Καλλιθέα Αττικής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Καλλιθέα
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Καλλιθέα Αττικής
37°57′0″N 23°42′0″E
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΠεριφέρεια Αττικής
ΔήμοςΔήμος Καλλιθέας
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Καλλιθέας
Ίδρυση1933
 • ΔήμαρχοςΚώστας Ασκούνης (2024-σήμερα)
Έκταση4,75 km²
Υψόμετρο25 μέτρα
Πληθυσμός97.616 (2021)
Ταχ. κωδ.176 ΧΧ
Τηλ. κωδ.210
Ιστότοποςkallithea.gr
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ)

Η Καλλιθέα είναι πολυπληθές προάστιο των Αθηνών και δήμος της Περιφερειακής Ενότητας Νοτίου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής. Διαθέτει μόνιμο πληθυσμό 97.616 κατοίκους και έχει πυκνότητα πληθυσμού 20.550 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, αποτελώντας έτσι τον πιο πυκνοκατοικημένο δήμο της Ελλάδας.[1] Ο οικιστικός πυρήνας της Καλλιθέας είναι η πλατεία Δαβάκη, που βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα νότια από το κέντρο της Αθήνας.

Οριοθέτηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Καλλιθέα καταλαμβάνει μία μακρόστενη εν γένει έκταση. Εκτείνεται από τις οδούς Π. Τσαλδάρη και Λαγουμιτζή στα βορειοανατολικά έως τον Φαληρικό όρμο στα νοτιοδυτικά. Έχει όρια με τους Δήμους Αθηναίων, Νέας Σμύρνης, Παλαιού Φαλήρου και Μοσχάτου-Ταύρου. Από τα βορειοανατολικά προς τα νοτιοδυτικά, διατρέχεται από την κεντρική της λεωφόρο, τη Λεωφόρο Θησέως (Λεωφόρο Ελευθερίου Βενιζέλου πλέον), συνολικού μήκους περίπου 4 km. Στα νοτιοανατολικά οριοθετείται από τη Λεωφόρο Ανδρέα Συγγρού (από το ύψος της οδού Λαγουμιτζή έως τον Φαληρικό όρμο), η οποία τη χωρίζει από τη συνοικία του Νέου Κόσμου του Δήμου Αθηναίων, τη Νέα Σμύρνη και το Παλαιό Φάληρο. Στα νοτιοδυτικά καταλήγει στον Φαληρικό όρμο. Στα βορειοδυτικά οριοθετείται από την τεχνητή κοίτη του Ιλισού (από τις εκβολές της στον Φαληρικό όρμο έως το ύψος της οδού Φορνέζη), από τις οδούς Φορνέζη, Χανδρή, Κύπρου και Αρχιμήδους και από τις γραμμές του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου (Γραμμής 1 του Μετρό) (από το ύψος του σταθμού Καλλιθέας έως το ύψος της οδού Π. Τσαλδάρη), οι οποίες τη χωρίζουν από το Μοσχάτο και τον Ταύρο. Στα βορειοανατολικά οριοθετείται από τις οδούς Π. Τσαλδάρη (από το ύψος των γραμμών του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου έως το ύψος της Λεωφόρου Θησέως) και Λαγουμιτζή (από το ύψος της Λεωφόρου Θησέως έως το ύψος της Λεωφόρου Ανδρέα Συγγρού), οι οποίες τη χωρίζουν από τις συνοικίες των Άνω Πετραλώνων, του Φιλοπάππου και του Κουκακίου του Δήμου Αθηναίων.

Σημειώνεται ότι από την περιοχή βορειοδυτικά του τμήματος των γραμμών του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου από το ύψος της οδού Π. Τσαλδάρη έως το ύψος των οδών Φορνέζη και Χανδρή, μόνο το οικοδομικό τετράγωνο που περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις της Σιβιτανιδείου Σχολής εντάσσεται στα όρια του Δήμου Καλλιθέας.

Επίσης, στα όρια της με τον Φαληρικό όρμο βρίσκεται το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ), όπου στεγάζεται η Εθνική Βιβλιοθήκη και η Εθνική Λυρική Σκηνή. Το πάρκο που περιβάλλει τα κτήρια αυτά αποτελεί πολύτιμη διέξοδο για περίπατο, αθλοπαιδιές και άλλες δράσεις πολιτισμού για τους κατοίκους όχι μόνο της Καλλιθέας, αλλά και των νοτίων προαστίων.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Καλλιθέα έχει ένα ήπιο μεσογειακό κλίμα με πολύ θερμά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες.

