Γρηγόριος Ναζιανζηνός
Ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός |
|
| Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως και Πατέρας της Εκκλησίας | |
|---|---|
| Γέννηση | Πιθανώς το 329 Ναζιανζός της Καππαδοκίας |
| Κοίμηση | 25 Ιανουαρίου του 389 ή του 390 Ναζιανζός της Καππαδοκίας |
| Εορτασμός | 25 Ιανουαρίου: μνήμη Γρηγορίου Ναζιανζηνού 30 Ιανουαρίου: Των Τριών Ιεραρχών |
Ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός (περ. 329[1] – 25 Ιανουαρίου 389 ή 390[1]) (επίσης γνωστός ως Γρηγόριος Θεολόγος και Γρηγόριος της Ναζιανζού) ήταν Αρχιεπίσκοπος της Κωνσταντινουπόλεως τον 4ο αιώνα μ.Χ. Θεωρείται ευρέως ως ο πιο ταλαντούχος ρήτορας μεταξύ των Πατέρων της Εκκλησίας.[2] Ως κλασσικά εκπαιδευμένος ομιλητής και φιλόσοφος του Ελληνισμού, κατάφερε να συνδυάσει τον Ελληνισμό με τη πρώτη εκκλησία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.[3]
Ο Γρηγόριος είχε σημαντικό αντίκτυπο στη διαμόρφωση της Τριαδικής θεολογίας τόσο μεταξύ των ελληνόφωνων και λατινοφώνων θεολόγων και έγινε γνωστός ως «Τριαδικός Θεολόγος». Τα περισσότερα από τα έργα του επηρεάζουν τους σύγχρονους θεολόγους, ειδικά όσον αφορά τα τρία Πρόσωπα της Αγίας Τριάδας. Ήταν φίλος με δύο αδέρφια, τον Βασίλειο και τον Ιωάννη.
Ο Γρηγόριος είναι άγιος και της Ανατολικής και της Δυτικής Χριστιανικής Εκκλησίας. Στη Ρωμαϊκή Καθολική Εκκλησία θεωρείται ως ένας από τους Δασκάλους της Εκκλησίας - στην Ανατολική Ορθόδοξη και στη Δυτική Καθολική Εκκλησία είναι γνωστός ως ένας από τους Τρεις Ιεράρχες, μαζί με τον Βασίλειο τον Μέγα και τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Βιογραφία
[Επεξεργασία] Παιδικά χρόνια και εκπαίδευση
Ο Γρηγόριος γεννήθηκε στη Ναζιανζό, στη νότια Καππαδοκία.[4] Οι γονείς, ο Γρηγόριος και η Νόννα, ήταν πλούσιοι ιδιοκτήτες γης. Το 325 μ.Χ, η Νόννα έκανε τον σύζυγο της χριστιανό - και ο Γρηγόριος (ο Μεγαλύτερος) χειροτονήθηκε επίσκοπος της Ναζιανζού το 328 ή το 329.[5] Ο νεαρός Γρηγόριος και ο αδερφός του, Καισάριος της Ναζιανζού, τον πρώτο καιρό ήταν μαθητές του θείου τους, Αμφιλόχιου. Ο Γρηγόριος σπούδασε ρητορική και φιλοσοφία στη Ναζιανζό, στη Καισάρεια, στην Αλεξάνδρεια και στην Αθήνα. Στην Αθήνα συνάντησε και έγινε φίλος με τον Βασίλειο τον Μέγα και τον Ιουλιανό.[6] Στην Αθήνα, δάσκαλοι του ήταν οι γνωστοί ρήτορες Χιμέριος και Προαιρέσιος.[7]
[Επεξεργασία] Ιερατείο
Το 361, ο Γρηγόριος επέστρεψε στη Ναζιανζό και χειροτονήθηκε πρεσβύτερος από τον πατέρα του, ο οποίος τον ήθελε για να τον βοηθήσει να φροντίζει τους τοπικούς Χριστιανούς.[8] Ο νεαρός Γρηγόριος, ο οποίος ήθελε να γίνει μοναχός, αγανάκτησε με τη πρόταση του πατέρα του να επιλέξει μεταξύ του Ιερατείου και της ζωής του μοναχού, αποκαλώντας την ως πράξη τυραννίας.[9] Αφού έφυγε από το σπίτι, συνάντησε τον Βασίλειο στην Αννεσόη, και έκτοτε ζούσαν ως ασκητές.[10] Ωστόσο, ο Βασίλειος τον προέτρεψε να επιστρέψει στη πατρίδα του και να βοηθήσει τον πατέρα του, κάτι που ο Γρηγόριος έκανε τον επόμενο χρόνο. Όταν έφθασε στη Ναζιανζό, ο Γρηγόριος βρήκε τη χριστιανική κοινότητα χωρισμένη λόγω των θεολογικών διαφορών και τον πατέρα του να κατηγορείται για συμμετοχή σε αίρεση από τους τοπικούς μοναχούς.[11] Ο Γρηγόριος κατάφερε να ενώσει τους τοπικούς Χριστιανούς χάρη στις διπλωματικές και τις ρητορικές του ικανότητες.
