Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ευκαρπία Θεσσαλονίκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 40°41′17″N 22°57′13″E / 40.68806°N 22.95361°E / 40.68806; 22.95361

Ευκαρπία
Πόλη
Εικόνα
Πανοραμική άποψη της περιοχής της Ευκαρπίας

Έμβλημα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Ευκαρπία
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚεντρικής Μακεδονίας
ΔήμοςΠαύλου Μελά
Διοίκηση
 • ΔήμαρχοςΔημήτρης Ασλανίδης
* Γιάννης Σίβης (Πρόεδρος Δημοτικής Κοινότητας)
Έκταση13,263 km2
Υψόμετρο110 m
Πληθυσμός15.416
Ταχυδρομικός κώδικας56429
Τηλεφωνικός κωδικός2310
ΙστοσελίδαΔημοτική Κοινότητα Ευκαρπίας
Η Ευκαρπία εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης

Η Ευκαρπία, επίσης γνωστή ως Νέα Ευκαρπία, είναι περιοχή της Δυτικής Θεσσαλονίκης . Βρίσκεται στη Βορειοανατολική είσοδο της πόλης. Αποτελεί ομώνυμη δημοτική ενότητα του Δήμου Παύλου Μελά από το 2011 με την εφαρμογή του Προγράμματος «Καλλικράτης».[1] Θεωρείται μια από τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες συνοικίες της πόλης της Θεσσαλονίκης. Ο πληθυσμός ανέρχεται σε 15.416 κατοίκους[2] (Απογραφή του 2021) σε έκταση 13.263 τ.χλμ.

Σε σύγκριση με τους υπόλοιπους δήμους του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης (Π.Σ.Θ) ο πρώην Δήμος Ευκαρπίας κατέχει τη δεύτερη θέση ως προς την έκταση που καταλαμβάνει και τη δέκατη πέμπτη ως προς το μέγεθος του πληθυσμού. Από το 1991 μέχρι και σήμερα ο πληθυσμός του Δήμου παρουσίασε αύξηση της τάξης 22,5% σε σχέση με την προηγούμενη απογραφή, ενώ η αντίστοιχη αύξηση της χώρας ήταν κατά μέσο όρο 7%.

Ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τουρκοκρατία και απελευθέρωση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το Νοσοκομείο Παπαγεωργίου

Στα τέλη του 19ου αιώνα, το Λεμπέτ, όπως ονομαζόταν, ήταν ένα μικρό τουρκικό αγρόκτημα στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, που ανήκε στο χωριό ανθρακωρύχων μουκάτα. Στην περιοχή του υπάρχουν πηγές από τις οποίες η δυτική Θεσσαλονίκη αντλεί νερό, ακόμη και μετά την έναρξη λειτουργίας του βελγικού υδραγωγείου το 1890. [3]Στην «Εθνογραφία των Βιλαετιών Αδριανούπολης, Μοναστηρίου και Θεσσαλονίκης», που εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1878 και παρουσιάζει τα στατιστικά στοιχεία πληθυσμού του 1873, αναφέρεται ως Τσιμπέτ αναφέρεται με 10 νοικοκυριά. [4]Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Βασίλ Κάντσοφ («Μακεδονία. Εθνογραφία και Στατιστική»), το 1900 το Λεμπέτ είχε 42 Βούλγαρους κατοίκους. [5]Όλος ο χριστιανικός πληθυσμός του χωριού είναι ελληνόφωνος υπό την κυριαρχία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως - σύμφωνα με στοιχεία του γραμματέα της Βουλγαρικής Εξαρχίας Ντίμιταρ Μίσεφ («La Macédoine et sa Population Chrétienne»), το 1905 υπήρχαν 48 ελληνόφωνοι του Βουλγαρικού Πατριαρχείου στο Λεμπέτ.[6] Σύμφωνα με ελληνικές πηγές, το 1905 ζούσαν στο Λεμπέτ 25 ορθόδοξοι Έλληνες.

