Τροιζήνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°29′47″N 23°21′45″E / 37.496250°N 23.362479°E / 37.496250; 23.362479

Τροιζήνα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Τροιζήνα
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Αττικής
Δήμος Τροιζηνίας
Δημοτική ενότητα Τροιζήνος
Τοπική κοινότητα Τροιζήνος
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμα Στερεάς Ελλάδας
Περιφερειακή ενότητα Αττικής
Πληθυσμός 673 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ. 18020
Τηλ. κωδ. +30 22980

Η Τροιζήνα (επίσημα Τροιζήν) είναι χωριό της βορειοανατολικής Πελοποννήσου, υπαγόμενη στην Περιφερειακή ενότητα νήσων της Περιφέρειας Αττικής. Βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της Αργολικής χερσονήσου, απέναντι από τον Πόρο. Έχει πληθυσμό σύμφωνα με την απογραφή του 2001 671 κατοίκους και ανήκει διοικητικά στον δήμο Τροιζήνας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μυκηναϊκή περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τροιζήνα υπήρξε αρχαιότατη πόλη. Πρώτος βασιλιάς της αναφέρεται ο Ώρος. Το όνομά της σύμφωνα με τον μύθο το πήρε από τον γιο του Πέλοπα Τροιζήνα, την περίοδο που βασιλιάς της Τροιζήνας ήταν ο Πιτθέας. Κόρη του Πιτθέα ήταν η Αίθρα, μητέρα του ήρωα Θησέα. Ο Θησέας γεννήθηκε από την Αίθρα και τον βασιλιά της Αθήνας κατόπιν σχεδίου του πατέρα της Αίθρας, Πιτθέα. Όταν ενηλικιώθηκε πήγε στην Αθήνα, καθαρίζοντας από τους ληστές τον χερσαίο δρόμο που ένωνε την Τροιζήνα με την Αθήνα, που τότε ήταν γεμάτος κινδύνους. Ο Θησέας αφού σκότωσε τον Μινώταυρο και απελευθέρωσε τους Αθηναίους από την ηγεμονία του Μίνωα έγινε βασιλιάς της Αθήνας. Γιος του ήταν ο Ιππόλυτος, ο οποίος έγινε ήρωας για την Τροιζήνα και λατρεύτηκε σαν θεός. Στην πόλη υπήρχε σημαντικός ναός αφιερωμένος σ' αυτόν.[1]

Αρχαία χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα επόμενα χρόνια στην Τροιζήνα κυριάρχησαν οι Δωριείς, όπως και στην υπόλοιπη Αργολική χερσόνησο. Από την Τροιζήνα και το Άργος, έφυγαν άποικοι που ίδρυσαν την πόλη Αλικαρνασσό στα Μικρασιατικά παράλια. Η Τροιζήνα ήταν μία από τις πόλεις της Αμφικτυονίας της Καλαυρίας. Η Αμφικτυονία της Καλαυρίας δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς ιδρύθηκε. Πιστεύεται ότι υπήρχε από την Μυκηναϊκή εποχή, ενώ σύμφωνα με άλλες απόψεις δημιουργήθηκε τον 7ο αιώνα π.Χ. ως συμμαχία πόλεων που απειλούνταν από το Άργος. Κατά τους Περσικούς πολέμους συμμετείχε στην συμμαχία των Ελλήνων. Μάλιστα η Τροιζήνα ήταν μία από τις περιοχές στις οποίες κατέφυγαν και φιλοξενήθηκαν τα γυναικόπαιδα των Αθηναίων όταν οι Πέρσες εισέβαλαν στην Αττική. Κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, καταλήφθηκε από τους Αθηναίους για να χρησιμεύσει ως Αθηναϊκή βάση στην βορειοανατολική Πελοπόννησο, αλλά μετά το 413 π.Χ. η Τροιζήνα ακολούθησε την Σπάρτη. Μετά το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου η Τροιζήνα ακολουθούσε τις μεγάλες δυνάμεις που κυριαρχούσαν κατά περιόδους στον ελλαδικό χώρο μέχρι που υποτάχτηκε στους Μακεδόνες.

Φραγκοκρατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τροιζήνα σε αντίθεση με τις γειτονικές πόλεις, το Άργος και το Ναύπλιο, που αντιστάθηκαν μέχρι το 1212, ήταν από τις πρώτες περιοχές της Πελοποννήσου που αλώθηκαν από τους Σταυροφόρους.[2] Η Τροιζήνα δεν εμφανίζεται στις πρώτες βαρονίες του Πριγκιπάτου της Αχαΐας στην γαλλική και την ελληνική έκδοση του Χρονικού του Μορέως (1230) και ανήκε στο Δουκάτο των Αθηνών. Την δεκαετία του 1250 κυβερνούσε την περιοχή ο Γουλιέλμος ντε λα Ρος μέλος του Οίκου ντε Λα Ρος που κυβερνούσε το Δουκάτο των Αθηνών. Αυτός πήρε την Τροιζήνα δώρο από τον μεγαλύτερο αδελφό του, τον Γκυ Α΄ ντε Λα Ρος. Ο Γουλιέλμος κληρονόμησε την Βαρωνία της Βελίγοστης που ανήκε στο πριγκιπάτο της Αχαΐας και από τότε οι δυο περιοχές ενώθηκαν στην ίδια βαρονία.[3][4]

Βαρονία της Βελιγοστής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αραγονική έκδοση καταγράφει μόνο έναν ευγενή με το όνομα Γουλιέλμος Β΄ ντε Λα Ρος που ταυτίζεται με τον Γουλιέλμο, ο οποίος είχε έξι δώρα στη περιοχή και είχε αναγείρει ένα κάστρο.[5] Ο Ιάκωβος ντε λα Ρος, γιος του Γουλιέλμου, αναφέρεται στην Αραγονική έκδοση ως "Λόρδος της Βελιγοστής" και στις αρχές του 14ου αιώνα ο Ρενάλδος ντε λα Ρος γιος του Ιακώβου με την Μαρία Αλλαμάν κόρη του Βαρόνου της Πάτρας Γουλιέλμου Β΄ Αλλαμάνου αναφέρεται σαν "Λόρδος της Τροιζήνας".[6]

Οι Φράγκοι δέχτηκαν στην Βελιγκοστή μετά το 1272 σημαντικές απειλές από τους Βυζαντινούς, από τότε εξαφανίστηκαν σταδιακά από τις πηγές.[7] Η οικογένεια εξακολουθούσε να κατέχει τον τίτλο του βαρόνου της Βελιγοστής (ή Βελιγούρτ σύμφωνα με την γαλλική έκδοση) χάρη στην κατοχή της Τροιζήνας.[8][9] Ο Ρενάλδος έπεσε στην Μάχη του Κηφισού (1311) και η διάδοχος του Ζακλίν ντε Λα Ρος παντρεύτηκε τον Μαρτίνο Ζαχαρίας που ήταν λόρδος της Χίου και έγινε Βαρόνος της Χαλανδρίτσας λίγο πριν το 1325.[10][11] Τον Μαρτίνο διαδέχθηκαν οι δυο γιοι του: ο μεγαλύτερος Βαρθολομαίος και, μετά τον θάνατο του (1336), ο μικρότερος Κεντυρίων Α΄ Ζαχαρίας. Μετά τον θάνατο του Κεντυρίωνα (1382) η οικογένεια Ζαχαρία φαίνεται ότι έχασε την Τροιζήνα.[12] Η βαρονία έπεσε πιθανότατα το 1382 εξ ολοκλήρου στα χέρια του δεσπότη του Μυστρά[13].

