Πιπίνος ο Βραχύς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Πιπίνος ο Βραχύς
Alte-Mainbruecke Pipinus.jpg
Βασιλιάς των Φράγκων
ΠερίοδοςΝοέμβριος 75124 Σεπτεμβρίου 768
ΣτέψηΝοέμβριος 751 (1η φορά)
28 Ιουλίου 754 (2η φορά από τον Πάπα Στέφανο Β')
ΠροκάτοχοςΧιλδέριχος Γ΄
ΔιάδοχοςΚαρλομάγνος
Καρλομάν Α΄ (έως το 771)
Μαγιορδόμος της Νευστρίας
Μαγιορδόμος της Αυστρασίας
Περίοδος741 – Νοέμβριος 751
ΠροκάτοχοςΚάρολος Μαρτέλος
Διάδοχος-
Γέννηση714
Θάνατος24 Σεπτεμβρίου 768 (54 ετών)
Σαιν-Ντενί (Σεν-Σαιν-Ντενί)
Τόπος ταφήςΒασιλική Σαιν-Ντενί
ΣύζυγοςΜπερτράντα του Λον
ΕπίγονοιΚαρλομάγνος
Καρλομάν Α΄
Γκιζέλα των Φράγκων
Πιπίνος
κ.α.
ΟίκοςΔυναστεία των Καρολιδών
ΠατέραςΚάρολος Μαρτέλος
ΜητέραΡοτρούδη του Τρίερ
ΘρησκείαΚαθολικός
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Πιπίνος ο Βραχύς (γαλλικά: Pepin le Bref‎, περί το 71424 Σεπτεμβρίου 768)[1] μέλος του Οίκου των Καρολιδών ήταν Βασιλιάς των Φράγκων (751 - 768).[2]. Ήταν ο πρώτος Καρολίδης που έγινε βασιλιάς των Φράγκων και πατέρας του κορυφαίου βασιλιά Καρλομάγνου.[3] Ήταν γιος του Κάρολου Μαρτέλου δούκα των Φράγκων με την σύζυγο του Ροτρούδη του Εσμπαί (690 – 724). O Πιπίνος ο Βραχύς μεγάλωσε στην Βασιλική Σαιν-Ντενί, πήρε σημαντική εκκλησιαστική εκπαίδευση από τους μοναχούς. Διαδέχθηκε τον πατέρα του ως Μαγιορδόμος των ανακτόρων της Νευστρίας (741), βασίλευσε στην Φραγκία μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Καρλομάν. Ο Πεπίνος βασίλευσε στην Νευστρία, την Βουργουνδία και την Προβηγκία, ο μεγαλύτερος αδελφός του Καρλομάν βασίλευσε στην Αυστρασία, την Αλαμαννία και την Θουριγγία. Τα αδέλφια αντιμετώπισαν ασταμάτητες εξεγέρσεις στις οποίες προχώρησαν οι Βαυαροί, οι Ακουιτανοί, οι Σάξονες και οι Αλαμαννοί στα πρώτα χρόνια της βασιλείας τους. Το κενό στον θρόνο έληξε όταν εξελέγη νέος βασιλιάς ο Χιλδέριχος Γ΄, ο τελευταίος Μεροβίγγειος μονάρχης που έγινε βασιλιάς των Φράγκων.

