Σεμλίνο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ζέμουν
Земун
Πανοραμική άποψη του Ζέμουν.
Πανοραμική άποψη του Ζέμουν.

Grb-zemun.jpg Zastava Zemuna border.png Serbia Zemun.png

Χώρα Flag of Serbia.svg Σερβία
Περιφέρεια Σύρμιας
Νομός Μεγάλου Βελιγραδίου
Πληθυσμός Πόλη: 145.751, Δήμος: 152.950
Έκταση 153.56 km²
Υψόμετρο 100 m
Ταχυδρομικός κώδικας 11080
Δήμαρχος Μπράνισλαβ Πρόστραν(Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα)
Δικτυακός τόπος http://www.zemun.rs


Το Ζέμουν ή Σεμλίνο (σερβικά: Земун, Zemun / Ζέμουν) είναι παραδουνάβια πόλη στη Σερβία και ένας από τους 17 δήμους που αποτελούν την σημερινή πόλη του Βελιγραδίου, την πρωτεύουσα της χώρας. Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της αναπτύχθηκε χωριστά από το Βελιγράδι, το οποίο είναι τοποθετημένο στις όχθες του ποταμού Σάβου (ή Σάβα), αλλά με την οικιστική επέκταση του Βελιγραδίου στα τέλη του 20ού αιώνα, η πόλη του Ζέμουν εντάσσεται στο πολεοδομικό συγκρότημα του Νέου Βελιγραδίου.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην αρχαιότητα, η πόλη αναφέρεται για πρώτη φορά με την ονομασία Taurunum ως μία Κέλτικη εγκατάσταση αρχικά και ρωμαϊκός οικισμός μεταγενέστερα. Κατά τον Μεσαίωνα, Φράγκοι χρονικογράφοι των σταυροφοριών, αναφέρουν την πόλη ως Mallevila, ένα τοπωνύμιο που ιστορείται ήδη από τον 9ο αιώνα. Μεταγενέστερα, η πόλη αποκτά το σλαβικό όνομα Ζέμλν (Zemln).[1] Πιστεύεται ότι προέρχεται από τη σλαβική λέξη Ζέμλια (zemlja), που σημαίνει γη, και που αποτελεί την βάση για την αναφορά της πόλης σε άλλες γλώσσες, όπως και στα ελληνικά, σε Σεμλίνο.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θέα του Βελιγραδίου από το Σεμλίνο

Το Σεμλίνο αναπτύχθηκε αρχικά σε τρεις λόφους, Γκάρντος, Τσούκοβατς και Kαλβάρια, στη δεξιά όχθη του Δούναβη, όπου αρχίζει η διεύρυνση του ποταμού και σχηματίζεται το Μεγάλο νησί του πολέμου στις εκβολές του ποταμού Σάβου. Στην πραγματικότητα αυτοί οι λόφοι δεν είναι φυσικά χαρακτηριστικά. Το οροπέδιο του Σεμλίνου είναι το πρώην νότιο ανάχωμα της αρχαίας, τώρα αποξηραμένης, Παννονικής Θάλασσας. Η σύγχρονη περιοχή Ντόνι Γκραντ του Σεμλίνου κατακλυζόταν τακτικά από το Δούναβη και το νερό χάραζε περάματα μέσα στο πέτρωμα. Οι πολίτες άνοιγαν τότε μονοπάτια κατά μήκος αυτών των περασμάτων και έτσι θα δημιουργούσαν τις διαβάσεις, χαράζοντας λόφους στο οροπέδιο. Μετά από μαζικές πλημμύρες το 1876 οι τοπικές αρχές άρχισαν την κατασκευή του πετρώδους αναχώματος κατά μήκος της όχθης του Δούναβη. Το ανάχωμα, μήκους ενός χιλιομέτρου, τελείωσε το 1889. Σήμερα φαίνεται ότι το Σεμλίνο είναι χτισμένο σε αρκετούς λόφους, με διαβάσεις μεταξύ τους που έχουν μετατραπεί σε σύγχρονους δρόμους, αλλά οι λόφοι είναι πραγματικά ανθρωπογενείς.[2]

Ο λόφος "Zέμουν" κηρύχθηκε προστατευόμενος από την πόλη στις 29 Νοεμβρίου 2013. Αποτελεί την πολύ απότομη δεξιά όχθη του Δούναβη και είναι χαρακτηριστικό δείγμα του γαιώδους ξηρού εδάφους. Πυρήνας της πόλης είναι οι συνοικίες Ντόνι Γκραντ, Γκάρντος, Τσούκοβατς και Γκόρνι Γκραντ. Στα νότια το Σεμλίνο συνέχεται με το Νέο Βελιγράδι, με το οποίο αποτελεί μια συνεχή αστική περιοχή (συνοικία Τόσιν Μπούναργ). Στα δυτικά εκτείνεται στις συνοικίες Αλτινα και της Πλάβι Χορίζοντι και στα βορειοδυτικά στις Γκαλένικα, Ζέμουν Πόλι και περαιτέρω προς τη Μπατάινιτσα.

