Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 1972

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αγώνες της 20ης Ολυμπιάδας
Logo Munich 1972.png
Τόπος διεξαγωγής Μόναχο Flag of Germany.svg Δυτική Γερμανία
Συμμετέχουσες χωρες 121
Συμμετέχοντες αθλητές
-Άνδρες αθλητές
-Γυναίκες αθλητές

7.134
6.075
1.059
Αγωνίσματα 195 τελικοί από 21 αθλήματα
Τελετή έναρξης 26 Αυγούστου 1972
Τελετή λήξης 11 Σεπτεμβρίου 1972
Κήρυξη της έναρξης Γουστάβ Χάινεμαν
(Πρόεδρος)
Ολυμπιακός όρκος Χέινι Σούλερ
Άναμμα του Βωμού Γκούντερ Ζαν
Μασκότ Βάλντι, ο σκύλος

Οι Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 1972, οι Αγώνες της 20ης Ολυμπιάδας της σύγχρονης εποχής, διοργανώθηκαν στο Μόναχο της Δυτικής Γερμανίας, από τις 26 Αυγούστου έως και τις 11 Σεπτεμβρίου.

121 χώρες πήραν μέρος με 7.134 αθλητές και αθλήτριες σε 195 αγωνίσματα των 21 αθλημάτων. Αθλητής των Αγώνων ο Αμερικανός κολυμβητής, Μαρκ Σπιτζ με επτά χρυσά μετάλλια.

Εκτός αγωνιστικών, οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Μονάχου σημαδεύτηκαν από την ομηρία Ισραηλινών αθλητών από Παλαιστινίους τρομοκράτες και που οδήγησε σε σφαγή στο αεροδρόμιο της πόλης.

Εκλογή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επιλογή του Μονάχου ως διοργανώτρια των 20ων Ολυμπιακών Αγώνων έγινε στην 64η Σύνοδο της ΔΟΕ στη Ρώμη, στις 26 Απριλίου 1966.

Αποτελέσματα ψηφοφορίας
Πόλη Χώρα 1ος γύρος 2ος γύρος
Μόναχο Flag of Germany.svg Δυτική Γερμανία 29 31
Μαδρίτη Flag of Spain.svg Ισπανία 16 16
Μόντρεαλ Καναδάς Καναδάς 6 13
Ντητρόιτ Flag of the United States.svg ΗΠΑ 6 -

Σύμβολα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπεύθυνη για την εταιρική ταυτότητα (Corporate Design) και τον σχεδιασμό της οπτικής επικοινωνίας των Ολυμπιακών Αγώνων του Μονάχου, ήταν μια ομάδα υπό τη διεύθυνση του γνωστού σχεδιαστή Οτλ Άιχερ. Τυπικά χαρακτηριστικά ήταν η χρήση τον χρωμάτων του ουρανιου τόξου ως σύμβολο τον εθνών. Το χρώμα γαλάζιο και ανοικτό πράσινο συμβόλισαν και τις άλπεις, ενώ το χρώμα κόκκινο ήταν ταμπού, λόγου ότι μπορούσε να συνδεθεί με τις σύγχρονες δικτατορίες. Το έμβλημα των Ολυμπιακών Αγώνων του Μονάχου, είναι ένα στέμμα με ακτίνες φωτός που συμβολίζει το πνεύμα των Αγώνων: φως, ζωηρότητα και γενναιοδωρία.

Πρωτοποριακά ήταν τα εικονογράμματα για κάθε άθλημα που χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά και είχαν βάση την γεωμετρία και απλοποίηση στην επικοινωνία, αλλά και η μασκότ. Ήταν ο σκύλος Βάλντι (Waldi) από την ράτσα dackel, η τότε πιο δημοφιλής στην Γερμανία με πολλά ευγενικά χαρακτηριστικά.