Με σωστή εκκλησιαστική ανατροφή ο Καρλομάν και ο Πεπίνος συνέχισαν το έργο του πατέρα τους, βοήθησαν σημαντικά τον Άγιο Βονιφάτιο να μεταρρυθμίσει την Φραγκική εκκλησία και να εκχριστιανίσει τους Σάξονες. Ο μεγαλύτερος αδελφός Καρλομάν άντρας έντονα θρησκευτικός αποσύρθηκε σε μοναστήρι με αποτέλεσμα ο Πεπίνος να γίνει κυρίαρχος σε ολόκληρη την Φραγκία αφού κατέστειλε μια εξέγερση του αδελφού του Γκρίφο. Ο Πεπίνος ο Βραχύς προχώρησε στην τελευταία του πράξη, ανάγκασε τον Χιλδέριχο Γ΄ να αποσυρθεί σε μοναστήρι και ανακηρύχτηκε βασιλιάς ο ίδιος, τον έστεψε ο Πάπας Ζαχαρίας (751). Η απόφαση αυτή δημιούργησε πολλές αντιδράσεις και έφερε εξεγέρσεις από μέλη της βασιλικής οικογένειας όπως ο αδελφός του Γκρίφο και ο γιος του Καρλομάν Ντρόγκο. Ο Πεπίνος ο Βραχύς ξεκίνησε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για να ενισχύσει την βασιλεία του, ξεκίνησε τις πολιτικές και θρησκευτικές μεταρρυθμίσεις του Βονιφάτιου. Υποστήριξε τον Στέφανο Β΄ που βρισκόταν εκείνη την εποχή σε πόλεμο με τους Λομβαρδούς, έδωσε σαν δωρεά μερικές πόλεις στον πάπα που έμειναν γνωστές σαν "Δωρεά του Πεπίνου", οι δωρεές αυτές ήταν βάση για να δημιουργηθούν τα Παπικά Κράτη τον Μεσαίωνα. Η Βυζαντινή αυτοκρατορία έβλεπε με δέος την άνοδο του Πεπίνου, ήθελε να έχει καλές σχέσεις μαζί του και του παραχώρησε τον τίτλο του Πατρικίου. Ο Πεπίνος κατέκτησε την Χαλιφάτο των Ομεϋαδών και νίκησε τον Ουάιφερ με τα στρατεύματα του από την Γασκώνη, μετά τις νίκες αυτές οι Ακουιτανοί λόρδοι του δήλωσαν την υποταγή τους. Ο Πεπίνος ενοχλήθηκε έντονα από τις συνεχείς εξεγέρσεις των Σαξόνων και των Βαυαρών, προχώρησε σε πολλές εκστρατείες αλλά η τελική υποταγή έγινε με τους διαδόχους του. Ο Πεπίνος ο Βραχύς πέθανε (866) και τον διαδέχθηκαν οι δύο γιοι του Καρλομάγνος και Καρλομάν Α΄, αν και ήταν πανίσχυρος και επιτυχημένος βασιλιάς η φήμη του καλύφτηκε από τον διάδοχο του.

Πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πατέρας του Κάρολος Μαρτέλος πέθανε και μοίρασε τα Φραγκικά βασίλεια ανάμεσα στους δυο γιους του : ο Καρλομάν έγινε Μαγιορδόμος της Αυστρασίας και ο Πεπίνος ο Βραχύς Μαγιορδόμος της Νευστρίας. Ο Γκρίφο γιος του Καρόλου Μαρτέλου από την δεύτερη σύζυγο του Σβάνχιλντ ζήτησε μερίδιο από την κληρονομιά, τα ετεροθαλή αδέλφια του τον πολιόρκησαν στην Λαν, τον συνέλαβαν και τον φυλάκισαν σε μοναστήρι. Η ενότητα του Φραγκικού βασιλείου ήταν αδύνατο να διατηρηθεί χωρίς την άνοδο ενός βασιλιά, ο Καρλομάν ανέβασε στον θρόνο τον Μεροβίγγειο Χιλδέριχο Γ΄ (743). Αργότερα (747) ο Καρλομάν πιέστηκε να αποσυρθεί σε μοναστήρι, άφησε τον μικρότερο αδελφό του Πεπίνο μοναδικό Μαγιορδόμο των Ανακτόρων. Την εποχή που αποσύρθηκε ο Καρλομάν ο Γκρίφο που ζούν στην αυλή του Όντιλο της Βαυαρίας και είχε παντρευτεί την αδελφή του Πεπίνου Χίλτρουντ επαναστάτησε, ο Πεπίνος νίκησε και αυτή την επανάσταση ολοκληρώνοντας την κατάκτηση του βασιλείου. Ο Κάρολος Μαρτέλος είχε αναδιοργανώσει την Φραγκία ώστε οι πρίγκιπες να είναι αρχηγοί του στρατού και να έχουν διοικητικά καθήκοντα ως Μαγιορδόμοι των Ανακτόρων.[4]