Ο Δήμος βρίσκεται στην ανατολική Συρμία, στο κεντροδυτικό τμήμα της περιοχής της Πόλης του Βελιγραδίου. Το αστικό τμήμα του Σεμλίνου είναι το πιο βόρειο και δυτικό τμήμα του αστικού Βελιγραδίου. Το Σεμλίνο συνορεύει με την επαρχία Βοϊβοντίνα στα δυτικά (δήμος Στάρα Πάζοβα) και τους δήμους Σούρτσιν προς νότο, Νέο Βελιγράδι προς τα νοτιοανατολικά και Παλίλουλα και Στάρι Γκραντ προς το Δούναβη.

Η όχθη του Δούναβη στα βόρεια είναι ως επί το πλείστον ελώδης, επομένως οι οικισμοί είναι χτισμένοι σε απόσταση από τον ποταμό (Μπατάινιτσα) και χωρίζονται από αυτόν από λοφίσκους (έως 114 μ.). Η ίδια η πόλη του Σεμλίνου χτίστηκε ακριβώς πάνω στην όχθη, 100 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Αυτά είναι σημεία του οροπεδίου του Ζέμουμ, μιας επέκτασης του οροπεδίου της Σύρμιας, που συνεχίζεται στο νοτιοανατολικό λόφο Μπεζάνισκα Κόσα σε σχήμα ημισελήνου. Το κίτρινο πέτρωμα έχει πάχος μέχρι 40 μέτρα και είναι πολύ γόνιμο, με πλούσιο, βελτιωμένη με χόρτο, χούμος μαύρης γης. Τα ακατοίκητα ποτάμια νησιά Μεγάλο νησί του πολέμου και Μικρό νησί του πολέμου στο Δούναβη ανήκουν επίσης στο δήμο του Σεμλίνου. Ο δήμος έχει έκταση 153 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Ένα από τα χαρακτηριστικά της τοπογραφίας του Σεμλίνου είναι τα λαγούμια, τεχνητοί υπόγειοι διάδρομοι που διασταυρώνονται κάτω από τις περιοχές Γκάρντος, Μούχαρ, Τσούκοβατς και Kαλβάρια. Αυτός ο εδαφικός σχηματισμός είναι μια από τις πιο ενεργές περιοχές κατολίσθησης στο Βελιγράδι. Εχοντας χαραχθεί επί αιώνες, σε μερικά τμήματά του έχει κατακόρυφα πρανή μέχρι 90%. Οι Ρωμαίοι άρχισαν να σκάβουν τα λαγούμια τουλάχιστον πριν από 1700 χρόνια,[3] χρησιμοποιώντας τα κυρίως ως αποθήκες τροφίμων, αλλά αργότερα χρησιμοποιήθηκαν για ανεφοδιασμό και ενδεχομένως για καταφύγια. Κατά τους προηγούμενους αιώνες οι κάτοικοι άνοιξαν πολλά κατακόρυφα πηγάδια, που αέριζαν τα λαγούμια, ξηραίνοντας το πέτρωμα και διατηρώντας το συμπαγές. Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς η πόλη αστικοποιήθηκε γρήγορα, οι νέοι κάτοικοι αγνοούσαν τα λαγούμια, ειδικά τα μεγαλύτερα, που κάλυπταν έκταση 450 τετραγωνικών μέτρων στο Τσούκοβατς. Δεδομένου ότι δεν υπήρχε επαρκές σύστημα αποχέτευσης εκείνη την εποχή, έχτισαν σηπτικές δεξαμενές και συνέλεγαν όμβρια ύδατα, αλλά και καθώς τα πηγάδια εξαερισμού είχαν καλυφθεί με το χρόνο ή είχαν γεμίσει με σκουπίδια, όλα αυτά είχαν καταστήσει το έδαφος υγρό κατά τη διάρκεια αρκετών δεκαετιών. Τα λαγούμια διατηρούσαν την υγρασία και άρχισαν να καταρρέουν. Τελικά οι τοίχοι και τα σπίτια έγιναν ασταθή μέχρι το σημείο να διαρραγούν οι προσόψεις και οι τοίχοι. Το 1988 οι δημοτικές αρχές παρενέβησαν τελικά καθώς τα σπίτια άρχισαν να βυθίζονται σε τρεις δρόμους. Διανοίχθηκαν τρύπες για τη σύνδεση της επιφάνειας με το μεγαλύτερο λαγούμι. Συνολικά έγιναν 22 γεωτρήσεις και 779 m3 σκυροδέματος εγχύθηκαν στο λαγούμι, γεμίζοντας το μέχρι να σταθεροποιηθεί το έδαφος, αλλά το λαγούμι καταστράφηκε κατά τη διαδικασία. Ακόμα η κατάσταση είναι κρίσιμη μετά από σχεδόν κάθε νεροποντή. Στις 29 Σεπτεμβρίου 2011, κατά την κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης για την αποφυγή κατολίσθησης στην τομή της Καλβάρια, οι εργάτες προκάλεσαν μια που σκότωσε τέσσερις από αυτούς. Ένα λαγούμι μήκους 225 μ., που είχε διερευνηθεί από το 2001, βρίσκεται ακριβώς κάτω από τον τόπο όπου συνέβη η τραγωδία. Μέχρι στιγμής έχουν ανακαλυφθεί 76 μεγάλοι διάδρομοι με πολλούς μικρότερους. Ο μεγαλύτερος από αυτούς έχει μήκος 96 μέτρα και το συνολικό εξερευνημένο μήκος είναι 1.925 μέτρα. Καλύπτουν έκταση 4.882 τ.μ. Πολλοί έχουν καταρρεύσει με την πάροδο του χρόνου, καθώς δεν ελέγχονται από τη δεκαετία του 1980.[4][4][5][6][7]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ρωμαϊκή σαρκοφάγος
Ανάγλυφο με αναπαράσταση μιας μαίναδας, που βρέθηκε στο Σεμλίνο

