Ζαν Μονέ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ζαν Μονέ
Jean Monnet bust in the Peace Palace.png
Γέννηση
Κονιάκ
Θάνατος
Μπαζός-σουρ-Γκιγιόν
Υπηκοότητα Γαλλία
Ιδιότητα διπλωμάτης και οικονομολόγος
Σύζυγος Σίλβια ντε Μποντίνι
Αξίωμα Πρόεδρος της Ανωτάτης Αρχής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα ( - )
Βραβεύσεις βραβείο Erasmus (), Βραβείο Καρλομάγνος (), Βραβείο Ειρήνης Ουάτελερ (), Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας () και Honorary Citizen of Europe ()

Ο Ζαν Μονέ (Jean Omer Marie Gabriel Monnet, 9 Νοεμβρίου 188816 Μαρτίου 1979) ήταν Γάλλος οικονομολόγος και διπλωμάτης. Θεωρείται ως ο αρχιτέκτονας της ευρωπαϊκής ενοποίησης[1] και ο πατέρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης,[2][3][4][5] ως ο πρώτος προεδρεύων σε ευρωπαϊκό εκτελεστικό οργανισμό, την Ανώτατη Αρχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα(D/R). Δεν εκλέχθηκε ποτέ σε δημόσιο αξίωμα, ωστόσο είχε κεντρικό ρόλο στο παρασκήνιο συναλλασσόμενος με τις Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τις ΗΠΑ όντας πολύ καλά διασυνδεδεμένος.[6]

Νεαρή ηλικία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μονέ γεννήθηκε στην γαλλική πόλη του Κονιάκ(D/R), όπου και η οικογένεια του ασχολούνταν με το εμπόριο κονιάκ. Στην ηλικία των 16 ετών, αποχώρησε από τις εξετάσεις που έδινε για εισαγωγή στο πανεπιστήμιο κατά τη διάρκεια της εξέτασης, και ταξίδεψε στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου και έζησε αρκετά χρόνια στο Λονδίνο με ένα συνεργάτη του πατέρα του. Κατόπιν ασχολήθηκε με την οικογενειακή επιχείρηση και ταξίδεψε ευρέως, στην Σκανδιναβία, Ρωσία, Αίγυπτο, Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες.[7]

Σταδιοδρομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Α´ Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μονέ κατάφερε να εξαιρεθεί για λόγους υγείας από το πολεμικό μέτωπο κατά τον Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο,[6] ωστόσο πίστευε πως η Βρετανία και η Γαλλία έπρεπε να ενώσουν τις δυνάμεις τους (Αντάντ) ώστε να νικήσουν τις Κεντρικές Δυνάμεις, και έστρεψε την προσοχή του στον συντονισμό των πολεμικών προετοιμασιών.

Το 1914, ο Μονέ σε νεαρή ακόμα ηλικία συνάντησε τον Γάλλο πρωθυπουργό Ρενέ Βιβιάνι(D/R) σχετικά με το θέμα αυτό και κατόρθωσε να πείσει τη γαλλική κυβέρνηση να συμμεριστεί τη θέση του επί της αρχής. Ωστόσο, κατά τα πρώτα 2 έτη του πολέμου ο Μονέ δεν σημείωσε σημαντική επιτυχία ως προς την βελτίωση της οργάνωσης της συμμαχικής οικονομικής συνεργασίας. Δεν ήταν παρά 2 χρόνια αργότερα όταν οργανισμοί όπως το εκτελεστικό συμβούλιο σίτου (τέλη του 1916) και το Συμμαχικό Συμβούλιο Εμπορικής Ναυτιλίας(D/R) (τέλη του 1917) τέθηκαν σε ισχύ και συνεισέφεραν στον συνολικό πολεμικό συντονισμό.

Μεσοπόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη συνέλευση της Κοινωνίας των Εθνών το 1920

Κατά τη διάρκεια της συνόδου ειρήνης του Παρισιού το 1919, ο Μονέ ήταν βοηθός του Γάλλου υπουργού για το εμπόριο και τη βιομηχανία, του Ετιέν Κλεμαντέλ(D/R), ο οποίος και πρότεινε μια νέα οικονομική τάξη η οποία θα βασίζονταν πάνω στην συνεργασία των Ευρωπαϊκών χωρών. Το σχέδιο αυτό απορρίφθηκε επίσημα από τις συμμαχικές δυνάμεις τον Απρίλιο του 1919.[8]

Λόγω των συνεισφορών του προς την πολεμική προσπάθεια, ο Μονέ στην ηλικία των 31 ετών έγινε Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας της νεοιδρυθείσας Κοινωνίας των Εθνών μετά από συμφωνία του Γάλλου πρωθυπουργού Ζωρζ Κλεμανσώ και του Βρετανού πολιτικού Άρθουρ Μπάλφουρ(D/R).[7]

Ο Μονέ απογοητεύτηκε σύντομα από το νέο οργανισμό καθώς βρήκε τις συνομιλίες κοπιώδεις και την επίτευξη συμφωνιών οι οποίες απαιτούσαν απόλυτη ομοφωνία δύσκολη, έτσι παραιτήθηκε το 1923 και επέστρεψε στη διαχείριση της οικογενειακής επιχείρησης η οποία αντιμετώπιζε δυσκολίες. Το 1925, ο Μονέ μετανάστευσε στην Νέα Υόρκη ως συνεργάτης με μια αμερικανική τράπεζα (Blair & Co.) η οποία σύντομα μετά συγχωνεύθηκε με την Τράπεζα της Αμερικής(D/R) το 1929 σχηματίζοντας την Bancamerica-Blair Corporation η οποία ανήκε στην Transamerica Corporation(D/R), μια μεγάλη πολυεθνική με επιρροή στην παγκόσμια αγορά. Την ίδια περίοδο αποτελούσε στόχο του κινήματος που αντιτίθονταν στα οινοπνευματώδη ποτά κατά την περίοδο της ποτοαπαγόρευσης(D/R) λόγω της ενασχόλησης του με το εμπόριο κονιάκ.[9] Επέστρεψε στη διεθνή πολιτική και με την εμπειρία του στη διεθνή οικονομία πλέον αποδείχθηκε πρόσωπο κλειδί για την προσπάθεια οικονομικής ανόρθωσης πολλών χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Βοήθησε στην σταθεροποίηση του πολωνικού ζλότι το 1927 και του ρουμανικού λέου το 1928.

Τον Αύγουστο του 1929, κατά τη διάρκεια μιας δεξίωσης στο Παρίσι, ο 41χρονος Μονέ συνάντησε την 22χρονη Ιταλίδα ζωγράφο Σίλβια Τζιανίνι(D/R) η οποία είχε παντρευτεί πρόσφατα έναν υπάλληλο του Μονέ ο οποίος διατηρούσε την αντιπροσωπεία της οικογενειακής επιχείρησης στην Ιταλία. Δύο χρόνια αργότερα απέκτησε ένα παιδί με τον σύζυγο της, όμως το επόμενο έτος η Σίλβια πήρε διαζύγιο (ταξιδεύοντας στη Σοβιετική Ένωση και αποκτώντας τη Σοβιετική υπηκοότητα, δεδομένου ότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν προβλεπόταν το διαζύγιο) και το 1934 χώρισε και παντρεύτηκε τον Ζαν Μονέ.[1]

Τον Νοέμβριο του 1932, ο Κινέζος υπουργός οικονομικών προσκάλεσε τον Μονέ να λάβει τη θέση του προεδρεύοντα σε μια μικτή Ευρω-ασιατική μη πολιτική επιτροπή με έδρα την Κίνα, η οποία ως έργο θα είχε την ανάπτυξη της κινεζικής οικονομίας, θέση που ο Μονέ διατήρησε ζώντας στην Κίνα έως το 1936. Κατά την παραμονή του εκεί, ο Μονέ έφερε το κινεζικό κεφάλαιο σε επαφή με τις ξένες εταιρίες κάτι που σύντομα οδήγησε στην επίσημη ίδρυση της Κινεζικής Εταιρείας Οικονομικής Ανάπτυξης (CDFC) καθώς και την επανοργάνωση των κινεζικών σιδηροδρόμων.[10]