Πρώτος Καρολίδης βασιλιάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στέψη του Πεπίνου του Βραχύ από τον Άγιο Βονιφάτιο (751)

Ο Μαγιόρδομος των Ανακτόρων έπρεπε να ήταν υποταγμένος στην εξουσία του βασιλιά που είχε τυπικά τον τίτλο, δεν είχε ωστόσο καμιά εξουσία και ήταν διακοσμητικός, οι ευγενείς άκουγαν τις εντολές του Πεπίνου. Ο Πεπίνος έστειλε επιστολή στον πάπα με το ερώτημα αν συμφωνεί με την κατάσταση που επικρατούσε στο βασίλειο των Φράγκων, άλλος να έχει τους τίτλους και άλλος τις εξουσίες. Ο πάπας του απάντησε θετικά, δεν ήταν σωστή η κατάσταση αυτή και έπρεπε οι εξουσίες να βρίσκονται στον νόμιμο βασιλιά. Με την άδεια του πάπα ο Πεπίνος ο Βραχύς κήρυξε τον θρόνο κενό, ο Χιλδέριχος Γ΄ καθαιρέθηκε και εξορίστηκε σε μοναστήρι, ήταν ο τελευταίος βασιλιάς από την Δυναστεία των Μεροβίγγειων. Ο Πεπίνος ο Βραχύς εξελέγη βασιλεύς των Φράγκων σε μια μεγάλη Σύνοδο ευγενών παρουσία του στρατού, η παλιότερη καταγραφή για την εκλογή του υπάρχει το 767. Ο Γκρίφο προχώρησε σε νέα επανάσταση, αυτή την φορά ηττήθηκε οριστικά και σκοτώθηκε στο Σαιν-Ζαν-ντε-Μωριέν (753). Ο Πεπίνος ο Βραχύς είχε την υποστήριξη ενός Ιρλανδού μοναχού, είχε μια Ιρλανδική συλλογή νόμων που θα μπορούσαν να τον βοηθήσουν στην αναγνώριση του ως βασιλιά.[5] Ο πρώτος χρησμός του έγινε στο Σουασόν (751), o πάπας Στέφανος Β΄ ταξίδευσε στο Παρίσι, τον έχρισε δεύτερη φορά στην Βασιλική Σαιν-Ντενί και του έδωσε τον τίτλο του Πατρικίου των Ρωμαίων (754), είναι η πρώτη καταγεγραμμένη στέψη βασιλιά από τον πάπα.[6] Ο μέσος όρος ζωής ήταν χαμηλά τότε και ο Πεπίνος ήθελε την συνέχεια της δυναστείας του, έχρισε και τους δύο γιους του, τον Κάρολο που ήταν 12 ετών και τον Καρλομάν που ήταν τριών.

