Ιωάννης Α΄ της Πορτογαλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιωάννης Α'
JohnI-Portugal.jpg
Περίοδος
εξουσίας
6 Απριλίου 138514 Αυγούστου 1433
Στέψη 6 Απριλίου 1385
Κοΐμπρα
Προκάτοχος Φερδινάνδος Α΄ της Πορτογαλίας
Διάδοχος Εδουάρδος της Πορτογαλίας
Σύζυγος Φιλίππη του Λάνκαστερ
Επίγονοι Εδουάρδος της Πορτογαλίας
Πέτρος, δούκας της Κοΐμπρα
Ερρίκος ο Θαλασσοπόρος
Ινφάντα Ισαβέλλα, δούκισσα της Βουργουνδίας
Φερνάνδος, ο Άγιος Πρίγκηπας
Αλφόνσος, 1ος δούκας της Μπραγκάνζα
και άλλοι
Οίκος Οίκος των Αβίς
Πατέρας Πέτρος Α΄ της Πορτογαλίας
Μητέρα Τερέζα Λουρένκο
Γέννηση 11 Απριλίου 1357 (1357-04-11)
Λισαβόνα, Πορτογαλία
Θάνατος 14 Αυγούστου 1433 (76 ετών)
Λισαβόνα, Πορτογαλία
Τόπος ταφής Μονή Μπατάλια, Λεϊρία, Πορτογαλία
Θρησκεία Ρωμαιοκαθολικός
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Ο Ιωάννης Α΄ της Πορτογαλίας ή Ιωάννης ο Καλός ή Ιωάννης ο Μέγας (Λισσαβώνα, 11 Απριλίου 135714 Αυγούστου 1433) ήταν βασιλιάς της Πορτογαλίας και της Αλγκάρβε (13851433) και ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον τίτλο του Λόρδου της Θέουτα.

Ήταν νόθος γιος του βασιλιά της Πορτογαλίας Πέτρου Α΄ του δίκαιου και της Τερέζα Λουρένκο, μιας ευγενούς από την Γαλικία. Το 1364, ο πατέρας του δημιούργησε για λογαριασμό του το τάγμα της Αβίς. Έγινε βασιλιάς μετά την κρίση που ξέσπασε (13831385). Με τον θάνατο του μεγαλύτερου ετεροθαλούς αδελφού του Φερδινάνδου Α΄ (1383) χωρίς να αφήσει γιους, έγιναν εκτενείς προσπάθειες να περάσει ο θρόνος στην κόρη του, Βεατρίκη, που είχε παντρευτεί τον βασιλιά της Καστίλλης Ιωάννη Α΄. Αυτό προκάλεσε την αντίδραση των Πορτογάλων, που δεν ήθελαν να ενωθεί το στέμμα της χώρας τους με αυτό της Καστίλης.

Βασιλιάς της Πορτογαλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ακολούθησε περίοδος αναρχίας ως τις 6 Απριλίου 1385, καθώς το βασιλικό συμβούλιο στην Κόιμπρα έδωσε το στέμμα στον Ιωάννη, τότε αρχηγό του τάγματος της Αβίς. Ο Ιωάννης Α΄ της Καστίλης εξοργισμένος συμμάχησε με το γαλλικό ιππικό και ετοιμάστηκε για επίθεση στην Πορτογαλία, ενώ αντίθετα ο Ιωάννης της Πορτογαλίας είχε την υποστήριξη των Άγγλων. Στις κρίσιμες μάχες που δόθηκαν στην συνέχεια, ιδιαίτερα στην μάχη της Αλζουμπαρότα (14 Αυγούστου 1385), ο στρατός της Καστίλλης γνώρισε ολοκληρωτική συντριβή και ο βασιλιάς τους Ιωάννης αναγκάστηκε να υποχωρήσει αναγνωρίζοντας την κυριαρχία του Ιωάννη στην Πορτογαλία.

Στις 11 Φεβρουαρίου 1387 ο Ιωάννης παντρεύτηκε την Φιλίππη του Λάνκαστερ, κόρη του Ιωάννη της Γάνδης, που είχε αποδειχτεί ένας αληθινός σύμμαχος στον αγώνα του με την Καστίλλη. Μετά τον θάνατο του Ιωάννη Α΄ της Καστίλλης (1390) χωρίς να αφήσει απογόνους με την Βεατρίκη, ο Ιωάννης Α΄ της Πορτογαλίας επιθυμώντας πάντοτε την ειρήνη δεν ενόχλησε την χώρα. Η μόνη στρατιωτική εκστρατεία που έκανε στην διάρκεια της βασιλείας του ήταν η κατάκτηση της Θέουτα (1465), μια, πόλη στρατηγικής σημασίας, προκειμένου να ελέγξει τις ακτές της Αφρικής.

Σύγχρονοι συγγραφείς του τον αναφέρουν σαν καλλιεργημένο μονάρχη με βαθιά εκπαίδευση. Η αγάπη του για την γνώση πέρασε και στους γιους του: ο διάδοχος του, Εδουάρδος, ήταν ποιητής και συγγραφέας, ο Πέτρος, δούκας της Κόιμπρα, ήταν ένας από τους πιο μορφωμένους πρίγκιπες της εποχής του, ενώ ο τρίτος γιος του, Ερρίκος ο Θαλασσοπόρος, έγινε διάσημος για τις ναυτικές του ανακαλύψεις. Το 1430 η κόρη του Ισαβέλλα παντρεύτηκε τον Φίλιππο τον καλό, δούκα της Βουργουνδίας.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την σύζυγό του Φιλίππη του Λάνκαστερ (13591415) (παντρεύθηκαν το 1387) παιδιά τους ήταν:

Με την Ινές Πέρες Εστέβεζ (13501400) είχε τέκνα:

  • Αλφόνσος (13771461) δούκας της Μπραγκάντσα, ιδρυτής του Οίκου της Μπραγκάντσα. Απόγονοί του θα γίνουν βασιλείς της Πορτογαλίας
  • Βεατρίκη 1382 – 1439, παντρεύθηκε πρώτα τον Τόμας Φιτζάλαν κόμη του Αρουντέλ και έπειτα τον Τζον Χόλλαντ κόμη του Χάντιγκτον.
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα John I of Portugal της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).