Χαλανδρίτσα Αχαΐας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Χαλανδρίτσα)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°6′30″N 21°47′2″E / 38.10833°N 21.78389°E / 38.10833; 21.78389

Χαλανδρίτσα
Ανοιξιάτικη άποψη της Χαλανδρίτσας.
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Χαλανδρίτσα
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
Δήμος Ερυμάνθου
Δημοτική ενότητα Φαρρών
Τοπική κοινότητα Χαλανδρίτσας
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοποννήσου
Περιφερειακή ενότητα Αχαΐας
Έκταση 26,501 χλμ2
Υψόμετρο 345
Πληθυσμός 913
κοινότητα: 1.047 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ. 250 08
Τηλ. κωδ. 2694
www.erymanthou.gr

Η Χαλανδρίτσα είναι κωμόπολη του Νομού Αχαΐας, η οποία απέχει περίπου 20 χιλιόμετρα από την πόλη της Πάτρας. Είναι η έδρα του νεοπαγούς Δήμου Ερυμάνθου[1]. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 εχει μόνιμο πληθυσμό 913 κατοίκους, ενώ συνολικά η ομώνυμη Τοπική Κοινότητα, η οποία συμπεριλαμβάνει τους οικισμούς Μαστοραίικα-Σταμαίικα και Κυδωνιές[2], έχει 1.047 κατοίκους.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Χαλανδρίτσα είναι χτισμένη στο κέντρο περίπου του άλλοτε Δήμου Φαρρών, ενδιάμεσα στο πεδινό και ορεινό τμήμα αυτού, ευρισκόμενη σε υψόμετρο 350 μέτρων περίπου[3], στην πλαγιά ενός λόφου στους πρόποδες των νοτίων πρόβουνων του Παναχαϊκού, και εγγύς τόσο της πεδιάδας των Φαρρών, στις βορειοανατολικές παρυφές αυτής, όσο και του ορεινού όγκου του Ερυμάνθου, νότια και νοτιοδυτικά έναντι αυτού. Η Χαλανδρίτσα, όπως και η γύρω όμορη περιοχή, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ημιορεινή κυρίως.

Η Χαλανδρίτσα εκτείνεται σε σεισμογενή περιοχή, καθώς στην άκρη της κωμόπολης διέρχεται σεισμικό ρήγμα το οποίο ανακαλύφθηκε το 1993. Το ρήγμα θεωρούνταν ανενεργό μέχρι τον Φεβρουάριο του 2007, όταν και έδωσε δίδυμους σεισμούς έντασης 5,4 και 5,5 της κλίμακας ρίχτερ[4].

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για την ονομασία της Χαλανδρίτσας. Σύμφωνα με τον Πουκεβίλ, η ονομασία προέρχεται από τις λέξεις "Χαλασμένη Τριταία" εννοώντας το άσχημο κλίμα[5]. Ο Τριανταφύλλου[6] αναφέρει ότι προέρχεται είτε από την κωμόπολη που υπήρχε σε κοντινή τοποθεσία με την ονομασία Χαλαμπρέζα και εγκαταλείφτηκε στις αρχές του 19ου αιώνα περίπου, είτε από την βυζαντινή λέξη Χάλανδρα[6]. Αναφέρεται με πολλά ονόματα, όπως Καλαμπρέζα, Χαλαντρίτζα και Χαλαουρίτζα[6]. Ο Θωμόπουλος αναφέρει ότι ονομάστηκε έτσι επειδή επί Βυζαντινής Αυτοκρατορίας εδώ σκότωσαν τον περίφημο ληστή Ανδρίτσο, από τον θάνατο του οποίου (Χάλασμα του Ανδρίτσου) ονομάστηκε Χαλανδρίτσα[7][5].

Μυκηναϊκός οικισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μερική άποψη του Μυκηναϊκού οικισμού της Χαλανδρίτσας.