Αθλητικές Εγκαταστάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Ολυμπιακό στάδιο: Η εντυπωσιακή στέγη σχεδιάστηκε από τον Φραϊ Ότο, και η κατασκευή του κτίσματος ήταν σχέδιο του αρχιτέκτονα Γκύντερ Μπένις
Το ποδηλατοδρόμιο

Περισσότερα από 481 εκατομμύρια ευρώ επενδύθηκαν στην κατασκευή των νέων αθλητικών εγκαταστάσεων και του Ολυμπιακού χωριού. Οι εργασίες διήρκεσαν από το 1968 μέχρι το 1972. Το «Ολυμπιακό πάρκο» εκτείνεται σε 300 εκτάρια και σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα, Γκύντερ Μπένις. Περιλαμβάνει το Ολυμπιακό χωριό, το κέντρο τύπου αλλά και τις αθλητικές εγκαταστάσεις. Κατασκευάστηκε ακόμα ο πύργος της τηλεόρασης, ύψους 280 μέτρων. Άλλα χαρακτηριστικά του πάρκου, τα 43 χλμ δρόμων και οι 32 λίμνες.

Η καρδιά των Ολυμπιακών Αγώνων του Μονάχου είναι το Ολυμπιακό Στάδιο (Olympiastadion). Χωρητικότητας 77.000 θεατών, φιλοξένησε τα αγωνίσματα του στίβου, ποδοσφαιρικούς αγώνες, αγωνίσματα της ιππασίας αλλά και τις τελετές έναρξης και λήξης. Το κολυμβητήριο (Schwimmhalle), 9.182 θεατών φιλοξένησε την κολύμβηση, τις καταδύσεις και την υδατοσφαίριση. Οι υπόλοιπες εγκαταστάσεις, το ποδηλατοδρόμιο (Radstadion), η αίθουσα της πυγμαχίας (Boxhalle), η αίθουσα ολυμπιακών αθλημάτων (Sporthalle), το γήπεδο του χόκεϊ (Hockeyanlange) και η αίθουσα της πετοσφαίρισης (Volleyballhalle).

Εκτός του ολυμπιακού πάρκου βρίσκονται η αίθουσα καλαθοσφαίρισης στο «Messegelände» το εκθεσιακό κέντρο της πόλης (για τη ξιφασκία, άρση βαρών και πάλη), η πισίνα «Dantebad» για την υδατοσφαίριση, το κέντρο σκοποβολής «Hochbrück» και τοξοβολίας «Englischer Garten». Τα κέντρα του «Riem» και «Nymphenburg», φιλοξένησαν την ιππασία, η κοινότητα του Schleissheim την κωπηλασία και το Κίελο την ιστιοπλοϊα. Το ποδόσφαιρο διοργανώθηκε στις πόλεις, Νυρεμβέργη, Ρέγκενσμπουρκ, Πασσάου, Ίνγκολσταντ και Άουγκσμπουργκ ενώ κάποιοι αγώνες χειροσφαίρσης στις, Ουλμ, Γκόπινγκεν και Μπόμπλιγκεν.

Η σφαγή του Μονάχου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Σφαγή του Μονάχου

Το πρωί της 5ης Σεπτεμβρίου 1972, ένας κομάντο των παλαιστινίων τρομοκρατών της οργάνωσης "Μαύρος Σεπτέμβρης", εισβάλλει στο Ολυμπιακό χωριό και κρατά 11 ισραηλινούς αθλητές σε ομηρία, με αντάλλαγμα την απελευθέρωση 200 φυλακισμένων παλαιστινίων. Δύο ισραηλινοί αθλητές θα εκτελεστούν.

Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή αποφασίζει να διακόψει προσωρινά τους Αγώνες, ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις από τις γερμανικές αρχές. Ο πρόεδρος της ΔΟΕ δήλωσε: "Η ειρήνη επλήγη από τις δολοφονίες που διέπραξαν οι τρομοκράτες. Το σύνολο του πολιτισμένου κόσμου καταδικάζει αυτό το έγκλημα. Σε ένδειξη σεβασμού προς τα θύματα αλλά και τους ομήρους, τα αγωνίσματα του απογεύματος θα διακοπούν".