Το 1935, όταν ο Μονέ βρισκόταν ακόμα στη Σαγγάη, ο Μονέ διατηρούσε πολλές και σημαντικές επιχειρηματικές συνδέσεις, όπως επιχειρηματικούς συνεργάτες της οικογένειας Βάλενμπεϊ(D/R) της Σουηδίας, Μπος της Γερμανίας, Σολβέ(D/R) και Μποέλ του Βελγίου, και τους Τζον Φόστερ Ντάλες(D/R), Αντρέ Μέγιερ(D/R), και την οικογένεια Ροκφέλερ στις Ηνωμένες Πολιτείες.[11][12]

Β´ Παγκόσμιος Πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η συνάντηση Ρούζβελτ και Τσώρτσιλ το 1941 για τον καθορισμό της Χάρτας του Ατλαντικού

Τον Δεκέμβριο του 1939, ο Μονέ προσκλήθηκε στο Λονδίνο για να επιβλέψει τις προετοιμασίες της Βρετανικής και Γαλλικής πολεμικής βιομηχανίας. Η επιρροή που άσκησε ενέπνευσε τους Σαρλ ντε Γκωλ και Ουίνστον Τσώρτσιλ να συμφωνήσουν σε μια αγγλο-γαλλική συμμαχία, ως αντίβαρο στον άξονα Βερολίνου και Ρώμης.[13]

Τον Αύγουστο του 1940, στάλθηκε στις ΗΠΑ από την Βρετανική κυβέρνηση ως μέλος του Βρετανικού Συμβουλίου Εξοπλισμών, για να διαπραγματευτεί την αγορά πολεμικών εφοδίων. Σύντομα μετά την άφιξη του στην Ουάσινγκτον, έγινε ένας από τους συμβούλους του αμερικανού προέδρου Φραγκλίνου Ρούζβελτ. Πεπεισμένος πως η Αμερική θα μπορούσε να υπηρετήσει ως το μεγάλο πολεμοφόδιο της δημοκρατίας, έπεισε τον Ρούζβελτ να ξεκινήσει ένα μεγάλου εύρους πρόγραμμα παραγωγής όπλων, το οποίο ενίσχυσε την οικονομία των ΗΠΑ και παράλληλα παρείχε τους Συμμάχους με στρατιωτικούς πόρους. Το 1941, ο Ρούζβελτ μετά από συμφωνία με τον Τσώρτσιλ, ξεκίνησε το πρόγραμμα Victory, το οποίο αντιπροσώπευε την είσοδο της Αμερικής στην πολεμική προσπάθεια. Μετά τον πόλεμο, ο βρετανός οικονομολόγος Τζων Μέυναρντ Κέυνς, υποστήριξε πως μέσω των ενεργειών και της διπλωματίας του Μονέ ο πόλεμος πιθανώς συντόμευσε κατά ένα έτος.[7]

Το 1943, Ο Μονέ έγινε μέλος της Εθνικής Επιτροπής Απελευθέρωσης της εξόριστης γαλλικής κυβέρνησης του Ντε Γκωλ στο Αλγέρι, με την επωνυμία Commissaire à l'Armement.[14]Κατά τη διάρκεια της συνέλευσης στις 5 Αυγούστου του 1943 ο Μονέ ανακοίνωσε στην επιτροπή:

"Δεν θα υπάρξει ειρήνη στην Ευρώπη, εάν οι πολιτείες ανασυσταθούν στη βάση της εθνικής κυριαρχίας... Οι χώρες της Ευρώπης είναι πολύ μικρές για να εγγυηθούν στους λαούς τους την αναγκαία ευημερία και κοινωνική ανάπτυξη. Οι Ευρωπαϊκές πολιτείες πρέπει να συνασπιστούν μεταξύ τους σε μια ομοσπονδία..."