Την ίδια ώρα, ο Αυτοκράτορας Ιουλιανός δήλωσε δημοσίως πώς ήταν κατά του Χριστιανισμού.[12] Ως απάντηση, ο Γρηγόριος έγραψε τις Ύβρεις κατά του Ιουλιανού, μεταξύ του 362 και του 363. Στις Ύβρεις καταγράφει πώς ο Χριστιανισμός θα ξεπεράσει τους ηγέτες όπως ο Ιουλιανός με αγάπη και υπομονή. Αυτή η διαδικασία, όπως περιέγραψε ο Γρηγόριος, είναι η δημόσια εκδήλωση της θέωσης, η οποία οδηγεί σε πνευματική ανύψωση και μυστική ένωση με τον Θεό.[13] Ο Ιουλιανός έδιωξε τον Γρηγόριο και άλλους χριστιανούς, το 362, αλλά πέθανε ένα χρόνο αργότερα σε εκστρατεία κατά των Περσών.[14] Με τον θάνατο του Ιουλιανού, ο Γρηγόριος και οι χριστιανοί της Ανατολής δεν ήταν κάτω από τον κίνδυνο του διωγμού, καθώς ο νέος Αυτοκράτορας, Ιοβιανός, ήταν πιστός στον Χριστιανισμό.[15]
Ο Γρηγόριος πέρασε τα επόμενα χρόνια καταπολεμώντας τον Αρειανισμό, ο οποίος απειλούσε να διαιρέσει τη Καππαδοκία. Κατά τη διάρκεια αυτών των γεγονότων, ο Γρηγόριος παρενέβη εξ ονόματος του Βασίλειου με τον Επίσκοπο Ευσέβιο της Καισαρείας.[16] Για τους δύο φίλους ξεκίνησε μια περίοδος κλειστής συνεργασίας καθώς συμμετείχαν σε ένα ρητορικό διαγωνισμό της εκκλησίας της Καισαρείας, ο οποίος κατακρημνίστηκε από την άφιξη θεολόγων του Αρειανισμού.[17] Στις επόμενες δημόσιες, υπό τη προεδρεία των πρακτόρων του Αυτοκράτορα Ουάλη, ο Γρηγόριος και ο Βασίλειος αναδείχθηκαν θριαμβευτές. Αυτή η επιτυχία βεβαίωσε πώς το μέλλον του Γρηγορίου και του Βασιλείου ήταν να αναλάβουν τη διοίκηση της εκκλησίας.[17] Ο Βασίλειος, το 370, εκλέχτηκε Επίσκοπος της Καισαρείας της Καππαδοκίας.
[Επεξεργασία] Επίσκοπος στη Σασίμα και στη Ναζιανζό
Ο Γρηγόριος χειροτονήθηκε Επίσκοπος της Σασίμας, το 372, από τον Βασίλειο.[18] Αυτή η έδρα δημιουργήθηκε από τον Βασίλειο με σκοπό να ενισχύσει τη θέση του στη διαμάχη του με τον Ανθέμιο των Τυανών.[19] Οι φιλοδοξίες του πατέρα του να τον δει στην ιεραρχία της εκκλησίας και η επιμονή του Βασιλείου έπεισαν τον Γρηγόριο να δεχθεί τη θέση του Επισκόπου.[20] Περιγράφοντας τη νέα επισκοπή του, ο Γρηγόριος δήλωσε: «Ήταν τελείως τρομακτική, άνευ υδάτων, βλάστησης και χωρίς φίλους... αυτή ήταν η δική μου Εκκλησία της Σασίμας!»[21] Προσπάθησε να διαχειριστεί τη νέα επισκοπή του, κάνοντας παράπονα στον Βασίλειο, καθώς ο Γρηγόριος προτιμούσε να ζήσει στοχαστική ζωή.[22]
Στα τέλη του 372, ο Γρηγόριος επέστρεψε στη Ναζιανζό για να βοηθήσει τον ετοιμοθάνατο πατέρα του στη διαχείριση της επισκοπής του.[23] Αυτό τέντωσε τη σχέση του με τον Βασίλειο, ο οποίος ήθελε τον Γρηγόριο στη Σασίμα. Ο Γρηγόριος απάντησε πώς δεν θέλει να συνεχίσει να παίζει τον ρόλο της μαριονέτας για να προωθήσει τα ενδιαφέροντα του Βασιλείου.[24] Έστρεψε τη προσοχή του στα καθήκοντα του ως βοηθός του Επισκόπου της Ναζιανζού.
Το 374, μετά τον θάνατο των γονιών του, ο Γρηγόριος συνέχισε να διοικεί την επισκοπή της Ναζιανζού αλλά αρνήθηκε να λάβει τον τίτλο του Επισκόπου. Αφού έδωσε τη περιουσία του στους φτωχούς, ο Γρηγόριος ζούσε λιτά.[25] Από τα τέλη του 375 και για 3 χρόνια ο Γρηγόριος ζούσε στο μοναστήρι της Σελεύκειας. Κατά το τέλος του 379, ο Βασίλειος πεθαίνει. Παρά το γεγονός ότι η υγεία του δεν του επέτρεψε να παραστεί στη κηδεία, ο Γρηγόριος έγραψε μια αποστολή στον αδερφό του Βασίλειου, Γρηγόριο της Νύσσης, στο οποίο συμπεριλαμβάνονταν 12 ποιήματα αφιερωμένα στον Βασίλειο.