Η Χαλανδρίτσα κατοικείται από την παλαιολιθική εποχή. Στην θέση Σταυρός, μέσα στην Χαλανδρίτσα, το 1985 κατά τις εκσκαφές για την ανέγερση κέντρου υγείας βρέθηκαν λείψανα προϊστορικού οικισμού. Οι οικίες βρίσκονται περιμετρικά του λόφου και στο κέντρο πιστεύεται ότι υπήρχε κάποιο δημόσιο κτίριο ή ναός. Επίσης, σε πολύ μικρή απόσταση, στη θέση Άγιος Βασίλειος έγιναν ανασκαφές και βρέθηκε μυκηναϊκό νεκροταφείο[6], που πιστεύεται ότι ήταν το νεκροταφείο του οικισμού. Η ονομασία του οικισμού μας είναι άγνωστη καθώς δεν βρέθηκαν επιγραφές αλλά κεραμικά και λίθινα εργαλεία, που χρονολογούνται στον 11ο π.Χ. αιώνα. Οι οικίες έχουν θεμέλια, που θα μπορούσαν να συγκρατήσουν και δεύτερο πάτωμα, και σε τέσσερις από αυτές κάτω από το δάπεδο τους βρέθηκαν παιδικές ταφές. Όλα τα ευρήματα φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πάτρας, που εκθέτει αρχαιολογικά ευρήματα που ανακαλύφθηκαν στην ευρύτερη περιοχή της Αχαΐας.

Λατινοκρατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την Ενετοκρατία ήταν αρχικά τμήμα της Βαρωνίας της Πάτρας, από την οποία αποσπάστηκε νωρίς, ανεξαρτητοποιήθηκε και ιδρύθηκε η Βαρωνία της Χαλανδρίτσας, η οποία διοικήθηκε από την οικογένεια Τρεμουίγ και μετά από την οικογένεια Ζαχαρία[6]. Πρώτος βαρώνος ήταν ο Ωδεβέρτος ντε Τρεμουϊγ. Από τα φέουδα της Χαλανδρίτσας πιο γνωστά ήταν της Άρλας και της Μιτόπολης. Η δύναμη και η αίγλη της Βαρωνείας της Χαλανδρίτσας φθάνει στο υψηλότερο σημείο της ιστορίας επί της οικογένειας Ζαχαρία από το 1324 και αργότερα. Η δυναμικότητα των Ζαχαρία διαπιστώνεται από το ότι η Αικατερίνη Βαλουά, ηγεμονίδα της Αχαΐας, κατόρθωσε δια του επιτρόπου της Gandino Romano da Scalea να επιτύχει την αναγνώριση της Χαλανδρίτσας ως ηγέτιδας του Πριγκιπάτου της Αχαΐας από όλες τις άλλες βαρωνείες. Στη γαλλική παραλλαγή του Χρονικού του Μορέως αναφέρεται ως Calandrice.

Κάστρο της Χαλανδρίτσας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κυρίως λήμμα: Κάστρο της Χαλανδρίτσας

Στην Χαλανδρίτσα, σε άγνωστη ημερομηνία, όταν οι Φράγκοι κατέλαβαν την Αχαΐα το 1205 κατασκεύασαν ένα μικρό φρούριο (πύργο), ερείπια του οποίου σώζονται ακόμα και σήμερα. Ο ιστορικός Στέφανος Θωμόπουλος λέει ότι στο κέντρο της Χαλανδρίτσας σώζεται ερειπωμένος πύργος, προφανώς του Τρεμουίγ, τον οποίο ο G. Buchon ονομάζει "Κάστρον" και απέναντι διατηρούνται ερείπια στάβλων τα οποία αποκαλούνται "Ερείπια". Το φρούριο αναφέρεται σε όλους του κατάλογους των κάστρων της Αχαΐας που συντασσόταν κατά καιρούς από τους Ενετούς και Τούρκους κατακτητές· τέτοιοι κατάλογοι που αναφέρουν το κάστρο είναι του 1364, 1471 κ.ά. Το κάστρο χρησιμοποιούνταν αρχικά σαν κατοικία του εκάστοτε Φράγκου βαρώνου, αφού η Χαλανδρίτσα ήταν ανεξάρτητη βαρονία. Το 1315 καταλήφθηκε από τον Φίλιππο τον Αραγωνικό και το 1429 πολιορκήθηκε από τον Θωμά Παλαιολόγο.

Τουρκοκρατία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την Τουρκοκρατία είχε την ίδια τύχη με την υπόλοιπη Αχαΐα και μετά τα Ορλοφικά, σύμφωνα με τον Γάλλο περιηγητή Γκουφιέ, είχε ερημώσει. Το 1770 αναφέρεται ότι η περιοχή ανήκε σε Οθωμανό τσιφλικά από την Ναύπακτο[6]. Τότε ο Πουκεβίλ έγραψε σε απόσπασμά του ότι η Χαλανδρίτσα κάποτε ήταν επισκοπή, που εξαρτιόταν από την Πάτρα, είχε 60 εκκλησίες και πληθυσμό 5.000 κατοίκους.