Επέκταση του Φραγκικού βασιλείου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη πράξη του Πεπίνου σαν βασιλιά ήταν να στραφεί εναντίον του βασιλιά των Λομβαρδών Αϊστούλφου, μετά από συνάντηση που είχε με τον πάπα Στέφανο Β΄ τον πίεσε και τον ανάγκασε να επιστρέψει παπικά εδάφη που είχε κατάσχει.[7] Παπαχώρησε στον πάπα την Ραβένα και το Δουκάτο της Πενταπόλεως, οι δύο περιοχές έμειναν γνωστές σαν "Δωρεά του Πεπίνου", θα είναι ο πυρήνας για τα μετέπειτα παπικά εδάφη.[8] Στράφηκε στην Σεπτιμανία, σε μια εκστρατεία νάτια στην κοιλάδα του Ρήνου δέχτηκε την υποταγή της ανατολικής Σεπτιμανίας.[9] Ο Πεπίνος ο Βραχύς πολιόρκησε την Ναρμπόν το βασικό οχυρό των Ομεϋαδών στην Σεπτιμανία αλλά δεν μπόρεσε να την καταλάβει, το έκανε μόνο 7 χρόνια αργότερα (757) που οι Μαυριτανοί έφυγαν από την Ισπανία.[10] Η Ακουιτανία παρέμενε ακόμα υπό την εξουσία του Ουάιφερ, είχε κάνει κατάσχεση εκκλησιαστικών εδαφών με στόχο να τα διανείμει στα στρατεύματα του. Μετά την κατάκτηση της Ρουσιγιόν από τους Μουσουλμάνους (760) ο Πεπίνος στράφηκε εναντίον του Ουάιφερ, μετακινήθηκε στην Τουλούζη και την Αλμπί όπου κατέστρεψε με σπαθί και φωτιά το μεγαλύτερο τμήμα της Ακουιτανίας, ο Ουάιφερ σε απάντηση λεηλάτησε την Βουργουνδία.[11] Ο Πεπίνος λεηλάτησε κατόπιν μια σειρά από οχυρά του Ουάιφερ όπως η Μπουρμπόν, η Κλερμόν, η Μπουρζ και η Τουάρ, τα κατέλαβε και οι άντρες που τα υπερασπίζονταν εξορίστηκαν με τις οικογένειες τους στην βόρεια Γαλλία.[12] Αργότερα (763) ο Πεπίνος στράφηκε ενάντια στα ισχυρά οχυρά του Ουάιφερ όπως το Πουατιέ, η Λιμόζ και η Ανγκουλέμ, η απώλεια τους μείωσε αισθητά την δύναμη του. Ο Πεπίνος ο Βραχύς ακολούθησε σε ακραίο βαθμό βίαιες τακτικές στην κατάκτηση της Ακουιτανίας, σκορπούσε τον τρόμο έκαιγε και σκότωνε ανεξέλεγκτα, σπίτια, αμπελώνες και μοναστήρια. Οι βιαιότητες απέδωσαν σύντομα θετικά στους Φράγκους (765), κατέστρεψαν ολόκληρη την Ακουιτανία εξουδετερώνοντας κάθε αντίσταση. Ο Πεπίνος κατέκτησε την Τουλούζη και την πρωτεύουσα του Ουάιφερ Μπορντώ (767).[13] Οι Γασκώνοι στην Ακουιτανία παραδόθηκαν και ζήτησαν ειρήνη (768), ο ίδιος ο Ουάιφερ δραπέτευσε αλλά σκοτώθηκε από τους ίδιους τους άντρες του.

Θρύλοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πεπίνος ο Βραχύς σε μικρογραφία (1112 - 1114)

Ο Πεπίνος ο Βραχύς πέθανε λίγο αργότερα την ίδια χρονιά (768) σε μια εκστρατεία σε ηλικία 54 ετών. Η ταφή του έγινε στην Βασιλική Σαιν-Ντενί στην Μητροπολιτική πόλη των Παρισίων, η σύζυγος του Μπερτράντα τάφηκε δίπλα του (783), ο Καρλομάγνος ξανάκτισε την βασιλική για να τιμήσει τους γονείς του και τοποθέτησε τα οστά τους. Το Φραγκικό βασίλειο χωρίστηκε με τον θάνατο του με τον Σαλικό νόμο ανάμεσα στους δύο του γιους Καρλομάγνο και Καρλομάν Α΄. Οι ιστορικοί τον υποτιμούν σε σχέση με τον πατέρα και τους γιους του αν και τα κατορθώματα του ήταν όχι απλά ισάξια αλλά πολλές φορές μεγαλύτερα. Ο Κάρολος Μαρτέλος είχε απωθήσει στους Μαυριτανούς να εισέλθουν στην Γαλλία, ο Πεπίνος ο Βραχύς κατακτώντας την Ακουιτανία και τους Γασκώνους άνοιξε τον δρόμο για την εκδίωξη των Μουσουλμάνων από την Ιβηρική. Το βασίλειο των Φράγκων καθιερώθηκε από τον Πεπίνο σαν το ισχυρότερο βασίλειο στην δύση τον Μεσαίωνα, δέχτηκε τους τίτλους του βασιλιά και του Πατρικίου, άνοιξε τον δρόμο για την αυτοκρατορική στέψη του γιου του. Θεωρείται σαν ένας κορυφαίος κατακτητής του Μεσαίωνα, σε όλη την διάρκεια της ζωής του ήταν αήττητος.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παντρεύτηκε σε πρώτο γάμο την Λευτμπέργκα από την κοιλάδα του Δούναβη, την χώρισε, απέκτησε μαζί της πέντε παιδιά τα οποία μετά την γέννηση του Καρλομάγνου αποσύρθηκαν σε μοναστήρι.