[Επεξεργασία] Ο Γρηγόριος στη Κωνσταντινούπολη
Ο Αυτοκράτορας Ουάλης πέθανε το 378. Ο διάδοχος του, Θεοδόσιος Α', και ήταν καλό νέο για αυτούς που θέλησαν να εκκαθαρίσουν τη Κωνσταντινούπολη από τον Αρειανισμό.[26] Το εξόριστο κόμμα των κατοίκων της Νικαίας επέστρεψε βαθμιαία στη πόλη. Από το νεκρικό του κρεβάτι, ο Βασίλειος υπενθύμισε τις ικανότητες του Γρηγορίου και τον συνέστησε να υπερασπιστεί τη Τριαδική παράδοση στην Κωνσταντινούπολη.[27]
Το 379, η Σύνοδος της Αντιοχείας και ο τοπικός Αρχιεπίσκοπος, Μελέτιος, ζήτησαν τον Γρηγόριο να πάει στη Κωνσταντινούπολη για να εκκαθαρίσει την πόλη από την ορθοδοξία της Νικαίας.[28] Παρά τους δισταγμούς του, ο Γρηγόριος δέχθηκε. Η εξαδέλφη του, Θεοδοσία, του πρόσφερε μια έπαυλη για κατοικία - αμέσως ο Γρηγόριος μετέτρεψε την έπαυλη σε εκκλησία, την οποία ονόμασε «Αναστασία» («σκηνή για την ανάσταση της πίστης»).[29] Εκεί είχε εκδώσει 5 ομιλίες για την Αγία Τριάδα.[30]:
| « | Κοιτάξτε αυτά τα γεγονότα: Ο Χριστός γεννιέται, το Άγιο Πνεύμα είναι ο Πρόδρομος του. Ο Χριστός βαπτίζεται, το Άγιο Πνεύμα το μαρτυρεί... Ο Χριστός κάνει θαύματα, το Άγιο Πνεύμα τα συνοδεύει. Ο Χριστός σταυρώνεται, το Άγιο Πνεύμα παίρνει τη θέση του. Τι θαυμαστά πράγματα σκοπεύει να κάνει ο Θεός και δεν είναι δυνατόν για Αυτόν...[31] | » |
Οι ομιλίες του Γρηγορίου έτυχαν καλής υποδοχής και πολλοί πιστοί πήγαιναν στην «Αναστασία» για να τον ακούσουν. Φοβούμενοι τη δημοτικότητα του Γρηγορίου, οι υποστηρικτές του Αρειανισμού αποφάσισαν να επιτεθούν. Το Πάσχα του 379, οι οπαδοί προέβησαν σε βιαιοπραγίες μέσα στην εκκλησία, σκοτώνοντας έναν επίσκοπο και τραυματίζοντας τον Γρηγόριο. Όταν ξέφυγε από τον όχλο, ο Γρηγόριος προδόθηκε από ένα φίλο του, τον φιλόσοφο Μάξιμο τον Κυνικό. Ο Μάξιμος, ο οποίος είχε μυστική συμμαχία με τον Πέτρο, επίσκοπο της Αλεξανδρείας, προσπάθησε να πάρει τη θέση του Γρηγορίου και να χειροτονηθεί ο ίδιος Επίσκοπος της Κωνσταντινουπόλεως.[32] Σοκαρισμένος, ο Γρηγόριος αποφάσισε να παραιτηθεί από τη θέση, αλλά οι πιστοί τον ανάγκασαν να μείνει και έδιωξαν τον Μάξιμο.[32]
Στη Κωνσταντινούπολη, οι ιερείς του Αρειανισμού κατέλαβαν τις πιο σημαντικές εκκλησίες. Όταν όμως Αυτοκράτορας έγινε ο Θεοδόσιος (380), όλα πήγαν υπέρ του Γρηγορίου. Ο Αυτοκράτορας ήταν αποφασισμένος να εξαλείψει τον Αρειανισμό και έδιωξε τον Επίσκοπο Δημόφιλο, και τη θέση του έλαβε ο Γρηγόριος.[33]
[Επεξεργασία] Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδος και αποχώρηση στη Ναζιανζό
Ο Θεοδόσιος, ο οποίος θέλησε να ενώσει την αυτοκρατορία με τον Χριστιανισμό, γι' αυτό και αποφάσισε να συγκαλέσει Οικουμενική Σύνοδο για να συζητήσουν τα θέματα πίστης και πειθαρχίας.[33] Ο Γρηγόριος συμφώνησε μαζί του, καθώς ήθελε να ενώσει την αυτοκρατορία χάρη στον Χριστιανισμό. Την άνοιξη του 381, συγκάλεσαν τη Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδο στη Κωνσταντινούπολη, στην οποία συμμετείχαν 150 Επίσκοποι της Ανατολής. Μετά τον θάνατο του προεδεύοντος επισκόπου, Μελέτιο της Αντιοχείας, ο Γρηγόριος έγινε πρόεδρος (ηγέτης) του Συνεδρίου. Ελπίζοντας να ενώσει τη Δύση και την Ανατολή, ο Γρηγόριος πρότεινε την αναγνώριση του Παυλίνου ως Πατριάρχη της Αντιοχείας. Οι Αιγύπτιοι και οι Μακεδόνες επίσκοποι, οι οποίοι υποστήριζαν τον Μάξιμο, έφθασαν αργά στη Σύνοδο. Οι Αιγύπτιοι και οι Μακεδόνες δεν υποστήριξαν την άποψη του Γρηγορίου και θεωρούσαν πώς κέρδισε τη θέση του με νοθεία.[34]
Ο Γρηγόριος ήταν φυσικά καταπονημένος και φοβόταν πώς θα έχανε την εμπιστοσύνη του Αυτοκράτορα και των επισκόπων.[35] Αντί να επιμένει στη θέση του αποφάσισε να παραιτηθεί:
| « | Αφήστε να είμαι σαν τον Προφήτη Ιωνά! Ήμουν υπεύθυνος για τη καταιγίδα, αλλά θα θυσιαστώ για να σώσω το πλοίο. Δεν ήθελα να αναλάβω τον θρόνο και με χαρά θα τον αφήσω[36] | » |
Σόκαρε το Συμβούλιο με την απόφαση του να παραιτηθεί και ζητούσε απεγνωσμένα από τον Αυτοκράτορα να δεχθεί τη παραίτηση του. Ο Αυτοκράτορας, συγκινημένος από την ομιλία του Γρηγορίου, τον χειροκρότησε και δέχθηκε τη παραίτηση του. Το Συμβούλιο ζήτησε από τον Γρηγόριο να παραστεί ακόμα μια φορά για την αποχαιρετιστήρια τελετή.[37]
Επιστρέφοντας στη Καππαδοκία, ο Γρηγόριος έγινε ξανά Επίσκοπος της Ναζιανζού. Πέρασε τα επόμενα χρόνια παλεύοντας με τους αιρετικούς του Αρειανισμού και με την αρρώστια του. Άρχισε να γράφει το De Vita Sua, το αυτοβιογραφικό του ποίημα.[38] Στα τέλη του 383, η υγεία του Γρηγόριου χειροτέρευσε και τη θέση του ανέλαβε ο Ευλάλιος. Αφού πέρασε πέντε χρόνια ειρήνης στο οικογενειακό του κτήμα, ο Γρηγόριος πέθανε στις 25 Ιανουαρίου 389.
