Βεατρίκη της Προβηγκίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Βεατρίκη της Προβηγκίας
Statue de Béatrice de Provence..jpg
Γέννηση
Θάνατος
Nocera Inferiore
Υπηκοότητα / Χώρα πολιτογράφησης Γαλλία
Σύζυγος Κάρολος ο Ανδεγαυός
Τέκνα Βεατρίκη της Σικελίας, Κάρολος Β΄ της Νάπολης, Ελισάβετ της Σικελίας, Βασίλισσα της Ουγγαρίας, Λευκή του Ανζού και Φίλιππος της Σικελίας
Γονείς Ραϋμόνδος Βερεγκάριος Δ΄ και Βεατρίκη της Σαβοΐας
Αδέλφια Ελεονώρα της Προβηγκίας, Μαργαρίτα της Προβηγκίας και Σάντσια της Προβηγκίας
Commons page Πολυμέσα
Η Βεατρίκη της Προβηγκίας
Χάραξη της σφραγίδας της Βεατρίκης της Προβηγκίας
Η Βεατρίκη της Προβηγκίας με τον σύζυγο της Κάρολο τον Ανδεγαυό

Η Βεατρίκη της Προβηγκίας (Ιταλικά: Beatrice di Provenza, 12311267) ήταν κόμισσα της Προβηγκίας και του Φορκαλκιέ (1245 - 1267), σύζυγος του κόμη του Ανζού και του Μαίν (1247 - 1267) και βασιλική σύζυγος της Σικελίας και της Νάπολης (1266 - 1267).

Η οικογένεια της Βεατρίκης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τέταρτη και μικρότερη κόρη του κόμη της Προβηγκίας Ραϊμόνδου Βερεγκάριου Δ΄ και της συζύγου του Βεατρίκης της Σαβοΐας κόρης του Θωμά Α΄ της Σαβοίας[1] και της Μαργαρίτας της Γενεύης,[2] μικρότερη αδελφή της Μαργαρίτα της Προβηγκίας συζύγου του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου του Αγίου, οι δύο αδελφές παντρεύτηκαν αντίστοιχα δυο αδέλφια από τον βασιλικό Οίκο της Γαλλίας.[3] Οι υπόλοιπες αδελφές της ήταν η Ελεονώρα που παντρεύτηκε τον βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκο Γ΄ και η Σάντσια που παντρεύτηκε τον Ριχάρδο, δούκα της Κορνουάλης αδελφό του βασιλιά Ερρίκου.[4] Η μεγαλύτερη αδελφή της, Μαργαρίτα, παντρεύτηκε τον βασιλιά Λουδοβίκο ύστερα από επιλογή της μητέρας του Λευκής της Καστίλης με την ελπίδα να κληρονομήσει σαν μεγαλύτερη αδελφή για τον γιο της τις κομητείες της Προβηγκίας και του Φορκακλιέ.

Ο πατέρας της Ραυμόνδος Βερεγκάριος Δ΄ έκανε την διαθήκη του στις 20 Ιουνίου 1238 στο Σίστερον,[5] ενώ όλοι περίμεναν να κληροδοτήσει την Προβηγκία στην μεγαλύτερη κόρη του Μαργαρίτα όλοι είδαν με μεγάλη έκπληξη ότι τελικά την παραχώρησε στην μικρότερη Βεατρίκη.[6][7]

Κληρονόμος του πατέρα της[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον θάνατο του πατέρα της στις 19 Αυγούστου 1245 η δεκατετράχρονη Βεατρίκη η οποία ήταν ακόμα ανύπαντρη κληρονόμησε την Προβηγκία και το Φολκακιέ, τότε έγινε μια από τις πιο περιζήτητες νύφες στην Ευρώπη με μνηστήρες όπως ο Ραυμόνδος Ζ΄, κόμης της Τουλούζης και ο Ιάκωβος Α΄ της Αραγωνίας παρά το οτι ήταν παντρεμένος με την Γιολάνδα της Ουγγαρίας πολιόρκησε την κατοικία της στην Προβηγκία.[8] Ο αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Φρειδερίκος Β΄ Χοενστάουφεν ετοιμάστηκε να πολιορκήσει με το ναυτικό του την Προβηγκία επειδή ήθελε την Βεατρίκη νύφη για έναν από τους γιους του.

