Πρόμπος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πρόμπος
Probus Musei Capitolini MC493.jpg
Προτομή του αυτοκράτορα Πρόμπου στα Μουσεία Καπιτωλίου
Περίοδος εξουσίας
276-282
Προκάτοχος Φλωριανός
Διάδοχος Κάρος
Γέννηση 9 Αυγούστου 232
Σίρμιο της Παννονίας, (σημερινή Σρέμτσκα Μιτρόβιτσα, Σερβία)
Θάνατος Σεπτέμβριος ή Οκτώβριος 282 (50 ετών)
Σίρμιο της Παννονίας, (σημερινή Σρέμτσκα Μιτρόβιτσα, Σερβία)

Ο Μάρκος Αυρήλιος Πρόμπος (9 Αυγούστου 232Σεπτέμβριος/Οκτώβριος 282, λατ. Marcus Aurelius Probus Augustus)[1] ή απλά Πρόμπος, υπήρξε αυτοκράτορας της Ρώμης από το 276 ως το 282. Επί διακυβέρνησής του τα σύνορα των ποταμών Ρήνου και Δούναβη ενισχύθηκαν σημαντικά μετά από συνεχείς νίκες του έναντι διαφόρων γερμανικών λαών, όπως οι Γότθοι, οι Αλαμανοί, οι Φράγκοι, οι Βουργουνδοί και οι Βάνδαλοι. Παρ’όλα αυτά, οι επαρχίες γύρω από το Μέλανα Δρυμό (Agri Decumates) και η Άνω Γερμανία εγκαταλείφθηκαν από τον Πρόμπο που απέσυρε τις Ρωμαϊκές λεγεώνες στο Δούναβη και τον Ρήνο.

Βιογραφικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πρόμπος γεννήθηκε το 232 στο Σίρμιο της Παννονίας[2] (σημερινή Σρέμσκα Μιτρόβιτσα, Σερβία) και εισήλθε στον στρατό με την ενηλικίωσή του το 250. Ορίστηκε στρατιωτικός ακόλουθος από τον Βαλεριανό[3] και αργότερα διακρίθηκε υπό την ηγεσία των αυτοκρατόρων Αυρηλιανού και Τάκιτου.[4] Διορίστηκε κυβερνήτης της Ανατολής από τον Τάκιτο και όταν ο τελευταίος πέθανε, οι στρατιώτες ανακήρυξαν τον Πρόμπο διάδοχό του.[5] Ο θετός αδερφός του Τάκιτου, Φλωριανός, έγινε επίσης συναυτοκράτορας, αλλά σύντομα σκοτώθηκε σε μάχη.[6]
Ο Πρόμπος ταξίδεψε δυτικά και νίκησε τους Γότθους επί του Δούναβη το 277, αποκτώντας έτσι τον τίτλο «Γοτθικός».[2] Η θέση του επισφραγίστηκε άμεσα και από τη Ρωμαϊκή Σύγκλητο.[7] Το 278 εξεστράτευσε επιτυχώς στη Γαλατία έναντι των Αλαμανών και των Λούγων που είχαν διασχίσει την κοιλάδα του Νέκαρ πέρα από τον Ρήνο, εντός της Ρωμαϊκής επικράτειας.[8] Στο μεταξύ, οι στρατηγοί του Πρόμπου νίκησαν τους Φράγκους σε μια προσπάθεια να εξαφανίσουν οριστικά το γερμανικό στοιχείο από τη Γαλατία. Οι επιτυχίες αυτές επέτρεψαν στον Πρόμπο να αποκτήσει τα προσωνύμια «Μέγας Γοτθικός» (Gothicus Maximus) και «Μέγας Γερμανικός» (Germanicus Maximus).[2] Βασική αρχή του Πρόμπου ήταν να μην αφήνει ποτέ τους στρατιώτες του άπρακτους. Σε καιρό ειρήνης τους χρησιμοποιούσε σε επωφελή έργα όπως η φύτευση αμπέλων στη Γαλατία, την Παννονία και αλλού, ώστε γρήγορα να επανεκκινήσει την οικονομία σε κατεστραμμένες ρωμαϊκές επαρχίες.[9] Ακόμα πιο σημαντική στο χρόνο υπήρξε η τακτική του να μεταφέρει εποίκους σε περιοχές που είχαν λεηλατήσει οι Γερμανοί.[10]
Κατά το Ζώσιμο, μεταξύ 279-280 ο Πρόμπος πολέμησε τους Βανδάλους[6] στη Ραιτία, την Ιλλυρία και τη Λυκία. Τη ίδια χρονιά οι στρατηγοί του κατατρόπωσαν τους Βλέμμυες στην Αίγυπτο. Ο Πρόμπος διέταξε την ανακατασκευή των γεφυρών και καναλιών του Νείλου, καθώς η περιοχή ήταν κεντρικής σημασίας για την τροφοδοσία της Ρώμης με σιτηρά.[11]
Τα έτη 280-281 ο Πρόμπος υπέταξε επίσης τρεις σφετεριστές, τον Ιούλιο Σατουρνίνο, τον Πρόκουλο και τον Βόνοσο.[12] Η έκταση των ανταρσιών αυτών δεν μας είναι ξεκάθαρη αλλά υπάρχουν ενδείξεις ότι ήταν παραπάνω από τοπικές διαμάχες.[13] Ο Πρόμπος πανηγύρισε τις επιτυχίες του αυτές με την επιστροφή του στη Ρώμη το 281.[9]
Ο αυτοκράτορας ανυπομονούσε να αρχίσει τις εκστρατείες του στην Ανατολή, οι οποίες είχαν καθυστερήσει από τα γεγονότα της Δύσης.[14] Άφησε τη Ρώμη το 282 ταξιδεύοντας μέσω της γεννέτηράς του όταν ξαφνικά πληροφορήθηκε πως, στην απουσία του, η Πραιτωριανή Φρουρά είχε ανακηρύξει αυτοκράτορα τον Μάρκο Αυρήλιο Κάρο.[15] Ο Πρόμπος έστειλε στρατό κατά του σφετεριστή αλλά όταν αυτός άλλαξε στρατόπεδο και συντάχθηκε με τον Κάρο, οι εναπομείναντες στρατιώτες του τον δολοφόνησαν στο Σίρμιο (Σεπτέμβριος/Οκτώβριος 282).[16]

Παραπομπές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Jones, pg. 736
  2. 2,0 2,1 2,2 McMahon www.roman-emperors.org/probus.htm
  3. Canduci, pg. 101
  4. Historia Augusta, Vita Probi, 6-7
  5. Historia Augusta, Vita Probi, 10:1
  6. 6,0 6,1 Zosimus, 1:32
  7. Historia Augusta, Vita Probi, 10:9
  8. Southern, pg. 129
  9. 9,0 9,1 Canduci, pg. 103
  10. Gibbon, Ch. 12
  11. Historia Augusta, Vita Probi, 9:3-4
  12. Victor, 37:2
  13. An inscription with the name of Probus erased has been found as far as Spain.[1]
  14. Historia Augusta, Vita Probi, 20:1
  15. Zonaras, 12:29
  16. Victor, 37:4

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Πρωτογενείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δευτερογενείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Προηγούμενος
Φλωριανός
Αυτοκράτορας της Ρώμης
276282
Επόμενος
Κάρος


Academy-Britannica.png Αυτό το λήμμα βασίζεται ή περιλαμβάνει κείμενο από λήμμα της Encyclopædia Britannica του 1911 που αποτελεί κοινό κτήμα.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Probus της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).