Στις 26 Φεβρουαρίου 1822 η Χαλανδίτσα λεηλατήθηκε και πολιορκήθηκε από 2.000 Τούρκους.

Σύγχρονη εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο κίνημα του 1923 μετακινήθηκε από την Πάτρα στην Χαλανδρίτσα το 12ο Σύνταγμα Πεζικού, το οποίο βομβαρδίστηκε από το θωρηκτό "Λήμνος"[6]. Τον Ιούλιο του 1943 ο Ιταλικός στρατός κατοχής πυρπόλησε την Χαλανδρίτσα, σαν αντίποινα μετά από μάχη που είχαν με αντάρτες. Κατά τον Ελληνικό εμφύλιο η Χαλανδρίτσα ήταν στα χέρια των κυβερνητικών δυνάμεων μέχρι τις 5 Ιουλίου 1948, όταν δέχτηκε την οργανωμένη επίθεση του δημοκρατικού στρατού. Η κωμόπολη μετά από ιδιαίτερα φονική μάχη καταλήφθηκε από τους αντάρτες για να ανακαταληφθεί από τις κυβερνητικές δυνάμεις και μετά από έξι ημέρες να ξαναπεράσει στην κατοχή των ανταρτών μέχρι το τέλος του εμφυλίου.

Διοικητική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1835 έως το 1912 υπήρξε έδρα του τότε Δήμου Φαρών[8][9]. Από το 1912 έως το 1997 αποτέλεσε έδρα της ομώνυμης Κοινότητας Χαλανδρίτσας, ενώ το από 1997 έως το 2010, με το Σχέδιο Καποδίστριας και με την επαναφορά των δήμων στην τοπική αυτοδιοίκηση, υπήρξε έδρα του "καποδιστριακού" Δήμου Φαρρών[8][10].

Δημογραφική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Χαλανδρίτσα αναφέρεται στο οθωμανικό κατάστιχο τιμαρίων του 1461-63, όπου είχε 155 κάτοικους (118 έγγραμοι, 22 άγαμοι, 15 χήρες, όλοι Έλληνες)[11][12]. Στα 1700 αναφέρεται στη βενετική απογραφή Grimani ως Calandrizza και έχει πληθυσμό 76 οικογένειες (284 κάτοικοι)[11].

Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού της Χαλανδρίτσας σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές[13][14] είναι η εξής:

1830 1835 1844 1848-1851 1861 1879 1889 1896 1907 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
65 οικογ.[11] 85 οικογ. -
396 κατ.[11]
509[11] 113 οικογ. -
473 κατ.[11]
616 κατ.[11] 725[11] 815[11] 878[11] 936[11] 978[11] 1.102[11] 1.292[11] 1.285[11] 1.286[11] 1.228[11] 963[11] 974[11] 955[11][15] 913[16]

Η εκπαίδευση στη Χαλανδρίτσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Χαλανδρίτσα διαθέτει νηπιαγωγείο, δημοτικό σχολείο, γυμνάσιο και λύκειο. Το 1890 ιδρύθηκε στην Χαλανδρίτσα Σχολαρχείο-Ελληνικό Σχολείο, το σημερινό Γυμνάσιο-Λύκειο, και λειτούργησε εκεί έως το 1936. Σε αυτό αποφοίτησαν αξιόλογοι μετέπειτα πολιτικοί και επιστήμονες, ανάμεσα στους οποίους και ο άλλοτε πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου. Το 1959 λειτούργησε για πρώτη φορά παράρτημα του 4ου Γυμνασίου Πατρών, η Α΄ Γυμνασίου με 20 μαθητές. Το 1964 το Γυμνάσιο Χαλανδρίτσας γίνεται ανεξάρτητο με τις τρεις πρώτες τάξεις της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Το Λύκειο άρχισε να λειτουργεί από το 1982.[17]

Υπηρεσίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παλαιότερα η Χαλανδρίτσα διέθετε σταθμό χωροφυλακής, ενώ αναφέρεται ότι τον απέκτησε σχεδόν αμέσως μετά την Απελευθέρωση, ίσως το 1833 που ιδρύθηκε χωροφυλακή στην Αχαΐα. Το 1893 δημιουργήθηκε η τότε αστυνομική περιφέρεια Τριταίας-Φαρρών με έδρα την Χαλανδρίτσα, ενώ σήμερα (2018) διαθέτει και αστυνομικό τμήμα.[17] Επιπλέον, η Χαλανδρίτσα διαθέτει ταχυδρομικό υποκατάστημα (ΕΛ.ΤΑ.), πυροσβεστικό κλιμάκιο, κατάστημα Ο.Τ.Ε., ειρηνοδικείο, υποθηκοφυλακείο, δασονομείο, κέντρο υγείας, Κ.Ε.Π. κ.λπ.

Εκδηλώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Χαλανδρίτσα πραγματοποιείται πληθώρα εκδηλώσεων.

Έκθεση Γεωργικών Μηχανημάτων & Προϊόντων (Αγροτική Έκθεση)
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Χαλανδρίτσας τον Αύγουστο του 1998 πήρε την πρωτοβουλία και ξεκίνησε τη διοργάνωση της Έκθεσης Γεωργικών Μηχανημάτων (Agrotica '98). Αφορμή γι' αυτή την πρωτοβουλία στάθηκε το γεγονός, πως στην περιοχή ήταν καθιερωμένη επί σειρά ετών η περίφημη ζωοπανήγυρη που αναδείκνυε την Χαλανδρίτσα σε σπουδαίο αγροτικό - οικονομικό κέντρο για την εποχή της. Από τον επόμενο χρόνο (1999), τη διοργάνωση της Έκθεσης ανέλαβε ο νεοσύστατος τότε Δήμος Φαρρών σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Χαλανδρίτσας. Πλέον, κύριος αρμόδιος φορέας της διοργάνωσης είναι ο Δήμος Ερυμάνθου ενώ πραγματοποιείται και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, και σε αυτή συμμετέχουν ως συνδιοργανωτές και ως υποστηρικτές: η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, το Επιμελητήριο Αχαΐας, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Χαλανδρίτσας.

Τον Αύγουστο του 2000 και 2001, ως παράλληλη εκδήλωση, προστέθηκε έκθεση με αγροτικά παραδοσιακά εργαλεία, αντιπαραβάλλοντας έτσι το παρελθόν με το παρόν, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκε η πρώτη επιτυχημένη προσπάθεια συγκέντρωσης και έκθεσης του τόσο αξιόλογου παραδοσιακού υλικού που υπάρχει στην περιοχή. Αυτό ήταν και το καθοριστικό βήμα για τη δημιουργία του εκεί Μουσείου Λαϊκής Τέχνης και Τοπικής Ιστορίας, έργου ήδη ολοκληρωμένου.

Μοναδική στο είδος της στο Νομό Αχαΐας αποτελεί αυτή η έκθεση, που αποτελεί πλέον θεσμό.

Για 5η συνεχή χρονιά, το 2002, έχοντας και τη στήριξη του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, διοργανώθηκε «Έκθεση Παραδοσιακών Επαγγελμάτων» και για πρώτη φορά λειτούργησε περίπτερο για την προβολή των δραστηριοτήτων του Πολιτιστικού Τομέα του δήμου, των πολιτιστικών συλλόγων και φορέων της περιοχής καθώς επίσης περίπτερο για την προβολή των επαγγελματιών της περιοχής. Η επισκεψιμότητα ως εκ τούτου αυξήθηκε κατακόρυφα με πολύ θετικές συνέπειες για τον τοπικό πληθυσμό.

Η απουσία άλλης -και μάλιστα καθιερωμένης- σχετικής έκθεσης στην ευρύτερη περιοχή και σε συνδυασμό με τη σημειωθείσα επιτυχία επέβαλε ενέργειες, ούτως ώστε η Έκθεση της Χαλανδρίτσας να εξελιχθεί σε ένα σημαντικό αγροτικό, τουριστικό και κοινωνικοοικονομικό γεγονός της Αχαΐας και της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος.

Έτσι, για το 2003, προστέθηκαν στην Έκθεση τμήμα Προβολής και Ανάδειξης των Αχαϊκών Αγροτικών Προϊόντων με τον γενικότερο τίτλο «Προϊόντα Αχαϊκής Γης». Στην Έκθεση είχαν δυνατότητα συμμετοχής όλοι οι παραγωγοί του Νομού Αχαΐας, με ιδιαίτερη έμφαση στα βιολογικά προϊόντα. Η πρωτοβουλία αυτή συνετέλεσε στην προώθηση των τοπικών αχαϊκών προϊόντων στην ολοένα και πιο ανταγωνιστική αγορά, αναδεικνύοντας τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά και προβάλλοντας τις μεθόδους παραγωγής και τυποποίησής τους.