Σε μια τόσο δύσκολη κατάσταση η μητέρα της Βεατρίκης Βεατρίκη της Σαβοΐας αποφάσισε να δράσει γρήγορα μεταφέροντας την κόρη της σε ένα ασφαλές καταφύγιο στο Έξ ζητώντας την εμπιστοσύνη από τον λαό της και προστασία από τον πάπα Ιννοκέντιο Δ΄. Σε μια μυστική συνάντηση τον Δεκέμβριο του 1245 στο Κλανί συμμετείχαν ο πάπας Ιννοκέντιος Δ΄, ο βασιλιάς Λουδοβίκος Θ΄ της Γαλλίας, η μητέρα του Λευκή της Καστίλης και ο μικρότερος αδελφός του Κάρολος ο Ανδεγαυός, εκεί ο Λουδοβίκος πρότεινε στον πάπα να τον βοηθήσει στρατιωτικά εναντίον του αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β΄ υπό την προυπόθεση ότι θα έδινε την συγκατάθεση του για τον γάμο του αδελφού του Καρόλου με την Βεατρίκη.[9] Η Βεατρίκη και η μητέρα της έμειναν αρκετά ικανοποιημένες με την συγκεκριμένη επιλογή,[10] ένας από τους όρους της συμφωνίας ήταν ότι η Προβηγκία δεν θα ενωθεί με το Γαλλικό στέμμα. Η κομητεία θα περνούσε στην συνέχεια στα παιδιά του Καρόλου και της Βεατρίκης, αν δεν είχαν αυτοί κληρονόμους στην Σάντσια της Προβηγκίας ενώ αν δεν είχε ούτε εκείνη κληρονόμους θα ενωνόταν με το στέμμα της Αραγωνίας. Η απόφαση δυσαρέστησε έντονα τον βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκο Γ΄ ο οποίος είχε παντρευτεί την άλλη αδελφή τους Ελεονώρα και είχε αγοράσει επιπλέον πολλά κάστρα στην Προβηγκία από τον τελευταίο κόμη.[11]

Γάμος με τον Κάρολο τον Ανδεγαυό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κάρολος μαζί με τον Φίλιππο της Σαβοίας και 500 ιππότες βάδισαν από την Λυών στην Προβηγκία, ο Ραυμόνδος Ζ΄ της Τουλούζης πήγε να τους σταματήσει, ο Ιάκωβος Β΄ της Αραγωνίας βρέθηκε εκεί αλλά δεν του επέτρεψαν να μπει στο κάστρο που βρισκόταν η Βεατρίκη και η μητέρα της και αναγκάστηκε να οπισθοχωρήσει.[12]

Η Βεατρίκη είδε τον Κάρολο σαν την κατάλληλη λύση για το πρόβλημα της, ο γάμος έγινε στις 31 Ιανουαρίου 1246 στο Έξ - αν - Προβάνς, η νύφη συνοδευόταν από τον θείο της Θωμά, κόμη της Φλάνδρας.[13] Οι αδελφές της έμειναν πάντοτε δυσαρεστημένες με την κληρονομιά που άφησε ο πατέρας τους μονάχα στην Βεατρίκη, ο σύζυγος της Κάρολος αδιαφόρησε και αρνήθηκε να την μοιραστεί μαζί τους γι’ αυτό οι σχέσεις του συζύγου της με τις αδελφές του ήταν πάντοτε τεταμένες.[14] Ο Κάρολος όταν έγινε κόμης έφερε δικούς του συμβούλους και νομικούς απο την Γαλλία αποκλείοντας την πεθερά του από την διακυβέρνηση της Προβηγκίας,[15] κατέλαβε τα κάστρα διώχνοντας τους παλιούς ευγενείς που είχαν ανεξαρτησία γι’ αυτό έγινε σύντομα αντιδημοφιλής, η πεθερά του κατέφυγε στην Μασσαλία για να οργανώσει αντίσταση εναντίο του αλλά η σύζυγος του ήταν πάντα στο πλευρό του.

