Η Ωραία Κοιμωμένη (ταινία, 1959)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Ωραία Κοιμωμένη
Sleeping Beauty
Sleeping Beauty Poster.jpg
Κινηματογραφική αφίσα
Σκηνοθεσία Κλάιντ Τζερόνιμι, Les Clark, Eric Larson και Βόλφγκανγκ Ράιτερμαν
Παραγωγή Ουώλτ Ντίσνεϋ
Σενάριο Erdman Penner
Ιστορία Τζο Ρινάλντι
Ουίνστον Χίμπλερ
Μπιλ Πιτ
Τεντ Σιρς
Ραλφ Ράιτ
Μιλτ Μπάντα
Βασισμένο σε La Belle au bois dormant του Σαρλ Περώ
Η Ωραία Κοιμωμένη του Πιότρ Τσαϊκόφσκι
Little Briar Rose των Αδελφών Γκριμ
Μουσική George Bruns, Sammy Fain, Jack Lawrence, Tom Adair, Erdman Penner, Ουίνστον Χίμπλερ και Τεντ Σιρς
Μοντάζ Roy M. Brewer Jr. και Donald Halliday
Εταιρεία παραγωγής The Walt Disney Company και Walt Disney Animation Studios
Διανομή Buena Vista Distribution
Πρώτη προβολή 29  Ιανουαρίου 1959, 19  Δεκεμβρίου 1959, 30  Οκτωβρίου 1959 και 10  Οκτωβρίου 1969
Διάρκεια 75 min
Προέλευση Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Γλώσσα αγγλική γλώσσα
Προϋπολογισμός $6 εκατομμύρια[1]
Ακαθάριστα έσοδα $6.2 εκατομμύρια (αρχικά) $51.6 εκατομμύρια[2] (ακαθάριστα έσοδα)
δεδομέναπ  σ  ε )

Η Ωραία Κοιμωμένη (πρωτότυπος τίτλος: Sleeping Beauty) είναι αμερικανική μουσική κινηματογραφική ταινία φαντασίας κινουμένων σχεδίων παραγωγής Ουώλτ Ντίσνεϋ, βασισμένη στα παραμύθια Η Ωραία Κοιμωμένη του Σαρλ Περώ και στο Η Μικρή Μπράιαρ Ρόουζ των Αδελφών Γκριμ. Είναι η δέκατη έκτη ταινία κινουμένων σχεδίων της Disney, που προβλήθηκε πρώτη φορά στις 29 Ιανουαρίου του 1959, από την Buena Vista Distribution. Πρόκειται για την τελευταία μεταφορά παραμυθιού του Disney για μερικά χρόνια, λόγω της αρχικής ανάμεικτης κριτικής και των φτωχών εισπράξεών της. Το στούντιο δεν επέστρεψε στο είδος του παραμυθιού, μέχρι 30 χρόνια αργότερα, μετά το θάνατο του Ουώλτ Ντίσνεϋ, με την κυκλοφορία της Μικρής Γοργόνας το 1989.

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από πολλά χρόνια ατεκνίας, ο Βασιλιάς Στέφαν μαζί με τη γυναίκα του, αποκτούν ένα όμορφο κοριτσάκι με το όνομα Ορόρα. Η γέννηση της μικρής πριγκίπισσας κάνει ευτυχές το βασιλικό ζεύγος, καθώς διοργανώνουν μια μεγάλη γιορτή στο Παλάτι. Στη γιορτή καλούν και τις Τρεις Καλές Νεράιδες (Φλώρα, Δώρα και Μαριγούλα), αλλά ωστόσο απέφυγαν να καλέσουν την Μαλέφισεντ (Μαγκούφισα, στην ελληνική μεταγλώττιση). Η Μαλέφισεντ είναι μία κακιά μάγισσα που μόνο κακά φέρνει εκεί που βρίσκεται. Η Μαλέφισεντ εμφανίζεται στη γιορτή, και δίνει μια κατάρα ως δώρο στην μικρή Ορόρα: να πεθάνει την ημέρα που θα κλείνει τα 16 της χρόνια, από τσίμπημα σε αδράχτι. Έπειτα, η κακιά μάγισσα εξαφανίζεται. Η Μαριγούλα, η τελευταία που δεν είχε προλάβει να δώσει το δώρο της στην Ορόρα, τής δίνει την ευχή να μην πεθάνει, αλλά να κοιμηθεί, όταν την τσιμπήσει το αδράχτι. Ακόμη, η Μαριγούλα δίνει και λύση στην κατάρα: το φιλί ενός ανθρώπου που είναι πραγματικά ερωτευμένος με την Ορόρα.

