Νίκαια Αττικής

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°58′N 23°39′E / 37.97°N 23.65°E / 37.97; 23.65

Γειτονιά στη Νίκαια

Η Νίκαια, γνωστή και ως Κοκκινιά που είναι το παλιότερο όνομά της, είναι προάστιο του Πειραιά. Βρίσκεται περίπου 4 χλμ βορειοδυτικά από το κέντρο του Πειραιά και 8 χλμ δυτικά του κέντρου της Αθήνας. Με 93.086 κατοίκους το 2001, η Νίκαια είναι μία από τις μεγαλύτερες σε πληθυσμό περιοχές του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας. Έχει άριστη ρυμοτομία και στις κύριες οδούς συμπεριλαμβάνονται οι λεωφόροι Γρηγορίου Λαμπράκη και Πέτρου Ράλλη που συνδέονται και μεταξύ τους.

Η Νίκαια από το 2011 αποτελεί τμήμα και έδρα του ευρύτερου Καλλικρατικού Δήμου Νίκαιας - Αγίου Ιωάννη Ρέντη, έπειτα τη συνένωσή της με τον γειτονικό δήμο του Αγίου Ιωάννη Ρέντη.

Θέση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βορειοδυτικά: Κερατσίνι Βόρεια: Κορυδαλλός Βορειοανατολικά: Κορυδαλλός
Δυτικά: Κερατσίνι Νίκαια Ανατολικά: Άγιος Ιωάννης Ρέντης
Νοτιοδυτικά: Ταμπούρια Νότια: Αγιά Σοφιά Νοτιοανατολικά: Άγιος Ιωάννης Ρέντης

Βρίσκεται στο κέντρο του Πολεοδομικού συγκροτήματος των προαστίων του Πειραιά, συνορεύει βόρεια με τον Κορυδαλλό, δυτικά με το Κερατσίνι, ανατολικά με τον Άγιο Ιωάννη Ρέντη και νότια με τις συνοικίες του Πειραιά Αγιά Σοφιά και Ταμπούρια.

Συνοικίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νίκαια αποτελείται από 4 μεγάλες συνοικίες[1].

  • Συνοικία I (Άνω Νεάπολη - Νεάπολη)
  • Συνοικία II (Νεάπολη - Προσφυγικά)
  • Συνοικιά III (Χαλκηδόνα - Προσφυγικά - Άσπρα Χώματα)
  • Συνοικία IV (Άσπρα Χώματα)

Ιστορία του Ονόματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στάση λεωφορείου
Άλσος Βώκου στη Νίκαια

Μετονομάστηκε σε Νίκαια τον Σεπτέμβριο του 1940 με το 271 Προεδρικό Διάταγμα. Μέχρι τότε ο δήμος λεγόταν Κοκκινιά. Για να αλλάξει το όνομα όμως έγινε πανελλήνιος διαγωνισμός με χρηματικά έπαθλα από τον τότε δήμαρχο Μήλιο. Στον διαγωνισμό συμμετείχαν 415 πολίτες απ' όλη την Ελλάδα, ακόμα και ομογενείς οι οποίοι έστειλαν την πρότασή τους. Μερικά από τα προταθέντα ονόματα ήταν τα Τροία, Φρυγία, Βασιλειάς, Φοινίκη, Ανατολή, Τραπεζούντα κ.α.. Τελικά υπερίσχυσε το Νίκαια το οποίο είχαν προτείνει 56 άτομα[2] σε ανάμνηση της Νίκαιας της Βιθυνίας στη Μικρά Ασία.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο συνοικισμός κατοικήθηκε από πρόσφυγες καταγόμενους από διάφορα μέρη της Μικράς Ασίας όπως Σμύρνη, Μαγνησία, Βιθυνία, Μούγλα, Τραπεζούντα, Ικόνιο [3] και μέχρι σήμερα διακατέχεται έντονα από το Μικρασιατικό στοιχείο. Στους δρόμους δόθηκαν ονόματα πόλεων και οικισμών από τη Μικρά Ασία ενώ η κεντρική οδός φέρει το όνομα του Ε. Χαριλάου πρόεδρου της επιτροπής αποκαταστάσεως προσφύγων[3].