Συμμετοχή μαζί με τον Κάρολο στην Ζ΄ Σταυροφορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Μάιο του 1247 ο Κάρολος και η Βεατρίκη βρέθηκαν στο Μελάν όπου ο Κάρολος χρίστηκε ιππότης από τον αδελφό του Λουδοβίκο, αποφασίστηκε η συμμετοχή τους στην Ζ΄ Σταυροφορία, συμφώνησαν με την μητέρα της Βεατρίκη της Σαβοΐας να λύσουν τα βασικά προβλήματα μετά την επιστροφή τους, της παρέδωσαν μονάχα το κάστρο του Έξ με αντάλλαγμα την επιστροφή τμήματος των εσόδων.

Στην Νικοσία η Βεατρίκη γέννησε το πρώτης παιδί, ένας πολύ χαριτωμένος γιος που όπως έγραφε στην μητέρα της έμοιαζε πολύ στον θείο του Ροβέρτο του Αρτουά αλλά έζησε μόνο λίγες μέρες.[16] Έμενε μαζί με την μεγάλη αδελφή της Μαργαρίτα στην Δαμιέτη οπου έχασαν κάθε επαφή με τον βασιλιά και τον στρατό του, εκεί η Βεατρίκη γέννησε το δεύτερο παιδί την ίδια ώρα που γεννούσε και η αδελφή της Μαργαρίτα, αργότερα ενώθηκαν με τον υπόλοιπο στρατό (1250) όταν ο βασιλιάς απελευθερώθηκε από τους Μαμελούκους έναντι καταβολής λίτρων. Ο Κάρολος με την Βεατρίκη αποχωρίστηκαν στην συνέχεια τον Λουδοβίκο και την Μαργαρίτα, ταξίδεψαν στην αυλή του Ρωμαίου αυτοκράτορα Φρειδερίκου Β΄ προκειμένου να τον παρακαλέσει να βοηθήσει με στρατό την Σταυροφορία, ο αυτοκράτορας ο οποίος είχε αφοριστεί αρνήθηκε.[17]

Στην βασιλικά αυλή της Γαλλίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βεατρίκη και ο Κάρολος επέστρεψαν στην Προβηγκία (1251) όπου είχαν ξεσπάσει διαταραχές από την μητέρα της η οποία ισχυριζόταν ότι ο σύζυγος της Κάρολος είχε αθετήσει την συμφωνία, τον Ιούλιος του 1252 κατέστειλε την επανάσταση έτοιμος να ασκήσει δυναμικά τα καθήκοντα του σαν κόμης της Προβηγκίας. Τον Νοέμβριο του ίδιους χρόνου έφτασαν νέα από το Παρίσι ότι πέθανε η βασιλομήτωρ Λευκή της Καστίλης και το ζεύγος ετοιμάστηκε να αναχωρήσει για το Παρίσι όπου ανατέθηκε στον Κάρολο η αντιβασιλεία της χώρας μαζί με τον αδελφό του Αλφόνσο μέχρι την επιστροφή του βασιλιά Λουδοβίκου Θ΄ από τους Αγίους Τόπους.[18] Ο πάπας ωστόσο πρόσφερε την ίδια χρονιά το βασίλειο της Σικελίας στον Κάρολο αλλά ο ίδιος το αρνήθηκε επειδή λόγω της αντιβασιλείας δεν του έφτανε ο χρόνος να ασχοληθεί με αυτό.