Κλιματικά δεδομένα Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Μήνας Ιαν Φεβ Μάρ Απρ Μάι Ιούν Ιούλ Αύγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Υψηλότερη Μέγιστη °C (°F) 22.8 21.9 25.1 31.6 36.9 41.4 43.4 43.3 37.3 32.1 28
(82)
21.9 43,4
Μέση Μέγιστη °C (°F) 14
(57)
15.6 18
(64)
21.9 27
(81)
31.6 35.4 35
(95)
30.3 25.2 20
(68)
15.6 24,1
Μέση Μηνιαία °C (°F) 10.2 11.5 13.6 17
(63)
21.9 26.4 30.1 30
(86)
25.5 20.6 16.1 12.1 19,58
Μέση Ελάχιστη °C (°F) 6.3 7.4 9.1 12.2 16.8 21.2 24.7 24.9 20.7 16
(61)
12.1 8.5 14,99
Χαμηλότερη Ελάχιστη °C (°F) −1.6 −0.4 −0.2 5.5 11.7 14.2 18.3 19.2 12.8 9.1 5.8 0.8 −1,6
Βροχόπτωση mm (ίντσες) 57,8 32,4 28,9 22,3 21,9 32,9 10,5 13,1 23,3 31 70,3 57,4 401,8
Πηγή #1: Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (Νοε 2016 - Οκτ 2023)[2]
Πηγή #2: Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο[3] και Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός[4]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο οικισμός της Καλλιθέας κατοικήθηκε για πρώτη φορά τον 19ο αιώνα, από την δεκαετία του 1870 και μετά.[5] Ο έμπορος Λάσκαρις Λασκαρίδης, ο πανεπιστημιακός και συγγραφέας Γεώργιος Π. Κρέμος και ο νομικός Γεώργιος Φιλάρετος ήταν ανάμεσα στους πρώτους οικιστές (1884-1885) της Καλλιθέας.[6] Από το 1922 εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες, ύστερα από την Μικρασιατική Καταστροφή. Η κοινότητα της Καλλιθέας ιδρύθηκε το 1925,[7] οπότε ο οικισμός αποσπάστηκε από τον Δήμο Αθηναίων και το 1933 ανακηρύχθηκε ανεξάρτητος δήμος.[8]

Στην περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Καλλιθέα συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση (ΕΛΑΣ). Μεταξύ των κυριοτέρων γεγονότων της περιόδου υπήρξαν η ανατίναξη του Αμαξοστασίου Καλλιθέας των Τραμ στις 24 Αυγούστου 1943[9], η Μάχη της Οδού Μπιζανίου, μεταξύ 10 ΕΠΟΝιτών και κατοχικών δυνάμεων, στις 23-24 Ιουλίου 1944, καθώς και το Μπλόκο της Καλλιθέας στις 28 Αυγούστου του ίδιου έτους.[6] Στην Καλλιθέα λειτούργησε επίσης το παράνομο Τυπογραφείο του Ε.Α.Μ., από την άνοιξη του 1942 έως τον Οκτώβριο του 1944, σε ειδική κρύπτη της οικίας επί της οδού Σκρα 31.[10]

Την δεκαετία του 1990, μετά τη διάλυση της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ), ο δήμος υποδέχθηκε Πόντιους παλιννοστούντες.

Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011, ουδεμία μεταβολή επήλθε σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 5.1.Β αυτού.

Εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Καλλιθέα εδρεύουν δύο πανεπιστήμια, το Πάντειο Πανεπιστήμιο Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών και το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, καθώς και η ιστορική Σιβιτανίδειος Δημόσια Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων.

Στον δήμο υπάρχουν 11 παιδικοί δημοτικοί σταθμοί, 25 δημόσια νηπιαγωγεία, 22 δημόσια δημοτικά σχολεία, 14 δημόσια γυμνάσια και 7 δημόσια λύκεια. Παράλληλα λειτουργούν 1 εσπερινό γυμνάσιο-λύκειο και 1 ιδιωτικό.

Στην Καλλιθέα βρίσκονται επίσης τα ειδικά εκπαιδευτήρια τυφλών του Κ.Ε.Α.Τ. ("Οίκος Τυφλών") και το 1ο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Καλλιθέας.

