Προβηγκία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Η περιοχή της Προβηγκίας-Άλπεις-Κυανή Ακτή

H Προβηγκία (τοπ. διάλεκτος "Prouvènço" [pʀuˈvensɔ], οξιτανικά Provença [pʀuˈvensɔ], γαλλικά Provence [pʀovãs(ə)]) είναι ιστορική περιοχή της νοτιοανατολικής Γαλλίας που αποτελεί σήμερα τμήμα της διοικητικής περιοχής της Προβηγκίας-Άλπεων-Κυανής Ακτής. Υπήρξε μία από τις πρώτες ρωμαϊκές επαρχίες εκτός της ιταλικής χερσονήσου. Βρίσκεται σε μία περιοχή που νότια βρέχεται από τη Μεσόγειο Θάλασσα, όπου βρίσκεται το λιμάνι της Μασσαλίας -η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Γαλλίας μετά το Παρίσι- δυτικά με την εύφορη κοιλάδα του Ροδανού και ανατολικά με την Ιταλία και τις Άλπεις[1]. Η εντυπωσιακή παράκτια περιοχή από το Μαντόν έως το Μπαντόλ είναι γνωστή ως Κυανή Ακτή, ενώ το τμήμα κοντά στην Ιταλία αναφέρεται ως Ριβιέρα. Η περιοχή έχει έκταση πάνω από 30.000 τ. χλμ., ενώ ο πληθυσμός της φτάνει τα 4,25 εκατομμύρια. Η γειτνίαση με την Ιταλία και την Μεσόγειο έχουν αφήσει έντονα τα σημάδια στους κατοίκους της Προβηγκίας τόσο στην εμφάνιση όσο και στην τοπική προφορά, τη λεγόμενη προβηγκιανή ή οξιτανική γλώσσα που περιέχει πολλές ιταλικές λέξεις.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό Σαιν-Ζανέ πάνω στις Άλπεις

Η Προβηγκία κατοικείται από την νεολιθική εποχή. Συγκεκριμένα, βρέθηκαν τοιχογραφίες σε υποθαλάσσια σπήλαια στην περιοχή της Μασσαλίας που χρονολογούνται μεταξύ 27.000 και 19.000 π.Χ. και επίσης ανακαλύφθηκε πλίθινος οικισμός του 6.000 π.χ. στον σιδηροδρομικό σταθμό του Αγίου Καρόλου στην Μασσαλία. Η Μασσαλία ιδρύθηκε το 546 π.Χ. από Έλληνες Φωκαείς που είχαν καταφύγει εκεί από τη μεγάλη Ελληνική πόλη Φώκαια της Μικράς Ασίας μετά από επίθεση των Περσών. Έγινε σύντομα ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια του αρχαίου κόσμου, οι Φωκαείς εγκατέστησαν και άλλες αποικίες σε Νίκαια, Αρλ και Κάννες. Η περιοχή κατοικείτο ήδη από τους Λιγουρίους όταν έφτασαν οι Έλληνες, ενώ αργότερα εγκαταστάθηκαν οι Κέλτες. Η Προβηγκία ήταν από τις πρώτες περιοχές εκτός Ιταλικής χερσονήσου που κατακτήθηκαν από τους Ρωμαίους τον 2ο αιώνα π.Χ.

Ο χριστιανισμός έφτασε στην Προβηγκία πολύ νωρίς, κτίσθηκαν αναρίθμητα μοναστήρια και εκκλησίες ενώ εκχριστιανίστηκε πλήρως τον 3ο μ.Χ. αιώνα. Υπέφερε πολύ μετά την πτώση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από επιθέσεις Βησιγότθων (5ος μ.Χ. αιώνας), Φράγκων (6ος μ.Χ. αιώνας), Αράβων (8ος μ.Χ. αιώνας) όπως και από επιθέσεις Βερβέρων πειρατών. Η Προβηγκία πέρασε στην συνέχεια υπό την εξουσία των κομήτων της Τουλούζης σαν δώρο των κομήτων της Βαρκελώνης (μετέπειτα βασιλιάδων της Αραγωνίας).

O κόμης Γουλιέλμος Α' νίκησε τους Άραβες πειρατές στην μάχη του Τουρτούρ (973), και πήρε τον τίτλο του πατέρα πατριάρχη. Το διάστημα 1032 - 1046 η περιοχή έγινε τμήμα της Αγίας Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Από το 1246 έγινε μέρος του Γαλλικού στέμματος κάτω από την ηγεσία της δυναστείας των Ανδεγαυών. Με τον θάνατο του Καρόλου του Μαιν κληρονομήθηκε από τον Λουδοβίκο ΙΑ', ενώ το 1486 ενσωματώθηκε οριστικά στο Γαλλικό στέμμα.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Προβηγκία και Κυανή Ακτή, σελ. 12, εκδόσεις Explorer (2010)

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Provence της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).