Το βασιλικό ζεύγος με τον στρατό των Σταυροφόρων επέστρεψαν στο Παρίσι (1254) αλλά ο Κάρολος και η Βεατρίκη παρέμειναν στην βασιλική πρωτεύουσα ολόκληρη την χρονιά μαζί με όλες τις αδελφές της Βεατρίκης, την αντιμετώπισαν με μεγάλη εχθρότητα από μίσος για την κληρονομιά του πατέρα τους. Καταγράφεται περιστατικό όπου η μεγάλη αδελφή της βασίλισσα Μαργαρίτα την πρόσβαλλε άσχημα όταν ήθελε να κάτσει μαζί με τις αδελφές της στο βασιλικό τραπέζι (1259) και της είπε ότι δεν της το επιτρέπει επειδή δεν είναι και αυτή βασίλισσα όπως εκείνες. Η Βεατρίκη έντονα θλιμμένη πήγε να παραπονεθεί στον Κάρολο, εκείνος της απάντησε : «Μην στενοχωριέσαι, σύντομα θα σε κάνω και σένα βασίλισσα όπως αυτές».

Βασίλισσα της Σικελίας και της Νάπολης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πάπας παραχώρησε το βασίλειο της Σικελίας στον σύζυγο της Κάρολο τον Ανδεγαυό αφορίζοντας τον προηγούμενο βασιλιά Μαμφρέδο, η Βεατρίκη πάντα στο πλευρό του συζύγου της βοήθησε τον Κάρολο με όλα τα μέσα να το ανακτήσει. Προσκάλεσε όλους τους νέους ευγενείς με μεγάλες υποσχέσεις και δώρα προκειμένου να τους δελεάσει για να μπουν στον στρατό του Καρόλου. Σύμφωνα με τον ιστορικό Άγγελο ντι Κωστάνζο πούλησε όλα τα προσωπικά της κοσμήματα, τα στολίδια της και τον ιδιωτικό της θησαυρό, οι νέοι μαγεύτηκαν περισσότερο από τα δώρα που τους έκανε παρά από τις εκκλήσεις της.[19]

Το 1265 ο Κάρολος με έναν μικρό στόλο έφτασε μέσω θαλάσσης στην Ρώμη όπου στέφθηκε βασιλιάς της Σικελίας από τον πάπα στις 28 Ιουνίου 1265, η Βεατρίκη ακολούθησε με τα υπολείμματα του στόλου φθάνοντας 4 μήνες αργότερα.[20] Τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου ο στρατός του Καρόλου με 5.000 στρατιώτες και 25.000 πεζούς μπήκε στην Ιταλία στις 1 Ιανουαρίου 1266,[21] έφτασε στην Ρώμη στις 6 Ιανουαρίου 1266 όπου ο Κάρολος και η Βεατρίκη στέφθηκαν βασιλείς της Σικελίας και της Νάπολης από 5 καρδινάλιους του πάπα κλήμεντα Δ΄.[22] Η Βεατρίκη έμεινε για λίγο στην Ρώμη ο σύζυγος της πολέμησε στην μάχη του Μπενεβέντο όπου σκοτώθηκε ο προηγούμενος βασιλιάς της Σικελίας Μαμφρέδος, μετά την νίκη του συζύγου της διάλεξε σαν κατοικία της το κάστρο του Μέλφι.

Θάνατος της Βεατρίκης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βεατρίκη πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 1267 περίπου έναν χρόνο μετά από την ημέρα που έγινε βασίλισσα.[23] Η αιτία του θανάτου της άγνωστη σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία ήταν οι επιπλοκές μετά την γέννα του τελευταίου παιδιού της.[24] Τάφηκε αρχικά στον καθεδρικό ναό του Σαν Τζενναρό στην Νάπολη, ο σύζυγος της μετέφερε τα οστά της στο Έξ – εν – Προβάνς μαζί με τον πατέρα της (1277), στον Κάρολο άφησε όλη την περιουσία της και τα κληρονομικά της δικαιώματα.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον σύζυγο της Κάρολο τον Ανδεγαυό παιδιά τους ήταν :