Σε όλη τη ζωή του ο Γρηγόριος αντιμετώπισε διάφορες άκαμπτες επιλογές. Αν θα έπρεπε να ακολουθήσει τις μελέτες ως ρήτορας ή φιλόσοφος; Η ζωή του μοναχού θα ήταν καλύτερη από αυτή του δημόσιου προσώπου; Έπρεπε να ακολουθήσει τη ζωή που ήθελε ή τη ζωή που ήθελαν ο πατέρας του και ο Βασίλειος; Ο Γρηγόριος καταγράφει πώς αυτές οι διαφορές τον βασάνιζαν.[39]
[Επεξεργασία] Κληρονομιά
[Επεξεργασία] Θεολογικά έργα
Ο Γρηγόριος είναι κυριώς γνωστός για τη συνεισφορά του στον τομέα της Πνευματολογίας, της θεολογίας σχετικά με το Άγιο Πνεύμα.[40] Ο Γρηγόριος ήταν ο πρώτος, ο οποίος προσπάθησε να εξηγήσει, με τον τρόπο της πομπής, τις σχέσεις του Πνεύματος και της Θεότητας: «Το Άγιο Πνεύμα είναι πραγματικό Πνεύμα, το οποίο έρχεται από τον Πατέρα...»[41] Αν και ο Γρηγόριος δεν εξήγησε τελείως την έννοια, θα διαμόρφωνε τις μετέπειτα σκέψεις για το Άγιο Πνεύμα.[42]
Τόνισε ότι ο Χριστός δεν έπαυσε να είναι Θεός όταν έγινε άνδρας και ότι δεν έχασε κανένα θείο χαρακτηριστικό του όταν πήρε την ανθρώπινη μορφή. Διακήρυξε επίσης την αιωνιότητα του Αγίου Πνεύματος, λέγοντας ότι οι ενέργειες του Πνεύματος ήταν κρυμμένες στη Παλαιά Διαθήκη αλλά έγιναν γνωστές μετά την Ανάληψη του Χριστού και τη Πεντηκοστή.
Σε αντίθεση με τη θεωρία του Νεο-Αρειανισμού ότι ο Υιός ήταν ανόμοιος του Πατρός και τη θεωρεία του Ημι-Αρειανισμού ότι ο Υιός ήταν ομοιούσιος του Πατρός, ο Γρηγόριος υποστήριξε το δόγμα της ομοουσίας.[43] Οι Πατέρες της Καππαδοκίας υποστήριξαν πώς η φύση του Θεού είναι άγνωστη στον άνθρωπο - εξήγησαν την έννοια της υποστάσεως και πώς ο Χριστός ήταν η εικόνα του Θεού.[44]
Μερικά θεολογικά έργα του Γρηγορίου υποστήριζαν, όπως και ο φίλος του Γρηγόριος Νύσσης, την αποκατάσταση, σύμφωνα με την οποία ο Θεός θα έφερνε όλα τα δημιουργήματα του σε αρμονία στο Ουράνιο Βασίλειο.[45] Αυτό οδήγησε τους θεολόγους του 19ου αιώνα, Φίλιπ Σχάφφ και Ζ. Β. Χάνσον, να περιγράψουν τη θεολογία του Γρηγορίου καθολική.[46] Αρκετοί σύγχρονοι θεολόγοι, όπως ο Τζόν Σάχς, δήλωσαν πώς ο Γρηγόριος έβλεπε μπροστά από την αποκατάσταση, αλλά με συντηρητικό τρόπο.[47] Ωστόσο, δεν είναι τελείως αποδεκτό ότι ο Γρηγόριος πραγματοποίησε το δόγμα της αποκατάστασης.[48]
[Επεξεργασία] Ποίηση
Ο Γρηγόριος ήταν γνωστός όχι μόνο ως θεολόγος, αλλά και ως άνθρωπος των γραμμάτων,[49] καθώς επίσης και ως ποιητής, αφού έγραψε αρκετά ποίηματα με θεολογικά και ηθικά θέματα. Ολόκληρο το όγδοο βιβλίο της Παλατινής Ανθολογίας απαρτίζεται από επιγράμματά του, 254 τον αριθμό, ενώ ακόμη δύο επιγράμματά του (Ι 51 και 92) περιλαμβάνονται στο πρώτο βιβλίο.[50]
[Επεξεργασία] Επιρροή
Ο μεγαλύτερος ανιψιός του Γρηγορίου Νικόδουλος επεξεργάστηκε και εξέδωσε πολλά από τα έργα του. Ο εξάδελφός του, Ευλάλιος, δημοσίευσε αρκετά έργα του Γρηγορίου το 391.[51] Το 400 ο Ρουφίνιος άρχισε να μεταφράζει τα έργα του Γρηγορίου στα λατινικά. Τα έργα του θεωρήθηκαν έγκυρα στη Σύνοδο της Εφέσου το 431. Το 451, έλαβε το όνομα Θεολόγος, στη Σύνοδο της Χαλκηδόνας[51] - έναν τίτλο που κατείχαν και ο Απόστολος Ιωάννης[52] και ο Συμεών ο Νέος Θεολόγος. Οι συνεισφορές του Γρηγόριου στη Τριαδική θεολογία επηρέασαν και τις Δυτικές εκκλησίες.[53] Ο Πώλ Τίλλιχ θεωρεί πώς ο Γρηγόριος ο Θεολόγος δημιούργησε τη φόρμουλα για το δόγμα της Αγίας Τριάδας.[54]