Από την Προϊστορία στους ρωμαϊκούς χρόνους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ευρύτερη γεωγραφική περιοχή του Σεμλίνου κατοικείται από την Νεολιθική εποχή.[8] Αρχαιολογικά ευρήματα σε τάφους, αλλά και κεραμικά που έχουν βρεθεί (κύπελλα και ανθρωπόμορφοι τεφροδόχοι), καταδεικνύουν την ύπαρξη στην περιοχή του προϊστορικού πολιτισμού, γνωστός στους ερευνητές ως ο Πολιτισμός του Μπάντεν.[9] Οι πρώτες εγκαταστάσεις των Κελτών τοποθετούνται τον 3ο αιώνα π.Χ., όταν οι Σκορδίσκοι, ένα κέλτικο φύλο, κατέλαβε διάφορες δακικές και θρακικές περιοχές κοντά στον Δούναβη. Τον 1ο αιώνα π.Χ., ο οικισμός Τaurunum, που ήταν η μεταγενέστερη ρωμαϊκή ονομασία της πόλης, καταλαμβάνεται από τους Ρωμαίους και εντάσσεται στην ρωμαϊκή επαρχία της Παννονίας περίπου το 15 μ.Χ.[10] Η πόλη, κατά την ρωμαϊκή περίοδο, ήταν συνδεδεμένη με γέφυρα με την γειτονική πόλη Singidunum, που είναι το σημερινό Βελιγράδι, καθιστώντας την πολύ σημαντικό πέρασμα. Γι' αυτόν τον λόγο οι Ρωμαίοι κατασκεύασαν οχυρώσεις στις πόλεις από τις οποίες διέρχονταν οι ρωμαϊκές οδοί.[11] Υπάρχει αναφορά ότι βρέθηκε η πένα του Ρωμαίου ποιητή Οβιδίου στο Σεμλίνο με χαραγμένο το όνομά του, γεγονός που υποδηλώνει ότι ίσως ο Ρωμαίος ερωτικός ποιητής πέρασε από αυτά τα μέρη.[12]

Βυζάντιο και Οθωμανική Κατάκτηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την κάθοδο των Γερμανικών Φυλών και ιδιαίτερα με τις επιδρομές των Οστρογότθων, η περιοχή αποδυναμώνεται και πέφτει σε παρακμή, για να ενταχθεί αργότερα, στο ιστορικό Βυζάντιο και να κυριευθεί κατά περιόδους από τους Γέπιδες, τους Αβάρους, τους Φράγκους και τους Βούλγαρους και να κατακτηθεί και πάλι από τους Βυζαντινούς. Το 12ο αιώνα υποτάχθηκε κάτω από το στέμμα του Βασιλείου της Ουγγαρίας, ενώ αργότερα τον 15ο αιώνα η περιοχή παραχωρείται ως αυτόνομη στον Σέρβο δεσπότη Γεώργιο Μπράνκοβιτς. Αφότου το γειτονικό Δεσποτάτο της Σερβίας υπετάγη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1459 το Σεμλίνο έγινε σημαντικό στρατιωτικό φυλάκιο. Το 1521 οι δυνάμεις του Βασιλείου της Ουγγαρίας, 500 σαϊκάσι (άνδρες πτάμιου στολίσκου) με επικεφαλής τον Κροάτη Μάρκο Σκόμπλιτς, και Σέρβοι πολέμησαν εναντίον του εισβολέα Οθωμανικού στρατού του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή. Παρά τη σθεναρή αντίσταση το Σεμλίνο έπεσε στις 12 Ιουλίου και το Βελιγράδι λίγο αργότερα. Το 1541 η πόλη του Σεμλίνου εντάχθηκε διοικητικά στο Σαντζάκι του Σίρμιου του Πασαλικίου της Βούδας.