Εξ' άλλου, στα πλαίσια της διοργάνωσης, παρείχετο η δυνατότητα ανάδειξης κορυφαίων θεμάτων της περιοχής, μέσα από τη συντονισμένη συνεδριακή και εκθεσιακή προβολή τους, όπως: Ολυμπιακοί Αγώνες 2004, Πάτρα - Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης (2006), Αυτοκινητοδρόμιο Πάτρας, Μεσογειακοί Αγώνες, κ.λπ. Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν δράσεις πολιτιστικού ενδιαφέροντος αλλά και ενημερωτικού - εκπαιδευτικού χαρακτήρα, σε θέματα που αφορούν τους παραγωγούς και επιχειρηματίες της περιοχής, καθώς και σε σημαντικά θέματα Νομού (Κοινοτική Πρωτοβουλία Leader+, Αγροτουρισμός, Βιολογικές Καλλιέργειες κλπ.).

Η επιτυχία της Έκθεσης αποδείχτηκε ότι οφείλεται, μεταξύ άλλων, κυρίως στη μεγάλη συμμετοχή των εκθετών (επιχειρήσεις-παραγωγοί-σύλλογοι) και στην πολύ μεγάλη προσέλευση επισκεπτών από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Όλα αυτά βοήθησαν ιδιαίτερα στην προβολή των αχαϊκών προϊόντων, ενώ η Έκθεση εναρμονίστηκε πλήρως με το σύγχρονο τρόπο προώθησης προϊόντων και τις νέες ανάγκες της αγοράς και των καταναλωτών.

Το 2018 παρατηρήθηκε ρεκόρ επισκεψιμότητας, ενώ οι εκθέτες ήταν περίπου 120 έναντι 93 της αμέσως προηγούμενης χρονιάς (2017).

Άλλες εκδηλώσεις και δρώμενα
Επίσης, από τη συνεργασία του Πολιτιστικού Συλλόγου Χαλανδρίτσας και του Δήμου Ερυμάνθου, από το 1992 γίνονται εκπολιτιστικές-πολιτιστικές εκδηλώσεις στις οποίες περιλαμβάνονται παραδοσιακοί χοροί, αναπαράσταση παραδοσιακού γάμου, αλλά και αγωνίσματα για τους μικρούς φίλους. Τα τελευταία χρόνια οι νέοι διοργανώνουν τουρνουά και αγώνες Ποδόσφαιρου, Καλαθοσφαίρισης, Επιτραπέζιας αντισφαίρισης, τα οποία είναι ιδιαίτερα επιτυχή όσον αφορά την συμμετοχή του κόσμου συγκεντρώνοντας άτομα από όλη την Αχαΐα.

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και τοπικής Ιστορίας.

Στην Χαλανδρίτσα υπάρχει μυκηναϊκός οικισμός και νεκροταφείο στην τοποθεσία "Άγιος Βασίλειος", επίσης φράγκικος πύργος, που χρονολογείται από την εποχή που το χωριό ήταν έδρα βαρόνου, το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Τοπικής Ιστορίας (στεγασμένο σε αναπαλαιωμένα κτίρια νερόμυλου και νεροτριβής). Η Χαλανδρίτσα έχει δύο βυζαντινούς ναούς, τον Ι.Ν. Αγ. Αθανασίου, του 13ου αιώνα, και τον Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου, επίσης του 13ου αιώνα[6]. Ακόμα αξίζει κανείς να θαυμάσει τις παραδοσιακές βρύσες, τα πέτρινα γεφύρια και τα πανύψηλα πλατάνια, καθώς και την θέα που προσφέρει η περιοχή.

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή, και συγκεκριμένα στην θέση "Ρέντες", περίπου 3 χιλιόμετρα νότια και εκτός του οικισμού βρίσκεται το υπό κατασκευή Αυτοκινητοδρόμιο Πάτρας, που προβλέπεται με την ολοκλήρωση του και τη λειτουργία του να φέρει μεγάλη ανάπτυξη στην τοπική κοινωνία αλλά και στην ευρύτερη περιοχή.

Α.Π.Σ. Δόξα Χαλανδρίτσας
Η Δόξα Χαλανδρίτσας είναι ερασιτεχνική ποδοσφαιρική ομάδα, που ιδρύθηκε το 1969 με έδρα την Χαλανδρίτσα. Αγωνίζεται στα πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Αχαΐας. Τα επίσημα χρώματά της είναι το κόκκινο και το λευκό και έχει ως έμβλημα τη λέξη "ΔΟΞΑ", που περιβάλλεται εξ΄ ολοκλήρου από δύο κλαδιά δάφνης.