Σχέδιο Μονέ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο η Γαλλία είχε μεγάλη ανάγκη ανασυγκρότησης και εξαρτώταν σε μεγάλο βαθμό στην εισαγωγή κάρβουνου από τα ανθρακωρυχεία της Γερμανίας, στο Ρουρ και το Λουίζενταλ στο Σάαρ. (τα γερμανικά ανθρακωρυχεία στην Άνω Σιλεσία(D/R) εκχωρήθηκαν στην Πολωνία από τους συμμάχους το 1945).

Το 1945 ο Μονέ προώθησε το Σχέδιο Μονέ(D/R) (διαφορετικό από το Σχέδιο Σουμάν(D/R) το οποίο επίσης προετοίμασε αργότερα ο Μονέ). Αυτό πρότεινε να αποκτηθεί ο έλεγχος των περιοχών που παρήγαγαν άνθρακα στη Γερμανία και να μεταφέρουν την παραγωγή εκτός της Γερμανίας, προς τη Γαλλία. Έτσι η Γερμανική οικονομία θα αποδυναμώνονταν καθώς θα τροφοδοτούσε την ανάπτυξη της Γαλλικής. Το πλάνο αυτό έγινε δεκτό από τον Σαρλ ντε Γκωλ στις αρχές του 1946.[1]

Οι Αμερικανοί και Γάλλοι ολοκληρώνουν τη συμφωνία του 1946 για τα δάνεια και μισθώσεις, με τον Ζαν Μονέ να υπογράφει τα έγγραφα ως αντιπρόσωπος της Γαλλίας. Αριστερά προς τα δεξιά: ο γάλλος πρεσβευτής Ανρί Μπονέ(D/R), ο Αμερικανός γραμματέας της κυβέρνησης των ΗΠΑ Τζόζεφ Γκριού(D/R), και ο Ζαν Μονέ.

Αργότερα το ίδιο έτος, ο Μονέ διαπραγματεύτηκε επιτυχώς την συμφωνία Μπλουμ-Μπερνς(D/R) με τις ΗΠΑ, μέσω της οποίας διαγράφτηκε ένα χρέος 2.8 δισεκατομμυρίων δολαρίων της Γαλλίας από τις ΗΠΑ (κυρίως από δάνεια του Α´ Παγκοσμίου Πολέμου) και επιπρόσθετα η Γαλλία θα μπορούσε πλέον να λάβει ένα χαμηλότοκο δάνειο 650 εκατομμυρίων δολαρίων. Ως αντάλλαγμα, η Γαλλία θα επέτρεπε την προβολή των Αμερικανικών ταινιών στους κινηματογράφους της.[15] Το 1947 η Γαλλία αφαίρεσε την περιοχή του Σάαρ από τη Γερμανία με Αμερικανική υποστήριξη, και την μετέτρεψε στο Προτεκτοράτο του Σάαρ(D/R), το οποίο ήταν πολιτικά ανεξάρτητο ωστόσο οικονομικά υπό τον πλήρη γαλλικό έλεγχο. Η περιοχή αυτή επέστρεψε στην γερμανικό κυριαρχία το 1957, αλλά η Γαλλία διατήρησε το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται τα ανθρακωρυχεία έως το 1981.

Συνάντηση του Μονέ (αριστερά) με τον Γερμανό καγκελάριο Κόνραντ Αντενάουερ το 1953

Συστήθηκε η Διεθνής Αρχή για το Ρουρ(D/R) η οποία ως οργανισμός καθόριζε την παραγωγή άνθρακα, και επιβλήθηκε στους Γερμανούς ως προϋπόθεση για να τους επιτραπεί η ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.[16] Η Αρχή, έλεγχε τα επίπεδα παραγωγής, κοστολόγηση και τις αγορές, ευνοώντας έτσι τη Γαλλία η οποία λάμβανε σημαντικές ποσότητες άνθρακα από τη Γερμανία σε χαμηλές τιμές.[17]