Αυστροουγγρική κατάκτηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Σέμλινο μετά την οθωμανική κυριαρχία, κατακτήθηκε από τους Αυστριακούς Αψβούργους το 1717, μετά την ήττα του οθωμανικού στρατού[13] στην Μάχη του Πετροβάραντιν κοντά στο Νόβι Σαντ, στις 5 Αυγούστου 1716. Η ήττα του οθωμανικού στρατού οδήγησε στην υπογραφή της Συνθήκης του Πασάροβιτς με την οποία παραχωρείται η περιοχή στον Οίκο των Σένμπορν (γερμανικά: Schönborn). Το 1736, εκδηλώθηκε εξέγερση των αγροτών στο Σεμλίνο. Η γεωστρατηγική θέση της πόλης στην διακλάδωση δύο σημαντικών ποτάμιων οδών και στα όρια δύο αυτοκρατοριών, αποτελούσε η κύρια αιτία που το Σεμλίνο γινόταν μήλο της έριδας μεταξύ των Οθωμανών και των Αψβούργων. Με την Συνθήκη του Βελιγραδίου το 1739 καθορίστηκαν οριστικά τα σύνορα ενώ αργότερα εφαρμόστηκε το 1746 η Παραμεθόριος Περιοχή (Vojna Granica), που ήταν μια στρατιωτική ζώνη ανάσχεσης κάθε οθωμανικής απειλής. Έτσι από το 1749 το Σεμλίνο αποκτά προνόμια στρατιωτικής κοινότητας. Το 1754, ο πληθυσμός της πόλης περιλαμβάνει 1.900 Ορθόδοξους, 600 Καθολικούς, 76 Εβραίους και 100 Ρομά. Έτσι αυτή την χρονική περίοδο παρατηρείται σημαντική οικονομική άνθηση, με τους Βλάχους και τους Έλληνες να έχουν σημαντική οικονομική δύναμη.[14] Το 1777, ο πληθυσμός του Ζέμουν αριθμούσε 1.130 σπίτια με 6.800 κατοίκους, οι μισοί εκ των οποίων έχουν σερβική εθνική συνείδηση, ενώ το άλλο μισό του πληθυσμού αποτελείται από Καθολικούς, Εβραίους, Αρμένιους και Μουσουλμάνους. Οι περισσότεροι Καθολικοί είναι Γερμανοί, ενώ αυτή την ιστορική περίοδο σημειώνεται σημαντική εγκατάσταση Γερμανών και Ούγγρων στην πόλη.

Το Σέμλινο της εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1608
Πανόραμα του Σεμλίνου, 19ος αιώνας

Η στρατηγική της θέση αποτελούσε πάντα τον κυριότερο λόγο της οικονομικής ανάπτυξής της. Το 1816 με την αύξηση του πληθυσμού, η πόλη εξαπλώθηκε στα προάστια Φράνζενσταλ (Franzenstal) και Γκόρνια Βαρός (Gornja Varoš) όπου εγκαταστάθηκαν οικογένειες κυρίως Γερμανών και Σέρβων. Τον 19ο αιώνα, το Σεμλίνο είχε 7.089 κατοίκους και 1.310 σπίτια. Η πόλη αναδείχθηκε στην σερβική ιστορία όταν αποτέλεσε το 1813, καταφύγιο για τον εθνικό ήρωα Γεώργιο Πέτροβιτς και των άλλων αγωνιστών της Α' Σερβικής Εξέγερσης. Την περίοδο του 1848-1849, η ευρύτερη περιοχή συμμετέχει στην Κοινωνική και Πολιτική εξέγερση του 1849, όπου ανακηρύσσεται η αυτονόμηση της Σερβία-Βοϊβοντίνα. Η πόλη αποτελεί μία από τις πόλεις όπου σημειώνονται τα σημαντικότερα γεγονότα ενάντια στη φεουδαρχική διοίκηση των Αψβούργων, όμως η εξέγερση γρήγορα καταστέλεται. Αργότερα με την κατάργηση της Παραμεθόριας Περιοχής, η περιοχή εντάσσεται στην διοικητική περιφέρεια της Κροατίας-Σλαβονίας. Τα έτη 1883 με 1884, ολοκληρώνεται η σύνδεση της πόλης με τον σιδηρόδρομικό δίκτυο και ολοκληρώνεται η σιδηροδρομική γέφυρα του Δούναβη.

Από τον 20ό αιώνα μέχρι σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την έναρξη του Α' Παγκόσμιου Πολέμου το 1914 η κυριαρχία της πόλης εναλλάσσεται μεταξύ των σλαβικών δυνάμεων και της Αυστροουγγαρίας, μέχρι την οριστική ένταξή της στο Βασίλειο των Σέρβων, των Κροατών και των Σλοβένων στις 5 Νοεμβρίου του 1918 με την υπογραφή της Συνθήκης των Βερσαλλιών. Το Βασίλειο μετονομάστηκε αργότερα σε Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας το 1929. Η περίοδος του Μεσοπολέμου με τις μεγάλες ανακατατάξεις του, επηρεάζει τα πολιτικά και κοινωνικά πράγματα της πόλης, καθώς παρατηρείται έντονη πολιτική διαμάχη μεταξύ των σλαβικών, δημοκρατικών ή φιλοβασιλικών κομμάτων και των σοσιαλιστικών παρατάξεων που υποστηρίζονταν κυρίως από κατοίκους γερμανικής συνείδησης.

Από το 1934, η πόλη εξυπηρετείται με λεωφορειακές γραμμές προς το Βελιγράδι, μετά την απαίτηση κυρίως του σερβικού πληθυσμού. Η ύπαρξη αεροπορικής βάσης, που είχε δημιουργήθεί το 1927 κοντά στην πόλη, αποτέλεσε θέλγητρο και στρατιωτικός στόχος για τις δυνάμεις του Άξονα κατά την εισβολή τους τον Απρίλιο του 1941. Μετά την συνθηκολόγηση της Γιουγκοσλαβίας τον ίδιο μήνα, το Σεμλίνο και η περιοχή της Σύρμιας δόθηκαν στο ανδρείκελο κατοχικό κράτους της Κροατίας. Η πόλη απελευθώνεται το 1944 και εντάσσεται στην γιουγκοσλαβική επαρχία της Κεντρικής Σερβίας.