Τα χρόνια περνάνε, και ο Βασιλιάς Στέφαν διατάζει να καούν όλα τα αδράχτια της χώρας και να βρεθεί η Μαλέφισεντ. Ωστόσο, οι έρευνες των Αυλικών για την μάγισσα δεν αποδίδουν, και οι Καλές Νεράιδες αναγκάζονται να προτείνουν στον Βασιλιά να πάρουν τη μικρή πριγκίπισσα στο σπίτι τους στο δάσος. Παράλληλα, ο Βασιλιάς Στέφαν λογοδοτεί την κόρη του με τον συνομήλικό της, Πρίγκιπα Φίλιππο, γιο του μονάρχη ενός γειτονικού βασιλείου, Βασιλιά Ουμβέρτο.

Η Ορόρα μεγαλώνει με την ανατροφή που της δίνουν οι Νεράιδες. Όταν φτάνει η στιγμή που θα κλείσει τα 16 της χρόνια, οι Τρεις τους της ετοιμάζουν ένα μεγάλο πάρτυ-έκπληξη. Μάλιστα, την στέλνουν να μαζέψει μούρα από το δάσος, προκειμένου να ολοκληρώσουν τις ετοιμασίες. Στο δάσος, όπου βρίσκεται και ο Πρίγκιπας Φίλιππος, ο ίδιος μαγεύεται απο τη φωνή της όταν την πλησιάζει και οι δυο νέοι ερωτεύονται. Η νεαρή Ορόρα, προτείνει στον Πρίγκιπα Φίλιππο να έρθει το βράδυ από το σπίτι των Νεράιδων στο δάσος. Όταν γυρίζει στο σπίτι της, εκμυστηρεύεται στις Τρεις Καλές Νεράιδες πως ερωτεύτηκε τον νεαρό που συνάντησε στο δάσος. Τότε, οι Νεράιδες τής αποκαλύπτουν την βασιλική καταγωγή της (κάτι που δεν γνώριζε), καθώς και ότι έχει λογοθετηθεί από το πατέρα της με τον Πρίγκιπα Φίλιππο. Η Ορόρα, που δεν γνώριζε πως ο Φίλιππος ήταν ο άντρας που συνάντησε στο δάσος, φεύγει από το σπίτι προς άγνωστη τοποθεσία.

Παράλληλα, ο Φίλιππος λέει στον πατέρα του πως γνώρισε μια νεαρή χωριάτισσα και ότι θέλει να την παντρευτεί. Ο Βασιλιάς Ουμβέρτος το αρνείται, διότι ο γιος του έχει λογοθετηθεί με την Πριγκίπισσα Ορόρα. Την ίδια ώρα, πατέρας και γιος πρέπει να παρευρεθούν στην μεγάλη γιορτή για την συμπλήρωση των 16 ετών της Ορόρα, η οποία μεταφέρεται με απόλυτη ασφάλεια στο Παλάτι για την γιορτή. Η Ορόρα επιτέλους θα δει τους γονείς της, αλλά η Μαλέφισεντ θα την πλησιάσει στο δωμάτιο που φυλάσεται. Η Μαλέφισεντ ανακαλύπτει που βρίσκεται η νεαρή πριγκίπισσα από το πανούργο κοράκι της, και έτσι μεταμορφώνεται σε ηλικιωμένη που γνέθει μαλλί και προσφέρει στην Ορόρα την ανέμη ώστε να γνέψει και αυτή. Το αδράχτι της ανέμης τσιμπάει το δάχτυλο της Ορόρα πριν προλάβουν να την σώσουν οι Καλές Νεράιδες, και η κατάρα ενεργοποιείται. Προκειμένου να μην καταλάβει τίποτα το βασιλικό ζεύγος, καθώς και οι υπήκοοι, η Μαριγούλα ενεργοποιεί το ξόρκι πάνω σε αυτούς. Έτσι, το βασίλειο βυθίζεται σε απόλυτο λήθαργο.