Όταν άρχισαν να εντείνονται οι σχέσεις μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας σχετικά με το θέμα της βιομηχανικής παραγωγής άνθρακα και χάλυβα, ο Μονέ και οι συνεργάτες του συνέλαβαν την ιδέα μιας Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Στις 9 Μαΐου του 1950, με τη συμφωνία του Γερμανού καγκελάριου Κόνραντ Αντενάουερ στη Δυτική Γερμανία, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ρομπέρ Σουμάν προέβη σε μια διακήρυξη της Γαλλικής κυβέρνησης. Η διακήρυξη αυτή που είχε προετοιμαστεί από τον Μονέ για τον Σουμάν, πρότεινε την ενοποίηση των Γαλλικών και Γερμανικών βιομηχανιών γαιάνθρακα και χάλυβα υπό κοινό έλεγχο, τον οποίο θα ασκούσε η Ανώτατη Αρχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα(D/R), η οποία θα ήταν ανοικτή και για άλλες χώρες. Ο Σουμάν ανακοίνωσε:

"Μέσω της ενοποίησης της βασικής παραγωγής και της αρχής της νέας Υψηλής Αρχής, της οποίας οι αποφάσεις θα δεσμεύουν τη Γαλλία, Γερμανία και τις άλλες χώρες που θα εισέλθουν, η πρόταση αντιπροσωπεύει το πρώτο συμπαγές βήμα προς μια Ευρωπαϊκή ομοσπονδία, επιτακτική για την διατήρηση της ειρήνης."[18]

Όταν η Γερμανία συμφώνησε να εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα σύμφωνα με το Σχέδιο Σουμάν το 1951, η αποσυναρμολόγηση της Γερμανικής οικονομίας που βρισκόταν σε εξέλιξη σταμάτησε όπως και κάποιοι περιορισμοί σχετικά με τον όγκο της βιομηχανικής παραγωγής της.[19] Η Δυτική Γερμανία μπήκε στην Κοινότητα, μαζί με την Ιταλία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία, ενώ η Μεγάλη Βρετανία αρνήθηκε με βάση την διατήρηση της εθνικής κυριαρχίας της.[4]

Το 1952, ο Ζαν Μονέ έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Υψηλής Αρχής και με το άνοιγμα της κοινής αγοράς άνθρακα το 1953, άρθηκαν και οι τελευταίοι περιορισμοί που είχαν επιβληθεί στη Γερμανία, και ο ρόλος της Διεθνούς Αρχής για το Ρουρ στην περιοχή των ανθρακωρυχείων στη Γερμανία καλύφθηκε πλέον από την νεοιδρυθείσα Κοινότητα.[20]

Κοινή αγορά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 1979

Το 1955, ο Μονέ ίδρυσε την επιτροπή δράση για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης ώστε να αναπτερώσει τις ελπίδες για Ευρωπαϊκή ενοποίηση μετά την αποτυχία υλοποίησης της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας.[7]

Έφερε τα πολιτικά κόμματα και Ευρωπαϊκές εμπορικές ενώσεις μαζί ώστε να γίνουν μια κινητήρια δύναμη πίσω από τις πρωτοβουλίες οι οποίες έθεσαν τα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως μελλοντικά σχηματίστηκε:

Οι παραπάνω εξελίξεις αντικατοπτρίζουν την πεποίθηση του Μονέ σε μια βαθμιαία προσέγγιση για την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Ύστερη ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1979, ο Μονέ πέθανε στην ηλικία των 90 ετών στο σπίτι του στο χωριό Ουζαρέ του δημοτικού διαμερίσματος Μπαζός-σουρ-Γκιγιόν(D/R) στη βόρεια Γαλλία, όπου έγραφε τα απομνημονεύματα του.