Με την δεύτερη σύζυγο του Μπερτράντα του Λον (741) παιδιά του ήταν:

  • Καρλομάγνος ο Μέγας 742-814, βασιλιάς των Φράγκων και των Λομβαρδών.
  • Καρλομάν Α΄ 751-771, βασιλιάς των Φράγκων.
  • Γκιζέλα των Φράγκων 757-810, ηγουμένη του αββαείου του Σελ. Πιο πριν είχε μνηστευθεί τον Λέοντα Δ΄ τον Χάζαρο, αλλά ο αρραβώνας ματαιώθηκε.
  • Πεπίνος, πέθανε σε βρεφική ηλικία
  • Χροθαίς, πέθανε νέα, τάφηκε στο Μετς
  • Αδελαίδα, πέθανε νέα, τάφηκε στο Μετς

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Shipley Duckett, Eleanor. «Pippin III, King of the Franks». Encyclopaedia Britannica. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2016. 
  2. «Pippin, Frankisches Reich, Konig, III». Consortium of European Research Libraries (CERL). 2 Φεβρουαρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 3 Ιουνίου 2016. 
  3. Riché 1993, σ. 65
  4. Schulman 2002, σ. 101
  5. Enright 1985, σ. 198
  6. The Oxford dictionary of Byzantium. Kazhdan, A. P. (Aleksandr Petrovich), 1922-1997,, Talbot, Alice-Mary Maffry,, Cutler, Anthony, 1934-, Gregory, Timothy E.,, Ševčenko, Nancy Patterson. New York: Oxford University Press. 1991
  7. Brown 1995, σ. 328
  8. Brown 1995, σ. 328
  9. Brown 1995, σ. 328
  10. Lewis 2010, Κεφ. 1
  11. Petersen 2013, σ. 728
  12. Petersen 2013, σσ. 728–731
  13. Tucker 2011, σ. 215

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Brown, T.S. (1995). "Byzantine Italy". In McKitterick, Rosamond (ed.). The New Cambridge Medieval History, c.700-c.900. Τόμος 2. Cambridge University Press.
  • Dutton, Paul Edward (2008). Charlemagne's Mustache: And Other Cultural Clusters of a Dark Age. Palgrave Macmillan.
  • Enright, M.J. (1985). Iona, Tara, and Soissons: The Origin of the Royal Anointing Ritual. Walter de Gruyter.
  • Lewis, Archibald R. (2010). The Development of Southern French and Catalan Society, 718–1050. THE LIBRARY OF IBERIAN RESOURCES ONLINE.
  • Petersen, Leif Inge Ree (2013). Siege Warfare and Military Organization in the Successor States (400-800 AD): Byzantium, the West and Islam. Leiden: Brill Publishers.
  • Riché, Pierre (1993). The Carolingians: A Family Who Forged Europe. Translated by Allen, Michael Idomir. University of Pennsylvania Press.
  • Schulman, Jana K., ed. (2002). The Rise of the Medieval World, 500-1300: A Biographical Dictionary. Greenwood Press.
  • Tucker, Spencer C., ed. (2011). A Global Chronology of Conflict. Vol. I. ABC-CLIO.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πιπίνος ο Βραχύς
Γέννηση: 714 Θάνατος: 24 Σεπτεμβρίου 768
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Κάρολος Μαρτέλος
Μαγιορδόμος των ανακτόρων της Νευστρίας
741751
Διάδοχος
Συγχώνευση με το στέμμα
Προκάτοχος
Καρλομάν ο μαγιορδόμος
Μαγιορδόμος των ανακτόρων της Αυστρασίας
747751
Προκάτοχος
Χιλδέριχος Γ΄
Βασιλιάς των Φράγκων
French Coronation Crown of Charlemagne.png

751 - 24 Σεπτεμβρίου 768
Διάδοχος
Καρλομάγνος και Καρλομάν Α΄