Πριν την ενεργοποίηση του ξορκιού πάνω στον Βασιλιά Στέφαν και τον Βασιλιά Ουμβέρτο, οι Νεράιδες ακούν μια συζήτησή τους και συνηδειτοποιούν πως ο νεαρός που γνώρισε η Ορόρα στο δάσος, είναι ο Φίλιππος. Οι τρεις τους τρέχουν να το πουν στον Πρίγκιπα, αλλά ανακαλύπτουν πως έχει απαχθεί από την Μαλέφισεντ στον πύργο της. Η Μαλέφισεντ, πίσω στο κάστρο της, προτείνει στον Πρίγκιπα Φίλιππο να ανταλάξει την ελευθερία του με την απομάκρυνσή του από την Ορόρα. Ο ίδιος αρνείται, και η Μαλέφισεντ τού αποκαλύπτει πως σκοπεύει να τον κρατήσει κλειδωμένο στα μπουντρούμια μέχρι να πεθάνει.

Οι Τρεις Καλές Νεράιδες καταφέρνουν να εισχωρήσουν στον πύργο της Μαλέφισεντ, πετρώνοντας το κοράκι της. Έπειτα, απελευθερώνουν τον Φίλιππο και τον εξοπλίζουν με ένα μαγικό σπαθί και μία μαγική ασπίδα. Η Μαλέφισεντ δεν βρίσκει τον Πρίγκιπα στις φυλακές και, προτού φτάσει στο Παλάτι για να φιλήσει την Πριγκίπισσα και να λυθούν τα μάγια, το περιτριγυρίζει από αγκάθια. Ο Πρίγκιπας Φίλιππος βοηθάται από τις Νεράιδες να περάσει το εμπόδιο, και έτσι για να τον σταματήσει, η Μαλέφισεντ μεταμορφώνεται σε δράκο. Ο Φίλιππος, όμως, πετάει το σπαθί του απευθείας στην καρδιά του δράκου, και έτσι εκείνος πέφτει από τον γκρεμό και πεθαίνει. Ο Πρίγκιπας φτάνει στο Παλάτι και φιλάει την Ορόρα, έτσι λύνεται η κατάρα και όλοι οι υπήκοοι και οι βασιλείς ξυπνάνε.

Ορόρα και Φίλιππος φτάνουν στην κεντρική αίθουσα όπου γίνονταν η γιορτή και είχαν μαζευτεί οι υπήκοοι, και τους ανακοινώνουν τον έρωτά τους. Αφότου λύνεται η παρεξήγηση, η Ορόρα επανασυνδέεται με τους γονείς της και η γιορτή ξαναρχίζει με κεφάτο ρυθμό.

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την κριτική και εμπορική επιτυχία της Σταχτοπούτας, η ανάπτυξη του σεναρίου για την Ωραία Κοιμωμένη ξεκίνησε στις αρχές του 1951. Η ταινία περιέχει αποριπτόμενες ιδέες από την ταινία Η Χιονάτη και οι Επτά Νάνοι, όπως η σύλληψη του Πρίγκιπα από τον κακό της ιστορίας και η διαφυγή του από το κάστρο του, καθώς και από τη Σταχτοπούτα, όπως ο χορός των πρωταγωνιστών στα σύννεφα.[3]

