Φρύγες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Οπλίτες της Φρυγίας.

Φρύγες ονομάζονταν οι κάτοικοι της Φρυγίας, (στον ενικό: ο Φρυξ, του Φρυγός). Ήταν αρχαίος ελληνικός λαός που κατέλαβε τη δυτικοκεντρική Μικρά Ασία μετά την κατάρρευση των Χετταίων. Το Βασίλειο τους το ίδρυσαν περί τα μέσα της 2ης χιλιετίας προς τη 1η χιλιετία π.Χ. για να κατακτηθούν έπειτα από τους Λύδιους ενώ από το Λυδικό Βασίλειο και μεταγενέστερα, δεν καταφέρνουν να αποκτήσουν ξανά την κυριαρχία τους.

Πίνακας περιεχομένων

[Επεξεργασία] Μυθολογία

Κατά τον Όμηρο,[1] οι Φρύγες ήταν σύμμαχοι των Τρώων στον πόλεμο κατά των Αμαζόνων.[2] Μάλιστα η Εκάβη, σύζυγος του Πριάμου, ήταν κόρη του βασιλιά των Φρυγών Δύμα. Βασιλιάς των Φρυγών επίσης ήταν ο μυθικός Μίδας.

[Επεξεργασία] Ιστορία

Κατά τον Ηρόδοτο[3] ήταν αρχαίος λαός που μετανάστευσε στη Μικρά Ασία, από τη Βαλκανική, απόπου και μετονομάστηκαν από "Βρύγες" σε "Φρύγες".

Οι Φρύγες σύμφωνα με τον Ρώσο ιστορικό Ιγκόφ Ντιακόνωφ (Igor Diakonoff) πιθανόν ταυτίζονται με τον λαό "Μουσκί" των Ασσυριακών επιγραφών[4] και τους "Μεσέχ" της Βίβλου που κάνουν την εμφάνισή τους ως βόρειος πολεμοχαρής λαός.[5] Στην ιστοριογραφία έχει γίνει προσπάθεια ταύτισης των Φρυγών με τους πρωτο-Αρμένιους.[4] Ο Ηρόδοτος τον 5ο αιώνα π.Χ. παραθέτει ότι οι Αρμένιοι ήταν οικιστές στην Φρυγία:[6]

    "Ἀρμένιοι δὲ κατά περ Φρύγες ἐσεσάχατο, ἐόντες Φρυγῶν ἄποικοι    


Κατά τον 8ο αιώνα π.Χ. οι Φρύγες είχαν καταλάβει την Καππαδοκία, την Καταονία, την Λυκαονία και αργότερα τη Λυδία, εκτεινόμενοι από τα παράλια του Αιγαίου μέχρι τον ποταμό Ευφράτη, εκτός από τη Μυσία και τη Βιθυνία. Με την εισβολή των Κιμμερίων τον 7ο αιώνα, ο τελευταίος βασιλιάς των Φρυγών Μίδας πέφτει μαχόμενος, οι Φρύγες κατακτώνται, γεγονός που οδήγησε βαθμιαία υποταγή τους από τους νικήσαντες Κιμμερίους στους Λυδούς αργότερα τον 6ο αιώνα π.Χ..[7]

Με την επέκταση του κράτους των Περσών, υποτάχθηκαν σ' αυτούς. Έπειτα περιήλθαν στην επικυριαρχία του Μ. Αλεξάνδρου ο οποίος διόρισε Σατράπη στη χώρα τους τον Αντίγονο [8] από το 333 π.Χ..

Οι Βασιλείς των Φρυγών έφεραν ονόματα εναλλάξ "Γόρδιος" και "Μίδας". Φαίνεται οτι τα ονόματα αυτά δεν ήταν κύρια, αλλά ηγεμονικοί τίτλοι. Το τοπωνύμιο Γόρδιος συναντάται επίσης στην αρχαιότητα, όταν ο Αλέξανδρος ο Μέγας έκοψε με το ξίφος του τον Γόρδιος Δεσμός.[9].

Μετά την Μακεδονική κατάκτησή, χάνεται κάθε ιστορική αναφορά όταν υποτάσσονται στους Ρωμαίους. Κατά τη Βυζαντινή περίοδο, φαίνεται ότι οι Φρύγες συγχωνεύτηκαν με τους υπόλοιπους κατοίκους της Μικράς Ασίας και λαμβάνουν υψηλά αξιώματα στα στρατιωτικά και στα πολιτικά πράγματα της Αυτοκρατορίας. Ανέδειξαν μάλιστα και δυναστεία Αυτοκρατόρων, τη λεγόμενη Φρυγιανή Δυναστεία (820-867), από την οποία ανήλθαν στο βυζαντινό θρόνο τρεις Αυτοκράτορες.