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γήπεδο Καλλιθέας

Γνωστά αθλητικά σωματεία του δήμου είναι:

Το ποδοσφαιρικό τμήμα του Γ.Σ. Καλλιθέας αγωνίζεται στη Β΄ Εθνική, στο Δημοτικό Στάδιο Καλλιθέας «Γρηγόρης Λαμπράκης». Επίσης ο Γ.Σ. Καλλιθέας διατηρεί και τμήματα ενόργανης γυμναστικής και στίβου. Ο Παντζιτζιφιακός Α.Ο. διατηρεί τμήμα ποδοσφαίρου και αγωνίζεται στις τοπικές ερασιτεχνικές κατηγορίες. Ο Ίκαρος Καλλιθέας, ο Α.Ο. Αετός Καλλιθέας, ο Π.Ο.Κ. Έσπερος και η Α.Ε. Καλλιθέας[11] διατηρούν τμήματα καλαθοσφαίρισης και αγωνίζονται η πρώτη στη Β΄ Εθνική, και οι υπόλοιπες στην Α΄ ΕΣΚΑΝΑ. Όμως από το 2009 ο Ίκαρος συγχωνεύθηκε με τον Έσπερο και η νέα ομάδα που δημιουργήθηκε αγωνίζεται στην Α2. Ο Α.Ο. Φοίνικας Καλλιθέας με έτος ίδρυσης το 1947 διατηρεί σωματείο κλασικού ποδοσφαίρου (11Χ11) της ΕΠΣ Αθηνών. Ο Ολυμπιακός Καλλιθέας, με έτος ίδρυσης το 1993, διατηρεί σωματείο ποδοσφαίρου σάλας (5Χ5) της Πανελλήνιας Ένωσης Ποδοσφαιρικών Σωματείων Σάλας. Επίσης, ο Ίκαρος Καλλιθέας διατηρεί τμήμα ποδοσφαίρου και αγωνίζεται στη ΕΠΣ Πειραιά.

Μνημεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ωδείο
Οικία Λασκαρίδου

Στην Καλλιθέα υπάρχουν πολλά κτήρια και μνημεία όπως:

  • Μνημείο Εκτελεσθέντων Αντιστασιακών 1944 (24/8/1944), επί της οδού Περικλέους.
  • Η «Οικία Λασκαρίδου» (σήμερα Δημοτική Πινακοθήκη «Σοφία Λασκαρίδου» στη συμβολή των οδών Λασκαρίδου και Φιλαρέτου).
  • «τα Πέτρινα στου Χαροκόπου».

Το 1909, η «Ανώνυμη Μετοχική Εταιρεία Οικοδομικών Επιχειρήσεων», κατασκευάστρια εταιρεία και των πρώτων οικιών του νεοϊδρυθέντος (1884) οικισμού και μετέπειτα δήμου, κατασκεύασε στην περιοχή του Χαροκόπου, 50 πανομοιότυπες πέτρινες διώροφες οικίες, εξαιρετικής αρχιτεκτονικής, βασισμένες σε σχέδια του γνωστού Γερμανού αρχιτέκτονα, Ερνέστου Τσίλερ.

Από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου υπάρχουν πολλά ιστορικά κτήρια όπως το «Διατηρητέο κτίριο Π.Ε.Α.Ν.», κτήριο της εποχής του Μεσοπόλεμου (φέρεται κατασκευασμένο μεταξύ των ετών 1935-1940), κηρυγμένο ως Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο. Σήμερα στεγάζει το «Μουσείο Π.Ε.Α.Ν.» (Πανελλήνιος Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων).

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δήμος Καλλιθέας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δήμος Καλλιθέας
Δήμος

Χώρα Ελλάδα
Διοίκηση  
 • Δήμαρχος Κώστας Ασκούνης (2024-σήμερα)
Διοικητική υπαγωγή  
 • Αποκ. διοίκηση Αττικής
 • Περιφέρεια Αττικής
 • Περιφ. ενότητα Νότιου Τομέα Αθηνών
Διαμέρισμα Στερεά Ελλάδα
Νομός Αττικής
Έκταση 4,749 km2
Ιστότοπος kallithea.gr

Ο Δήμος Καλλιθέας βρίσκεται στην Περιφερειακή Ενότητα Νοτίου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής.

Έμβλημα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος Καλλιθέας έχει ως έμβλημά του τον Θησέα, γιο του Αιγέα, ο οποίος σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, όταν επέστρεψε από την Κρήτη όπου είχε σκοτώσει τον Μινώταυρο, αποβιβάστηκε στις ακτές της σημερινής Καλλιθέας.[13]

Συνοικίες και περιοχές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινοτάρχες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Καλλιθέα αναγνωρίστηκε ως Κοινότητα το 1925. Πρόεδροι[14] διετέλεσαν οι:

  • Νικόλαος Χατζόπουλος (1925-1928)
  • Δημήτριος Αναγνώστου (1928-1933)
  • Ιωάννης Αραπάκης (1933-1934)

Δήμαρχοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δήμαρχοι διετέλεσαν τα ακόλουθα πρόσωπα:[14]