Ο διευθυντής Γουίλφρεντ Τζάκσον, ως τα μέσα του 1953, είχε γράψει τους διαλόγους, ενώ είχαν ήδη αρχίσει και τα πρώτα animation. Συγκεκριμένα, τα πρώτα animation περιλάμβαναν την σκηνή που η Ορόρα και ο Φίλιππος συναντιόνταν στο δάσος. Μάλιστα, η σκηνή περιείχε και έναν χορό ανάμεσα στους δύο νέους, η οποία όμως ήθελε πολύ δουλειά και θα καθυστερούσε την ταινία από την προγραμματισμένη ημερομηνία κυκλοφορίας της (γύρω στα 1955). Ωστόσο, ο Ντίσνεϋ διέταξε να ξαναγραφτεί το σενάριο από τον Τζάκσον, τον Τεντ Σιρς, και ακόμη δύο σεναριογράφους. Κατά τη διάρκεια της επαναγραφής του σεναρίου, οι συγγραφείς θέλησαν να δώσουν βάση στο στοιχείο του ρομαντισμού. Έτσι, αποφάσισαν να δώσουν έμφαση στον καιρό πριν την πραγματοποίηση της κατάρας, όπου η Πριγκίπισσα Ορόρα γνώρισε τον Φίλιππο.

Οι σεναριογράφοι θέλησαν να τονίσουν την γνωριμία τους, κι έτσι αποφάσισαν πως οι δυο νέοι θα γνωρίζονταν σε ένα κυνήγι θησαυρού που θα διοργάνωναν οι βασιλείς. Ωστόσο, τελικά η ιδέα δεν επεκτάθηκε διότι θεωρήθηκε πως έβγαινε από την κύρια υπόθεση. Αντ' αυτού, συμφώνησαν να συναντηθούν τυχαία η Ορόρα με τον Φίλιππο, στο δάσος. Αυτό, όμως, εμπόδιζε την αρχική ιστορία που ήθελε την Ορόρα και το βασίλειο να κοιμούνται εκατό χρόνια. Έτσι, μείωσαν τη διάρκεια του λήθαργου σε λίγες ώρες, ώστε ο Πρίγκιπας που είχε γοητευτεί από την Πριγκίπισσα, να ξεπεράσει τα εμπόδια που του βάζει η Μαλέφισεντ και να λύσει την κατάρα δίνοντας ένα φιλί στην Ορόρα.

Το όνομα που δώθηκε στην Πριγκίπισσα είναι Ορόρα (που στα λατινικά σημαίνει «αυγή»), όπως και στο μπαλέτο του Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι που είχε βασιστεί στο αρχικό παραμύθι του Σαρλ Περώ. Μάλιστα, στο αρχικό παραμύθι η κόρη της Πριγκίπισσας ονομάζονταν Ορόρα, και υπήρξε ένας πιο σκοτεινός τόνος. Συγκεκριμένα, η έκδοση των Αδελφών Γκριμ ήταν και η πιο σκοτεινή, γι' αυτό οι σεναριογράφοι αποφάσισαν να βασιστούν στο έργο των Περώ και Τσαϊκόφσκι. Παρόλα αυτά, συγκράτησαν αρκετά χαρακτηριστικά από την εκδοχή των Γκριμ, όπως το παρατσούκλι Μπράιαρ Ρόουζ που έχουν δώσει στην Ορόρα οι Τρεις Καλές Νεράιδες. Στον Πρίγκιπα, ο οποίος δεν ονοματίζεται σε καμία έκδοση, αποφασίστηκε να του δοθεί ένα οικείο όνομα στους Αμερικανούς της δεκαετίας του ’50. Έτσι, τον ονόμασαν Φίλιππο, από τον Φίλιππο, δούκα του Εδιμβούργου και σύζυγο της Ελισάβετ Β' του Ηνωμένου Βασιλείου. Ο Πρίγκιπας Φίλιππος αποτέλεσε τον πρώτο Πρίγκιπα της Ντίσνεϋ που έχει όνομα.