Αφιερώματα, τιμές και κριτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναμνηστική πλάκα με ένα σύντομο βιογραφικό του Ζαν Μονέ

Οίκος Ζαν Μονέ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Οίκος Ζαν Μονέ βρίσκεται στο Ουζαρέ της περιοχής Υβελίν(D/R), 80 χιλιόμετρα έξω από το Παρίσι. Πρόκειται για μια παλιά φάρμα την οποία απέκτησε ο Μονέ το 1945 επιστρέφοντας στη Γαλλία. Στο σπίτι αυτό ο Μονέ και οι σύμβουλοι του κατά το τέλος του Απριλίου του 1950 σύνταξαν την διακήρυξη την οποία ο Ρομπέρ Σουμάν χρησιμοποίησε για να προτείνει τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα στις 9 Μαΐου του 1950, και να θέσει τη βάση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Στο σπίτι αυτό πέθανε ο Μονέ στις 16 Μαρτίου του 1979. Το 1982, παρότι το σπίτι βρισκόταν σε κακή κατάσταση λόγω της έλλειψης συντήρησης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησε στην αγορά της οικίας και τη διαχείριση του από το Ίδρυμα Ζαν Μονέ για την Ευρώπη(D/R). Από το 2000, υπάρχει συνεδριακός χώρος με πολυμέσα, και περίπου 250 συνέδρια με θεματολογία την Ευρωπαϊκή ιστορία οργανώνονται εκεί κάθε έτος.[21]

Άλλα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κτήριο Ζαν Μονέ στο Λουξεμβούργο