[Επεξεργασία] Λείψανα
Μετά τον θάνατο του, ο Γρηγόριος τάφηκε στη Ναζιανζό. Τα λείψανα του μεταφέρθηκαν, το 950, στην Εκκλησία των Άγιων Αποστόλων στη Κωνσταντινούπολη. Ένα μέρος των λειψάνων ελήφθησαν από τη Κωνσταντινούπολη από τους Σταυροφόρους κατά τη διάρκεια της Δ' Σταυροφορίας, το 1204, και μεταφέρθηκαν στη Ρώμη. Στις 27 Νοεμβρίου 2004, τα λείψανα του Γρηγορίου και του Ιωάννη Χρυσόστομου επιστράφηκαν στη Κωνσταντινούπολη.[55] Γύρω στά 12 χλμ έξω από τήν πόλη τής Καβάλας, βρίσκεται ένα πανέμορφο παραθαλάσσιο χωριό η Νέα Καρβάλη, και είναι δημιούργημα εδώ και ογδονταέξι χρόνων ξεριζωμένων ανθρώπων από τα βάθη τής Μικράς Ασίας, Στήν μέση τού χωριού βρίσκεται η εκκλησία τού Αγίου Γρηγορίου τού Θεολόγου.!!!! Επέλεξαν δέ νά κτίσουν τήν νέα τους εκκλησία στό κέντρο τού χωριού γιά να δίνουν ισομερώς τήν ίδια προστασία στά Ιερά λείψανα τών Αγίων !!! Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος ή Ναζιανζηνός γεννήθηκε στά βάθη τής Μικράς Ασίας , στήν κωμόπολη Ναζιανζό ή Ανζιανζό τής Καππαδοκίας, τό 329 ΜΧ , από τόν πατέρα του Γρηγόριο πού ήταν επίσκοπος στήν Ναζιανζό , καί τήν υπέροχη μητέρα του Νόννα η οποία τού έδωσε τά μέγιστα για τήν θρησκευτική και πνευματική του οντότητα . Έκανε θρησκευτικές και φιλοσοφικές σπουδές επί σειρά ετών στήν Καισάρεια , στήν Αλεξάνδρεια τής Αιγύπτου , και στήν Αθήνα . Από αυτές τίς πόλεις τρείς μεγάλες φιλίες αναπτύχθηκαν , με τόν Άγιο Αντώνιο , τόν Άγιο Αθανάσιο, και στήν Αθήνα με τόν Βασίλειο τόν Μέγα , όπου διατήρησε στενούς φιλικούς δεσμούς στό υπόλοιπο τού βίου τους . Λάτρεις και οι δυό τής ήρεμης ζωής ζούσαν ασκητικά στόν Πόντο . Ο Άγιος Γρηγόριος διατέλεσε τό Ιερατικό αξίωμα τού Πατριάρχη Κων/πόλεως , και συντέλεσε τά μέγιστα για τήν εξόντωση τών αιρετικών τής εποχής . Αφησε στην Χριστιανοσύνη πολλά πνευματικά έργα , επιστολές , συγγράματα , και ποιήματα. Έφυγε από τον βίον τούτον το 390 ΜΧ . Η Αγία μνήμη του τιμάται στίς 25 Ιανουαρίου και στίς 30 Ιανουαρίου τ,ων τριών Ιεραρχών . ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΚΕΛΒΕΡΙ. Ο Άγιος Γρηγόριος όπως προανέφερα γεννήθηκε και έζησε μεγάλο μέρος τού βίου του στήν περιοχή τής Καππαδοκίας . Εκεί όταν απεβίωσε στό χωριό Γκέλβερι (ή Καρβάλη ή Καρβάλλα ) χτίσθηκε πρός τιμήν του ,από μετανάστες τού Γκέλβερι , ορθόδοξη Χριστιανική εκκλησία . Το καμπαναριό τής εκκλησίας το δώρησαν κάτοικοι τής Οδησσού,και τό ξυλόγλυπτο τέμπλο της το έκανε δώρο στήν εκκλησία ο Τσάρος Νικόλαος Α. Εκεί φυλασσόταν στό χωριό Γκέλβερι από το 390 ΜΧ το Ιερό σκήνωμα τού Αγίου, μαζί και τά άγια λείψανα τού πατέρα του Γρηγορίου Μητροπολίτου Ναζιανζού , ώς το 1923-1924 . Εκείνα τα δυσοίωνα χρόνια τής Μικρασιατικής καταστροφής , πού ήταν ο σώσον εαυτόν σωθήτω , με την ανταλλαγή τών πλυθησμών , οι ξεριζωμένοι από τά πατρογονικά χώματα Γκελβεριώτες έσωσαν από τόν Ναό τους όλα τα τιμαλφή, όμορφες