Βαλματούρα Αχαΐας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°4′28″N 21°47′53″E / 38.07444°N 21.79806°E / 38.07444; 21.79806

Βαλματούρα
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Βαλματούρα
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΔυτικής Ελλάδας
ΔήμοςΕρυμάνθου
Δημοτική ΕνότηταΦαρρών
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοποννήσου
ΝομόςΑχαΐας
Υψόμετρο240 μ.
Πληθυσμός15 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.250 08
Τηλ. κωδ.2694

Η Βαλματούρα (εκ παραφθοράς και πιο συχνά ως Βαλμαντούρα[1]) είναι μικρός οικισμός της Αχαΐας ο οποίος ανήκει στην Τοπική Κοινότητα Ελληνικού του Δήμου Ερυμάνθου[2][3].

Τοποθεσία - Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βαλματούρα είναι χτισμένη σε ημιορεινή τοποθεσία πλούσιας φυσικής ομορφιάς, σε υψόμετρο περίπου 240 μέτρων[4], και στον πυθμένα μιας μικρής κατάφυτης από πλατάνια κοιλάδας που δημιουργείται από τον ποταμό Πείρο ο οποίος διασχίζει το χωριό ενώ στην εκεί περιοχή εκβάλλει σ' αυτόν παραπόταμός του.

Απέχει οδικώς περίπου: 25 χλμ. από το την πόλη της Πάτρας, 6 χλμ. περίπου από την Χαλανδρίτσα, έδρα του Δήμου Ερυμάνθου, και 3,5 χλμ. από το Ελληνικό, έδρα της ομώνυμης τοπικής κοινότητας στην οποία υπάγεται[5]. Από το ύψος του Πρεβέδου βρίσκεται σε απόσταση περίπου 7 χλμ. από την Ε.Ο. Πατρών-Τριπόλεως ("111").

Πλησίον του οικισμού, προς τα νότια-νοτιοδυτικά (ΝΝΔ) του, σε κατάντη τμήμα μέρους της κοιλάδας του Πείρου βρίσκεται η οικιστική περιοχή Χαμοκέλες στην οποία βρίσκεται το κτίριο του ανενεργού πλέον Δημοτικού Σχολείου Βαλματούρας όπου παλαιότερα φοιτούσαν παιδιά από όλη τη γύρω περιοχή. Στην περιοχή επίσης, λιγότερο από 1 χλμ. νότια του οικισμού, βρίσκεται ο Ι.Ν. της Ζωοδόχου Πηγής.

Η Βαλματούρα φημίζεται για τους παραδοσιακούς χώρους αναψυχής και εστίασης που διαθέτει.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ονομασία του χωριού κατά πάσα πιθανότητα προέρχεται από τη λέξη «βαλμάς», που σημαίνει αλογοβοσκός, και ίσως να πρόκειται για ανθρωπωνυμικό τοπωνύμιο από την εκεί περιουσία κάποιου Βαλματούρα[6].

Σε ενετικούς χάρτες του 18ου αιώνα αναφέρεται περιοχή με ονομασία «Salmatura» που γειτνιάζει με την Χαλανδρίτσα[6]. Στην ενετική απογραφή του 1689 ωστόσο αναφέρεται με την ονομασία «Salm(at)ira»[6].

Παρότι το χωριό κατοικείται από παλιά, όπως δείχνουν και οι ιστορικές αναφορές, αποτελεί ωστόσο σχετικά πολύ πρόσφατο οικισμό (Ο.Τ.Α.), ο οποίος αναγνωρίστηκε την 09/05/2011, όταν και εντάχθηκε ως οικισμός στο Δήμο Ερυμάνθου[7][2]. Ωστόσο η Βαλματούρα υπήρξε αναγνωρισμένος οικισμός και παλιότερα, με την επίσημη ονομασία «Βαλμανδούρα», με βραχύβια διάρκεια (18/12/1920 έως 16/05/1928)[8], υπαγόμενη στην τότε Κοινότητα Καλάνιστρας[9].

Απογράφηκε το 1920 έχοντας πληθυσμό 12 κατοίκους[10]. Έκτοτε επισήμως απογράφηκε ξανά μόλις το 2011 όπου βρέθηκε να έχει πληθυσμό 15 μόνιμους κατοίκους[11].

Τεχνικά έργα και υποδομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα πλαίσια της κατασκευής του Φράγματος Πείρου - Παραπείρου δημιουργήθηκε στην περιοχή της Βαλματούρας χαμηλό φράγμα υδροληψίας, έργο ήδη ολοκληρωμένο από τον Οκτώβριο του 2013[12] και κατασκευασμένο από σκυρόδεμα, από το οποίο χαλύβδινος αγωγός μεταφοράς υδάτων κατευθύνει τη συλλεγόμενη ποσότητα νερού στο μεγάλο ταμιευτήρα (χωμάτινο φράγμα) στην περιοχή του Αστερίου[13].

Περίπου 2½ χιλιόμετρα βορειοδυτικά του χωριού, εντός των ορίων της Τοπικής Κοινότητας Χαλανδρίτσας, βρίσκεται ο χώρος του λεγόμενου Αυτοκινητοδρομίου Πατρών που προβλέπεται, εφόσον αδειοδοτηθεί, ξεκινήσει να κατασκευάζεται και ολοκληρωθεί, να δώσει ιδιαίτερη ώθηση στην ανάπτυξη όλης της γύρω και ευρύτερης περιοχής.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Βλ. σχετικά στη συζήτηση του λήμματος.
  2. 2,0 2,1 Διοικητική διαίρεση της Ελλάδας σύμφωνα με την Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης - Πρόγραμμα «Καλλικράτης» (Νόμος 3852/2010) που τέθηκε σε ισχύ από την 01/01/2011.
  3. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Ερυμάνθου. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 13/06/2018.
  4. Αναζήτηση υψόμετρου από διεύθυνση στον χάρτη. advancedconverter.com. Ανακτήθηκε: 16/11/2017.
  5. Οδηγικές χιλιομετρικές αποστάσεις και οδηγίες κατεύθυνσης. apostaseis.gr. Ανακτήθηκε: 16/11/2017.
  6. 6,0 6,1 6,2 Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Βαλματούρα.
  7. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Βαλματούρας Αχαΐας (2011 κ.εξ.). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.
  8. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Βαλμανδούρας Αχαιοήλιδος (1920-1928). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.
  9. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Καλάνιστρας Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 15/11/2017.
  10. Λουλούδης 2010, σελ. 261.
  11. «ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011» (PDF). Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2017. Ανακτήθηκε στις 18 Μαρτίου 2016. 
  12. Φράγμα Πείρου: Δαπανήθηκαν 240 εκατ. ευρώ και κανείς δεν θέλει να το πάρει. pelop.gr. 22/02/2017. Ανακτήθηκε: 16/11/2017.
  13. Βλ. Δίγκα 2012.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμος Α', Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Βαλματούρα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]