Με απόφαση της Ελληνικής κυβέρνησης το 1922 απαλλοτριώθηκαν οικόπεδα στην περιοχή και το ταμείο περιθάλψεως προσφύγων εγκαινίασε τον συνοικισμό Νέας Κοκκινιάς[3] στις 18 Μαρτίου 1923[3]. Ανατέθηκε στον μηχανικό Διονύσιο Κόκκινο να ετοιμάσει τα σχέδια του προσφυγικού συνοικισμού, από το 1924 το έργο ανέλαβε να αποπερατώσει η Επιτροπή αποκαταστάσεως προσφύγων[3]. Σε έκταση 750.000 τετραγωνικών μέτρων ανεγέρθηκαν περί τις 1000 οικίες διώροφες ή μονοκατοικίες που σε αυτές στεγάστηκαν 50.000 πρόσφυγες[3]. Για την κατασκευή των κτιρίων στα τοιχία χρησιμοποιήθηκαν λίθοι μπετόν αρμέ για τα πατώματα και κεραμίδια γαλλικού τύπου για τις σκεπές[3]. Η αξία της κάθε οικίας ανέρχεται στις 70.000 δρχ και όποιος πρόσφυγας επιθυμούσε κατέβαλε 7.000 δρχ και είχε την δυνατότητα να το αποπληρώσει σε 15 έτη[3]. Για την δημιουργία του συνοικισμού δαπανήθηκαν 80,279,302 δρχ και στο αρχικό σχέδιο προβλεπόταν δημόσια κτίρια όπως νοσοκομείο , αστυνομία, εκκλησία κτλ τα οποία κατασκευάστηκαν σε δεύτερη φάση με άλλο δάνειο[3]. Μέχρι το 1925 τέσσερα εργοστάσια ταπητουργίας δημιουργήθηκαν και πρόσφεραν εργασία στους πρόσφυγες καθώς είχαν την τεχνογνωσία της τέχνης της ταπητουργίας ενώ στήθηκε κι ένα νοσοκομείο 70 κλινών υπό την διεύθυνση της Αμερικανίδας Έντισον[3].

Η περιοχή πριν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτελούταν από καλλιεργήσιμα εδάφη. Η μικτή καλλιέργεια ήταν κοινή. Η αστική ανάπτυξη αντικατέστησε ένα μεγάλο μέρος των καλλιεργήσιμων εδαφών μεταξύ της δεκαετίας του '30 και του '50.

Στις 17 Αυγούστου 1944 η Κοκκινιά γνώρισε την βαρβαρότητα και μισαλλοδοξία των Γερμανών κατακτητών με την εκτέλεση δεκάδων πολιτών στο «Μπλόκο της Κοκκινιάς», στη Μάντρα της Οσίας Ξένης.[4]. Η Νίκαια έχει αναγνωριστεί επίσημα ως μαρτυρική πόλη.

Ο ορεινός όγκος του Αιγάλεω με αραιή θαμνώδη βλάστηση βρίσκεται στον Βορρά. Η περιοχή που χρησιμοποιήθηκε ως λατομεία στη δεκαετία του '60 έχει μετασχηματισθεί σε πάρκο, όπου βρίσκεται και το Ολυμπιακό συγκρότημα της Άρσης Βαρών, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του Δήμου είναι αστικοποιημένο.

Χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νίκαια είναι το διοικητικό κέντρο της Β΄ περιφέρειας του Πειραιά, έδρα πολλών οργανισμών και συλλόγων, Υποθηκοφυλακείου, Ειρηνοδικείου κλπ. Ο σημερινός επισκέπτης της Νίκαιας μπορεί να επισκεφτεί διάφορα μέρη που αναδεικνύουν την πρόσφατη της ιστορία: τα προσφυγικά τετράγωνα και το ανακαινισμένο Λουτρό - (Χαμάμ) δίνοντας μια εικόνα για το πως ζούσαν οι πρώτοι πρόσφυγες που την κατοίκησαν μετά το 1922. Άλλα μέρη που μπορεί κανείς να επισκεφτεί είναι η «Μάντρα της Κοκκινιάς» και το μικρό Μουσείο για το Μπλόκο της Κοκκινιάς, το ολυμπιακό συγκρότημα Άρσης Βαρών, το Κατράκειο Θέατρο και ο Δημοτικός Κήπος με το Κηποθέατρο ή ο καταπράσινος Λόφος της Δεξαμενής(Δασάκι ή Άγιος Φίλλιπος). Στη Νίκαια βρίσκεται επίσης το Γ' Νεκροταφείο Αθηνών, που αποτελεί το μεγαλύτερο κοιμητήριο της πρωτεύουσας.