εικόνες , ασημένια καντήλια , και τά Άγια λείψανα τών Αγίων και τα μετέφεραν με πολύ προσοχή και ευλάβεια , με καράβι στήν νέα τους πιά πατρίδα , στήν Ελλάδα στήν περιοχή τής Καβάλας, στή Νέα Καρβάλη. Οι παλιοί λένε πώς πέρασαν μεγάλους κινδύνους στήν θάλασσα , αλλά ο προστάτης Αγιος τους τούς έσωσε !!! ΝΕΑ ΚΑΡΒΑΛΗ Πρός τιμήν τού Αγίου και μεγάλου Ιεράρχου χτίσθηκε εδώ πιά στήν νέα πατρίδα Ναός, ο οποίος είναι ιδίου αρχιτεκτονικού ρυθμού , όπως τού Γκέλβερι τής Μικράς Ασίας . Ο Ναός είναι αφιερωμένος στόν διαπρεπή λόγιο Γρηγόριο Θεολόγο ή Ναζιανζηνό και από το 1924 φυλάσεται εδώ το σεπτό σκήνωμα του . Μεγάλη τιμή και δόξα γιά τούς κατοίκους του χωριού , κάθε χρόνο παραμονή τής εορτής του στίς 24 Ιανουαρίου γίνεται Μέγας Εσπερινός , και στήν συνέχεια Αγρυπνία . Ανήμερα τής εορτής του στίς 25 Ιανουαρίου το πρωί τελείται Θεία λειτουργία και γίνεται περιφορά τού σεπτού σκηνώματος στά δρομάκια τού χωριού . Στήν συνέχεια παραμένει γιά το Ιερό προσκύνημα στόν πρόναο τής εκκλησίας ώς να περάσει και ο τελευταίος πιστός !!!
[Επεξεργασία] Εορτή
Σύμφωνα με το Ρωμαϊκό Καθολικό Ημερολόγιο των Αγίων, η μνήμη του Γρηγορίου της Ναζιανζού γιορτάζεται στις 2 Ιανουαρίου. Παλαιότερα, η μνήμη του Γρηγορίου εορτάζονται στις 9 Μαΐου[56].
Η Ανατολική Ορθόδοξη και η Ανατολική Καθολική Εκκλησία γιορτάζουν 2 μέρες τη μνήμη του Γρηγορίου: στις 25 Ιανουαρίου (ατομική εορτή του Γρηγορίου) και στις 30 Ιανουαρίου (εορτή των Τρειών Ιεραρχών). Η Εκκλησία της Αγγλίας γιορτάζει τη μνήμη του Γρηγορίου και του Μεγάλου Βασίλειου στις 2 Ιανουαρίου, ενώ η Επισκοπική Εκκλησία τον τιμά στις 9 Μαρτίου.[57][58]
[Επεξεργασία] Δείτε επίσης
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ 1,0 1,1 Liturgy of the Hours Volume I, Proper of Saints, January 2.
- ↑ McGuckin, John (2001) Saint Gregory of Nazianzus: An Intellectual Biography, Crestwood, NY, p. xxi
- ↑ McGuckin (2001), p. xxiv
- ↑ Ruether, Rosemary Radford. Gregory of Nazianzus: Rhetor and Philosopher, (Oxford University Press, 1969), p. 18
- ↑ McGuckin (2001), p. vii
- ↑ Ruether (1969), pp. 19, 25
- ↑ Hunter-Blair, D.O. The Catholic Encyclopedia, article on Gregory of Nazianzus (Robert Appleton Co, 1910), retrieved online April 2007
- ↑ McGuckin (2001), pp. 99–102
- ↑ Ruether, (1969), p. 32; quote is from in Migne, J.P. (ed), Patrologiae Graecae (PG), (1857–1866), 37.1053, Carm. de vita sua, l.345
- ↑ McGuckin (2001), p. 102
- ↑ McGuckin (2001), p. 107
- ↑ McGuckin (2001), p. 115
- ↑ McGuckin (2001), p. 121
- ↑ McGuckin (2001), pp. 125–26
- ↑ McGuckin (2001), p. 130
- ↑ McGuckin (2001), pp. 138–42
- ↑ 17,0 17,1 McGuckin (2001), p. 143
- ↑ McGuckin (2001), pp. 190–95
- ↑ Hunter-Blair (1910)
- ↑ McGuckin (2001), pp. 187–92
- ↑ PG 37.1059–1060, De Vita Sua, vv. 439–446
- ↑ Ruether (1969), pp. 38–39
- ↑ McGuckin (2001), p. 199
- ↑ Gallay, P. Grigoie de Nazianze, (Paris: 1964), p. 61; Quoting from Ep. 48, PG 37.97
- ↑ Hunter-Blair, D.O. (1910)
- ↑ McGuckin (2001), p. 235
- ↑ McGuckin (2001), pp. 235–236; see also Orat. 43.2, PG 36.497.
