Βασιλικό Αχαΐας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°7′6″N 21°43′20″E / 38.11833°N 21.72222°E / 38.11833; 21.72222

Βασιλικό
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
Δήμος Ερυμάνθου
Δημοτική ενότητα Φαρρών
Τοπική κοινότητα Βασιλικού
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμα Πελοποννήσου
Νομός Αχαΐας
Έκταση 10,555 χλμ2
Υψόμετρο 143
Πληθυσμός 411 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασία Μπρακουμάδι

Το Βασιλικό (παλαιά ονομασία: Μπρακουμάδι) είναι χωριό της Αχαΐας και έδρα της ομώνυμης τοπικής κοινότητας της Δημοτικής Ενότητας Φαρρών του Δήμου Ερυμάνθου[1][2].

Τοπική Κοινότητα Βασιλικού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τοπική Κοινότητα Βασιλικού[2] έχει έκταση 10.555 στρέμματα και πληθυσμό 733 μόνιμους κατοίκους, σύμφωνα με την ελληνική απογραφή του 2011, αποτελούμενη από τον ομώνυμο οικισμό (411 κάτοικοι) καθώς και τους οικισμούς Αγριλιά (96 κάτοικοι), Στεφάνη (98 κάτοικοι), Κυδωνίες (91 κάτοικοι) και Στέρνα (37 κάτοικοι)[3].

Γενικές πληροφορίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι χτισμένο στα πεδινά του δήμου, στο βόρειο μέρος του, και αποτελεί ένα από τα κεφαλοχώρια της ευρύτερης περιοχής. Απέχει 16 χιλιόμετρα από το κέντρο της Πάτρας, με την οποία συνδέεται οδικώς μέσω της Ε.Ο. Πατρών - Τριπόλεως («111»), η οποια διερχεται εγγύς του χωριού.

Η κεντρική εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο, ενώ υπάρχει μεταξύ άλλων και το γραφικό εκκλησάκι του Αγίου Αθανασίου[4], που από αυτό έχει πάρει και το όνομά του ο πολιτιστικός σύλλογος του Βασιλικού που ιδρύθηκε το 1988.

Κοντά στο χωριό υπήρχε χτισμένο ενετικό φρουρίο, όπου σήμερα διασώζονται μόνο ερείπιά του.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το παλιό όνομα του χωριού ήταν «Μπρακουμάδι» και παραμένει γνωστό ακόμα και σήμερα αλλά κυρίως από τους ντόπιους. Το χωριό μετονομάστηκε επίσημα σε Βασιλικό στις 3 Σεπτεμβρίου του 1940. Για την μετονομασία του υπήρξε και άλλη μια πρόταση από την πλευρά των νεότερων της εποχής, οι οποίοι πρότειναν ως όνομα το «Παλλάδιο», χωρίς όμως αυτό να εισακουστεί τελικά.

Η παλιά ονμασία «Μπρακουμάδι» είναι ανθρωπωνυμικό και προέρχεται από το επίθετο των οικιστών του και έχει ετυμολογία αλβανική, δηλ. μεγαλόβρακος[5]. Άλλη άποψη σχετικά με την προέλευση της ονομασίας θεωρεί ότι έχει ετυμολογία επίσης αλβανική και δηλώνει τοποθεσία, δηλ. σημαίνει "μεγάλο κατώφλι" ή "μεγάλη είσοδος" -σε σχέση με τη θέση του οικισμού στην πεδιάδα του ποταμού Πείρου- προερχόμενη από τις λέξεις prak-u και madhe[6].

Η σύγχρονη ονομασία «Βασιλικό» είναι πιθανόν φυτωνυμική και ίσως επιλέχθηκε από την παρουσία πολλών φυτών βασιλικού στην περιοχή[7]. Αναφέρεται ότι η ονομασία επιλέχθηκε από τον διδάσκαλο Χρ. Παναγόπουλο λόγω ομώνυμης αμπελόφυτης τοποθεσίας στα νοτιοδυτικά του χωριού[8]. Το τοπωνύμιο "Βασιλικό" υπάρχει ακόμα και σήμερα[7].

