Ευρύτερη Αθήνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ευρύτερη περιοχή Αθηνών
Attica 06-13 Hills of Hymettus 11 view.jpg
Γεωγραφία
Είδος Συγκρότημα περιφερειακών ενοτήτων και δήμων
Περιφέρεια Αττικής
Διοικ. Έδρα Αθήνα, Κεντρικός Τομέας Αθηνών

Η ευρύτερη περιοχή Αθηνών είναι αστικός οικιστικός χώρος, με βασικό σημείο αναφοράς τον δήμο της Αθήνας. Ο όρος είναι σχετικά ρευστός και το εύρος της περιοχής στην οποία αναφέρεται ποικίλει, ανάλογα με την οπτική (διοικητική, χωροταξική, περιβαλλοντική, επικοινωνιακή-συγκοινωνιακή, οικονομική, γεωγραφική) και τους στόχους της προσέγγισης.

Προσδιορισμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), ο αγγλικός όρος Greater Athens (κυριολεκτικά: ευρύτερη, μείζων Αθήνα) ταυτίζεται με την Περιοχή Πρωτευούσης,[1] δηλαδή με το Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών (ΠΣΑ).[εκκρεμεί παραπομπή] Κατά έναν άλλον προσδιορισμό, από τον Οργανισμό Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών (ΟΑΣΑ), η Ευρύτερη περιοχή Αθηνών περιλαμβάνει τις όμορες περιοχές του Δήμου Αθηναίων, συν μερικές ακόμη. Συγκεκριμένα, τους Δήμους (με τη διαίρεση που ίσχυε το 2005) Βύρωνα, Καισαριανής, Ζωγράφου, Παλ. και Ν. Ψυχικού, Φιλοθέης, Χολαργού, Χαλανδρίου, Γαλατσίου, καθώς και τμήματα των Δήμων Νέας Χαλκηδόνας, Περιστερίου, Ταύρου, Καλλιθέας, Δάφνης και Υμηττού.[2]

Πολύ πιο εκτεταμένος των παραπάνω ήταν ο ορισμός της «ευρύτερης περιοχής της Αθήνας» στο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας (ΡΣΑ) του 1985. Περιλάμβανε το «Ηπειρωτικό Τμήμα», δηλαδή το σύνολο της Αττικής μαζί με τη Μακρόνησο, και το «Νησιωτικό Τμήμα» («Νησιωτική Αττική»), δηλαδή τη νησιωτική ζώνη της Νομαρχίας Πειραιά, συμπεριλαμβανομένης της Τροιζηνίας, αλλά χωρίς τα Κύθηρα.[3][4]

Διοικητικές και χωροταξικές δομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διοικητική δομή των περιφερειακών ενοτήτων της Αττικής γύρω από την πρωτεύουσα περιλαμβάνει πέντε ενότητες: του Κεντρικού, Βόρειου, Δυτικού και Νότιου Τομέα Αθηνών, συν την Περιφερειακή Ενότητα Πειραιώς.[5]

Από χωροταξική άποψη, υπάρχει το «συμπαγές αστικό συγκρότημα Αθήνας - Πειραιά», το οποίο αποτελεί το κέντρο του αστικού χώρου της Αττικής.[6] Με βάση το Ρυθμιστικό Σχέδιο για το σύνολο της περιοχής, η «Χωρική Ενότητα Αθήνας – Πειραιά», υποδιαιρείται στις ακόλουθες «Υποενότητες»:[7]

  1. Κεντρικής Αθήνας, με τους δήμους Αθηναίων, Φιλαδέλφειας–Χαλκηδόνας, Γαλατσίου, Ζωγράφου, Καισαριανής, Βύρωνα, Ηλιούπολης και Δάφνης–Υμηττού.
  2. Βόρειας Αθήνας, με τους δήμους Πεντέλης, Κηφισιάς, Μεταμορφώσεως, Πεύκης–Λυκόβρυσης, Αμαρουσίου, Ψυχικού–Φιλοθέης, Χολαργού-Παπάγου, Νέας Ιωνίας, Ηρακλείου, Βριλησσίων, Αγ. Παρασκευής και Χαλανδρίου.
  3. Νότιας Αθήνας, με τους δήμους Γλυφάδας, Ελληνικού–Αργυρούπολης, Αλίμου, Νέας Σμύρνης, Μοσχάτου–Ταύρου, Καλλιθέας, Παλαιού Φαλήρου και Αγίου Δημητρίου.
  4. Δυτικής Αθήνας, με τους δήμους Αιγάλεω, Περιστερίου, Πετρούπολης, Χαϊδαρίου, Αγίας Βαρβάρας, Ιλίου και Αγ. Αναργύρων–Καματερού,
  5. Πειραιά, που περιλαμβάνει τους δήμους Πειραιώς, Κορυδαλλού, Νίκαιας–Αγ. Ιωάννη Ρέντη, Κερατσινίου–Δραπετσώνας και Περάματος.

Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του Πειραιά, που αποτελείται από τον ομώνυμο δήμο και ακόμα τέσσερεις καλλικρατικούς (παλιότερα έξι) δήμους, αν και συνήθως αναφέρεται ως μέρος του νοτιοδυτικού τμήματος του ΠΣΑ (ή ΠΣ της Πρωτεύουσας),[8][9] έχει βιβλιογραφικές αναφορές και ως διακριτό πολεοδομικό συγκρότημα στο πλαίσιο της «Μείζονος Πρωτευούσης» ή της «Περιφέρειας Πρωτευούσης».[10] Ενίοτε αναφέρεται και το «Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών – Πειραιώς»,[11] ή ως «πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας και του Πειραιά».[12]

Η Ευρύτερη Περιοχή Αθηνών δεν πρέπει να συγχέεται με τη Μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας, της οποίας αποτελεί μέρος.[13] Το Πολεοδομικό Συγκρότημα Αθηνών ορίζεται επισήμως η περιοχή που όριζε το πρώην Υπουργείο Διοικήσεως Πρωτευούσης.[εκκρεμεί παραπομπή]

Φωτογραφικό υλικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. (στα ελληνικά-αγγλικά) Συνοπτική Στατιστική Επετηρίδα 2009/Consice Statistical Yearbook. Πειραιάς: ΕΛΣΤΑΤ. 2010, σελ. 213 και passim. http://dlib.statistics.gr/Book/GRESYE_01_0003_00040.pdf. Ανακτήθηκε στις 07-04-2017. 
  2. Υπουργείο Μεταφορών & Επικοινωνιών - ΟΑΣΑ (Μάρτιος 2005). Χάρτης αστικών συγκοινωνιών 1. Ευρύτερης Περιοχής Αθηνών. Έκδοση ΟΑΣΑ (εκτύπωση: Άρτιον ΑΒΕΕ, Άγ. Ιωάννης Ρέντης). 
  3. Βλ. N.1515/1985, «Ρυθμιστικό σχέδιο και πρόγραμμα προστασίας περιβάλλοντος της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας». ΦΕΚ (A 18/1.02.1985): σελ. 362 (άρ. 4 §1α), 370-373 (Διαγράμματα 1Α & 1Β). http://www.ypeka.gr/LinkClick.aspx?fileticket=Cg0i3tsuP3w%3D&tabid=379&language=el-GR. Ανακτήθηκε στις 07-04-2017. 
  4. «Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας (ΡΣΑ)». Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας. http://www.organismosathinas.gr/Default.aspx?id=16. Ανακτήθηκε στις 07-04-2017. 
  5. «Περιφέρεια Αττικής - Αρχική σελίδα. Βασικές πληροφορίες». Περιφέρεια Αττικής. http://www.patt.gov.gr/site/. Ανακτήθηκε στις 06-04-2017. 
  6. Βλ. Ν.4277/2014 «Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής και άλλες διατάξεις», ΦΕΚ A 156/1.08.2014, σελ. 4904 (άρθρο 7). Εθνικό Τυπογραφείο. Ανακτήθηκε στις 6.04.2017.
  7. Βλ. Ν.4277/2014 «Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής και άλλες διατάξεις», ΦΕΚ A 156/1.08.2014, σελ. 4904 (άρθρο 8). Εθνικό Τυπογραφείο. Ανακτήθηκε στις 6.04.2017.
  8. «Ο Πειραιάς. Η πόλη». Δήμος Πειραιά. Ανακτήθηκε στις 17-02-2017.
  9. Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα-Σταματελάτου (2001). Eπίτομο γεωγραφικό λεξικό της Ελλάδος, Αθήνα: Ερμής, σελ. 600. ISBN 960-320-133-2.
  10. «Ο Πειραιεύς του 1967». Αναδημοσίευση από το Σπύρου Δημητράκου (1967). Γεωγραφία, Άτλας παγκόσμιος: Ελλάς (Εκδόσεις Δέλτα). Ανακτήθηκε στις 6.04.2017.
  11. Βλ. Περιφέρεια Αττικής (24 Φεβρουαρίου 2017). «Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για "Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ) Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΒΑΑ)", στο πλαίσιο του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος "Αττική" 2014-2020», σελ. 3. ΠΕΠ Αττικής. Ανακτήθηκε στις 6.04.2017.
  12. Ζιζή Σαλίμπα (2004). «Η γεωγραφία των οσμών στη νεοελληνική πόλη τον 19ο αιώνα», σελ. 1 και 2. Scientific References COSMOS, Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Ανακτήθηκε στις 6.04.2017. (Ανακοίνωση στο 7ο Πανελλήνιο Γεωγραφικό Συνέδριο της Ελληνικής Γεωγραφικής Εταιρείας, Μυτιλήνη, Οκτώβριος 2004).
  13. Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας. Detailed Information on Athens Metropolitan Area (pdf). METREX - The Network of European Metropolitan Regions and Areas. Ανακτήθηκε στις 06-04-2017.