Το βράδυ, ένα δράμα εξελίσσεται στο αεροδρόμιο του Μονάχου όπου οι τρομοκράτες προσπαθούν να διαφύγουν με τους ομήρους για το Κάιρο. Με την επέμβαση της γερμανικής αστυνομίας, σκοτώνονται οι 9 ισραηλινοί όμηροι καθώς και οι 5 από τους 8 τρομοκράτες. Το σύνολο των θυμάτων ανεβαίνει στους 18.

Μετά την απόφαση της μη οριστικής διακοπής των Αγώνων, η ΔΟΕ οργανώνει μια επικήδεια τελετή στο Ολυμπιακό στάδιο στη μνήμη των θυμάτων, η οποία συγκεντρώνει 80.000 άτομα. Ο πρόεδρος της ΔΟΕ, Άβερι Μπρούνταζ είπε την ιστορική φράση: "The Games must go on" (οι Αγώνες πρέπει να συνεχιστούν).

Την επομένη, οι Ολυμπιακοί Αγώνες θα συνεχιστούν όμως με μικρότερο ενθουσιασμό από πριν.

Συμμετέχουσες χώρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ρεκόρ συμμετοχής στο Μόναχο με 121 χώρες να δηλώνουν παρούσες. Για πρώτη φορά αγωνίστηκαν 11 χώρες: Αλβανία, Σαουδική Αραβία, Μπενίν (με το όνομα Δαχομέη), Βόρεια Κορέα, Γκαμπόν, Άνω Βόλτα (σημερινή Μπουρκίνα Φάσο), Λεσότο, Μαλάουι, Σομαλία, Σουαζιλάνδη και Τόγκο. Η Γερμανία κατέβηκε σε δύο ομάδες, Ανατολική και Δυτική.

Όπως και στους προηγούμενους Αγώνες η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή απέκλεισε τη Νότια Αφρική (λόγω απαρτχάιντ) αλλά έστειλε πρόσκληση σε μια άλλη αφρικανική χώρα, τη Νότια Ροδεσία με αποτέλεσμα να αντιδράσουν πολλές χώρες της Αφρικής. Μπροστά στην απειλή μποϋκοτάζ των αφρικανικών χωρών αλλά και του Πακιστάν, της Γιουγκοσλαβίας και των Αντιλλών, η ΔΟΕ μετά από διαπραγματεύσεις 6 ημερών απέσυρε την πρόσκληση της Ροδεσίας (ψηφοφορία 36 υπέρ, 31 κατά και 3 απόντες).

Οι 121 αποστολές
(Ο αριθμός των αθλητών σε παρένθεση))
Αφρική Αμερική Ασία Ευρώπη Ωκεανία
30 χώρες 31 χώρες 26 χώρες 31 χώρες 3 χώρες

Πρόγραμμα Αγώνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ημερολόγιο Ολυμπιακών Αγώνων 1972
Αύγουστος και Σεπτέμβριος 1972 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Θεατές
Τελετή έναρξης 62.592
Στίβος 2 2 5 5 3 7 2 3 9 1.081.834
Κωπηλασία 7 109.914
Αντιπτέριση (επίδειξη) 3970
Καλαθοσφαίριση 1 139.125
Πυγμαχία 11 145.246
Κανόε-καγιάκ 2 2 7 72.272
Ποδηλασία 1 1 1 1 2 1 39.609
Ιππασία 2 1 1 1 1 202.517
Ξιφασκία 1 1 1 1 1 1 1 1 26.181
Ποδόσφαιρο 1 556.582
Γυμναστική 1 1 2 4 6 99.268
Άρση Βαρών 1 1 1 1 1 1 1 1 1 33.623
Χειροσφαίριση 1 123.204
Χόκεϊ επί χόρτου 1 78.020
Τζούντο 1 1 1 1 1 1 51.813
Πάλη 10 10 72.821
Κολύμβηση 4 4 5 3 3 5 4 6 161.089
Μοντέρνο πένταθλο 2 25.353
Θαλάσσιο σκι (επίδειξη) 450
Σκοποβολή 2 1 1 2 2 20.600
Τοξοβολία 1 1 8469
Ιστιοπλοϊα 6 32.655
Πετοσφαίριση 1 1 103.346
Τελετή λήξης 62.712
Αύγουστος και Σεπτέμβριος 1972 26 27 28 29 30 31 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 Θεατές