Τις δεκαετίες του 1990 και 2000, η πόλη γίνεται γνωστή στον ελληνικό Τύπο για την δράση της Μαφίας του Ζεμούν, μία από τις μεγαλύτερες τρομοκρατικές και εγκληματικές οργανώσεις της Σερβίας. Η ίδια η οργάνωση κατηγορήθηκε για την δολοφονία του Σέρβου πρωθυπουργού Ζόραν Τζίντζιτς.[15][16]

Νυχτερινή άποψη της παλιάς πόλη του Σεμλίνου.

Δημογραφικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θέση του Σεμλίνου στο μητροπολιτικό Βελιγράδι.
Χάρτης του Δήμου του Σεμλίνου.
Πόλη του Σεμλίνου
(σημερινά σύνορα μετά το 1948)
Έτος Πληθυσμός   ±%  
1921 18.528 —    
1931 28.074 +51.5%
1948 40.428 +44.0%
1953 49.361 +22.1%
1961 72.896 +47.7%
1971 109.619 +50.4%
1981 135.313 +23.4%
1991 141.952 +4.9%
2002 145.632 +2.6%
2011 157.363 +8.1%
Δήμος του Σεμλίνου (σημερινά σύνορα)
Έτος Πληθυσμός   ±%  
1948 42.197 —    
1953 51.089 +21.1%
1961 74.791 +46.4%
1971 111.877 +49.6%
1981 138.591 +23.9%
1991 146.056 +5.4%
2002 152.831 +4.6%
2011 168.170 +10.0%

Καθώς το Σεμλίνο έγινε μία από τις πολυπληθέστερες συνοικίες του Βελιγραδίου, ο πληθυσμός του δήμου είχε σταθερή αύξηση μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 ο αστικός πληθυσμός του Σεμλίνου ήταν 157.363, ενώ ο δήμος είχε 168.170 κατοίκους.

Eθνοτικές ομάδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εθνοτική διαστρωμάτωση του πληθυσμού του δήμου, σύμφωνα με την απογραφή του 2011:

Eθνοτική ομάδα Πληθυσμός
Σέρβοι 147,810
Ρομά 5,599
Κροάτες 1,411
Γιουγκοσλάβοι 995
Mαυροβούνιοι 748
Σλαβομακεδόνες 557
Μουσουλμάνοι 496
Γκοράνι 383
Ούγγροι 205
Σλοβάκοι 170
Βόσνιοι 170
Αλβανοί 165
Σλοβένοι 156
Ρώσοι 107
Γερμανοί 98
Ουκρανοί 85
Βούλγαροι 81
Ρουμάνοι 64
Αλλοι 8,870
Σύνολο 168,170

Διοικητικές μεταβολές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σημαία της πόλης.

Η δημιουργία του πρώτου Δήμου πραγματοποιείται με την διοικητική πράξη του βασιλιά Αλεξάνδρου Α' της Σερβίας στις 3 Οκτωβρίου του 1929. Το 1934 η πόλη εντάσσεται στον διευρυμένο δήμο του Βελιγραδίου. Μετά την γερμανική κατοχή, η πόλη αυτοδιοικείται μέχρι το 1955, όταν εντάχθηκε διοικητικά ακόμα μια φορά στην πόλη του Βελιγραδίου. Κατά περιόδους στην δημοτική περιφέρεια ενσωματώνονται ή διαχωρίζονται άλλα δημοτικά διαμερίσματα. Από το 2004, το Σεμλίνο αποτελεί αυτοτελή δήμο της μητροπολιτικής περιοχής του Νέου Βελιγραδίου.

Υπάρχει μια δημοφιλής τοπική αντιπαλότητα μεταξύ των κατοίκων του Σεμλίνου και του Βελιγραδίου, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. Σε γενικές γραμμές, ο τοπικός πληθυσμός θεωρεί το Σεμλίνο ως μια ιδιαίτερη και προηγμένη πόλη, με μεγάλη πολιτιστική παράδοση, σε σχέση με την σερβική πρωτεύουσα[17] ενώ οι κάτοικοι του Βελιγραδίου θεωρούν το Σεμλίνο ως ένα ακόμα όμορφο προάστιο της πρωτεύουσας, που θα έπρεπε διοικητικά να ανήκει στην μητροπολιτική περιοχή.

Οικονομία και μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Σεμλίνο είναι ένας από τους πιο αναπτυσσόμενους δήμους του Βελιγραδίου, με μεγάλες βιομηχανικές μονάδες σχεδόν σε κάθε κλάδο. Στα διοικητικά του όρια βρίσκονται δύο αναπτυσσόμενες βιομηχανικές ζώνες. Σημαντικοί οδικοί άξονες διαπερνούν το Σεμλίνο και συνδέουν το κέντρο της μητροπολιτικής περιοχής με την προαστιακή πόλη Μπατάινιτσα και το αεροδρόμιό της, δεύτερο σημαντικότερο της σερβικής πρωτεύουσας. Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται και το νεότερο Διεθνές Αεροδρόμιο του Βελιγραδίου. Αποτελεί κόμβο για σημαντικούς αυτοκινητοδρόμους που συνδέουν το Βελιγράδι με την υπόλοιπη ενδοχώρα.

