Μαργαρίτα της Προβηγκίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μαργαρίτα της Προβηγκίας
MarketaProv.jpg
Γέννηση
Forcalquier ή Μπρινιόλ
Θάνατος
Παρίσι
Ιδιότητα βασιλική σύζυγος
Σύζυγος Λουδοβίκος Θ΄ της Γαλλίας
Τέκνα Λευκή της Γαλλίας, Ισαβέλλα της Γαλλίας, Λουδοβίκος της Γαλλίας, Φίλιππος Γ΄ της Γαλλίας, Ιωάννης της Γαλλίας, Ιωάννης Τριστάν, κόμης του Βαλουά, Πέτρος, κόμης του Αλανσόν, Λευκή της Γαλλίας, Μαργαρίτα της Γαλλίας, Ροβέρτος του Κλερμόν και Αγνή της Γαλλίας
Γονείς Ραϋμόνδος Βερεγκάριος Δ΄ και Βεατρίκη της Σαβοΐας
Αδέλφια Σάντσια της Προβηγκίας, Ελεονώρα της Προβηγκίας και Βεατρίκη της Προβηγκίας
Commons page Πολυμέσα
Ο γάμος της Μαργαρίτας της Προβηγκίας και του Λουδοβίκου Θ' - Γουλιέλμος του Αγίου Πάθου (1330 - 1340)

Η Μαργαρίτα της Προβηγκίας (Φορκαλκιέ[1] 1221 - 20 Δεκεμβρίου 1295) ήταν βασίλισσα της Γαλλίας, μεγαλύτερη θυγατέρα του Ραϋμόνδου Βερεγκάριου Δ΄, κόμη της Προβηγκίας και της Βεατρίκης της Σαβοΐας. Οι αδελφές της ήταν:

Η Μαργαρίτα ήταν περισσότερο συνδεδεμένη στενά με την Ελεονώρα με την οποία μεγάλωσε μαζί και είχαν την μικρότερη διαφορά σε ηλικία. [2]

Γάμος της Μαργαρίτας με τον βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκο Θ'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

To 1233 η βασιλομήτωρ Λευκή της Καστίλης έστειλε έναν ιππότη στην Προβηγκία για να γνωρίσει την νεαρή Μαργαρίτα που εκείνη την εποχή η ομορφιά της και η εξυπνάδα της είχαν γίνει ευρύτατα γνωστές. Σύντομα η Λευκή άρχισε να διαπραγματεύται με τον κόμη Ραϋμόνδο Βερεγγάριο Δ΄ τον γάμο της κόρης του Μαργαρίτας με τον γιο της βασιλιά Άγιο Λουδοβίκο, ήταν άριστη επιλογή για τον Λουδοβίκο συνοδεύτηκε απο τους γονείς της στην Λυών προκειμένου να υπογράψει το σύμφωνο του γάμου της, στην συνέχεια συνοδεύτηκε στο Σένς από τους θείους της Γουλιέλμο της Σαβοΐας και Θωμά της Σαβοΐας.

Βασίλισσα της Γαλλίας, στο πλευρό του συζύγου της[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 27 Μαΐου 1234 πραγματοποιήθηκε τελικά ο γάμος της Μαργαρίτας με τον βασιλιά Λουδοβίκο Θ΄ και έγινε βασιλική σύζυγος,[3] στέφθηκε βασίλισσα της Γαλλίας την επόμενη μέρα, [4] η στέψη και ο γάμος της εορτάστηκαν με μεγαλοπρεπείς τελετές στον Καθεδρικό ναό του Σένς.[5]

Ο γάμος στην αρχή συνάντησε δυσκολίες λόγω της πεθεράς της Μαργαρίτας Λευκής της Καστίλης που είχε ισχυρή επίδραση στον γιο της ως τον θάνατο της, έδιωξε τους θείους της Μαργαρίτας οι οποίοι την φρόντιζα στην παιδική της ηλικία κάτι που την εξόργισε.[6] Η Μαργαρίτα περιγράφεται όπως η αδελφή της πανέμορφη, μελαχρινή με μαύρα μαλλιά και έντονα μάτια,[7] είχε τα πρώτα χρόνια μια πολύ θερμή σχέση με τον Λουδοβίκο κάτι που περιγράφεται από τους χρονικογράφους με ωραία ανέκδοτα που αφορούσαν περιστατικά γύρω από την ζωή της. Ο Γουλιέλμος του Αγίου Πάθου περιγράφει ότι σκέπαζε με μια ρόμπα τους ώμους του Λουδοβίκου τις κρύες νύχτες όταν αυτός προσευχόταν, ο ίδιος χρονικογράφος λέει ότι είχε κάνει συστάσεις στον βασιλιά να ντύνεται με μεγαλύτερη πολυτέλεια όπως αρμόζει σε βασιλιά κάτι που ο ίδιος το αρνήθηκε. Διάβαζαν μαζί βιβλία, έκαναν ιππασία και άκουγαν μουσική άσχετα με τις όποιες προσπάθειες της μητέρας του Λουδοβίκου Λευκής μέχρι τον θάνατο της να τους κρατήσει μακριά από ζήλεια.