Η Ευκαρπία, όπως επίσης ονομάζεται, ιδρύθηκε μετά το 1922 από Μικρασιάτες πρόσφυγες από το Ουσάκ (Ευκαρπία) της Μικράς Ασίας, που βρισκόταν κοντά στην αρχαία ελληνική πόλη της Φρυγίας Τημένου Θύραι. Το Ουσάκ ήταν έδρα καζά (υποδιοίκηση) με κύριο άρχοντα τον καϊμακάμη (υποδιοικητή) και βρισκόταν σε έναν από τους εμπορικότερους δρόμους που ένωνε τη Σμύρνη, την Κιουτάχεια, το Αφιόν Καραχισάρ και τη Φιλαδέλφεια. Με τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922) οι χριστιανοί κάτοικοι του Ουσάκ επιβιβάστηκαν στα τρένα της σιδηροδρομικής γραμμής – όσοι τα κατάφεραν – με προορισμό τη Σμύρνη  και έφθασαν στην ελεύθερη Ελλάδα ξεκινώντας μια νέα ζωή. Στις 2 Σεπτεμβρίου 1924 ο οικισμός μετονομάζεται από Λεμπέτ Τσιφλίκ σε Ευκαρπία και υπάγεται στον Δήμο Θεσσαλονίκης.[7] Το 1926 Το Χαρμάνκοϊ (Κορδελιό, κυρίως η περιοχή Ελευθέριο ή Σταθμός), Καραϊσίν (Πολίχνη), Λεμπέτ (Σταυρούπολη), Νέος Κουκλουτζάς (Εύοσμος), Αμπελόκηποι, Μενεμένη και Ευκαρπία συγκροτούν την Κοινότητα Χαρμάνκιοϊ. Το 1930 επανέρχεται στον Δήμο Θεσσαλονίκης για να αποσπαστεί οριστικά στις 18 Ιανουαρίου 1934.

Στις 31 Ιουλίου 1944, οι γερμανικές ναζιστικές δυνάμεις εκτέλεσαν εν ψυχρώ 14 Ευκαρπιώτες, ως αντίποινα.[8]

Μεταπολεμικά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή υπήρχε παρουσία των Βλάχων από το Πάϊκο (Μικρά και Μεγάλα Λιβάδια), οι οποίοι φτιάχνουν τις πρώτες καλύβες τους στην Ευκαρπία το 1912, ενώ το καλοκαίρι επιστρέφουν στα Μεγάλα Λιβάδια. Αργότερα, εγκαταστάθηκαν Βλάχοι και από άλλες περιοχές, όπως από την περιοχή του Κοκκινοπλού Ολύμπου. Μετά τις βιαιοπραγίες των Γερμανών κατακτητών στην περίοδο της Κατοχής, αρκετοί Κοκκινοπλίτες διασκορπίστηκαν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας (Δίον, Κατερίνη, Λάρισα, Ελασσόνα, Αθήνα και Θεσσαλονίκη). Στην περιοχή της Ευκαρπίας εγκαταστάθηκαν 3 οικογένειες από το Κοκκινοπλό, ενώ μέχρι τη δεκαετία του ΄80 ήταν περίπου 50. Την ίδια περίοδο η Ευκαρπία αναπτύσσεται ραγδαία με την ίδρυση του εργοστασίου της τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ στις 7 Φεβρουαρίου 1962 ενώ έχει ήδη προηγηθεί η ίδρυση μια εκ των εμβληματικότερων επιπλοποιείων της χώρας, του Μαρμαρίδη, το 1955 ενώ το 1968 ξεκινά τη λειτουργία της η υποδηματοποιία Adams Shoes και το 1970 η βιοτεχνία εσωρούχων, Minerva ενώ είχε γραμμή παραγωγής και η ΑΒΕΖ

Το εμπορικό κέντρο Ευκαρπίας

Το 1978, μετά από τον καταστροφικό σεισμό, κατεδαφίζεται το παλαιό Δημοτικό Δημοτικό σχολείο της Ευκαρπίας και ανακατασκευάζεται ενώ την επόμενη χρονιά εντάσσεται στην περιοχή εξυπηρέτησης του ΟΑΣΘ. Τα επόμενα χρόνια ξεκίνησε η ανάπτυξη στα ανατολικά της Ευκαρπίας με την ανέγερση, σε δύο κύριες φάσεις, των εργατικών κατοικιών. Παράλληλα, ξεκίνησε, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η ανάπτυξη της Εφεδρούπολης. Το 1993, ξεκινάει η κατασκευή του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου και του, πρότυπου για την εποχή και την περιοχή, εμπορικού κέντρου που στέγασε το σούπερ μάρκετ Continent και το 1999 εξαγοράστηκε από τη Γαλλική Carrefour. Την ίδια χρονιά πραγματοποιούνται και τα εγκαίνια του Παπαγεωργίου.