- ↑ Ruether (1969), p. 42
- ↑ McGuckin (2001), pp. 241; see also 2 Kings 4:8 and Orat. 26.17, PG 35.1249.
- ↑ Hunter-Blair, D.O. The Catholic Encyclopedia, article on Gregory of Nazianzus.
- ↑ Gregory of Nazianzus, Or. 31:29. The Orthodox Church of America website, retrieved May 2, 2007
- ↑ 32,0 32,1 Ruether (1969), p. 43
- ↑ 33,0 33,1 Ruether (1969), p. 45
- ↑ McGuckin (2001), pp. 358–59
- ↑ McGuckin (2001), p. 359
- ↑ PG, 37.1157–9, Carm. de vita sua, ll 1828–55
- ↑ McGuckin (2001), p. 361
- ↑ Ruether (1969), p. 50
- ↑ Ruether (1969) discusses Gregory's conflicted nature. See p. 54 for Ruether's treatment of the subject.
- ↑ Michael O'Carroll, "Gregory of Nazianzus" in Trinitas (Wilmington, DE: Michael Glazier, Inc, 1987).
- ↑ Gregory of Nazianzus, Five Theological Orations.
- ↑ See H.E.W. Turner and Francis Young, "Procession(s)" in The Westminster Dictionary of Christian Theology, ed. A. Richardson & J. Bowden (Philadelphia:Westminster Press, 1983).
- ↑ Børtnes (2006), pp. 9, 10
- ↑ Børtnes (2006), p. 10
- ↑ "Apocatastasis". New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge, Vol. I.
- ↑ Hanson, J.W. Universalism: The Prevailing Doctrine Of The Christian Church During Its First Five Hundred Years. Chapter XV: Gregory Nazianzen. Boston and Chicago Universalist Publishing House. 1899.
- ↑ Sachs, John R. “Apocatastasis in Patristic Theology.” Theological Studies. 54 (December 1993), p. 632
- ↑ David L. Balas, "Apokatastasis" in The Encyclopedia of Early Christianity, second edition, ed. Everett Ferguson (New York: Garland Publishing, 1997).
- ↑ Børtnes (2006), p. 21
- ↑ σχετικά με την ποίηση του Γρηγορίου βλ. Άρης Δικταίος, Anthologia Graeca, η λεγομένη Παλατίνη, εκδ. Γκοβόστη,1980, τ. Α΄ σ.104.
- ↑ 51,0 51,1 McGuckin, (2001), p.xi
- ↑ Hunter-Blair, D.O. The Catholic Encyclopedia, article on Gregory of Nazianzus
- ↑ For an example, see how the 1992 edition of the Catechism of the Catholic Church cites a variety of Gregory's orations
- ↑ Tillich, Paul. A History of Christian Thought, (Simon and Schuster, 1968), p. 76
- ↑ Ian Fisher, "Pope returns remains of 2 Orthodox patriarchs" San Diego Union-Tribune online November 28, 2004. Retrieved April 26, 2007
- ↑ Calendarium Romanum (Libreria Editrice Vaticana 1969), p. 84
- ↑ "St Gregory the Theologian the Archbishop of Constantinople". OCA Online Feast Days. Orthodox Church in America. http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=100298. Ανακτήθηκε την 2009-09-26.
- ↑ "Synaxis of the Ecumenical Teachers and Hierarchs: Basil the Great, Gregory the Theologian, and John Chrysostom". OCA Online Feast Days. Orthodox Church in America. http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp. Ανακτήθηκε την 2009-09-26.
[Επεξεργασία] Πηγές
- Børtnes, Jostein; Tomas Hägg (2006). Gregory of Nazianzus: Images and Reflections. Copenhagen: Museum Tusculanum Press. ISBN 87-635-0386-7.
- McGuckin, John A. St. Gregory of Nazianzus: An Intellectual Biography. Crestwood, NY: 2001, St. Vladimir's Seminar Press. ISBN 0-88141-222-8
- Migne, J.P. (General Editor). Cursus Completus Patrologiae Graecae. Volumes 35–38. Paris: 1857–66.
- The Orthodox Church of America website article on St. Gregory the Theologian. Retrieved May 2, 2007.
- Ruether, Rosemary Radford. Gregory of Nazianzus. Oxford: 1969, Oxford University Press.
- Turner, H.E.W. and Francis Young, "Procession(s)" in The Westminster Dictionary of Christian Theology, ed. A. Richardson & J. Bowden. Philadelphia: 1983, Westminster Press, 1983.
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- Michael Azkoul, "St. Gregory the Theologian: Poetry and Faith," Patristic and Byzantine Review 14.1–3 (1995): 59–68.
- Brian Daley, ed., Gregory Nazianzen. Early Church Fathers. London: Routledge, an imprint of Taylor & Francis Books Ltd., 2005. ISBN 0-415-12181-7. pp. 192.
- K. Demoen, "Biblical vs. Non-Biblical Vocabulary in Gregorius Nazianzenus; a Quantitative Approach," Informatique 2 (1988–89): 243–53.
- J. Egan, "Gregory of Nazianzus and the Logos Doctrine," J. Plevnic, ed., Word and Spirit: Essays in Honor of David Michael Stanley. Willowdale, ON: 1975. pp. 281–322.