Η περιοχή γύρω από την Πλατεία Χαλκηδόνας είναι εμπορικά ακριβότερη με βάση την αξία του τετραγωνικού μέτρου των σπιτιών, αφού τα περισσότερα είναι χτισμένα τη δεκαετία του '90. Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία της Νίκαιας είναι ο μικρός ορθόδοξος βυζαντινού τύπου ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρα, ο οποίος οικοδομήθηκε την περίοδο 1867-1869, επί δημαρχίας Δημητρίου Μουτζόπουλου. Σήμερα το μικρό αυτό εκκλησάκι βρίσκεται στο μέσον της ομώνυμης πλατείας που σχηματίζεται επί των οδών Θηβών, Αγίων Αναργύρων και Αγρινίου ενώ επί της ιδίας πλατείας έχει οικοδομηθεί ο νέος ιερός ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρα. Για τους κατοίκους της συνοικίας, το αρχικό ξωκλήσι είναι γνωστό με την λαϊκή ονομασία "Αγία Σωτήρα".

Στη Νίκαια εγκαινιάστηκε το 2015 το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, όπου παρουσιάζεται φωτογραφικό και αρχειακό υλικό με αντικείμενα της εποχής της Εθνικής Αντίστασης 1940-1944.[5]

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για τον αθλητισμό και τις αθλητικές εγκαταστάσεις του Δήμου Νίκαιας υπεύθυνοι είναι ο Αθλητικός Οργανισμός Δήμου Νίκαιας και ο οργανισμός Γυμναστήρια - Γήπεδα Νίκαιας. Από το 2011 υπεύθυνος είναι ο Αθλητικός Οργανισμός Δήμου Νίκαιας- Αγίου Ιωάννη Ρέντη.

Αθλητικές εγκαταστάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γυμναστήρια - Γήπεδα Νίκαιας:

  • Το Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο Νίκαιας "Πλάτων" (ΔΑΚ Νίκαιας "Πλάτων"), το οποίο περιλαμβάνει τις παρακάτω εγκαταστάσεις:
  1. Κλειστό κολυμβητήριο
  2. Κλειστό γήπεδο καλαθοσφαίρισης, χωρητικότητας 2.000 θέσεων.
  3. Ανοιχτά γήπεδα καλαθοσφαίρισης
  4. Ανοιχτό γήπεδο αντισφαίρισης
  5. Ανοιχτό γήπεδο χειροσφαίρισης

Αθλητικός Οργανισμός Δήμου Νίκαιας:

  • Το 1ο Κλειστό Γυμναστήριο Νίκαιας, χωρητικότητας 250 θέσεων.
  • Το Δημοτικό Γήπεδο Νίκαιας "Παντελής Νικολαΐδης", χωρητικότητας 2.000 θέσεων.
  • Την Αίθουσα Γυμναστικής στο Πολιτιστικό Κέντρο "Μάνος Λοΐζος", το οποίο βρίσκεται επί της λεωφόρου Θηβών.
  • Το 2ο Κλειστό Γυμναστήριο Νίκαιας, χωρητικότητας 250 θέσεων.

Αθλητικοί σύλλογοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Α.Ο. Πίνδος Νίκαιας
  • Π.Σ. Κρόνος Νίκαιας
  • Ο.Φ.Ο. Νίκαιας
  • Α.Σ. Όμηρος Νίκαιας

Δήμαρχοι Νίκαιας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δήμαρχοι Νίκαιας από το 1974 έως το 2011:

  • Κωνσταντίνος Κατσαφάνας ΚΚΕ Πρώτος Δήμαρχος Νικαίας μετά την μεταπολίτευση.
  • Στέλιος Λογοθέτης ΚΚΕ 1978 - 1990
  • Βαρβάρα (Βέρα) Νικολαϊδου ΚΚΕ 1990 - 1994
  • Βασίλης Τράπαλης ΠΑΣΟΚ - ΣΥΝ 1994 - 2002
  • Στέλιος Μπενετάτος ΚΚΕ 2002 - 2011

Το 2010 μετά από συνέχιση του νομοσχεδίου Καποδίστρια 2 από την Νέα Δημοκρατία το ΠΑΣΟΚ άλλαξε την ονομασία του νομοσχεδίου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και έτσι ο Δήμος Νίκαιας ενώθηκε με τον Δήμο Αγίου Ιωάννη Ρέντη και μετονομάστηκε σε Καλλικρατικό Δήμο Νίκαιας - Αγίου Ιωάννη Ρέντη και την διοίκηση μετά τις Αυτοιδιοικητικές εκλογές του 2010 όπου νικητής του δεύτερου γύρου των εκλογών ήταν ο Δήμαρχος του Αγίου Ιωάννη Ρέντη Γιώργος Ιωακειμίδης.

Δήμαρχος Δήμου Νίκαιας - Αγίου Ιωάννου Ρέντη :

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μεγάλο Πειραϊκό Λεύκωμα, Χρήστου Πατραγά, Εκδόσεις Μυτιληναίος, Πειραιάς, 2004

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]