Αλμωπία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αλμωπία
Το μεσαιωνικό κάστρο των Μογλενών του 11ου αιώνα

Η Αλμωπία ήταν αρχαία χώρα της Μακεδονίας,[1] της οποίας αποτέλεσε επαρχία (μια από τις 17 επαρχίες του Μακεδονικού Βασιλείου) και περιελάμβανε την ορεινή περιφέρεια των Μογλενών όπως την αποκαλούσαν αργότερα οι Βυζαντινοί, βόρεια της Ημαθίας και βορειοδυτικά της Βοττιαίας. Οι ορεσίβιοι Αλμωπείς ήταν αρχικά ανεξάρτητοι, κατόπιν όμως προσαρτήθηκαν στο μακεδονικό κράτος.[2] Γενικά αποτελούσε την προς Βορρά της Έδεσσας περιοχή. Κύριες πόλεις της Αλμωπίας ήταν η Άλωρος, Άψαλος,[3] η Εύρωπος και ή Όρμα (Τρέσινο) η οποία αποτελούνταν απο 3 χωριά.Το όνομά της οφείλεται στους αρχαίους κατοίκους της Άλμωπες1 (Αλμωπείς). Kατά την ελληνική μυθολογία οι Άλμωπες ήταν φυλή γιγάντων. Πήραν το όνομά τους από τον αρχηγό τους (Άλμωπα), γιο του Ποσειδώνα και της Έλλης.

Προιστορία- Αρχαία Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήδη από τη Νεοληθική Εποχή παρατηρούνται οικισμοί στις παρυφές της Άνω Αλμωπίας και στους τριγύρω λόφους.Το πολυποίκιλο φυσικό περιβάλλον καθιστούσε την περιοχή ιδιαιτέρως ελκυστική για τους ανθρώπους εκείνης της εποχής. Η εναλλαγή φυσικών υδροβιότοπων, ελών, ποταμών, λιβαδιών και η παρουσία δασοσκέπαστων βουνών παρείχε αυξημένες δυνατότητες για την ανάπτυξη της γεωργίας, κτηνοτροφίας και του κυνηγιού.[4] Οι πρώτοι καταγεγραμμένοι ιστορικά κάτοικοι της Αλμωπίας που έδωσαν και το όνομά τους στην περιοχή ήταν οι Άλμωπες. Οι Άλμωπες σύμφωνα με την μυθολογία φέρονται να κατάγονται από φυλή γιγάντων. Μία τέτοια εκδοχή διεσώζει και ο Στέφανος Βυζάντιος κατά τον 6ο αι. μ.Χ. αναφέροντας : «Αλμωπία χώρα Μακεδονίας, η ώκουν Άλμωπες. Εκλήθη δε από Άλμωπος γίγαντος. Το εθνικόν Άλμωψ και Αλμώπιος και Αλμωπία, από Άλμωπος του Ποσειδώνος και Έλλης του Αθάμαντος».Η αρχαιότερη ιστορική αναφορά όμως γίνεται από το Θουκυδίδη, ο οποίος γράφει ότι οι Μακεδόνες (επί δυναστείας των Τιμενιδών) [5]έδιωξαν τους Άλμωπες από την Αλμωπία («…ανέστησαν δε και εκ της νυν Εορδίας καλουμένης Εορδούς…και εξ Αλμωπίας Άλμωπας»).Έτσι από τα μέσα του 7ου π.Χ. αι. η Αλμωπία προσαρτάται στο Μακεδονικό Βασίλειο. Η έντονη οχύρωση της περιοχής με την ύπαρξη 13 ακροπόλεων μαρτυρεί την ζωτική σημασία που είχε για τους Μακεδόνες.Τα μεταλλεύματα και τα δάση της, ο γεωργικός και ο κτηνοτροφικός της πλούτος, το άφθονο κυνήγι και το ανθρώπινο δυναμικό της την καθιστούσαν μια από τις πιο νευραλγικές περιοχές του Μακεδονικού Κράτους.[6]