Διοικητική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με το ΦΕΚ 32Α της 08/12/1845 προσαρτάται το Μπρακουμάδι στον τότε Δήμο Φαρών[1]. Με το ΦΕΚ 256Α της 28/08/1912, και την κατάργηση των δήμων, αποσπάται από τον Δήμο Φαρών και ορίζεται έδρα της Κοινότητας Μπρακουμαδίου[1][2]. Το 1940 μετονομάστηκε σε Βασιλικό[1][9], ομοίως και η κοινότητα[2]. Με το ΦΕΚ 244Α της 04/12/1997, σύμφωνα με τη Διοικητική Μεταρρύθμιση "Καποδίστριας", προσαρτάται στο Δήμο Φαρρών μέχρι το 2010 που εντάχθηκε στο Δήμο Ερυμάνθου (ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010) βάσει της Διοικητικής Μεταρρύθμισης "Καλλικράτης"[1].

Δημογραφική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συγκεντρωτικά, η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού σύμφωνα με τις εθνικές απογραφές[10][11] είναι η εξής:

1830 1835 1844 1848-1851 1861 1879 1889 1896 1907 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
16 οικογ.[12] 27 οικογ. -
100 κατ.[12][13]
158[12] 31 οικογ. -
137 κατ.[12]
162 κατ.[12] 205[12] 285[12] 367[12] 359[12] 704[12] 710[12] 715[12] 775[12] 612[12] 508[12] 572[12] 459[12] 521[12][14] 411[3]

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό για πολλά χρόνια είχε ποδοσφαιρική ομάδα που έδρευε εκεί, τον Α.Ο. Βασιλικού, που ιδρύθηκε το 1976[15], με επίσημα χρώματα του το μπλε και το άσπρο. Η ομάδα του Βασιλικού είχε αγωνιστεί δύο φορές στην Α΄ κατηγορία του τοπικού πρωταθλήματος Αχαΐας, μια τη σεζόν 1987-1988 και μια τη σεζόν 2002-2003. Σήμερα η ποδοσφαιρική ομάδα δεν υπάρχει, καθώς είναι ανενεργή.

Σημείωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με ονομασία Βασιλικό υπάρχει στην Αχαΐα και ο μικρός οικισμός Βασιλικό Καλεντζίου.

Παραπομπές και υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Βασιλικού Αχαΐας, eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 12/11/2017.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Βασιλικού Αχαΐας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 10/11/2017.
  3. 3,0 3,1 ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011
  4. Αναφέρεται ότι η πρώτη οικιστική θέση του χωριού Βασιλικό ήταν εκεί που βρίσκεται σήμερα ο ναός του Αγίου Αθανασίου. Ευρισκόμενο σε εκείνη την θέση το χωριό είχε την ονομασία "Παλαιοχώρι". Η μετακίνηση στην σημερινή του θέση έγινε για να είναι σε πιο εύφορη περιοχή και για να είναι πιο κοντά στον κεντρικό δρόμο. Βλ. Λουλούδης 2010, σελ. 258.
  5. Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Μπρακουμάδι.
  6. Λουλούδης 2010, σελ. 258-259.
  7. 7,0 7,1 Λουλούδης 2010, σελ. 259.
  8. Τριανταφύλλου 1995, λήμμα Βασιλικό.
  9. Πανδέκτης: Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας - Μπρακουμάδι-Βασιλικόν. pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε: 12/11/2017.
  10. Ψηφιακή βιβλιοθήκη της Ε.Σ.Υ.Ε./ΕΛ.ΣΤΑΤ.. dlib.statistics.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.
  11. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές στην Τ.Α. - Δημοσιεύματα απογραφών. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 24/10/2017.
  12. 12,00 12,01 12,02 12,03 12,04 12,05 12,06 12,07 12,08 12,09 12,10 12,11 12,12 12,13 12,14 12,15 12,16 12,17 Λουλούδης 2010, σελ. 258.
  13. Απογράφεται ως Vrangadi. Βλ. Λουλούδης 2010, σελ. 258 [υποσημείωση 1].
  14. Μόνιμος πληθυσμός: 463 κάτοικοι. Βλ. Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001
  15. Πατρινό Αθλητικό Πανόραμα, 1994.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.
  • Κώστας Ν. Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τόμοι Α΄-Β΄, Τυπογραφείο Πέτρου Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995, Τρίτη Έκδοση, λήμμα Βασιλικό, λήμμα Μπρακουμάδι.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]