[Επεξεργασία] Γλώσσα

Η Φρυγική γλώσσα ήταν Ινδοευρωπαϊκή, αποδεδειγμένα άμεσα συνδεόμενη και ιδιαίτερα κοντινή στην Ελληνική,[10] και εικάζεται πως τα Φρυγικά, τα Παιονικά καί τα Ελληνικά συνιστούσαν παλαιότερα κοινό γλωσσικό κορμό, την Πρωτοελληνική.[11] Παράδειγμα Φρυγικής πρότασης που αποδεικνύει την ομοιότητα με την Ελληνική είναι η πολύ γνωστή επιγραφή από τον τάφο του Μίδα:[12]

    ΑΤΕΣ : ΑΡΚΙΑΕFΑΙΣ : ΑΚΕΝΑΝΟΓΑFΟΣ : ΜΙΔΑΙ : ΛΑFΑΓΤΑΕΙ : FΑΝΑΚΤΕΙ : ΕΔΑΕΣ

ates : arkiaevais : akenanogavos : midai : lavagtaei : vanaktei : edaes    

Η Φρυγική γλώσσα, αφομοιώθηκε σταδιακά με την Ελληνιστική Κοινή αρκετά πριν το τέλος του 7ου αιώνα μ.Χ.[13]

[Επεξεργασία] Καθημερινή ζωή

Οι καποικίες των Φρυγών, συνηθίζονταν να κατασκευάζονται σε κοιλώδεις βράχους και να διαμορφώνουν κατοικίες μέσα σ' αυτούς. Κατά τους αρχαίους, η μουσική των Φρυγών είχε έντονο διεγερτικό τόνο. Η θρησκεία τους συνδεόταν με τη γη. Κύριες θεότητες ήταν ο Σαβάζιος ή Βαγαίος, θεός αντίστοιχος του Δία, η «μήτηρ» Γη, η Κυβέλη ή Άγδιστις ή Νάνα. Οι γιορτές προς τιμήν της θεάς Κυβέλης εορταζόταν με έντονο θόρυβο, προπομποί του άρματός ήταν οι ιερείς της, οι αποκαλούμενοι κορύβαντες, ακολουθούμενοι από πλήθος ανδρών που κραύγαζαν με τη συνοδεία θορυβωδών ήχων από σάλπιγγες, κέρατα, αυλούς και κύμβαλα. Με τη λατρεία της Κυβέλης συνδεόταν και η λατρεία του γιου και ερωμένου της Άττυος, θεού που συμβόλιζε την περιοδική βλάστηση της Γης, όμοιο με τον αντίστοιχο μύθο της Περσεφόνης. Άλλοι θεοί ήταν ο Διόνυσος και η σεληνιακή θεά Μιν.

[Επεξεργασία] Υποσημειώσεις - Παραπομπές

  1. Ομήρου Ιλιάδα Β' 862 και Κ' 431
  2. Ομήρου Ιλιάδα Γ' 185-194
  3. Ηροδότου Ιστορίαι, Ζ' 73
  4. 4,0 4,1 Anne Elizabeth Redgate, The Armenians, Wiley-Blackwell, 2000, σ. 14, ISBN 0631220372
  5. Ιεζεκιήλ: 32,26 - 38,2,3 - 39,1
  6. Ηροδότου Ιστορίαι 7.73, Βικιλεξικό, Αρμένιοι
  7. Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα (1911), Φρυγία
  8. Αρριανού Αλεξάνδρου Ανάβασις, Α' 29,3
  9. Αρριανού Αλεξάνδρου Ανάβασις, Β' 3,6-7
  10. ^ Brixhe, Cl. "Le Phrygien". In Fr. Bader (ed.), Langues indo-européennes, pp. 165-178, Paris: CNRS Editions
  11. ^ Woodard, Roger D. The Ancient Languages of Asia Minor. Cambridge University Press, 2008, ISBN 052168496X, p. 72, (Απόσπασμα:"Unquestionably, however, Phrygian is most closely linked with Greek".)
  12. "Μίδᾳ ΛαFαγέτι Fάνακτι" (Midai Lawageti Wanakti), Midas-city Inscription: 1a
  13. Swain, Simon; Adams, J. Maxwell; Janse, Mark (2002). Bilingualism in ancient society: language contact and the written word. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. σελ. 246-266. ISBN 0-19-924506-1. 

[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Commons logo
Τα Κοινά έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Προσωπικά εργαλεία
Περιοχές ονομάτων
Παραλλαγές
Ενέργειες
Πλοήγηση
Συμμετοχή
Εκτύπωση/εξαγωγή
Εργαλειοθήκη
Άλλες γλώσσες