Τον Δεκέμβριο του 1953 ο Τζάκσον υπέστη καρδιακή προσβολή, με αποτέλεσμα τη θέση του ως διευθυντής παραγωγής να αναλάβει ο Έρικ Λάρσον. Ο Έρικ Λάρσον αποτελεί έναν από τους Εννιά Γηραίους Άντρες της Disney, που θέλησε η δουλειά να γίνει πιο προσεκτικά. Έτσι, τον Απρίλιο του 1954, η κυκλοφορία της Ωραίας Κοιμωμένης προγραμματίστηκε για τον Φεβρουάριο του 1957. Ο Ντίσνεϋ είπε στον Λάρσον πως θέλει η δουλειά να γίνει σωστά, όσο καιρό κι αν τους πάρει. Έτσι, η ημερομηνία κυκλοφορίας καθυστέρησε, και μεταφέρονταν συνεχώς. Από τα Χριστούγεννα του 1957, μεταφέρθηκε στα Χριστούγεννα του 1958 την τελευταία φορά. Ένα άλλο μέρος των Εννέα Γηραίων Ανδρών της εταιρείας, ο Μιλτ Καχλ, παραπονέθηκε στον Ντίσνεϋ σχετικά με τις καθυστερήσεις. Ο Ντίσνεϋ το δέχθηκε, και αφαίρεσε από την εποπτεία τον Λάρσον, βάζοντας στην θέση του τον Κλάιντ Τζερόνιμι. Ο Τζερόνιμι θα τοποθετήσει τον σκηνοθέτη Βόλφγκανγκ Ράιτερμαν ως επικεφαλής στην σκηνή όπου ο Πρίγκιπας Φίλιππος αντιμετωπίζει την Μαλέφισεντ που έχει μεταμορφωθεί σε δράκο. Ο Λες Κλαρκ ήταν ο υπεύθυνος της εναρκτήριας σκηνής, όπου οι υπήκοοι φτάνουν στο Παλάτι του Βασιλιά Στέφαν για την γέννηση της νεαρής πριγκίπισσας.

Animation[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κέι Νίλσεν υπήρξε ο πρώτος άνθρωπος που σκίτσαρε σχέδια για την ταινία. Έχοντας μεγάλη εμπειρία από τη δουλειά του στην ταινία Φαντασία του 1940, και συγκεκριμένα στο μέρος Νύχτα στο Φαλακρό Βουνό, εντάχθηκε στην ομάδα των εικονογράφων της Ωραίας Κοιμωμένης. Παράλληλα, ο Τζον Χεντς παρατήρησε στο Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης κάποιες ταπετσαρίες, και θεώρησε πως το στυλ σχεδιασμού τους μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην ταινία. Ο Ντίσνεϋ παρατήρησε τα σχέδια και συμφώνησε. Ακόμη, ο Eyvind Earle, μέχρι τότε βοηθός σχεδιασμού στην ταινία Πήτερ Παν, εντάχθηκε στους εικονογραφιστές υιοθετώντας ένα στυλ από την ιταλική Αναγέννηση και την περσική τέχνη. Ο Τζερόνιμι διαφώνησε με τις τεχνικές του Earle και του είπε χαρακτηριστικά πως «το υπόβαθρο της υπόθεσης είναι πιο σημαντικό από το animation». Ο Earle αποχώρησε από την παραγωγή τον Μάρτιο του 1958, αλλά προηγουμένως ο Τζερόνιμι είχε πειστεί και αραίωσε το μεσαιωνικό στυλ που ήθελε να υπάρχει σε όλη την ταινία.