Ρωμαϊκή Εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους η Αλμωπία ανήκε στη μερίδα της Πέλλας. Η ύπαρξη πλούσιων επαύλεων, τα λουτρά της εποχής (που βρίσκονται στις σημερινές τοποθεσίες Λουτρά και στους Προμάχους), τα αγάλματα, τις ενεπίγραφες πλάκες, οι εξαιρετικά φροντισμένοι τάφοι και το πλήθος των νομισμάτων καταμαρτυρούν την ύπαρξη αριστοκρατικής τάξης που απολάμβανε έναν ανώτερο τρόπο ζωής .Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος (2ος μ.Χ.αι.) καταγράφει στο έργο του Γεωγραφική Υφίγησις, τα ονόματα τριών αρχαίων πόλεων της Αλμωπίας: «Πόλεις δε εισίν εν Μακεδονία αίδε…Αλμώπων. Όρμα, Ευρωπός, Άψαλος».Από επιγραφή που βρέθηκε στον Πρόδρομο (με αναγεγραμμένη τη λέξη στρατευσάμενον) τεκμηριώνεται η συμμετοχή των νέων της Αλμωπίας στο ρωμαϊκό στρατό. Από άλλες πηγές μαθαίνουμε ότι υπηρετούσαν στην ισχυρότερη στρατιά της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, την Πέμπτη ρωμαϊκή λεγεώνα, και ονομάζονταν Πεμπταίοι (τσιντσάρι).[7][6]

Σύγχρονη επαρχία Αλμωπίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Επαρχία Αλμωπίας

Σήμερα η περιοχή της αρχαίας Αλμωπίας αποτελεί ομώνυμη επαρχία του Νομού Πέλλας και περιλαμβάνει τον ενοποιημένο Δήμο Αλμωπίας με έδρα την Αριδαία. Ο πληθυσμός της Αλμωπίας υπολόγιζεται περίπου σε 35.000 κατοίκους. Είναι ο μεγαλύτερος σε έκταση Δήμος του νομού Πέλλας και γεωγραφικά εκτείνεται Δυτικά απ τα σύνορα του νομού με το νομό Φλώρινας έως τα όρια του νομού Κιλκίς Ανατολικά. Δυτικό όριο της Αλμωπίας είναι το χιονοδρομικό Καιμακτσαλάν (Βόρρας) . Κατά καιρούς η περιοχή ονομάζονταν Ενωτία, Καρατζόβα και Μογλενά. Από την Αλμωπία έλκουν την καταγωγή τους οι εξής γνωστοί καλλιτέχνες :η ηθοποιιός Μπαζάκα Θέμις, ο τραγουδιστής Πέτρος Δουρδουμπάκης, η τραγουδίστρια Κατερίνα Στανίση(Όρμα).Επίσης στην Αριδαία πέρασε τα παιδικά της χρόνια η ηθοποιός Χρυσούλα Διαβάτη.Γνωστή ποδοσφαιρική ομάδα της περιοχής είναι ο ιστορικός Αλμωπός Αριδαίας που έχει αναδείξει διεθνείς ποδοσφαιριστές.Η Αλμωπία τα τελευταία χρόνια έχει γίνει διακεκριμένος τουριστικός προορισμός διεθνούς εμβέλειας εξ αιτίας των Λουτρών Πόζαρ στο Λουτράκι, ενώ αναμένονται οι προσπάθειες διάνοιξης διεθνούς οδικής αρτηρίας με τις γειτονικές χώριες να ολοκληρωθούν τα επόμενα χρόνια.

Eτυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ετυμολογία της λέξης Αλμωπία δεν είναι βέβαιη. Η επικρατέστερη άποψη θεωρεί ότι τα συνθετικά της είναι: «Άλμα» και «ωψ» (-ωπος) που ερμηνεύονται ως ανάπτυξη κατά το πρόσωπο, την όψη.[εκκρεμεί παραπομπή]

Φωτογραφίες από την περιοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]