Συμμετοχή της Μαργαρίτας στην Ζ΄ Σταυροφορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μαργαρίτα πήγε μαζί με τον σύζυγο της βασιλιά Λουδοβίκο Θ΄ στην Ζ΄ Σταυροφορία, μετά απο κάποιες επιτυχές αρχικά με την κατάληψη της Δαμιέτης η εκστρατεία κατέληξε σε καταστροφή, ο αδελφός του συζύγου της Ροβέρτος Α΄ του Αρτουά έπεσε στην μάχη και ο ίδιος ο σύζυγος της συνελήφθη αιχμάλωτος των Μαμελούκων (1249). Η Μαργαρίτα μετά την σύλληψη του Λουδοβίκου διηύθυνε η ίδια τους Σταυροφόρους και είχε τον πρώτο ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση του, το 1250 στην Δαμιέτη την οποία είχε καταφέρει η ίδια να κρατήσει ακόμα στα χέρια των Γάλλων,[8] γέννησε το πρώτο από τα τρία παιδιά που γέννησε στην εξορία Ιωάννη Τριστάν.[9][10]

Κυριότερος φίλος και σύμβουλος του βασιλικού ζεύγους που τους είχε συνοδεύσει στην Σταυροφορία ήταν ο διάσημος χρονικογράφος Ιωάννης του Τζοινβίλλ που είχε γράψει μια σειρά ιστορίες σχετικά με τις ικανότητες, τον ηγετικό χαρακτήρα και την μαχητικότητα της Μαργαρίτας ο ίδιος ήταν ο άνθρωπος που έπεισε τον βασιλιά μετά την απελευθέρωση του να παραμείνει στους Αγίους Τόπους. Σύμφωνα με τον Ιωάννη του Τζοινβίλλ η Μαργαρίτα έκανε υπεράνθρωπες προσπάθειες για να εξασφαλίσει την τροφή και την διαβίωση των Σταυροφόρων όσο ήταν φυλακισμένος ο σύζυγος της με προσωπικές θυσίες, ζήτησε από τον φρουρό της να σκοτώσει και την ίδια και τον νεογέννητο γιο της αν έπεφτε η πόλη ξανά στα χέρια των Αράβων. Σε άλλα ανέκδοτα ο χρονικογράφος περιγράφει το χιούμορ της Μαργαρίτας, ενώ αναφέρει ότι ο ίδιος ο βασιλιάς σπάνια ζητούσε την γνώμη των άλλων πέρα από την σύζυγο και τα παιδιά του.

Όταν η βασιλική οικογένεια επέστρεφε στο Παρίσι μετά από την τετράχρονη παραμονή στους Αγίους Τόπους ξέσπασε ξαφνικά δυνατή τρικυμία, η βασίλισσα σε κατάσταση πανικού παρακάλεσε τον Ιωάννη να κάνει κάτι για να τους βοηθήσει. Ο Ιωάννης του Τζοινβίλλ την συμβούλευσε να προσευχηθεί στον θεό και να κάνει τάμα ότι όταν επιστρέψει στο Παρίσι θα κάνει προσκύνημα προσφέροντας ένα χρυσό πλοίο με εικόνες του βασιλιά, της ίδια και των παιδιών τους προκειμένου να ευχαριστήσει τον θεό που τους έσωσε από την τρικυμία. Η βασίλισσα απάντησε ότι δεν μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο κρυφά από τον Λουδοβίκο, ο Ιωάννης τότε την βεβαίωσε ότι θα το κάνει ο ίδιος αντί γι' αυτή κάτι που όταν επέστρεψαν πραγματικά έκανε.[11][12]

Προσπάθειες να επιβληθεί στην κυβέρνηση του Γαλλικού βασιλείου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ηγετικός ρόλος που είχε κατά την διάρκεια της Ζ΄ Σταυροφορίας είχε σαν αποτέλεσμα να γίνει αλαζονική απαιτώντας να έχει ηγετικό ρόλο στην κυβέρνηση του Γαλλικού βασιλείου μετά την επιστροφή τους στο Παρίσι κάτι που την έφερε σε σύγκρουση με τον σύζυγο της. Προσπάθησε να μιμηθεί την πεθερά της Λευκή της Καστίλης απέναντι στα δικά της παιδιά επηρεάζοντας έντονα τις πράξεις τους, ένας Άγγλος απεσταλμένος στο Παρίσι έγραψε ότι είχε γίνει αρκετά κουραστική στα λόγια και στις πράξεις. Ο μεγαλύτερος γιος της Λουδοβίκος πέθανε πολύ πρόωρα (1250), τότε η Μαργαρίτα ζήτησε από τον δεύτερο γιο της και διάδοχο Φίλιππο να της δεσμευτεί με όρκο ότι αυτή θα έχει την εξουσία όταν γίνει βασιλιάς ώσπου να γίνει 30 χρονών. Ο Λουδοβίκος Θ΄ όταν έμαθε τον όρκο που έβαλε η Μαργαρίτα να κάνει ο γιος τους χωρίς την θέληση του ζήτησε απο τον πάπα να λύσει τον όρκο κάτι που ο πάπας έκανε με αυτό τον τρόπο η προσπάθεια της Μαργαρίτας να επιβληθεί στα παιδιά της όπως η πεθερά της απέτυχε. Η Μαργαρίτα προσπάθησε να επιβληθεί και στον ανιψιό της βασιλιά της Αγγλίας Εδουάρδο Α΄ αλλά και εκεί συνάντησε αποτυχία.

