Σλαβομακεδονική γλώσσα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σλαβομακεδονική
Македонски
Ταξινόμηση Ινδοευρωπαϊκές
Κατάσταση
Επίσημη γλώσσα πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας
Αλβανία[1]
Σερβία[2] (και Κόσοβο[3])
Ρουμανία[4]
Ρυθμιστής Iνστιτούτο για την μακεδονική γλώσσα «Kρστε Μίσιρκοβ»
Κώδικες γλώσσας
ISO 639-1 mk
ISO 639-2 mac (B) / mkd (T)
ISO 639-3 mkd (Αγγλικά)
SIL MKJ

Η σλαβομακεδονική (σλαβομακεδονικά: македонски јазик, προφέρεται: [maˈkɛdɔnski ˈjazik] ( ακούστε)) είναι ινδοευρωπαϊκή[5] γλώσσα της ομάδας των νότιων σλαβικών γλωσσών. Σήμερα είναι η επίσημη γλώσσα της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας.

Ταξινόμηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σλαβομακεδονική ανήκει στον βαλκανικό γλωσσικό δεσμό και τις νότιες σλαβικές γλώσσες, μαζί με τη Βουλγαρική, τη Σερβική, την Κροατική, τη Βοσνιακή, τη Μαυροβουνιακή και τη Σλοβενική. Πλησιέστερη σε αυτή θεωρείται η Βουλγαρική[6] με την οποία η Σλαβομακεδονική είναι αμοιβαία κατανοητή[7]. Η μεγάλη πλειοψηφία των γλωσσολόγων, μεταξύ των οποίων οι Βίκτορ Φρίντμαν (Victor Friedman) και Όλγα Τόμιτς (Olga Mišeska Tomić) θεωρούν τη Σλαβομακεδονική διακριτή γλώσσα, στενό συγγενή της Βουλγαρικής. Άλλοι διακεκριμένοι γλωσσολόγοι όπως οι Όττο Κρονστάινερ (Otto Kronsteiner), Βιτόρε Πιζάνι, Μάικλ Κλάιν (Michael Clyne), πιστεύουν ότι η Σλαβομακεδονική αποτελεί διάλεκτο της Βουλγαρικής η οποία αναδείχθηκε ως γλώσσα κυρίως για να εξυπηρετηθούν πολιτικές σκοπιμότητες [8][9], με την εισαγωγή σερβικών στοιχείων και την κωδικοποίησή της μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στα πλαίσια της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας. Άλλοι, όπως οι Πίτερ Τράτζιλ (Peter Trudgil), Ρίτσαρντ Χάντσον (Richard A. Hudson), Έρικ Χόμπσμπαουμ, διατείνονται πως γενικά το πρόβλημα της διάκρισης μεταξύ εθνικών γλωσσών και διαλέκτων δεν μπορεί να λυθεί με γλωσσολογικά κριτήρια[10].

Οι δύο γλώσσες, Σλαβομακεδονική και Βουλγαρική, αποτελούν σκέλη του ίδιου γλωσσικού συνεχούς (language continuum)[11].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτες μελέτες επιστημόνων που διέκριναν τη σλαβομακεδονική γλώσσα από τη βουλγαρική ανάγονται στα μέσα του 19ου αιώνα, όμως ο γλωσσολόγος που εργάστηκε περισσότερο προς αυτήν την κατεύθυνση ήταν ο Κρστε Μίσιρκοβ (Krste Misirkov) στις αρχές του 20ού αιώνα.

Ήδη στα 1908 o Βάτροσλαβ Γιάγκιτς (Vatroslav Jagić), καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης (1886-1908), μιλώντας για τις πρώτες δοκιμές να καλλιεργηθεί ως γραπτή γλώσσα το σλαβικό ιδίωμα της περιοχής αυτής, είχε χαρακτηρίσει την προσπάθεια ως «περιττή σπατάλη πνευματικών δυνάμεων».[12] Η διασύνδεση μεταξύ της επιστημονικής θεώρησης και των πολιτικών επιταγών έγινε το 1944 από τη Συνέλευση για την Εθνική Απελευθέρωση της Μακεδονίας. Τότε καθιερώθηκε ως επίσημη γλώσσα το προφορικό ιδίωμα που ομιλείτο στα Σκόπια και το 1945, μετά από επεξεργασία, έγινε η 6η επίσημη γλώσσα της τότε (Ομοσπονδιακής Σοσιαλιστικής) Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας.

Κοινές Εκφράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Здраво! (ζντράβο) — γεια
  • Добро утро! (ντομπρό ούτρο) — καλημέρα (το πρωί)
  • Добар ден! (ντόμπαρ ντέν) — καλημέρα
  • Добровечер! (ντομπρόβετσερ) — καλησπέρα
  • Добра ноќ! (ντόμπρα νόκ) — καληνύχτα
  • Довидување! (ντοβιντούβανιε) — αντίο
  • Како си? (κάκο σι;) — πώς είσαι;
  • Што правиш? (στο πράβις;) - τι κάνεις;
  • Добро сум. (ντόμπρο σουμ) — είμαι καλά
  • Поздрав! (πόζντραβ) — χαιρετισμοί
  • Благодарам! (μπλαγκόνταραμ) — ευχαριστώ
  • Молам! (μόλαμ) - παρακαλώ

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Hill, P. (1999) Macedonians in Greece and Albania: A comparative study of recent developments. Nationalities Papers. σελ. 27(1)
  2. Macedonian language, official in Dužine and Jabuka
  3. Focus News (4 јули, 2003) Kosovo Government Acquires Macedonian language and grammar books for Gorani Minority Schools
  4. European Charter for Regional or Minority Languages
  5. Αναφορά του Ethnologue για την σλαβομακεδονική γλώσσα
  6. Levinson, David; O'Leary, Timothy (1992), Encyclopedia of World Cultures, G.K. Hall, σελ. 239, ISBN 0-8161-1808-6 
  7. Language profile Macedonian, Language Materials Project, International Institute, University of California.
  8. Kronsteiner, Otto, Der Zerfall Jugoslawiens und die Zukunft der makedonischen Literatursprache: Der späte Fall von Glottotomie? Herausgeber Schriftenreihe Die slawischen Sprachen, Erscheinungsjahr 1992, σσελ. 142-171
  9. Αναφέρονται στο Chris Kostov, Contested Ethnic Identity: The Case of Macedonian Immigrants in Toronto, 1900-1996, Peter Lang, 2010, ISBN 3-034-30196-0, σελ. 9:
    α) Vittore Pisani, Il Macedonico, Paideia, Rivista Letteraria di informazione bibliografica, τόμ. 12, 1957, σελ. 250
    β) Michael Clyne (ed.), Pluricentric languages: Differing Norms in Different Nations, Berli-New york 1992, σελ. 438
  10. Kamusella T. The Politics of Language and Nationalism in Modern Central Europe, Springer, 2008, ISBN 0-230-58347-4, σελ. 149
  11. Κωνσταντίνος Δ. Ντίνας, Επίκουρος Καθηγητής Γλωσσολογίας, Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Τμήματος Νηπιαγωγών Φλώρινας, Γλώσσα ή διάλεκτος; Ιδού το ερώτημα
  12. Vatroslav Jagić, Die slavischen Sprachen, σελ. 21

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]