Τα κυριότερα βιομηχανικά προϊόντα που παράγονται είναι γεωργικά μηχανήματα, ηλεκτρικές συσκευές, οπτικά όργανα ακριβείας και ρολόγια, επιβατικά λεωφορεία και βαρέα οχήματα, φαρμακευτικά προϊόντα, πλαστικά, παπούτσια, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τυποποιημένα τρόφιμα και γλυκά, επεξεργασμένα μέταλλα και ξύλα, έπιπλα, ανακυκλώσιμα υλικά, ποτά, χημικά προϊόντα και δομικά υλικά, ενώ προσφέρονται εγκαταστάσεις αποθηκεύσης και τυποποίησης εμπορευμάτων.

Άποψη του ποταμού Δούναβη, όπως φαίνεται από την προκυμαία του Σεμλίνου

Πολιτισμός και εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πύργος του Ουνιάδη στην συνοικία Γκάρδος
Άποψη του Βελιγραδίου
Η Ταβέρνα της Λευκής Αρκούδας το 2017

Η Ταβέρνα της Λευκής Αρκούδας είναι παλιά ταβέρνα στη συνοικία Τσούκοβατς. Πρωτοαναφερόμενη το 1658, είναι το παλαιότερο σωζώμενο κτίριο στην αστική περιοχή του Βελιγραδίου, εξαιρουμένου του Φρουρίου της πόλης.[18] Ωστόσο το Σεμλίνο αναπτύχθηκε εντελώς ανεξάρτητα από το Βελιγράδι επί αιώνες και κατά το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του οι δύο πόλεις ανήκαν σε διαφορετικά κράτη. Το Σεμλίνο έγινε μέρος της ίδιας διοικητικής μονάδας με το Βελιγράδι στις 4 Οκτωβρίου 1929,[19] απώλεσε το ξεχωριστό καθεστώς της πόλης υπέρ του Βελιγραδίου το 1934[20]και κατέστη συνεχόμενη οικιστική περιοχή με το Βελιγράδι μόνο από τη δεκαετία του 1950. Ως εκ τούτου, το Σπίτι στην οδό Τσάρου Δουσάν, στην κεντρική συνοικία του Βελιγραδίου Ντόρτσολ, συνήθως ονομάζεται το παλαιότερο σπίτι στο Βελιγράδι,[21][22] ενώ η Ταβέρνα της Λευκής Αρκούδας ονομάζεται το παλαιότερο σπίτι στο Σεμλίνο.[23]

Η Γεωπονική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου βρίσκεται στο Σεμλίνο, καθώς και πολλές άλλες τριτοβάθμιες σχολές (Δημόσιας Διοίκησης, Οικονομικές, Τεχνολογικές, Ιατρικής και Φυσικής Αγωγής) και ινστιτούτα ( Ινστιτούτο Γεωργίας και Δασοκομίας, Ινστιτούτο Εξόρυξης, το γνωστό σε παγκόσμια κλίμακα Ινστιτούτο για το Καλαμπόκι στο Ζέμουν Πόλιε, Ινστιτούτο Ζωικού Κεφάλαιου, Ινστιτούτο Εφαρμογής της Πυρηνικής Ενέργειας στη Γεωργία και Ινστιτούτο Φυσικής). Στο Σεμλίνο βρίσκεται το Εθνογραφικό και Ιστορικό Μουσείο, που στεγάζεται στο αρχοντικό της οικογένειας Σπίρτα από την Κλεισούρα Καστοριάς. Στο εσωτερικό του κτηρίου παρουσιάζεται ο διάκοσμος και τα έπιπλα της εποχής της ακμής της ελληνικής κοινότητας. Στο Σεμλίνο βρίσκεται και η Όπερα με το Θέατρο Μαντλενιάνουμ.[24]

Περιέχει δύο πολυδύναμα νοσοκομεία και μία γεροντική κλινική. Οι πιο γνωστές ορθόδοξες εκκλησίες είναι ο κοιμητηριακός ναός της συνοικίας Γκάρντος με το ξωκκλήσι της Αγίας Χάριτος, της Παναγίας (1775-1783), ο Άγιος Νικόλαος (1725-1731), ο Αρχάγγελος Γαβριήλ καθώς επίσης και δύο καθολικοί ναοί.[25] Η πόλη είναι γνωστή για τις πολλές πλατείες της, στις οποίες υπάρχουν συχνά υπαίθριες λαϊκές αγορές, καφετέριες και μπιραρίες και θεματικά πάρκα. Σε μία από αυτές τις πλατείες, βρίσκεται το μεγαλύτερο μέχρι πρόσφατα ξενοδοχείο του Βελιγραδίου, το ξενοδοχείο Γιουγκοσλαβία.

