μαζί με τη Βουλγαρική, τη Σερβική, την Κροατική και τη Σλοβενική. Πλησιέστερη σε αυτή θεωρείται η Βουλγαρική[6] με την οποία η Σλαβομακεδονική είναι αμοιβαία κατανοητή[7]. Υποστηρίζεται ότι η Σλαβομακεδονική δεν αποτελεί ξεχωριστή γλώσσα από τη Βουλγαρική και κατασκευάστηκε για να εξυπηρετήσει πολιτικές σκοπιμότητες [8], με την εισαγωγή σερβικών στοιχείων και την κωδικοποίησή της μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στα πλαίσια της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας

Οι δύο γλώσσες,σλαβομακεδονική και βουλγαρική, αποτελούν σκέλη του ίδιου γλωσσικού συνεχούς (language continuum)[9].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

«H μακεδονική γλώσσα στην πραγματικότητα είναι ένα κατασκεύασμα που παράγεται κυρίως για πολιτικούς λόγους (The Macedonian language is actually an artifact produced for primarily political reasons)».

Βιτόρε Πιζάνι (Vittore Pisani), Il Macedonico, Paideia, Rivista Letteraria di informazione bibliografica, τόμ. 12, σ. 250 (1957)

Οι πρώτες μελέτες επιστημόνων που διέκριναν τη σλαβομακεδονική γλώσσα από τη βουλγαρική ανάγονται στα μέσα του 19ου αιώνα, όμως ο γλωσσολόγος που εργάστηκε περισσότερο προς αυτήν την κατεύθυνση ήταν ο Krste Misirkov στις αρχές του 20ου αιώνα.

Ήδη στα 1908 ο μεγάλος σλαβιστής Vatroslav Jagić καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης (1886-1908) μιλώντας για τις πρώτες δοκιμές να καλλιεργηθεί ως γραπτή γλώσσα το σλαβικό ιδίωμα της περιοχής αυτής, είχε χαρακτηρίσει την προσπάθεια ως «περιττή σπατάλη πνευματικών δυνάμεων».[10] Η διασύνδεση μεταξύ της επιστημονικής θεώρησης και των πολιτικών επιταγών έγινε το 1944 από τη Συνέλευση για την Εθνική Απελευθέρωση της Μακεδονίας. Τότε ονομάστηκε απ' τοv ηγέτη της Γιουγκοσλαβίας Tίτο (με τη συvαίvεση του Ιωσήφ Στάλιν)[εκκρεμεί παραπομπή] το προφορικό ιδίωμα που ομιλείτο στα Σκόπια Σλαβομακεδονική γλώσσα και μόνο το 1945, μετά από επεξεργασία, έγινε η 6η επίσημη γλώσσα της τότε (Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής) Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας.

Κοινές Εκφράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Здраво! (ζντράβο) — γεια
  • Добро утро! (ντομπρό ούτρο) — καλημέρα (το πρωί)
  • Добар ден! (ντόμπαρ ντέν) — καλημέρα
  • Добровечер! (ντομπρόβετσερ) — καλησπέρα
  • Добра ноќ! (ντόμπρα νόκ) — καληνύχτα
  • Довидување! (ντοβιντούβανιε) — αντίο
  • Како си? (κάκο σι;) — πώς είσαι;
  • Што правиш? (στο πράβις;) - τι κάνεις;
  • Добро сум. (ντόμπρο σουμ) — είμαι καλά
  • Поздрав! (πόζντραβ) — χαιρετισμοί
  • Благодарам! (μπλαγκόνταραμ) — ευχαριστώ
  • Молам! (μόλαμ) - παρακαλώ

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

^ α: Το Κοσσυφοπέδιο είναι το αντικείμενο της εδαφικής διαφοράς μεταξύ της Δημοκρατίας της Σερβίας και της αυτοαποκαλούμενης Δημοκρατίας του Κοσσυφοπεδίου. Το Κοσσυφοπέδιο διακήρυξε την ανεξαρτησία του στις 17 Φεβρουαρίου 2008, ενώ η Σερβία διακηρύττει ως σήμερα ότι αποτελεί μέρος της δικής της κυρίαρχης επικράτειάς της. Το Κοσσυφοπέδιο αναγνωρίζεται ως ανεξάρτητο κράτος από περίπου 89 κράτη μέλη του ΟΗΕ.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Hill, P. (1999) "Macedonians in Greece and Albania: A comparative study of recent developments". Nationalities Papers. 27(1)
  2. Macedonian language, official in Dužine and Jabuka
  3. Focus News (4 јули, 2003) Kosovo Government Acquires Macedonian language and grammar books for Gorani Minority Schools
  4. European Charter for Regional or Minority Languages
  5. Αναφορά του Ethnologue για την σλαβομακεδονική γλώσσα
  6. Πρότυπο:Harvcoltxt
  7. Language profile Macedonian, Language Materials Project, International Institute, University of California.
  8. Kronsteiner, Otto, Der Zerfall Jugoslawiens und die Zukunft der makedonischen Literatursprache: Der späte Fall von Glottotomie? Herausgeber Schriftenreihe Die slawischen Sprachen, Erscheinungsjahr 1992, Seiten 142-171.
  9. Κωνσταντίνος Δ. Ντίνας, Επίκουρος Καθηγητής Γλωσσολογίας, Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Τμήματος Νηπιαγωγών Φλώρινας, Γλώσσα ή διάλεκτος; Ιδού το ερώτημα
  10. Vatroslav Jagić, Die slavischen Sprachen, 21

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]