Ντάνιελ Ντένετ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ντάνιελ Ντένετ
Daniel Dennett.jpg
Γέννηση
Τόπος γέννησης Βοστώνη
Υπηκοότητα Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
Σπουδές Ακαδημία Φίλιπς Έξιτερ, Πανεπιστήμιο Γουέσλιαν, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, Κολέγιο Χέρτφορντ και Κράιστ Τσερτς
Επάγγελμα/
ιδιότητες
φιλόσοφος, συγγραφέας, καθηγητής και cognitive scientist
Εργοδότης Santa Fe Institute
Θρήσκευμα αθεϊσμός
Daniel Dennett signature.svg
Commons page Wikimedia Commons
Ντάνιελ Ντένετ στην IMDb

Ο Ντάνιελ Κλέμεντ Ντένετ Γ΄ (γενν. 28 Μαρτίου 1942)[1][2] είναι Αμερικανός φιλόσοφος, συγγραφέας και γνωσιακός επιστήμονας, η έρευνα του οποίου επικεντρώνεται στη φιλοσοφία του νου, τη φιλοσοφία της επιστήμης και τη φιλοσοφία της βιολογίας, ιδιαίτερα ως εκείνους τους τομείς συναφείς με την εξελικτική βιολογία και τη γνωσιακή επιστήμη[3].

Σήμερα είναι συν-διευθυντής του Κέντρου Γνωσιακών Σπουδών, καθηγητής φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ταφτς. Ο Ντένετ είναι άθεος και υλιστής, μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του Υλιστικού Συνασπισμού για την Αμερική[4], καθώς και ένθερμος υποστηρικτής του κινήματος Brights. Ο Ντένετς αναφέρεται ως ένας από τους «τέσσερις καβαλάρηδες του Νέου Αθεϊσμού», μαζί με τους Ρίτσαρντ Ντόκινς, Σαμ Χάρις και Κρίστοφερ Χίτσενς[5].

Πρώιμος βίος και εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ντένετ γεννήθηκε στις 28 Μαρτίου 1942 στη Βοστόνη της Μασαχουσέτης, γιος της Ρουθ Μάρτζορι και του Ντάνιελ Ντένετ Κλέμεντ Νεότερου[6][7]. Ο Ντένετ πέρασε μέρος της παιδικής του ηλικίας στο Λίβανο, όπου, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ο πατέρας του ήταν πράκτορας της αντικατασκοπείας στο Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών τοποθετημένος ως μορφωτικός ακόλουθος στην αμερικανική πρεσβεία στη Βηρυτό[8]. Όταν ήταν πέντε ετών η μητέρα του τον πήρε πίσω στη Μασαχουσέτη, καθώς ο πατέρας του πέθανε σε ανεξήγητο αεροπορικό δυστύχημα[9]. Ο ίδιος ο Ντένετ αφηγείται ότι ήρθε για πρώτη φορά αντιμέτωπος με την έννοια της φιλοσοφίας, σε καλοκαιρινή κατασκήνωση στην ηλικία των 11, όταν ένας σύμβουλος τού είπε, «Ξέρεις κάτι Ντάνιελ; Είσαι ένας φιλόσοφος»[10].

Ο Ντένετ αποφοίτησε από την Ακαδημία Φίλιπς Έξιτερ το 1959 και πέρασε ένα χρόνο στο Πανεπιστήμιο Γουεσλέιαν πριν πάρει το πτυχίο του στη φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ το 1963. Στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ ο ίδιος ήταν μαθητής του Γουίλαρντ Βαν Όρμαν Κουέιν (Willard Van Orman Quine). Το 1965 έγινε διδάκτορας στη φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου σπούδασε υπό τον Γκίλμπερτ Ράιλ (Gilbert Ryle) και ήταν μέλος του κολεγίου της Εκκλησίας του Χριστού. Η αδελφή του Ντένετ είναι η ερευνήτρια δημοσιογράφος Σαρλότ Ντένετ[8].

Ο Ντένετ περιγράφει τον εαυτό του ως «αυτοδίδακτο -ή, πιο σωστά, ευεργετημένο από τις εκατοντάδες ώρες άτυπης διδασκαλίας σε όλους τους τομείς που με ενδιαφέρουν, από μερικούς από τους κορυφαίους επιστήμονες του κόσμου»[11].

Είναι υπότροφος του Ιδρύματος Φουλμπράιτ, δις υπότροφος του Ιδρύματος Γκούγκενχαϊμ και υπότροφος του Κέντρου Προηγμένων Μελετών στις Συμπεριφορικές Επιστήμες[12]. Είναι μέλος της Επιτροπής Σκεπτικιστικής Έρευνας και βραβευμένος της Διεθνούς Ακαδημίας του Ουμανισμού[13]. Το 2004 ονομάστηκε Ανθρωπιστής της Χρονιάς από την Αμερικανική Ανθρωπιστική Ένωση[14].

Τον Φεβρουάριο του 2010 έγινε τιμητικό μέλος της επιτροπής του Ιδρύματος για την Ελευθερία από τη Θρησκεία[15].

Το 2012 του απονεμήθηκε το Βραβείο Erasmus, ένα ετήσιο βραβείο για την εξαιρετική συμβολή του στον ευρωπαϊκό πολιτισμό, την κοινωνία ή κοινωνική επιστήμη, «για την ικανότητά του να μεταφράζει την πολιτιστική σημασία της επιστήμης και της τεχνολογίας σε ένα ευρύ κοινό»[16].

Φιλοσοφικές απόψεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενώ είναι επιβεβαιωμένος κομπατιμπιλιστής σε ό,τι αφορά στην ελεύθερη θέληση, στο "On Giving Libertarians What They Say They Want" -Κεφάλαιο 15 του βιβλίου του Brainstorming, του 1978[17] ο Ντένετ άρθρωσε την υπόθεση ενός μοντέλου δύο σταδίων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, σε αντίθεση με την ελευθεριακή άποψη.

Το μοντέλο της λήψης αποφάσεων που προτείνω έχει την ακόλουθη λειτουργία: όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια σημαντική απόφαση, μια γεννήτρια θεωρήσεων, της οποίας η έξοδος είναι σε κάποιο βαθμό απροσδιόριστη, παράγει μια σειρά από θεωρήσεις, μερικές από τα οποίες μπορεί να απορριφθούν αμέσως ως άσχετες με τον ενδιαφερόμενο (συνειδητά ή ασυνείδητα). Οι σκέψεις επιλέγονται από τον ενδιαφερόμενο και έχουν περισσότερο από αμελητέα επίδραση στην απόφαση που θα γίνει κατανοητή σε μια διαδικασία σκέψης. Και αν ο ενδιαφερόμενος αντιπροσωπεύει το κύριο ρεύμα της λογικής, οι θεωρήσεις αυτές, τελικά, χρησιμεύουν ως δείκτες πρόβλεψης και ερμηνείας της τελικής απόφασης του ενδιαφερόμενου[18].

Κορυφαίοι ελευθεριακοί φιλόσοφοι όπως ο Ρόμπερτ Κέιν (Robert Kane) απέρριψαν το μοντέλο του Ντένετ, συγκεκριμένα στο σημείο το οποίο αναφέρει ότι μπορεί να εμπλέκεται άμεσα σε μία απόφαση η τυχαία πιθανότητα, καθώς θεωρούν πως κάτι τέτοιο εξαλείφει τα κίνητρα του ενδιαφερόμενου και τους λόγους, τον χαρακτήρα και τις αξίες, τα συναισθήματα και τις επιθυμίες του. Ισχυρίζονται ότι, εάν η τύχη είναι η κύρια αιτία των αποφάσεων, τότε κανείς ενδιαφερόμενος φορέας δεν μπορεί να είναι υπεύθυνος για τις δράσεις που προκύπτουν, όπως λέγει ο Κέιν[19]

Ο Ντένετ παρατηρεί σε διάφορα σημεία των κειμένων του ότι το συνολικό φιλοσοφικό έργο του παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό το ίδιο από τότε που ήταν στην Οξφόρδη. Ο ίδιος ασχολείται κυρίως με τη φιλοσοφία του νου, που βασίζεται στην εμπειρική έρευνα. Στην αρχική διατριβή του Περιεχόμενο και Συνείδηση, αποσύνθεσε το πρόβλημα της ερμηνείας του νου στην ανάγκη για μια θεωρία του περιεχομένου και για μια θεωρία της συνείδησης. Η προσέγγισή του σε αυτό το έργο ακολούθησε αυτή τη διάκριση. Αργότερα συνέγραψε αρκετά δοκίμια σχετικά με το περιεχόμενο στο Η Σκόπιμη Στάση, προκειμένου να συνθέσει τις απόψεις του σχετικά με τη συνείδηση σε μια ενοποιημένη θεωρία στο Ερμηνεία της Συνείδησης. Αυτά τα έργα αποτελούν την πλέον εκτεταμένη ανάπτυξη των απόψεών του[20].

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Daniel Dennett: Autobiography (Part 1)». philosophynow.org. http://www.philosophynow.org/issue68/68dennett.htm. 
  2. «Goodreads Authors». goodreads.com. http://www.goodreads.com/author/show/1387.Daniel_C_Dennett. 
  3. Beardsley, T. (1996) Profile: Daniel C. Dennett – Dennett's Dangerous Idea, Scientific American 274(2), 34–35.
  4. «Daniel Dennett». secular.org. http://www.secular.org/bios/Daniel_Dennett.html. 
  5. «Preview: The Four Horsemen of New Atheism reunited». newstatesman.com. http://www.newstatesman.com/blogs/the-staggers/2011/12/richard-dawkins-issue-hitchens. 
  6. Shook, John R (June 20, 2005), Dictionary of Modern American Philosophers, ISBN 9781843710370, http://books.google.com/?id=Ijpj1tB3Qr0C&pg=PA615&dq=Daniel+Dennett+1942+father 
  7. «Daniel C. Dennett Biography». eNotes. http://www.enotes.com/daniel-c-dennett-reference/daniel-c-dennett. 
  8. 8,0 8,1 Feuer, Alan (2007-10-23), «A Dead Spy, a Daughter's Questions and the C.I.A», New York Times, http://www.nytimes.com/2007/10/23/nyregion/23spydad.html, ανακτήθηκε στις September 16, 2008 
  9. Brown, Andrew (April 17, 2004). «The semantic engineer». The Guardian. http://books.guardian.co.uk/departments/politicsphilosophyandsociety/story/0,6000,1193371,00.html. Ανακτήθηκε στις February 1, 2010. 
  10. Dennett in conversation with Michio Kaku on Explorations radio program (broadcast on KPFA-FM, Berkeley, California, June 12, 2012)
  11. Dennett, Daniel C. (September 13, 2005), «What I Want to Be When I Grow Up», στο: John Brockman, επιμ., Curious Minds: How a Child Becomes a Scientist, New York: Vintage Books, ISBN 1-4000-7686-2 
  12. American Scientist
  13. «Council for Secular Humanism». secularhumanism.org. http://www.secularhumanism.org/index.php?page=index&section=iah. 
  14. «Humanists of the Year». American Humanist Association. http://www.americanhumanist.org/who_we_are/about_the_AHA/Humanists_of_the_Year. 
  15. «Honorary FFRF Board Announced». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις December 17, 2010. http://web.archive.org/web/20101217052917/http://ffrf.org/news/releases/honorary-ffrf-board-announced/. Ανακτήθηκε στις August 20, 2008. 
  16. «Erasmus Prize 2012 Awarded to Daniel C. Dennett». http://www.prnewswire.co.uk/cgi/news/release?id=346065. Ανακτήθηκε στις January 25, 2012. 
  17. Brainstorms: Philosophical Essays on Mind and Psychology, MIT Press (1978), σσ. 286–299
  18. Βrainstorms, σ. 295
  19. Robert Kane, A Contemporary Introduction to Free Will, Oxford (2005) σσ. 64–5
  20. Guttenplan, Samuel (1994), A Companion to the Philosophy of Mind, Oxford: Blackwell, σελ. 642, ISBN 0-631-19996-9 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikiquote logo
Στα Βικιφθέγματα υπάρχει υλικό σχετικό με το λήμμα:
Media