Σχεδιασμός χαρακτήρων

Οι χαρακτήρες σχεδιάστηκαν, όπως και στις προηγούμενες ταινίες της δεκαετίας, μέσω μοντέλων που ερμήνευαν όσες σκηνές μπορούσαν για να εμπνεύσουν τους aniamtors για τον σχεδιασμό των χαρακτήρων. Ο Μιλτ Καχλ όμως, είχε αντιρρήσεις σχετικά με τη μέθοδο αυτή, αλλά το Στούντιο Ντίσνεϋ είχε περιορισμένο προϋπολογισμό για την Ωραία Κοιμωμένη (περίπου 6 εκατομμύρια δολάρια). Η Έλεν Στάνλεϋ, που ερμήνευσε και το μοντέλο της Σταχτοπούτας στην ομώνυμη ταινία, ήταν το μοντέλο της Πριγκίπισσας Ορόρα. Το μόνο ντοκουμέντο που υπάρχει από αυτές τις ερμηνείες για τη βοήθεια των animators, είναι ένα πλάνο από την τηλεοπτική εκπομπή Disneyland. Το μοντέλο του Πρίγκιπα Φιλίππου ήταν ο Εντ Κίμμερ, που είχε κάνει επιτυχία στην τηλεόραση ερμηνεύοντας έναν ρόλο σε γνωστή τηλεοπτική σειρά. Αντίθετα, η Έλενορ Όντλεϊ υπήρξε το μοντέλο της Μαλέφισεντ, καθώς και η ηθοποιός που δάνεισε τη φωνή της στον χαρακτήρα. Η χορεύτρια Τζέιν Φόουλερ ερμήνευσε μερικές σκηνές της Μαλέφισεντ, ενώ κάποιοι ακόμη ηθοποιοί υποδύθηκαν δεύτερους ρόλους, αλλά και τα ζώα στη σκηνή του δάσους.

Διανομή χαρακτήρων

Το 1952, η Μαρία Κόστα κλήθηκε σε ένα πάρτι στο Ωδείο του Λος Άντζελες, όπου τραγούδησε το When fall in love. Ο Ουώλτερ Σκούμαν την προσέγγισε λίγο αργότερα, λέγοντας πως έψαχνε τον ιδανικό άνθρωπο για τη φωνή της Πριγκίπισσας Ορόρα και μόλις τη βρήκε. Η Κόστα δέχθηκε την πρόταση και άρχισε τις ηχογραφήσεις λίγο καιρό αργότερα, όταν ο Ουώλτ Ντίσνεϋ είχε εγκρίνει το τελικό σενάριο. Το μοντέλο που ερμήνευσε τη Μαλέφισεντ προσεγγίστηκε για να της δανείσει τη φωνή της στην ταινία, και η Έλενορ Όντλεϊ βρέθηκε ως η ιδανική Μαλέφισεντ. Ο Μπιλ Σίρλεϊ έδωσε τη φωνή του στον Πρίγκιπα Φίλιππο, ενώ τρεις γνωστές ηθοποιοί (Βίρνα Φέλτον, Μπάρμπαρα Τζο Άλλεν και Μπάρμπαρα Λάντι) υποδύθηκε τις Τρεις Καλές Νεράιδες. Τέλος, οι Τέιλορ Χολμς και Μπιλ Τόμσον έγιναν οι φωνές των Βασιλιά Στέφαν και Βασιλιά Ουμβέρτου, αντίστοιχα.

Ελληνική μεταγλώττιση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ελληνική μεταγλώττιση πραγματοποιήθηκε το 1995 στα Sound Studio Athens S.A., υπό την καθοδήγηση του Νίκου Δεσποτίδη και σε μετάφραση της Βάσως Χαραλάμπους. Τον ρόλο της Ορόρα ερμήνευσε η Αγγελική Δημητρακοπούλου, του Πρίγκιπα Φίλιππου ο Ανδρέας Νάτσιος (ο Κώστας Γεωργάλης στο τραγούδι), ενώ της Μαλέφισεντ η Άννα Μακράκη. Οι Τρεις Καλές Νεράιδες είχαν τις φωνές των Νεφέλη Ορφανού (Φλώρα), Ράνια Ιωαννίδου (Δώρα) και Χρυσούλα Διαβάτη (Μαριγούλα). Ακόμη, ο Γιώργος Κωνστάντζος υποδύθηκε τον Βασιλιά Στέφαν, και ο Σπύρος Κωνσταντόπουλος δάνεισε την φωνή του στον Βασιλιά Ουμβέρτο. Τέλος, συμμετείχαν και οι: Σπύρος Μπιμπίλας (κήρυκας), Σταύρος Αντύπας (αρχιμπράβος της Μαγκούφισας) και Στέλιος Δρίβας (αφηγητής).

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikiquote logo
Στα Βικιφθέγματα υπάρχει υλικό σχετικό με το λήμμα: