Σαπώρης Α΄ της Περσίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Σαπώρης Α’ της Περσίας σε ασημένιο νόμισμα


Ο Σαπώρης Α’ της Περσίας ή Σαπώρης ο μέγας, ήταν βασιλιάς της Περσίας ο δεύτερος βασιλιάς της δυναστείας των Σασσανιδών γιος και διάδοχος του ιδρυτή της δυναστείας Αρδασίρ Α’. Ο πατέρας του πέθανε το 242 αλλά ο ίδιος έγινε βασιλιάς από το 240 και βασίλευσε ως τον θάνατο του το 272. Η μητέρα του ήταν πριγκίπισσα από τον βασιλικό Οίκο των Αρσακιδών. Συνόδευε τον πατέρα του σε όλες τις εκστρατείες εναντίον των Πάρθων στην πρώτη γραμμή. Ο πατέρας του τον αναγνώρισε ως τον πιο ανδρείο και ικανό μεταξύ των γιων του και τον όρισε διάδοχο του Περσικού θρόνου. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Γορδιανός Γ΄ σε εκστρατεία εναντίον του ανάγκασε τον Σαπώρη αρχικά το 242 να υποχωρήσει στην Αντιόχεια. Σε νέα εκστρατεία στη Μεσοποταμία το 244 οι Ρωμαίοι γνώρισαν συντριπτική ήττα από τους Πέρσες του Σαπώρη το 244. Ο Γορδιανός Γ΄ έπεσε στη μάχη και τον διαδέχθηκε ο Φίλιππος ο Άραψ. Ο νέος Ρωμαίος αυτοκράτορας δεν ήθελε να επαναλάβει τα σφάλματα του προκατόχου του που είχαν ως αποτέλεσμα να χάσει ακόμα και την ζωή του σε ηλικία 18 ετών, γι´αυτό έκλεισε ειρήνη με τον Σαπώρη πληρώνοντας στους Πέρσες αποζημίωση 500.000 χρυσά δηνάρια. H συνθήκη ειρήνης που έκλεισε ο Φίλιππος με τους Σασσανίδες έφερε μεγάλες αντιδράσεις στη Ρώμη με τελικό αποτέλεσμα τη δολοφονία του το 249 από τον διάδοχο του αυτοκράτορα Δέκιο

Μεγάλος θριαμβευτής κατά των Ρωμαίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Σαπώρης ξεκίνησε το 250 μετά τη δολοφονία του Φίλιππου του Άραβος εκ νέου τις επιθέσεις στις Ρωμαϊκές επαρχίες της Μεσοποταμίας. Ο αυτοκράτορας Βαλεριανός ο οποίος ανέβηκε στον Ρωμαϊκό θρόνο το 253 αναγκάστηκε να πραγματοποιήσει ασταμάτητες εκστρατείες από το 253 ως το 256 για να τον αντιμετωπίσει. Στη μάχη της Μπαρμπαλισσού το 253, ο Σαπώρης συνέτριψε Ρωμαϊκή δύναμη 600.000 στρατιωτών κυριεύοντας τη Συρία. Στη συνέχεια κατέλαβε την Αρμενία τοποθετώντας υποτελή βασιλιά τον γιο του Οριμάσδη και τη Γεωργία εξασφαλίζοντας τα βόρεια σύνορα του. Ο Βαλεριανός επέστρεψε το 257 με 70.000 άνδρες ανακατέλαβε την Αντιόχεια με ολόκληρη την Συρία αλλά λόγω αδιαφορίας του στην συνέχεια και της εξασθένισης του στρατεύματος του από επιδημία δεν μπόρεσε να την κρατήσει πολύ. Ο Σαπώρης επέστρεψε το 259, ανακατέλαβε την Αντιόχεια, ο Βαλεριανός υποχώρησε στην Έδεσσα όπου ο Σαπώρης τον πολιόρκησε. Την ώρα που ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις για ειρήνη με πρωτοβουλία του Βαλεριανού, ο Σαπώρης τον συνέλαβε με δόλο το 260, λόγω συνωμοσίας του Ρωμαίου Μαρκιανού που ήθελε να σφετεριστεί τον θρόνο του. Ο Σαπώρης ταπείνωσε τον Βαλεριανό χρησιμοποιώντας τον σαν υποπόδιο για να ανέβει στο άλογο, και τον έγδαρε ζωντανό την ίδια χρονιά. Κατέλαβε τελικά και την Καισάρεια εξορίζοντας 400.000 από τους κατοίκους της στις νότιες επαρχίες της Περσίας, και καθιερώθηκε ως ο μέγιστος βασιλιάς της αυτοκρατορίας των Σασσανιδών ο οποίος δεν ηττήθηκε ποτέ. Πλήθος επιγραφές και ανάγλυφα σε ολόκληρη την Περσία υμνούν την δόξα του Σαπώρη με αναπαράσταση της ταπείνωσης του αυτοκράτορα Βαλεριανού. Τον διαδέχθηκε ο γιος του Ορμίσδας Α’. Άλλοι δυο γιοι του ήταν ο Βαράμης Α' και ο Ναρσής.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • MacKenzie, David Niel (1998). "Ērān, Ērānšahr". Encyclopedia Iranica 8. Costa Mesa: Mazda
  • For the date of Ardashir's death (242) see J. Wiesehöfer, Ardasir, in: Encyclopedia Iranica.
  • Shahbazi, Shapur (2003). "Shapur I". Encyclopedia Iranica. Costa Mesa: Mazda.
  • Herzfeld, E. E. (1988). Iran in the Ancient East. New York: Hacker Art Books. ISBN 0-87817-308-0. p. 287.
  • Talmud Bavli, Tractate Baba Basra 8a. See there note 56 in Artscroll edition(2004)
  • J. Wiesehöfer, Ardasir, in: Encyclopedia Iranica.
Προκάτοχος:
Αρδασίρ Α’
Μέγας βασιλιάς της Περσίας
242272
Διάδοχος:
Ορμίσδας Α’





Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Shapur I της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).