Τα τελευταία χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεν συνόδευσε τον σύζυγο της στην Η΄ Σταυροφορία (1270) προφανώς λόγω των τεταμένων σχέσεων που είχαν δημιουργηθεί μεταξύ τους τα τελευταία χρόνια, μετά τον θάνατο του επέστρεψε στην Προβηγκία,[13] οι φιλοδοξίες της και οι απαιτήσεις της για την εξουσία έγιναν περισσότερο έντονες. Έφτασε σε σημείο να δικαιώσει τα δικαιώματα της στην Προβηγκία από τον αδελφό του συζύγου της Κάρολο τον Ανδεγαυό μετά τον θάνατο της συζύγου του Βεατρίκης (1267) η οποία ήταν αδελφή της Μαργαρίτας παρά την διαθήκη του προηγούμενου δούκα (1245).[14] Εξακολουθούσε να είναι στενά συνδεδεμένη με την αδελφή της Ελεονώρα που ήταν σύζυγος του βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκου Γ΄ μέχρι τον θάνατο της (1291).

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της αφοσιώθηκε σε φιλανθρωπικά έργα όπως η ίδρυση της γυναικείας μονής των Λουρσίν (1289),[15] πέθανε στις 20 Δεκεμβρίου 1295 σε ηλικία 72 ετών στο Παρίσι στο μοναστήρι των Πούρ Κλάρες το οποίο κατείχε η ίδια.[16] Τάφηκε μαζί με τον σύζυγο της στην Βασιλική Σαιν-Ντενί αλλά όχι δίπλα, ο τάφος της δεν έγινε αναγνωρίσιμο μνημείο γι' αυτό έμεινε ανέπαφος κατά την διάρκεια της Γαλλικής επανάστασης.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον σύζυγο της βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκο Θ΄ παιδιά τους ήταν : [17]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Richardson 2011, p. 121.
  2. Howell 2001, p. 3.
  3. Emmerson 2013, p. 448.
  4. Richardson 2011, p. 121.
  5. Emmerson 2013, p. 448.
  6. Emmerson 2013, p. 448.
  7. Costain 1951, p. 125-126.
  8. Emmerson 2013, p. 448.
  9. Joinville 1963, p. 262-263.
  10. Hodgson 2007, p. 167-170.
  11. Joinville 2008.
  12. Hodgson 2007, p. 105-106, 120-125.
  13. Emmerson 2013, p. 448.
  14. Emmerson 2013, p. 448.
  15. Emmerson 2013, p. 448.
  16. Robson 2007, p. 328.
  17. Emmerson 2013, p. 448.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Costain, Thomas B. (1951). The Magnificent Century.
  • Emmerson, Richard K. (2013). Key Figures in Medieval Europe: An Encyclopedia. Routledge.
  • Hodgson, Natasha (2007). Women, Crusading and the Holy Land in Historical Narrative. Boydell.
  • Howell, Margaret (2001). Eleanor of Provence: Queenship in Thirteenth-Century England. Blackwell Publishers Ltd.
  • Joinville; Villehardouin (1963). Shaw, M.R.B., ed. Joinville and Villehardouin: Chronicles of the Crusades. NY: Penguin Classics.
  • Joinville; Villehardouin (2008). Smith, Caroline, ed. Chronicles of the Crusades. Penguin Classics.
  • Murray, Jacqueline (1999). Conflicted Identities and Multiple Masculinities.
  • Richardson, Douglas (2011). Plantagenet Ancestry: A Study In Colonial And Medieval Families (2 ed.).
  • Robson, Michael (2007). "Queen Isabella (c.1295/1358) and the Greyfriars: An example of royal patronage based on her accounts for 1357/1358". *Franciscan Studies. Franciscan Institute Publications. 65: 325–348. doi:10.1353/frc.2007.0006.
  • Sanders, I.J. (1951). "The Texts of the Peace of Paris, 1259". The English Historical Review. Oxford University Press. 66 (258): 81–97. doi:10.1093/ehr/lxvi.cclviii.81.
  • Shadis, Miriam (2010). Berenguela of Castile (1180–1246) and Political Women in the High Middle Ages. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-312-23473-7.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Marguerite of Provence της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).