Στο ιστορικό κέντρο υπάρχουν ερείπια από την μεσαιωνική πόλη με ισχυρό φρούριο που χρησιμοποιήθηκε για την άμυνα της πόλης κατά τον πόλεμο του Βασιλείου της Ουγγαρίας με την Βυζαντινή Αυτοκρατορία τον 12ο αιώνα, καθώς επίσης και στην πολιορκία του Βελιγραδίου από τον Σουλεϊμάν Α΄ το 1521.[26] Στην ίδια περιοχή, στον ψηλότερο λόφο της συνοικίας Γκάρδος, βρίσκεται ο Πύργος του Ιωάννη Ουνιάδη (που λέγεται και Πύργος του Γκάρντος ή Πύργος της Χιλιετίας), και χτίστηκε υπό τις διαταγές του μεγάλου στρατιωτικού και πολιτικού Ιωάννη Ουνιάδη στις 20 Ιουνίου του 1896 ως μια εναλλακτική αψίδα του θριάμβου για τις κατακτήσεις της Ουγγαρίας στην νότια Σερβία. Λόγω του ύψους του, χρησιμοποιήθηκε κατά το παρελθόν ως πύργος αντιπυρικής παρατήρησης. Ο Ιωάννης Ουνιάδης, αν και πέθανε πριν παραδοθεί ο πύργος, αποτελεί το γνωστότερο ιστορικό πρόσωπο της πόλης. Η περιοχή γύρω από τον πύργο αποτελεί μια γραφική γειτονιά με λιθόστρωτους δρόμους σε μια περιοχή ήπιας οικιστικής ανάπτυξης που διατηρεί τον παραδοσιακό του χαρακτήρα. Το Σεμλίνο δεν έχει πολλά δημόσια πάρκα. Το μεγαλύτερο είναι το Πάρκο της Πόλης, που διαμορφώθηκε πρώτη φορά το 1880.[27]

Πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η έδρα της παράταξης Ριζοσπαστικό Κόμμα Σερβίας, στο Σεμλίνο

Στις τελευταίες Σερβικές Δημοτκές Εκλογές του 2008, οι 57 έδρες του δημοτικού συμβουλίου του Σεμλίνου καταχωρήθηκαν ως εξής:[28]

Δημοτική παράταξη Έδρες
Ριζοσπαστικό Κόμμα Σερβίας 28
Ζεμούν για μια Ευρωπαϊκή Σερβία 24
Δημοκρατικό Κόμμα Σερβίας - Νέα Σερβία 5

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πόλη είναι γνωστή στους λάτρεις του ποδοσφαίρου για τη ποδοσφαιρική ομάδα ΦΚ Ζέμουν που παίζει στην Α' Εθνική Κατηγορία. Άλλες τοπικές ομάδες είναι η Μιλουτινάκ και η Μπατιζνίκα. Ένα από τα μεγαλύτερα γήπεδα του Βελιγραδίου, το Πίνκι, βρίσκεται στο Σεμλίνο.

Διεθνείς σχέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άποψη του Βελιγραδίου από το Σεμλίνο.

Η πόλη του Σεμλίνου, είναι αδελφοποιημένη με αρκετές πόλεις του εξωτερικού:[29]

