Σαράντα Εκκλησιές (Θεσσαλονίκη)

Για την πόλη στην Τουρκία, δείτε: Σαράντα Εκκλησιές (Τουρκία).

Σαράντα Εκκλησιές
Άποψη αγάλματος του Γεωργίου Βιζυηνού στις Σαράντα Εκκλησιές.
Σαράντα Εκκλησιές Σαράντα Εκκλησιές
Διοίκηση
Χώρα	Ελλάδα
Δήμος	Θεσσαλονίκης

Οι Σαράντα Εκκλησίες είναι συνοικία του Δήμου Θεσσαλονίκης, η οποία ανήκει στην Α ' Δημοτική Κοινότητα. Ο συνοικισμός δημιουργήθηκε μετά την ανταλλαγή πληθυσμών τη δεκαετία του 1920 από πρόσφυγες των Σαράντα Εκκλησιών της Ανατολικής Θράκης, εξου και η oνομασία της.

Τα οδωνύμια της περιοχής είναι αφιερωμένα σε πόλεις της Ανατολικής Θράκης και της Ανατολικής Ρωμυλίας (Βόρειας Θράκης) όπως: Σκοπού, Ραιδεστού, Κεσσάνης, Αγαθουπόλεως, Βασιλικού, Αγίου Στεφάνου, Αμπατζόγλου. Άλλα οδωνύμια είναι αφιερωμένα σε προσωπικότητες της Ανατολικής Θράκης και της Ανατολικής Ρωμυλίας (Βόρειας Θράκης) όπως: Γεωργίου Βιζυηνού (πεζογράφος, ποιητής και λόγιος, άγαλμα που υπάρχει στην συμβολή της ομώνυμης οδού και της Αγίου Δημητρίου) και Στίλπωνος Κυριακίδης (καθηγητή λαογραφίας του Α.Π.Θ.).

Στην περιοχή βρίσκονται τρεις από τις πέντε Φοιτητικές Εστίες, το τμήμα Σεισμολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών, το Θέατρο Γης αλλά και το θέατρο Δάσους, Το Θέατρο Γης αποτελεί τη βασική ανοιχτή σκηνή του Κρατικού Θεάτρου Ελλάδος και ο Ζωολογικός κήπος Θεσσαλονίκης ο οποίος φιλοξενεί 100 διαφορετικά είδη ζώων, το Εθνικό Κολυμβητήριο, το Καυτανζόγλειο , το οποίο το 1982 ήταν το μεγαλύτερο σε χωρητικότητα στάδιο της Ελλάδας, δεδομένου ότι η χωρητικότητά του ξεπερνούσε τις 45.000 θέσεις, το Ιβανώφειο Κλειστό Γυμναστήριο και το Κατσάνειο που δίπλα σε αυτό βρίσκεται το Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης, η Περιφερειακή Δημοτική Βιβλιοθήκη Σαράντα Εκκλησιών, ο παλαιός και ο νέος Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου που κτίσθηκαν από τους Θρακιώτες πρόσφυγες το 1929. Στον μεγάλο ναό φυλάσσεται και η εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου - Παναγίας Σαραντακλησιώτισσας κειμήλιο των Θρακών προσφύγων. Στην περιοχή κοντά βρίσκεται και το μεγάλο δάσος Σέιχ Σου. Στην περιοχή υπάρχουν και οι φοιτητικές εστίες που αποτελούν οικία για εκατοντάδες φοιτητές. Τέλος, η περιοχή έχει 2 κοντινά και προσβάσιμα πάρκα για την ψυχαγωγία τον παιδιών.

Ακόμα, πολλοί άνθρωποι των περιοχών αυτών έχουν τιμηθεί, όπως ο πεζογράφος, λόγιος και ποιητής Γεώργιος Βιζυηνός, το άγαλμα του οποίου υπάρχει στην συμβολή της ομώνυμης οδού και της Αγίου Δημητρίου. Επιπλέον, τιμήθηκε ο Περικλής Βιζουκιδης, ο οποίος ήταν Έλληνας νομικός, καθηγητής πανεπιστημίου και ελεύθεραρχιτέκτονας, από τον οποίο πήρε το όνομά η οδός Βιζουκίδου.

Αρχιτεκτονική

Στη συνοικία των Σαράντα Εκκλησιών διατηρούνται ορισμένα κτίρια που συνδέονται με την προσφυγική ιστορία της περιοχής. Ένα από αυτά βρίσκεται στην οδό Γεωργίου Βιζυηνού 65 και κατασκευάστηκε το 1934. Το κτίριο ανακαινίστηκε το 2022, με στόχο να διατηρηθεί αυθεντική αρχιτεκτονική, όπως τα δάπεδα, οι τοίχοι και οι οροφές. Η κατοικία στην οδό Βασιλικού 16 έχει επίσης αποτελέσει αντικείμενο ακαδημαϊκής εργασίας σχετικά με την αποκατάσταση προσφυγικής κατοικίας.

Σχολικά συγκροτήματα

Η συνοικία των 40 Εκκλησιών στεγάζει 2 σχολικά συγκροτήματα: αυτό του 31^ου Δημοτικού Σχολείου όπου συστεγάζονται το 27^ο και το 54^ο Νηπιαγωγείο Θεσσαλονίκης, και το συγκρότημα του 11^ου Γυμνασίου και Λυκείου, που βρίσκεται δίπλα στο Θέατρο Γης, ανάμεσα στα δέντρα του Σέιχ Σου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορία  του 31ου Δημοτικού Σχολείου και ιδίως το παλιό πέτρινο κτίριό του. Το σχολείο ιδρύθηκε το 1934 ως  40ο 1/θ Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης.

To   πέτρινο  σχολείο του συνοικισμού θεμελιώθηκε  το 1936, αλλά παρέμεινε ημιτελές για 20 χρόνια περίπου. Τελικά εγκαινιάστηκε το 1953. Η αποπεράτωση του κτιρίου  οφείλεται σε πρωτοβουλία του Συλλόγου των 40 Εκκλησιών «Ο Καρποδαίμων», και στις δωρεές των απανταχού Σαρανταεκκλησιωτών (κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής).

Στην αρχή  στέγαζε μαθητές όχι μόνο των 40 Εκκλησιών αλλά και των γύρω  συνοικισμών, Αγίου  Παύλου (Κάστρα), Μεγάλου Ρέματος ( σημερινές φοιτητικές εστίες),  Παναγή  Τσαλδάρη και Παύλου Μελά .

Το 1983 λειτούργησε στην περιοχή δεύτερο σχολείο με την ονομασία 111ο 6/θ Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης σε βάρδια με το 31ο .

Για τις αυξημένες ανάγκες κατασκευάστηκε και άλλο κτίριο ( μεσαίο) το 1984 στο οποίο στεγάστηκαν αργότερα και τα Νηπιαγωγεία  54ο και 91ο. Νηπιαγωγείο είχε ιδρυθεί  το 1971, ως 56ο 1/Θ Νηπιαγωγείο Θεσσαλονίκης και στεγαζόταν στο πέτρινο κτίριο. Από το 1994 λειτούργησε και τρίτο κτίριο ( νέο).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Σαράντα Εκκλησιές (Θεσσαλονίκη) στο Wikimedia Commons
• Ιστότοπος Συλλόγου Γονέων & Κηδεμόνων 31ου Δημ. Σχολείου "Ο Καρποδαίμων" https://karpodaimon.wordpress.com/about/