Με Προεδρικό Διάταγμα το 2006 έγινε η διοικητική μετατροπή της Κοινότητας Ευκαρπίας σε Δήμο και από το 2011 αποτελεί ομώνυμη δημοτική ενότητα του Δήμου Παύλου Μελά.

Το 2017 παραδόθηκε το Τμήμα Εύοσμος - Ευκαρπία της Περιφερειακής Οδού μαζί και η πεζογέφυρα. Τον Νοέμβριο του 2021, εγκαινιάστηκε η ανεπλασμένη Πλατεία Κωνσταντίνου και Ελένης.[9]

Διοικητική ιστορία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινοτάρχες Ευκαρπίας διετέλεσαν μεταπολιτευτικά οι εξής:[10]

Κοινότητα Ευκαρπίας
1975-1978 Παναγιώτης Εκμετιτζόγλου
1979-1990 Δημήτριος Δεδέογλου
1991-1998 Πασχάλης Ιωαννίδης
1999-2006 Γεώργιος Νιγδέλης
Δήμος Ευκαρπίας
2007-2010 Χαράλαμπος Πανταζόγλου

Δήμος Παύλου Μελά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πρόεδροι Δημοτικής Κοινότητας Ευκαρπίας
Ονοματεπώνυμο Θητεία Δήμαρχος Χωρικός Αντιδήμαρχος
Δομενικιώτης Εμμανουήλ 01/09/2011 - 31/08/2014 Παπαδόπουλος Διαμαντής -
Ασλανίδης Γεώργιος 01/09/2014 - 31/08/2019 Δεμουρτζίδης Δημήτριος -
Σίββας Γεώργιος 01/09/2019 - 31/12/2023 Δεμουρτζίδης Δημήτριος Νιγδέλης Παντελής (11/01/2021 - 31/12/2023)
Σίβης Ιωάννης 01/01/2024 - σήμερα Ασλανίδης Δημήτριος Σίβης Νικόλαος

Συγκοινωνία και σημεία ενδιαφέροντος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Λεωφορείο της γραμμής 38
# Αφετηρία Τερματισμός Παρατηρήσεις
01 Τ.Σ. Ευκαρπίας Σκλαβενίτης ΚΤΕΛ Μακεδονία 01Α (Μέσω Αμπελοκήπων)
28 Τ.Σ. Ευκαρπίας Σκλαβενίτης Πανεπιστήμια Δεν υπάρχει
38 Νέα Ευκαρπία Αριστοτέλους Δεν υπάρχει

Εξυπηρετείται κυρίως από τις γραμμές του ΟΑΣΘ 01 (ΤΣ Ευκαρπίας - ΚΤΕΛ), 28 (Τ.Σ. Ευκαρπίας - Σκλαβενίτης - Νοσ.Παπαγεωργίου - 424 Γ.Σ.Ν.Ε - Πανεπιστήμιο), από 01/10/2008 και 38 (Νέα Ευκαρπία - Αριστοτέλους). Πριν από τη 1 Ιανουαρίου 2022, η γραμμή 38 τερμάτιζε στον ΝΣΣ ενώ πριν από το 2000, στην Πλατεία Δικαστηρίων. Στα δυτικά της Ευκαρπίας βρίσκεται ο Σταθμός Μετεπιβίβασης Σταυρούπολης του ΟΑΣΘ.

Στην περιοχή βρίσκονται οι Ιεροί Ναοί Αγίου Γεωργίου, Αγίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου, Αγίων Θεοπατόρων Ιωακείμ & Άννης. Στην πλατεία βρίσκεται το παρεκκλήσιο των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, το οποίο κτίσθηκε σε ανάμνηση του Ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης που υπήρχε στην Ευκαρπία (Ουσάκ) της Μικράς Ασίας. Επίσης στην Ευκαρπία βρίσκεται το γραφικό εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής στο ρέμα των εργατικών κατοικιών και το Αγίασμα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Στην Ευξεινούπολη εδρεύουν οι ιεροί ναοί, Αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ και Παναγιάς Γιατρίσσας ΓΟΧ. Στον Οικισμο Φιλοθέη βρίσκεται ο Ιερός Ναός Παναγίας Σουμελά, ο οποίος κτίσθηκε απο την αγάπη των Ελληνοποντίων Παλιννοστούντων που εγκταταστάθηκαν στον Οικισμό, προς το πρόσωπο της Παναγίας και ιδιαίτερα της λεγόμενης Παναγίας των Ποντίων την Σουμελά.