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιστορικά Πρόσωπα

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. (Αγγλικά) Ιστοσελίδα πόλης Βελιγραδίου: Ιστορία: Βυζαντινή Αυτοκρατορία
  2. Miloje Jovanović Miki (2 December 2010). «Brdo Gardoš nije brdo» (στα Serbian). Politika. http://e-zemun.rs/vesti/zemun_vesti/posetilac-reporter/brdo-gardos-nije-brdo/. 
  3. Nikola Bilić (30 October 2011), «Putovanje kroz istoriju beogradskim metroom», Politika, http://www.politika.rs/sr/clanak/196102/Putovanje-kroz-istoriju-beogradskim-metroom 
  4. 4,0 4,1 «Vumi's Antika - Prikazati pojedinačan prilog - Istorija Gradova-Beograd». www.vumidet.net. http://www.vumidet.net/forum/showpost.php?p=12532&postcount=19. Ανακτήθηκε στις 22 April 2018. 
  5. «Klizišta nisu samo hir prirode», Politika, 8 November 2011, http://www.politika.rs/sr/clanak/193711/Klizista-nisu-samo-hir-prirode 
  6. «Otapanje pokreće i klizišta», Politika, 22 February 2012, http://www.politika.rs/sr/clanak/209361/Otapanje-pokrece-i-klizista 
  7. «Zemun ispod Zemuna», Politika, 9 October 2011 
  8. (Σέρβικα) Dragoslav Srejović Izvor: Istorija srpskog naroda I, Srpska književna zadruga, Beograd, 1994
  9. (Αγγλικά) Nikola Tasic, Historical Picture of Development of Early Iron Age in the Serbian Danube Bassin, Balcanica XXXV, part of the work "Historical picture of development of Bronze Age cultures in Vojvodina” published in Starinar LIII–LIV (2003/4) pp 23–34."
  10. (Αγγλικά) William Cooke Taylor,Caleb Sprague Henry, L.L. Smith A manual of ancient and modern history, p. 246, D. Appleton & company, 1861
  11. (Αγγλικά) Ιστοσελίδα πόλης Βελιγραδίου: Ιστορία: Αρχαία Περίοδος
  12. (Αγγλικά) Edward Harwood, Biographia classica: the lives and characters of the Greek and Roman classics, p. 297, Volume 1, publ. T. Becket and T. Evans, 1778
  13. (Αγγλικά) David A. Norris, Belgrade: a cultural history, p.207, Oxford University Press, 2008
  14. (Αγγλικά) Doreen Warriner, Contrasts in emerging societies: readings in the social and economic history of south-eastern Europe in the nineteenth century, p. 318, Indiana University Press, 1965
  15. Λεωνίδας Χατζηπροδρομίδης, Ηθελε να παραδοθεί, τον πρόλαβε η Ελληνική Αστυνομία, Ιστοσελίδα εφημερίδας Ελευθεροτυπία, 19/07/2004
  16. Σπύρος Κουζινόπουλος, Ποιοι θέλουν κλειστό το στόμα του «Μπάγκσι»;, Εφημερίδα Το Βήμα, 25/07/2004
  17. Laurence Mitchell, Belgrade, p. 2, Bradt Travel Guides, 2006
  18. «Kuća na Ćukovcu od 354 leta», Politika, 14 April 2012, http://www.politika.rs/sr/clanak/215161/Kuca-na-Cukovcu-od-354-leta 
  19. (στα Serbian) Službene novine KJ br. 232/29 (Official Gazette of the Kingdom of Yugoslavia, No. 232/29). 1929. 
  20. Miodrag A. Dabižić (στα Serbian (summary in English)). Prilog prošlosti gradskog parka u Zemunu od sedamdesetih godina XIX veka do 1914. godine (A contribution to the past history of the town park in Zemun from the 1870s to 1914). 
  21. «Cultural monument - House at 10, Cara Dušana Street». Catalogue of the cultural properties in Belgrade. http://beogradskonasledje.rs/kd/zavod/stari_grad/kuca_u_ulici_cara_dusana_br_10.html. 
  22. «Tajna kuće u Dušanovoj 10», Politika: 15, 24 May 2010, http://web.arhiv.rs/Develop/vesti.nsf/6eed627c386686adc125709e004bd6f7/1b781bdfdc1b123ac125772c006eff8e?OpenDocument 
  23. «Najstarija kuća u Zemunu», Danas, 16 October 2016, http://www.danas.rs/beograd.39.html?news_id=329977&title=Najstarija+ku%C4%87a+u+Zemunu 
  24. Laurence Mitchell, Belgrade, p. 202, Bradt Travel Guides, 2006
  25. Laurence Mitchell, Belgrade, p. 231, Bradt Travel Guides, 2006
  26. (Κροατικά) Hrvatski doprinos zemunskom naslijeđu, May 29, 2009
  27. Politika daily, November 6, 2007, p.24
  28. (Σέρβικα) DS-u centar Beograda, Vladan Lukić odbornik! αρχείο στην Ιστοσελίδα http://www.mtsmondo.com archive, Πρώτη δημοσίευση 12/05/2008. Ανακτήθηκε στις 02/07/2009.
  29. (Σέρβικα) Stalna konferencija gradova i opština. Retrieved on 2007-06-18.
  30. (Αγγλικά) Ιστοσελίδα Σλοβένικης Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών: Στέφανος Καραματάς (Stevan Karamata)

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • (Σέρβικα) Mala Enciklopedija Prosveta, Third edition (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
  • (Σέρβικα) Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιωάννης Χασιώτης, Όλγα Κατσιάρδη-Χέρινγκ, Ευρυδίκη Αμπατζή, Οι Έλληνες της Διασποράς 15ος-21ος αιώνας, Εκδ. Βουλή των Ελλήνων, Αθήνα, 2006
  • Μανώλης Δερμιτζάκης, Ζεμούν : δύο χρόνια αιχμάλωτος των Γερμανών στη Σερβία, εκδ. Ν. Αλικιώτη, Αθήνα, 1945
  • Ιωάννης Παπαδριανός, Οι Έλληνες πάροικοι του Σεμλίνου (18ος-19ος αι.): διαμόρφωση της παροικίας, δημογραφικά στοιχεία, διοικητικό σύστημα, πνευματική και πολιτιστική δραστηριότητα, εκδ. Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου - Ινστιτούτο Βαλκανικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη, 1988
  • Χρίστος Ζαφείρης, Βαλκάνιος πραματευτής: οδοιπορία μνήμης σε ελληνικές κοινότητες και παροικίες, εκδ. Εξάντας, Αθήνα, 1998, ISBN 9602563621
  • Ιωάννης Παπαδριανός, Οι οπαδοί του Ρήγα Βελεστινλή στο Σεμλίνο, Υπερεία [Πρακτικά του Β' συνεδρίου Φεραί-Βελεστίνο-Ρήγας, Βελεστίνο 2-4 Οκτωβρίου 1992], τ.2, μέρος Β', Αθήνα, 1994, σσ. 657-663
  • Ιωάννης Παπαδριανός, Kolakovic Vasilija, Συμβολή στην Ιστορία της Ελληνικής Κοινότητος του Σεμλίνου, Πέντε ανέκδοτα έγγραφα του έτους 1793, Μακεδονικά 1, 1971, σσ. 29-37.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Zemun της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).