Σημαντικές στιγμές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ο Αμερικανός κολυμβητής Μάρκ Σπίτζ, κέρδισε επτά χρυσά μετάλλια πετυχαίνοντας και ισάριθμα παγκόσμια ρεκόρ σε μία Ολυμπιάδα. Συνολικά τα μετάλλιά του είναι 9 μαζί με τα δύο χρυσά στο Μεξικό στους Αγώνες του 1968.
  • Η Σοβιετική γυμνάστρια, Όλγα Κόρμπουτ, έγινε αστέρι των Αγώνων μετά τη νίκη της στο σύνθετο ομαδικό αλλά και την ήττα στο σύνθετο ατομικό (μία πτώση της, της στοίχισε το χρυσό). Τελικά πήρε άλλα δύο χρυσά στη δοκό και στις ασκήσεις εδάφους.
  • Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχασαν το νικηφόρο σερί τους στην καλαθοσφαίριση (από το 1936) στο τελικό με τη Σοβιετική Ένωση. Έξι δευτερόλεπτα πριν τη λήξη το σκορ ήταν 49-48 υπέρ των Σοβιετικών, αλλά ο Σακαντελίτζε υπέπεσε σε φάουλ τρία δεύτερα πριν το τέλος. Ο Νταν Κόλινς με δύο βολές δίνει για πρώτη φορά το προβάδισμα στις ΗΠΑ με 50-49. Το παιχνίδι συνεχίζεται, οι Σοβιετικοί δε σκοράρουν και το χρονόμετρο σταματά στο 1 δευτερόλεπτο ενώ είχε ήδη ακουστεί η κόρνα για τάιμ άουτ των Σοβιετικών. Το χρονόμετρο επιστρέφει στα 3 δευτ., οι Σοβιετικοί δε σκοράρουν και οι Αμερικανοί πανηγυρίζουν την κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου. 'Ομως ο γενικός γραμματέας της FIBA, απαίτησε να επιστρέψει το χρονόμετρο στα 3 δευτ. εξαιτίας λάθους λίγο πιο πριν. Οι διαιτητές το δέχτηκαν και με τα 3 δευτ. ο Ιβάν Γιεντέσκο τροφοδοτεί τον Αλεξάντερ Μπέλοφ με μακρινή πάσα και αυτός με λέι-απ σκοράρει δίνοντας τη νίκη στους Σοβιετικούς με 51-50. Οι ΗΠΑ υπέβαλλαν ένσταση ότι το καλάθι ήταν εκπρόθεσμο, όμως με ψήφους 3 υπέρ 2 κατά (υπέρ ψήφισαν η Ουγγαρία, Κούβα, Πολωνία και κατά η Ιταλία και το Πουέρτο Ρίκο) η ένσταση απορρίφθηκε.
  • Ο Λάσε Βίρεν (Φινλανδία) κέρδισε τα 5.000 και 10.000 μέτρα, κάτι που θα επαναλάβει και στο Μόντρεαλ το 1976.
  • Ο Βάλερι Μπορζόφ από την ΕΣΣΔ, κέρδισε τα 100μ. και 200μ. με χρόνο 10.14 και 20.00 στο στίβο αντίστοιχα.
  • Η νεαρή Δυτικογερμανίδα Ούλρικε Μάϋφαρθ, στέφεται η νεότερη χρυσή ολυμπιονίκης κερδίζοντας στο άλμα εις ύψος με επίδοση στο 1.92μ.

Η ελληνική συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δύο μετάλλια κατέκτησε η Ελλάδα στο Μόναχο.