Δεσποτάτο του Μυστρά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με μια εκδοχή στη Χώρα του Δαμαλά ανήκε το Κρανίδι, ο αρχαίος Μάσσητας που πρωτοαναφέρεται σε χρυσόβουλο του βυζαντινού αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β΄ Παλαιολόγου (1259-1332) και το οποίο δωρήθηκε στον Θεόδωρο Νομικόπουλο για τις υπηρεσίες του απέναντι στον Αυτοκράτορα. Το Κρανίδι αναφέρεται ως πατρογονικό χωρίο και ανήκε στη χώρα του Δαμαλά.

Η νέα βυζαντινή κυριαρχία επί της Τροιζηνίας δεν υπήρξε ούτε σταθερή ούτε και μακρόχρονη. Μετά την άλωση της Πόλης –και ενώ η Πελοπόννησος ζούσε την οθωμανική κατάκτηση– οι Παλαιολόγοι προσέφεραν τις εκεί κτήσεις τους στους Ενετούς, οι οποίοι, μετά από μια περίοδο δισταγμών, αποδέχτηκαν την προσφορά και διοίκησαν για ένα διάστημα την περιοχή. Έτσι από το 1484 -1715 ακολούθησε η Ενετοκρατία.

Ενετοκρατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την περίοδο εκείνη (1688) το λιμάνι του Πόρου αποτελούσε ορμητήριο των Ενετών, γι αυτό και οι Τούρκοι άργησαν πολύ να εγκατασταθούν στην περιοχή της Τροιζήνας. Τότε επισκέφθηκε τον Πόρο ο Φραντσέσκο Μοροζίνι. Ηταν άλλωστε και τα ναυπηγεία που τους ενδιέφεραν. Από εκεί τον Ιούλιο του 1688 οι Ενετοί ξεκίνησαν για τον Ευβοϊκό, για την κατάληψη της Χαλκίδας.[14]. Ο νέος Ενετο- Τουρκικός πόλεμος επικρατούσε από το 1685. Πότε ακριβώς η περιοχή της Τροιζήνας πέρασε στους Τούρκους δεν είναι γνωστό. Πάντως μετά το 1694 αφού στον πρόναο του ναού της Μονής του Αγίου Δημητρίου υπάρχουν αγιογραφίες του ιερομόναχου Νεκταρίου με αυτή την ημερομηνία. Κατά τον 14ο αιώνα, περίοδος στην οποία ο πληθυσμός της περιοχής είχε αραιώσει πολύ, εγκαταστάθηκαν στην Τροιζηνία Αρβανίτες.[15]

Σύγχρονα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Επανάσταση του 1821 συγκλήθηκε στην Τροιζήνα η η Γ' Εθνοσυνέλευση το 1827, η οποία εξέλεξε κυβερνήτη της Ελλάδας τον Ιωάννη Καποδίστρια. Η Τροιζήνα είναι σήμερα ένα μικρό χωριό με σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους. Στην περιοχή βρίσκεται και το Λεμονόδασος, ένας κατάφυτος λόφος από λεμονιές και πορτοκαλιές. Κέντρο πλέον της επαρχίας Τροιζήνας αποτελεί ο οικισμός Γαλατάς.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Αρχαιολογία, άρθρο της αρχαιολόγου Ελένης Οικονομίδου
  2. Bon 1969, pp. 487, 490.
  3. Bon 1969, pp. 110, 519.
  4. Topping 1975, p. 120.
  5. Bon 1969, pp. 110, 487.
  6. Bon 1969, pp. 106, 110, 488.
  7. Bon 1969, pp. 146, 181–182, 519.
  8. Topping 1975, p. 120.
  9. Bon 1969, p. 146.
  10. Topping 1975, p. 120.
  11. Bon 1969, p. 488.
  12. Bon 1969, p. 488.
  13. Δήμος Τροιζήνας, ιστορική αναδρομή, ανακτήθηκε 5 Μαρτίου 2013
  14. Ιστ.Ελ. Εθνους ΙΑ σελ. 19-38
  15. Η Τροιζήνα πριν το 1821

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]