Επιπλέον, στην Ευκαρπία εδρεύουν οι Ομάδες Νίκη Ευκαρπίας, Μπαμ FC και Α.Σ. Μακεδονικός. Στην Ευκαρπία υπάρχει το Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο δίπλα στα κοιμητήρια και τον Τερματικό Σταθμό της γραμμής 38, το Δημοτικό Γήπεδο Άλκης Καμπανός [11], το Δημοτικό Γήπεδο Ευκαρπίας.

Λειτουργούν δύο Γυμνάσια και ένα Λύκειο. Στο Λύκειο λειτουργούν 5 τμήματα στην Α΄Τάξη, 5 τμήματα στη Β΄ Τάξη και 5 τμήματα στη Γ' Τάξη.

Συνοικίες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι περιοχές της Ευκαρπίας είναι:

  • Νέα Ευκαρπία
  • Ευξεινούπολη
  • Εφεδρούπολη
  • Τραυματιούπολη
  • Ανθόκηποι
  • Φιλοθέη

Εικόνες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στατιστικά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Απογραφή Πληθυσμός
1913 -
1920 128
1928 300
1940 441
1951 920
1961 1.162
1971 2.124
1981 2.705
1991 3.492
2001 6.598
2011 13.905
2021 15.416

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ «Δήμοι Προγράμματος Καλλικράτης» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 5 Ιουλίου 2010. Ανακτήθηκε στις 5 Ιουλίου 2010.
  2. ↑ «Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011» (PDF). Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου 2016.
  3. ↑ Μπαλάσης, Ευγένιος (Ιούλιος 2009). Οικισμοί του Κάμπου της Θεσσαλονίκης την περίοδο 1900-1940 : Μεταπτυχιακή Εργασία Επιβλ. Καθ. Μ. Μυρίδης. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Πολυτεχνικής Σχολή. Τμήμα Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Τεχνικές και Μέθοδοι στην Ανάλυση, Σχεδίαση και ∆ιαχείριση του Χώρου Χαρτογραφική Παραγωγή και Γεωγραφική Ανάλυση. σελ. 39. Unknown parameter |lang= ignored (|language= suggested) (βοήθεια)
  4. ↑ Македония и Одринско: Статистика на населението от 1873 (Μακεδονία και Αδριανούπολη: Στατιστικά στοιχεία πληθυσμού από το 1873). Σόφια: Макед. науч. инст. σελ. 150 - 151. ISBN 954-8187-21-3 312 Check |isbn= value: invalid prefix (βοήθεια). |first1= missing |last1= in Authors list (βοήθεια)
  5. ↑ Μακεδονία:Εθνογραφία και στατιστική. Академично издателство “Проф. Марин Дринов”. σελ. 140. ISBN 954430424X. |first1= missing |last1= in Authors list (βοήθεια)
  6. ↑ Μίσεβ, Ντριμίτρ. La Macedoine et sa population chretienne. Παρίσι. σελ. 218 - 219.
  7. ↑ ΦΕΚ 212Α - 02/09/1924
  8. ↑ «Δήμος Παύλου Μελά: Τίμησε τα 14 παλικάρια της Ευκαρπίας που εκτελέστηκαν από τους Ναζί. Διαβάστε περισσότερα εδώ: https://parallaximag.gr/thessaloniki-news/dimos-payloy-mela-timise-ta-14-palikaria-tis-eykarpias-poy-ektelestikan-apo-toys-nazi». Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2025. Εξωτερικός σύνδεσμος στο |title= (βοήθεια)
  9. ↑ «Θεσσαλονίκη: Εγκαινιάστηκε η νέα πλατεία Αγίου Κωνσταντίνου στην Ευκαρπία». Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2025.
  10. ↑ «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2020.
  11. ↑ https://www.iefimerida.gr/spor/thessaloniki-se-alkis-kampanos-metonomastike-gipedo. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2025. Missing or empty |title= (βοήθεια)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Ευκαρπία_Θεσσαλονίκης&oldid=11526404"