  • Ασημένιο μετάλλιο από τον Πέτρο Γαλακτόπουλο στα 74 κιλά της ελληνορωμαϊκής πάλης.
  • Ασημένιο μετάλλιο από τον Ηλία Χατζηπαυλή στην κατηγορία "Finn" της ιστιοπλοϊας.


Μέσα στην οκτάδα βρέθηκαν:

  • Σταύρος Τζωρτζής - 7ος στα 400μ. εμπόδια
  • Χρήστος Ιακώβου - 5ος στην κατηγορία 82,5 κιλών, άρση βαρών
  • Βασίλης Γανώτης - 7ος στην κατηγορία 52 κιλών της ελληνορωμαϊκής πάλης
  • Στέλιος Μυγιάκης - 7ος στην κατηγορία 62 κιλών της ελληνορωμαϊκής πάλης

Πίνακας Μεταλλίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θέση Χώρα Med 1.png Med 2.png Med 3.png Σύνολο
1 ΕΣΣΔ ΕΣΣΔ 50 27 22 99
2 Flag of the United States.svg ΗΠΑ 33 31 30 94
3 Flag of East Germany.svg Ανατολική Γερμανία 20 23 23 66
4 Flag of Germany.svg Δυτική Γερμανία 13 11 16 40
5 Ιαπωνία Ιαπωνία 13 8 8 29
6 Flag of Australia.svg Αυστραλία 8 7 2 17
7 Flag of Poland.svg Πολωνία 7 5 9 21
8 Flag of Hungary.svg Ουγγαρία 6 13 16 35
9 Flag of Bulgaria.svg Βουλγαρία 6 10 5 21
10 Flag of Italy.svg Ιταλία 5 3 10 18
11 Σουηδία Σουηδία 4 6 6 16
12 Flag of the United Kingdom.svg Ηνωμένο Βασίλειο 4 5 9 18
13 Flag of Romania (1965-1989).svg Ρουμανία 3 6 7 16
14 Φινλανδία Φινλανδία 3 1 4 8
Κούβα Κούβα 3 1 4 8
16 Flag of the Netherlands.svg Ολλανδία 3 1 1 5
17 Flag of France.svg Γαλλία 2 4 7 13
18 Τσεχοσλοβακία Τσεχοσλοβακία 2 4 2 8
19 Κένυα Κένυα 2 3 4 9
20 Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας Γιουγκοσλαβία 2 1 2 5
21 Νορβηγία Νορβηγία 2 1 1 5
22 Βόρεια Κορέα Βόρεια Κορέα 1 1 3 5
23 Νέα Ζηλανδία Νέα Ζηλανδία 1 1 1 3
24 Ουγκάντα Ουγκάντα 1 1 0 2
25 Flag of Denmark.svg Δανία 1 0 0 1
26 Ελβετία Ελβετία 0 3 0 3
27 Καναδάς Καναδάς 0 2 3 5
28 Ιράν Ιράν 0 2 1 3
29 Flag of Greece.svg Ελλάδα 0 2 0 2
Βέλγιο Βέλγιο 0 2 0 2
31 Flag of Austria.svg Αυστρία 0 1 2 3
Κολομβία Κολομβία 0 1 2 3
33 Flag of Argentina.svg Αργεντινή 0 1 0 1
Νότια Κορέα Νότια Κορέα 0 1 0 1
Λίβανος Λίβανος 0 1 0 1
Μεξικό Μεξικό 0 1 0 1
Μογγολία Μογγολία 0 1 0 1
Πακιστάν Πακιστάν 0 1 0 1
Τυνησία Τυνησία 0 1 0 1
Flag of Turkey.svg Τουρκία 0 1 0 1
41 Αιθιοπία Αιθιοπία 0 0 2 2
Flag of Brazil.svg Βραζιλία 0 0 2 2
43 Flag of Spain.svg Ισπανία 0 0 1 1
Γκάνα Γκάνα 0 0 1 1
Νιγηρία Νιγηρία 0 0 1 1
Νίγηρας Νίγηρας 0 0 1 1
Τζαμάικα Τζαμάικα 0 0 1 1
Ινδία Ινδία 0 0 1 1