Εν ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεταθανάτια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κριτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Μαρί-Φρανς Γκαρό(D/R), μια Γκωλική(D/R) σύμβουλος του Γάλλου προέδρου Ζωρζ Πομπιντού και αργότερα και του Ζακ Σιράκ, κατηγόρησε τον Μονέ για την καταστροφή της εθνικής κυριαρχίας των εθνών καθώς και για την ιδέα της ομοσπονδιακής Ευρώπης. Θεωρεί πως ήταν μέρος της Αμερικανικής πολιτικής για επιρροή στην Ευρώπη και τον κατηγόρησε πως ήταν Αμερικανός πράκτορας επί πληρωμή.[33]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Mr Jean Monnet», The Times, 16 November 1979 
  2. «Ζαν Μονέ: η ενοποιητική δύναμη για τη γέννηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης». webcache.googleusercontent.com. http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:pGLE_sj_aZ4J:europa.eu/about-eu/eu-history/founding-fathers/pdf/jean_monnet_el.pdf+&cd=1&hl=en&ct=clnk&gl=uk. Ανακτήθηκε στις 2015-11-16. 
  3. «Jean Monnet, Ο εμπνευστής της Ενωμένης Ευρώπης |». afroditi.uom.gr. http://afroditi.uom.gr/jmc/?page_id=265. Ανακτήθηκε στις 2015-11-16. 
  4. 4,0 4,1 «Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου (Γ Γενικού Λυκείου - Γενικής Παιδείας): Ηλεκτρονικό Βιβλίο». ebooks.edu.gr. http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL106/282/2020,6893/. Ανακτήθηκε στις 2015-11-16. 
  5. Jean Monnet:Father of Europe
  6. 6,0 6,1 «Το Πρόσωπο: Ζαν Μονέ | Kathimerini». www.kathimerini.gr. http://www.kathimerini.gr/394840/article/epikairothta/kosmos/to-proswpo-zan-mone. Ανακτήθηκε στις 2015-11-16. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 «tovima.gr - Ζαν Μονέ». TO BHMA. http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=144647. Ανακτήθηκε στις 2015-11-16. 
  8. MacMillan, Margaret. "Paris 1919". Random House, 2002, p. 183
  9. Ugland, Trygve. «Jean Monnet and Canada: Early Travels and the Idea of European Unity». https://books.google.co.uk/books?id=M3et24N9NXcC&pg=PT40&lpg=PT40&dq=jean+monnet+prohibition+cognac&source=bl&ots=SaLDvFW_ZN&sig=6SWnWvLToy6AXoE1i9omkBCBpFk&hl=en&sa=X&ved=0CCgQ6AEwAmoVChMIkq_zhLCUyQIVy9YaCh1SDwe2#v=onepage&q=jean%20monnet%20prohibition%20cognac&f=false. 
  10. «Le Cercle member: Jean Monnet». http://owg.livejournal.com/52776.html. Ανακτήθηκε στις 3 May 2015. 
  11. «"Europe's founder" Jean Monnet». http://www.echtekrant.be/nieuws/ontstaanEU.pdf. Ανακτήθηκε στις 3 May 2015. 
  12. 2003, Charles D. Ellis, James R. Vertin, 'Wall Street People: True Stories of the Great Barons of Finance', Volume 2, p. 28-30 (biography of Andre Meyer)
  13. Monnet, Jean (1 January 1976), Memoires, Paris: Arthème Fayard, σελ. 20–21, ISBN 2-213-00402-1 
  14. «Le Comité français de la libération nationale». Digithèque MJP. http://mjp.univ-perp.fr/france/co1943cfln.htm. Ανακτήθηκε στις 2015-06-09. 
  15. Irwin M. Wall (1991). The United States and the Making of Postwar France, 1945–1954. Cambridge U.P., σελ. 55. http://books.google.com/books?id=rnS4wOYyuCgC&pg=PA55. 
  16. Amos Yoder, "The Ruhr Authority and the German Problem", The Review of Politics, Vol. 17, No. 3 (July 1955), pp. 345–358
  17. «Τι θα είχε κάνει ο Ζαν Μονέ». Τα Νέα Οnline. https://plus.google.com/u/0/117116870237327933275. http://www.tanea.gr/opinions/all-opinions/article/5084246/ti-tha-eixe-kanei-o-zan-mone/. Ανακτήθηκε στις 2015-11-16. 
  18. Declaration of 9 May 1950 EUROPA – The official website of the European Union
  19. «The British foreign ministers' 1949 letter to Schuman». Cvce.eu. http://www.cvce.eu/obj/message_for_monsieur_schuman_from_mr_bevin-en-0fc42bca-95ef-4f07-bf54-2c23d3e015a2.html. Ανακτήθηκε στις 7 October 2013. 
  20. «Information bulletin Frankfurt, Germany: Office of the US High Commissioner for Germany Office of Public Affairs, Public Relations Division, APO 757, US Army, January 1952 ''"Plans for terminating international authority for the Ruhr"'' , pp. 61–62». Digicoll.library.wisc.edu. http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/History/History-idx?type=article&did=HISTORY.0057.0400.0023&isize=M. Ανακτήθηκε στις 7 October 2013. 
  21. http://www.ajmonnet.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=75&Itemid=21&lang=en
  22. European Research Institute
  23. Jean Monnet European Centre of Excellence
  24. Ariadni. «Jean Monnet European Centre of Excellence». Essex.ac.uk. http://www.essex.ac.uk/centres/jme/. Ανακτήθηκε στις 7 October 2013. 
  25. «Centre for European Union Studies». Hull.ac.uk. 30 July 2013. http://www.hull.ac.uk/ceus/. Ανακτήθηκε στις 7 October 2013. 
  26. Kent Centre for Europe
  27. Welcome Events Details of our events (2 October 2013). «Jean Monnet Centre of Excellence». Socialsciences.manchester.ac.uk. http://www.socialsciences.manchester.ac.uk/jeanmonnet/. Ανακτήθηκε στις 7 October 2013. 
  28. Jean Monnet Centre
  29. Jean Monnet Centre for European Studies
  30. «EU – DG Translation – Get in touch with us». Ec.europa.eu. 15 February 2012. http://ec.europa.eu/dgs/translation/getintouch/index_en.htm. Ανακτήθηκε στις 7 October 2013. 
  31. «Jean Monnet: Father of Europe». Law.du.edu. http://www.law.du.edu/index.php/jean-monnet-father-of-europe. Ανακτήθηκε στις 7 October 2013. 
  32. Jean Monnet Programme
  33. «CSOJ - Marie-France Garaud: Jean Monnet, un agent américain, payé pour détruire les états européens». https://www.youtube.com/watch?v=1Atyvt9TlcQ. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξενόγλωσση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα