Βίλεμ Σάντμπεργκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Βίλεμ Σάντμπεργκ
Willem Sandberg en Ossip Zadkine (1965).jpg
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση 24  Οκτωβρίου 1897[1][2][3][4][5]
Αμερσφόρτ
Θάνατος 9  Απριλίου 1984[2][4]
Άμστερνταμ[6]
Υπηκοότητα Βασίλειο των Κάτω Χωρών
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσα Ολλανδικά
Ομιλούμενες γλώσσες Ολλανδικά[7]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητα γραφίστας
σχεδιαστής χαρακτήρων
έφορος
αντιστασιακός
Εργοδότης μουσείο Στέιντελικ (1945–1963)
Αξιώματα και βραβεύσεις
Βραβεύσεις βραβείο Erasmus (1975)
Prijs van de Stichting Kunstenaarsverzet (1951)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Βίλεμ Σάντμπεργκ (ολλανδικά: Jonkheer Willem Jacob Henri Berend Sandberg, 24 Οκτωβρίου 18979 Απριλίου 1984) ήταν Ολλανδός τυπογράφος, έφορος τέχνης, και μέλος της ολλανδικής αντίστασης κατά τον Β´ παγκόσμιο πόλεμο.[8][9][10]

Βιογραφικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεαρή ηλικία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο σταθμός μετρό Βάτερλουπλέιν στο Άμστερνταμ, διακοσμημένος με τυπογραφικά σχέδια του Σάντμπερκ

Ο Σάντμπερκ γεννήθηκε το 1897 στο Αμερσφόρτ της Ολλανδίας, και με την ενηλικίωση του σπούδασε καλές τέχνες στο Άμστερνταμ. Κατά τα νεανικά του χρόνια ταξίδεψε στο Χέρλιμπεργκ(D/R) της Ελβετίας όπου και εργάστηκε ως βοηθός τυπογράφος. Το 1927, μετακινήθηκε στη Βιέννη όπου και σπούδασε το απεικονιστικό σύστημα Isotype του Όττο Νόιρατ(D/R) στο Κοινωνικό και Οικονομικό Μουσείο(D/R) της Βιέννης.[11] Την περίοδο αυτή, μελέτησε επίσης το κίνημα Μπάουχαους στο Ντεσάου της Γερμανίας όπου και γνώρισε τον Ναούμ Γκάμπο(D/R) ο οποίος ήταν πρωτοπόρος στην κινητική τέχνη.[12]

Επιστρέφοντας στο Άμστερνταμ, ο Σάντμπεργκ ξεκίνησε να εργάζεται ως γραφίστας κάνοντας χρήση των γνώσεων που είχε αποκομίσει από την προηγούμενη εργασιακή εμπειρία του ως τυπογράφος καθώς και από τη μελέτη του συστήματος Isotype.[13] Το 1928 ξεκίνησε μια μακροχρόνια συνεργασία με το μουσείο Στέιντελικ(D/R), και το 1932 έγινε μέλος του ολλανδικού συνδέσμου για τις τέχνες (VANK). Σύντομα αργότερα έγινε και μέλος της επιτροπής η οποία καθόριζε τις εκθέσεις του μουσείου. Από το 1937 έως το 1941, υπηρέτησε ως ο έφορος σύγχρονης τέχνης του μουσείου.[8]

Συμμετοχή στην ολλανδική αντίσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη διάρκεια του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Σάντμπεργκ ήταν ενεργός στο ολλανδικό αντιστασιακό κίνημα στο οποίο συνέδραμε πλαστογραφώντας ταυτότητες για τους Εβραϊκής καταγωγής καταδιωκόμενους από την Γκεστάπο.[14][15] Σε σύντομο χρονικό διάστημα οι Ναζί ανακάλυψαν πως δεν υπήρχε συμφωνία μεταξύ σημαντικού αριθμού των ονομάτων των ταυτοτήτων με τα στοιχεία που περιείχαν τα τοπικά μητρώα πληθυσμού. Ως αντίμετρο, ο Σάντμπεργκ ήταν ανάμεσα σε αυτούς που στις 27 Μαρτίου του 1943 ανατίναξαν το γραφείο μητρώων του Άμστερνταμ, καταστρέφοντας χιλιάδες έγγραφα και δυσκολεύοντας τους ελέγχους των Γερμανών.[8][10]

Οι περισσότεροι που συμμετείχαν στην ενέργεια αυτή συνελήφθησαν αργότερα και εκτελέστηκαν, όμως ο Σάντμπεργκ κατάφερε και διέφυγε.[16]Πέρασε 15 μήνες κατά τους οποίους κρύβονταν και διέφευγε της σύλληψης, η γυναίκα και ο γιος του όμως συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν για αρκετούς μήνες.[14]

Συνεισφορές στο μουσείο Στέιντελικ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη θητεία του έφορος του μουσείου Στέιντελικ, ο Σάντπεργκ επέκτεινε το μουσείο και ανέπτυξε νέες τεχνικές έκθεσης για τις οποίες έλαβε διεθνή αναγνώριση. Εφάρμοσε τις γραφιστικές και τυπογραφικές γνώσεις του σε πάνω από 300 καταλόγους εκθεμάτων, ώσπου παραιτήθηκε από τη θέση του εφόρου το 1962.[17][14]

Ύστερα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως συνταξιούχος, ήταν μέλος των επιτροπών του Κέντρου Ζωρζ Πομπιντού στο Παρίσι και του μουσείου του Ισραήλ στην Ιερουσαλήμ. Πέθανε το 1984.

Διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Για τη συμμετοχή στο αντιστασιακό κίνημα και για τη βοήθεια του στο σωθούν πολλές ζωές Εβραίων κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο Σάντμπεργκ έλαβε τον τιμητικό τίτλο του Δίκαιου των Εθνών που του απένειμε το κράτος του Ισραήλ στις 26 Νοεμβρίου 1968.[16]
  • Έλαβε το βραβείο Εράσμους το 1975
  • Το Ινστιτούτο Σάντμπεργκ στο Άμστερνταμ το οποίο απονέμει μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών στις καλές τέχνες και γραφιστική ιδρύθηκε το 1997 και έχει ονομαστεί προς τιμή του Βίλεμ Σάντμπεργκ.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 29  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb13170416p. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 «Willem Sandberg». RKDartists. 69550.
  4. 4,0 4,1 4,2 «Willem Jacob Henri Berend Sandberg». Biografisch Portaal. 01569556.
  5. 5,0 5,1 SNAC. w6tb19xx. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  6. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 31  Δεκεμβρίου 2014.
  7. (Γαλλικά) data.bnf.fr. data.bnf.fr/ark:/12148/cb13170416p. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  8. 8,0 8,1 8,2 «Dictionary of Art Historians». dictionaryofarthistorians.org. https://dictionaryofarthistorians.org/sandbergw.htm. Ανακτήθηκε στις 2015-11-14. 
  9. «sandberg now - Stedelijk Museum Amsterdam». www.stedelijk.nl. http://www.stedelijk.nl/en/exhibitions/sandberg-now. Ανακτήθηκε στις 2015-11-14. 
  10. 10,0 10,1 «Willem Sandberg - design and liberty | Liberty». www.liberty80.org. http://www.liberty80.org/writers-project/alice-rawsthorn-willem-sandberg-design-and-liberty. Ανακτήθηκε στις 2015-11-14. 
  11. Spencer, Mafalda (1997). «Willem Sandberg: Warm printing». Eye Magazine. ESco Business Services. http://www.eyemagazine.com/feature/article/willem-sandberg-warm-printing. Ανακτήθηκε στις 6 November 2015. 
  12. «Willem Sandberg» (στα αγγλικά). ADC • Global Awards & Club. http://adcglobal.org/hall-of-fame/willem-sandberg/. Ανακτήθηκε στις 2015-11-14. 
  13. «Maharam Stories - Willem Sandberg’s Experimenta Typografica by Alice Rawsthorn» (στα αγγλικά). maharam.com. http://maharam.com/stories/rawsthorn_willem-sandbergs-experimenta-typografica. Ανακτήθηκε στις 2015-11-14. 
  14. 14,0 14,1 14,2 Eye Magazine. Willem Sandberg: Warm printing. Summer 1997
  15. Joods Historish Museum
  16. 16,0 16,1 Yad Vashem: The Righteous Among The Nations
  17. «Typotheque: Sandberg, Designer and Director of Stedelijk by Peter Biľak». www.typotheque.com. https://www.typotheque.com/articles/sandberg_designer_and_director_of_stedelijk. Ανακτήθηκε στις 2015-11-14. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]