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. https://books.google.it/books?id=c4tB9YOlLhMC&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r#v=onepage&q&f=true PETER DER ZWEITE
  2. http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000886.html?pageNo=938&sortIndex=010%3A050%3A0023%3A010%3A00%3A00#ES Μνημεία Γερμανικής Ιστορίας
  3. http://www.dmgh.de/de/fs1/object/display/bsb00000886_00013.html?sortIndex=010%3A050%3A0023%3A010%3A00%3A00#ES Μνημεία Γερμανικής Ιστορίας
  4. Runciman 1958, p. 72
  5. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k31580p/f467.item.zoom Gallica
  6. https://archive.org/stream/matthiparisien04pari#page/484/mode/2up Matth?i Parisiensis, monachi Sancti Albani, Chronica majora
  7. Lane Poole, p. 148
  8. Lane Poole, p. 148
  9. Petit-Dutaillis, p. 857.
  10. Cox 1974, p. 146–149,153.
  11. Cox 1974, p. 151–152.
  12. Lane Poole, p. 148
  13. http://www.dmgh.de/de/fs1/object/display/bsb00000886_00013.html?sortIndex=010%3A050%3A0023%3A010%3A00%3A00#ES Μνημεία Γερμανικής Ιστορίας
  14. Johnstone, p. 570.
  15. Runciman 1958, p. 73: "When [Charles] arrived in Provence, early in 1246, there came with him a host of lawyers and accountants trained at the French court."
  16. P. Van Kerrebrouck: Les Capétiens 987-1328 Villeneuve d'Asq 2000, p. 250.
  17. Hopkins 2008, p. 174.
  18. Runciman 1958, p. 73–74.
  19. https://books.google.gr/books?id=rHE5AAAAcAAJ&pg=PA12&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Η ζωή της Ιωάννας
  20. https://books.google.it/books?id=ttZEKo-fJnQC&pg=PA165&lpg=PA165&dq=storia+di+Saba+Malaspina&source=bl&ots=nIOLk6szvq&sig=3iAdUV8n81ZM-Xwel5zqMmYz_9g&hl=it&sa=X&ei=M1ogU5vXPPOZ0AWGxIGwDA#v=onepage&q=storia%20di%20Saba%20Malaspina&f=true Ιστορία της Αγίας Μαλεσπίνα
  21. Previté-Orton, p. 222.
  22. Runciman 1958, p. 90: "Charles then asked the Pope to come to Rome to crown them King and Queen of Sicily. Clement refused to leave the security of Perugia; but he sent five cardinals to perform the ceremony in Saint Peter's Church on 6 January 1266."
  23. Abulafia 1995, p. 301.
  24. The testament of "Beatrix...Regina Sicilie, Ducatus Apuliæ et Principatus Capuæ, Andegavensis, Provinciæ et Forcalquerii Comitissa", dated "die Mercurii in crastino Beatorum Peteri et Pauli Apostolorum (30 June)" 1266, made bequests to "...ventrem nostrum, si contigat Nos masculum parere...si autem filiam...". It's unknown whether this child came to term. Spicilegium sive Collectio veterum aliquot scriptorium (new edition) vol. III, Achéry, L. d´, Baluze, S., Martene, E. (eds.) Paris 1723, p. 660.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Cawley, Charles, Her profile, Medieval Lands database, Foundation for Medieval Genealogy,[self-published source][better source needed]
  • Cox, Eugene L. (1974). The Eagles of Savoy. Princeton: Princeton University Press.
  • Hopkins, T.C.F. (2008). Empires, Wars, and Battles: The Middle East from Antiquity to the Rise of the New World. Macmillan. p. 174.
  • The Plantagenets, The Magnificent Century, Thomas B Costain 1951
  • Runciman, Steven (1958). The Sicilian Vespers: A History of the Mediterranean World in the Later Thirteenth Century. London: Cambridge University Press. OCLC 315065012.
  • Abulafia, David (1995). The New Cambridge Medieval History. Volume 5, C.1198-c.1300. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Lane Poole, Austin: The Interregnum in Germany in: History of the Medieval World, vol. V, 1999, pp. 128–152.
  • Petit-Dutaillis, Charles: Louis IX the Saint in: History of the Medieval World, vol. V, 1999, pp. 829–864.
  • Johnstone, Hilda: France: the last Capetians, in: History of the Medieval World, vol. VI, 1999, pp. 569–607.
  • Previté-Orton: Italy in the second half of the 13th century, in: History of the Medieval World, vol. V, 1999, pp. 198–244.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Beatrice of Provence της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).