Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Οικουμενικός Πατριάρχης
Πατριαρχία
Ορθόδοξη
Constantinoupolis' coat of arms.png
Bartolomeo I.jpg
Κάτοχος:
Βαρθολομαίος
από 22 Οκτωβρίου 1991
Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως
Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου
Αρχικός κάτοχος Απόστολος Ανδρέας (ως Επίσκοπος Βυζαντίου),
Ανατόλιος
Δημιουργία 38 (ως Επισκοπή Βυζαντίου)
451
Ιστοσελίδα Επίσημος ιστότοπος

Οικουμενικός Πατριάρχης είναι ο τίτλος που απονέμεται στον εκάστοτε Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Ο τίτλος Οικουμενικός (Universalis) παλαιότερα αποδιδόταν και στους Πάπες της Ρώμης. Πολύ γρήγορα όμως έγινε αποκλειστικός τίτλος του Αρχιεπισκόπου και Πατριάρχη της πρωτεύουσας του Βυζαντινού κράτους (Κωνσταντινούπολη). Ο τίτλος αυτός προήλθε κατ΄ από μίμηση αυτοκρατορικού τίτλου. Καθώς οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες αποκαλούνταν «Δεσπότες της Οικουμένης», έτσι και οι Πατριάρχες της έδρας των Αυτοκρατόρων αποκαλούνταν «Οικουμενικοί Πατριάρχες».

Από τις αρχές του 6ου αιώνα ο Πατριάρχης Ιωάννης Β' ο Καππαδόκης (518-520) τιτλοφορούταν «Οικουμενικός». Ο Αυτοκράτορας Ιουστινιανός δεν ονόμασε μόνο την Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης «Κεφαλή πασών των Εκκλησιών», αλλά και στα περισσότερα διατάγματά του (Νεαραί) αποδίδει τον τίτλο «Οικουμενικός» στους Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως Επιφάνιο (520-535), Άνθιμο (535-536) και Μηνά (536-552). Ο Πατριάρχης Ιωάννης Δ' o Νηστευτής, που το 588 συγκάλεσε στην Κωνσταντινούπολη Σύνοδο για να δικάσει τον Αντιοχείας Γρηγόριο, έφερε τον τίτλο Οικουμενικός ενώπιον των Πατριαρχών Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων. Εντούτοις, η επίσημη χρήση αυτού του τίτλου στην υπογραφή του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως καθιερώθηκε αργότερα, κατά την περιόδο της λατινοκρατίας, από τον πατριάρχη Γερμανό Β' κατά την προσωρινή εγκατάστασή του στη Νίκαια.

Προς δήλωση του μεγαλείου αλλά και του γοήτρου του Οικουμενικού Πατριάρχη συγγραφείς, ιεράρχες και άλλοι μεταχειρίστηκαν λέξεις όπως «Αρχιερεύς Μέγιστος», «ο την του σύμπαντος κόσμου επιστασίαν λαχών» (τίτλος που απέδωσε ο Καισαρείας Προκόπιος προς τον Πατριάρχη Φώτιο). Επίσης ο Στουδίτης Ιωσήφ ο Βρυέννιος αποκαλεί τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως «ο Μέγας της Οικουμένης και Άκρος Αρχιερεύς».

Η προσφώνηση των Οικουμενικών Πατριαρχών από αιώνες είναι: Παναγιώτατος, (δημ. Παναγιότατος), επί επιστολών και επισήμων εγγράφων φέρονται τα αρχικά: Α.Θ.Π. (Αυτού Θειοτάτη Παναγιότητα) π.χ. «Προς την Α.Θ.Π. τον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως...».

Σήμερα ο Οικουμενικός Πατριάρχης κατά το Διεθνές Δίκαιο θεωρείται International Person (Διεθνής Προσωπικότητα), όπως και ο Πάπας της Ρώμης. Σύμφωνα με την ισχύουσα τουρκική νομοθεσία, ο εκάστοτε Οικουμενικός Πατριάρχης θα πρέπει υποχρεωτικά να φέρει την τουρκική υπηκοότητα προκειμένου να εκλεγεί στον θρόνο του και να ασκήσει τα καθήκοντά του, κάτι που ισχύει και για όλα τα μέλη της Συνόδου από τα οποία εκλέγεται.

Ο Θρόνος του Οικουμενικού Πατριάρχη στο Φανάρι

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]