Η ομάδα της Χαλανδρίτσας έχει πρωταγωνιστήσει στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο της Αχαΐας και στην πρώτη τοπική κατηγορία, ενώ φτάσει ανεπιτυχώς τρεις φορές κοντά στην άνοδο για την Δ΄ Εθνική. Το 1998 ήταν η πιο επιτυχημένη χρονιά του συλλόγου, καθώς στέφθηκε Κυπελλούχος Ε.Π.Σ. Πατρών με νίκη 2-0 στο τελικό με τον Αιγιέα/Άρη Βαλτιμίτικων που πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Στάδιο Πάτρας. Από τη Δόξα Χαλανδρίτσας έχουν περάσει και επιφανείς ποδοσφαιριστές. Ο σημαντικότερος είναι ο Κώστας Κατσουράνης, που θεωρείται από τους κορυφαίους Έλληνες ποδοσφαιριστές της γενιάς του, ο οποίος αναδείχθηκε Πρωταθλητής Ευρώπης με την Εθνικής Ελλάδος στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου (Euro) 2004.

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τοπικά σωματεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Α.Ο. Δόξα Χαλανδρίτσας
  • Αγροτική Λέσχη Χαλανδρίτσας (δεν λειτουργεί πλέον)
  • Αγροτικός Συνεταιρισμός Χαλανδρίτσας (δεν λειτουργεί πλέον)
  • Εκπολιτιστικός Σύλλογος Χαλανδρίτσας
  • Επιμορφωτικός Σύλλογος Χαλανδρίτσας (δεν λειτουργεί πλέον)
  • Σύλλογος Εθελοντών Αιμοδοτών Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσας "Ο Άγιος Χαράλαμπος"
  • Σύλλογος Προστασίας Υγείας & Περιβάλλοντος Κέντρου Υγείας Χαλανδρίτσας

Παραπομπές και υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Ερυμάνθου. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 28/10/2017.
  2. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Χαλανδρίτσας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
  3. Χαλανδρίτσα. moriasnow.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
  4. «Τέσσερις παράγοντες μάς έσωσαν από την καταστροφή / 17 σεισμοί πάνω από 5 Ρίχτερ...». inout.gr. 16/02/2008. Ανακτήθηκε: 09/11/2017.
  5. 5,0 5,1 Θωμόπουλος, «Η Χαλανδρίτσα», 1937.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 Τριανταφύλλου 1995, λήμμα «Χαλανδρίτσα».
  7. Θωμόπουλος, Ιστορία της Πόλεως Πατρών, 1888, σελ. 311.
  8. 8,0 8,1 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Χαλανδρίτσας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 08/11/2017.
  9. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Φαρών (1835-1912). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 28/10/2017.
  10. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Φαρρών (1997-2010). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 28/10/2017.
  11. 11,00 11,01 11,02 11,03 11,04 11,05 11,06 11,07 11,08 11,09 11,10 11,11 11,12 11,13 11,14 11,15 11,16 11,17 11,18 11,19 Λουλούδης 2010, σελ. 254.
  12. Λουλούδης 2010, σελ. 254 [υποσημείωση 1].
  13. Ψηφιακή βιβλιοθήκη της Ε.Σ.Υ.Ε./ΕΛ.ΣΤΑΤ.. dlib.statistics.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.
  14. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές στην Τ.Α. - Δημοσιεύματα απογραφών. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.
  15. Μόνιμος πληθυσμός: 972 κάτοικοι. Βλ. Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001
  16. ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011
  17. 17,0 17,1 Κανελλάκης 2010.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Β', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα «Χαλανδρίτσα».
  • Νικόλας Φαράκλας, Η Γεωπολιτική Οργάνωση της Πελοποννησιακής Αχαΐας, Πανεπιστήμιο Κρήτης-Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας-Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, σειρά: Ρίθυμνα-Θέματα Κλασικής Αρχαιολογίας, αρ.9, Ρέθυμνο 2001.

Περαιτέρω βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Leonidas G. Sotiropoulos, Social institutions of a greek village with special reference to economic relationships, διδακτορική διατριβή, The University of Oxford, Michaelmas 1985. [Αναφέρεται στην Χαλανδρίτσα.]

Δικτυογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοι συνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]