  • Ιωάννης Αραπάκης, πρώτος αιρετός δήμαρχος Καλλιθέας (1934-1941)
  • Γεώργιος Κατσιμαγκλής (1941-1945) (διορισμένος από τη δοσίλογη Κυβέρνηση Τσολάκογλου)
  • Νικόλαος Ζερβός (1945-1946)
  • Τηλέμαχος Κοσμίδης (1946-1949)
  • Γεώργιος Ιατρίδης (1949-1950)
  • Νικόλαος Σκανδαλάκης (1951-1961)
  • Χάρης Παυλόπουλος (1961-1964). Αρχιτέκτων-μηχανικός, απεβίωσε το 1999 και κηδεύτηκε στις 18 Οκτωβρίου από τον ιερό ναό Αγίου Λαζάρου του Α΄ Νεκροταφείου Αθηνών.[15]
  • Γιάννης Γάλλος (1964-1967) - Απεβίωσε τον Οκτώβριο του 1995.[16]
  • Θεόδωρος Καφίρης (διορισμένος από τη χούντα, 1967-1974), με αναπληρωτή τον Παναγιώτη Κ. Παπαδόπουλο.[17]
  • Εμμανουήλ Σεργάκης (διορισμένος από την κυβέρνηση εθνικής ενότητας, 1974-1975)
  • Γιάννης Γάλλος (1975-1985)
  • Γιώργος Ψαλιδόπουλος (1985-1990) (1924-2008)
  • Γιώργος Κυριόπουλος (1991-1998)
  • Κώστας Ασκούνης, οικονομολόγος (1999-2014)
  • Δημήτρης Κάρναβος, οικονομολόγος (2014-2023)
  • Κώστας Ασκούνης, οικονομολόγος (2024-σήμερα)

Μέσα ενημέρωσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το KallitheaCity.com είναι ένα ανεξάρτητο τοπικό μέσο ενημέρωσης, με κυρίως περιεχόμενο τα πολιτιστικά και τα δημοτικά νέα της πόλης. Δημιουργήθηκε μετά τις δημοτικές εκλογές του Μαΐου του 2014. Επίσης εντός Καλλιθέας στεγάζονται οι τηλεοπτικοί σταθμοί MEGA, ΑΡΤ και Alert TV, ο ραδιοφωνικός σταθμός ΑΡΤ FM 90.6, οι εφημερίδες του πρώην ΔΟΛ Τα Νέα και Το Βήμα της Κυριακής και η ιστοσελίδα in.gr.

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Ανακοίνωση αποτελεσμάτων Απογραφής Πληθυσμού - Κατοικιών 2021 (19/07/2022)» (PDF). Ελληνική Στατιστική Αρχή. 19 Ιουλίου 2022. 
  2. «Meteo.gr - Προγνώσεις καιρού για όλη την Ελλάδα». 
  3. «Latest Conditions in Harokopio University». 
  4. «World Meteorological Organization». Ανακτήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 2023. 
  5. Καλλιθέα - Όψεις της ιστορίας του δήμου και της πόλης, σ. 22
  6. 6,0 6,1 «Ιστότοπος του Δήμου Καλλιθέας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 6 Απριλίου 2013. 
  7. Καλλιθέα - Όψεις της ιστορίας του δήμου και της πόλης, σ. 44
  8. «Διοικητικές μεταβολές της Τ.Α. - Καλλιθέα Αττικής». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2019. 
  9. «Κεφ. 30 ΑΘΗΝΑ: Κατοχή και Διχασμός». 
  10. «Το Τυπογραφείο του ΕΑΜ στην Καλλιθέα και το Τατόι». 
  11. 11,0 11,1 «Αθλητική Ένωση Καλλιθέας». www.kallitheabc.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Νοεμβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 11 Οκτωβρίου 2019. 
  12. «Περικλής Γιαννόπουλος – Σοφία Λασκαρίδου: Μια τραγική ιστορία αγάπης». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 13 Μαρτίου 2021. 
  13. Καλλιθέα - Όψεις της ιστορίας του δήμου και της πόλης, σ. 26
  14. 14,0 14,1 Βύρων Πολύδωρας, "Η Μείζων Αθήνα", Καστανιώτης 2002, σελ. 401-402.
  15. Τα Νέα, "Κοινωνικά", φύλλο 18ης Οκτωβρίου 1999, σελ. 57.
  16. "Στερνό αντίο στον Γάλλο", Ελευθεροτυπία, φύλλο 31ης Οκτωβρίου 1995, σελ. 51.
  17. Επιθεώρησις Τοπικής Αυτοδιοικήσεως, τεύχος ΙΒ΄, Δεκέμβριος 1967, σελ. 1121.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]