- Anna-Stina Ellverson, The Dual Nature of Man: A Study in the Theological Anthropology of Gregory of Nazianzus. Acta Universitatis Upsaliensis, 1981. ISBN 91-554-1206-8. {Amazon.com}
- Gerald Fitzpatrick, "St Gregory Nazianzen: Education for Salvation," Patristic and Byzantine Review 10.1-2 (1991): 47–55.
- R.C. Gregg, Consolation Philosophy: Greek and Christian Paideia in Basil and the Two Gregories. Washington, DC: Catholic University of America Press, 1975. ISBN 0-8132-1000-3. {Amazon.com}
- Edward R. Hardy, ed. Christology of the Later Fathers, J. Baillie et al., eds. Library of Christian Classics, Vol. 3. Philadelphia: Westminster, 1995. Pbk. ISBN 0-664-24152-2
- Carol Harrison & Brian Daley (Editor). Gregory Nazianzen. Routledge, 1999. ISBN 0-415-12181-7
- V. Harrison, "Some Aspects of Saint Gregory (Nazianzen) the Theologian's Soteriology," Greek Orthodox Theological Review 34 (1989): 19–43/11–18.
- Susan R. Holman, "Healing the Social Leper in Gregory of Nyssa's and Gregory of Nazianzus's peri philoptochias," Harvard Theological Review 92.3 (1999): 283–309.
- M. Edmund Hussey,."The Theology of the Holy Spirit in the Writings of St. Gregory of Nazianzus," Diakonia 14.3 (1979): 224–233.
- Vasiliki Limberis, ."'Religion' as the Cipher for Identity: The Cases of Emperor Julian, Libanius, and Gregory Nazianzus," Harvard Theological Review 93.4 (2000): 373–400.
- George A. Kennedy, Greek Rhetoric Under Christian Emperors. Princeton: Princeton University Press, 1983. ISBN 0-691-03565-2. pp. 215–239. {Amazon.com}
- N.B. McLynn, "The Other Olympias: Gregory of Nazianzen and the Family of Vitalianus," ZAC 2 (1998): 227–46.
- Ruth Majercik, "A Reminiscence of the Chaldean Oracles at Gregory of Nazianzus, Or. 29,2," Vigiliae Christianae 52.3 (1998): 286–292.
- P.J. Maritz, "Logos Articulation in Gregory of Nazianzus," Acta Patristica et Byzantina 6 (1995): 99-108.
- E.P. Meijuring, "The Doctrine of the Will and the Trinity in the Orations of Gregory of Nazianzus," Nederlands Theologisch Tijdschrift 27.3 (1973): 224–234.
- Celica Milovanovic-Barham, "Gregory of Nazianzus: Ars Poetica (In suos versus: Carmen 2.1.39)," Journal of Early Christian Studies 5.4 (1997): 497–510.
- H. Musurillo, "The Poetry of Gregory of Nazianzus," Thought 45 (1970): 45–55.
- T.A. Noble, "Gregory Nazianzen's Use of Scripture in Defence of the Deity of the Spirit," Tyndale Bulletin 39 (1988): 101–123.
- F.W. Norris, "Of Thorns and Roses: The Logic of Belief in Gregory of Nazianzen," Church History, Vol. 53 (1984): 455–464.
- F.W. Norris, "The Tetragrammaton in Gregory Nazianzen (Or. 30.17)," Vigiliae Christianae 43 (1989): 339–44.
- F.W. Norris, Faith Gives Fullness to Reasoning: The Five Theological Orations of Gregory Nazianzen. Supplements to Vigiliae Christianae, Vol 13. Leiden: Brill, 1990. ISBN 90-04-09253-6. p. 314. {Amazon.com}
- Jay Wesley Richards, "Can a Male Savior Save Women?: Gregory of Nazianzus on the Logos' Assumption of Human Nature," Christian Scholar's Review 28.1 (1998): 42–57.
- K. Skurat, "St. Gregory of Nazianzus on Philosophy and Knowledge of God," Journal of Moscow Patriarchate 10 (October 1989): 57–62.
- Frank Thielman, "The Place of the Apocalypse in the Canon of St Gregory Nazianzen," Tyndale Bulletin 49.1 (1998): 155–157.
- Steven Peter Tsichlis, "The Nature of Theology in the Theological Orations of St. Gregory Nazianzus," Diakonia 16.3 (1981): 238–246.
- Raymond Van Dam, "Self-Representation in the Will of Gregory of Nazianzus," Journal of Theological Studies 46.1 (1995): 118–148.
- Kenneth Paul Wesche, "The Union of God and Man in Jesus Christ in the Thought of Gregory of Nazianzus," St. Vladimir's Theological Quarterly 28.2 (1984): 83–98.
- Donald F. Winslow, "Gregory of Nazianzus and Love for the Poor," Anglican Theological Review 47 (1965): 348–359.
- Donald F. Winslow, The Dynamics of Salvation: A Study in Gregory of Nazianzus. Cambridge, Mass.: North American Patristic Society, 1979. ISBN 0-915646-06-4.
[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι
- Louvain-la-Neuve University hosts an important website NAZIANZOS devoted to the study of Gregory Nazianzene's works in Greek and other ancient languages.
- The Theology of St. Gregory
- Opera Omnia by Migne Patrologia Graeca with analytical indexes
- Early Church Fathers: Gregory of Nazianzus
- Γρηγόριος Α´ ο Ναζιανζηνός, άρθρο από την ιστοσελίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου
- Έργα Γρ.Θεολόγου από την ορθόδοξη βιβλιοθήκη ψηφιακών βιβλίων
| Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Gregory of Nazianzus της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |