Γρηγόριος Β΄ Κύπριος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Γρηγόριος Β΄ διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως κατά τα έτη 1283-1289.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε περί το 1241 στην Κύπρο και έλαβε ως όνομα του βαπτίσματος το Γεώργιος. Σπούδασε ως το 1256 και συνέχισε τις σπουδές του στη Νίκαια και στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν μαθητής του Μεγάλου Λογοθέτη Γεώργιου Ακροπολίτη. Κατόπιν, χειροτονήθηκε κληρικός στην Κωνσταντινούπολη με το όνομα Γρηγόριος και συνδέθηκε με την Αυτοκρατορική Αυλή.

Ο Αυτοκράτορας Μιχαήλ Παλαιολόγος τον χρησιμοποίησε ως σύμβουλο στην πολιτική Ένωσης με την Καθολική Εκκλησία, που ακολουθούσε. Όταν όμως ο Μιχαήλ πέθανε, το 1282, ο Γρηγόριος προσχώρησε στην ανθενωτική παράταξη και άσκησε αυστηρή κριτική στον Πατριάρχη Ιωάννη Βέκκο για την ενωτική πολιτική που ακολουθούσε.

Η κατάσταση οξύνθηκε περισσότερο, όταν ο Γρηγόριος έγινε Πατριάρχης το 1283. Έτσι, ο Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Παλαιολόγος συνεκάλεσε Σύνοδο το 1285 για τη ρύθμιση του ζητήματος. Η Σύνοδος αυτή όμως απέτυχε, και ακολούθως ο Γρηγόριος συνέγραψε το έργο Ἔκθεσις τοῦ Τόμου τῆς πίστεως κατὰ τοῦ Βέκκου (ΡG 142, 233-246). Το έργο του αυτό όμως προκάλεσε την οξύτατη αντίδραση των ανθενωτικών και έστρεψε εναντίον του Γρηγορίου ισχυρούς αρχιερείς του Πατριαρχείου, όπως τον Φιλαδελφείας Θεόληπτο και τον Εφέσου Ιωάννη Χειλά. Η θέση του δυσκόλεψε ακόμη περισσότερο όταν αποφάσισε να συγκρουστεί με τους οπαδούς του σχίσματος των Αρσενιατών. Έτσι, αναγκάστηκε να αποσυρθεί στη Μονή Οδηγήτριας και, κατόπιν σύστασης του Αυτοκράτορα, να παραιτηθεί.

Πέθανε το 1290 στη Μονή Αριστινής.

Συγγραφικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γρηγόριος ήταν λόγιος ιεράρχης και διακρίθηκε ως εκκλησιαστικός συγγραφέας. Έργα του είναι:

  • Ἔκθεσις τοῦ Τόμου τῆς πίστεως κατὰ τοῦ Βέκκου (ΡG 142, 233-246)
  • Ἀπολογία πρὸς τὴν κατὰ τοῦ Τόμου μέμψιν ἰσχυροτάτη (ΡG 142, 251-270)
  • Ὁμολογία... (ΡG 142, 247-252)
  • Πιττακὸν πρὸς τὸν βασιλέα Ἀνδρόνικον Παλαιολόγον (ΡG 142, 267-269)
  • Περὶ τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (ΡG 142, 269-300)

Επίσης έγραψε αυτοβιογραφία του με τίτλο «Διηγήσεως μερικῆς λόγος τὰ καθ᾽ ἑαυτὸν περιέχων (ΡG 142,19-30)», καθώς επίσης και βίους αγίων, εγκώμια, ομιλίες και επιστολές.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Lameere, William,La tradition manuscrite de la correspondance de Gregoire de Chypre : patriarche de Constantinople (1283-1289), Bruxelles, 1937.
  • Ar. Papadakis, Crisis in Byzantium : the Filioque controversy in the patriarchate of Gregory II of Cyprus (1283-1289, New York, Fordham University Press, 1983.
  • S. Kotzabassi, Die handschriftliche Uberlieferung der rhetorischen und hagiographischen Werke des Gregor von Zypern,Wiesbaden, 1998.
  • Α. Πελενδρίδης, Η αυτοβιογραφία του Γεώργιου του Κύπριου (Οικουμενικού Πατριάρχου Γρηγορίου Β’), Λονδίνο 1989.
  • Πάρις Γουναρίδης, Το κίνημα των Αρσενιατών (1261-1310), Ιδεολογικές διαμάχες την εποχή των πρώτων Παλαιολόγων, Εκδόσεις Δόμος, 1999, σ.245.
  • Στυλ. Γ. Παπαδόπουλος, Γρηγόριος Β’, Θρησκευτική και ηθική εγκυκλοπαίδεια, τ.4, Αθήνα 1964.
  • Σοφία Πατούρα, Πνευματικοί και κοσμικοί: Το σχίσμα των Αρσενιατών, Το Βήμα, 19 Δεκεμβρίου 1999, Αρ. Φύλλου 12792, σ.14.
  • Σοφία Κοτζάμπαση, «Περὶ τοῦ καθ᾽ ἑαυτὸν βίου ὡς ἀπ᾽ ἄλλου προσώπου». Παρατηρήσεις στην αυτοβιογραφία του πατριάρχη Γρηγορίου Β´ Κυπρίου, Ελληνικά, τομ. 58, (2008), σελ. 279-291
  • Georgii seu Gregorii Cyprii Patriarchae Constantinopolitani Vita, Venice, 1753
τίτλοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Προκάτοχος
Ιωσήφ Α΄
Οικουμενικός Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης
1283-1289
Διάδοχος
Αθανάσιος Α΄