Ιωάννης Καρατζάς (λόγιος)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιωάννης Καρατζάς (λόγιος)
Γέννηση
Λευκωσία
Θάνατος
Αναμνηστική πλάκα στο πύργο Νεμπόισα, όπου ο Ρήγας και οι επτά σύντροφοί του βρήκαν φρικτό θάνατο: οι χιώτες Ευστράτιος Αργέντης και Αντώνιος Κορωνιός, οι Καστοριανοί Ιωάννης και Παναγιώτης Εμμανουήλ, ο Γιαννιώτης Δημήτριος Νικολίδης, ο Σιατιστιανός Θεοχάρης Τουρούντζας και ο Κύπριος Ιωάννης Καρατζάς

Ο Ιωάννης Καρατζάς (Λευκωσία, 1767 - Βελιγράδι, 24 Ιουνίου 1798) ήταν Κύπριος λόγιος και συνεργάτης του Ρήγα Φεραίου.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Καρατζάς γεννήθηκε στην Λευκωσία, την εποχή της δράσης του Ρήγα Φεραίου βρισκόταν στην Πέστη και ήταν νεωκόρος στον εκεί ναό της ελληνικής κοινότητας, επίσης είχε ασχοληθεί με την έκδοση έργων αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων. Ήταν ανάμεσα στους 17α[›] που συνελήφθησαν από τους Αυστριακούς σαν συνεργάτες του Φεραίου, είναι άγνωστο πως γνωρίστηκε με τον Φεραίο και ποια η συμβολή του στις επαναστατικές ενέργειες του Ρήγα αλλά και γενικά η ζωή του πριν την σύλληψη του.

Κατά την ανάκριση ο Καρατζάς, όπως συμβαίνει σ΄αυτές τις περιστάσεις,[1] αρνήθηκε την ανάμειξή του, ισχυριζόμενος, ότι τυχαία έπεσε στα χέρια του προκήρυξη του Ρήγα Φεραίου και πήγαινε να την καταγγείλει. Οι Αυστριακοί δεν πείσθηκαν και πίστευαν ότι προσπάθησε να βγάλει προκηρύξεις και να τις μοιράσει. Ισχυρή φρουρά παρέλαβε, σιδεροδέσμιους, τον Ρήγα και εφτά συντρόφους του από τις φυλακές της Βιέννης, τους οδήγησε στο Σεμλίνο (Zemun), παραδουνάβιο φρούριο της Αυστρίας τότε και στις 10 Μαϊου τους παρέδωσε στο αντικρινό φρούριο Πύργο Νεμπόισα του Βελιγραδίου στον εκεί Τούρκο Διοικητή. Ύστερα από 40 περίπου μέρες βασανιστηρίων ήρθε το σχετικό φιρμάνι από την Κωνσταντινούπολη και 13/24 Ιουνίου 1798 τους θανάτωσαν·[2]και αφού πρώτα τους στραγγάλισαν, πετάχτηκαν τα σώματά τους στον παραπόταμο του Δούναβη, Σαύο. Οι Οθωμανικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι πνίγηκαν, ενώ προσπαθούσαν να δραπετεύσουν.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Κωνσταντίνος Άμαντος, Ανέκδοτα έργα περί Ρήγα Βελεστινλή (1932)«Οι αυστριακές ανακριτικές αρχές, εντυπωσιασμένες από νεαρό της ηλικίας του Παναγιώτη Εμμανουήλ ( 22) ετών τον ρωτήσανε, αν ήταν συνεργάτης του Ρήγα Φερραίου και σε τι αποσκοπούσε. Ήθελα να γυρίσω μια ημέρα ελεύθερος στην πατρίδα μου, απήντησε»
  2. Εκπαιδευτική Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, Εκδοτική Αθηνών, Τόμ.9Α σ.67

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

^ α: Μεταξύ των δέκα αφηθέντων και απελαθέντων ήταν ο Γεώργιος Θεοχάρης και ο Χριστόφορος Περραιβός που συνόδευε τον Ρήγα από Βιέννη μέχρι την Τεργέστη, όπου έγινε και η συλληψή τους μέσα στο Ξενοδοχείο.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αιμίλιος Λεγκράν, Ανέκδοτα έγγραφα περί Ρήγα Βελεστινλή και των συν αυτώ μαρτυρησάντων (1891), ελλην. μετάφρ. Σπυρίδων Λάμπρος
  • Λέανδρος Βρανούσης, Ρήγας (Βασική βιβλιοθήκη, αρ.10, Αθήνα 1954)