Τσαντ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 15°28′00″N 19°24′00″E / 15.4667°N 19.4°E / 15.4667; 19.4

Δημοκρατία του Τσαντ
Republique du Tchad
جمهورية تشاد
Ǧumhūriyyat Tšād
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία του Τσαντ Εθνόσημο του Τσαντ
Εθνικό σύνθημα: Unité, Travail, Progrès (Γαλλικά)
Ενότητα, Εργασία, Πρόοδος
Εθνικός ύμνος: La Tchadienne
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
 
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
 • Συντεταγμένες
Ντζαμένα (Τζαμένα)
 
12°06′N 15°02′E / 12.100°N 15.033°E / 12.100; 15.033 (Ντζαμένα)
Επίσημες γλώσσες Γαλλική, Αραβική
Πολίτευμα Ημιπροεδρική Δημοκρατία
Ιντρίς Ντεμπί
Καλζεμπέ Παϊμί Ντεμπέ

Ανεξαρτησία
• Από την Γαλλία
Ισχύον Σύνταγμα


11 Αυγούστου 1960
31 Μαρτίου 1996 (με δημοψήφισμα)
Με άλλο δημοψήφισμα το 2005 καταργήθηκε το όριο στις θητείες του Προέδρου.

Έκταση
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

1.284.000 km2 (21η)
1,9
5.968 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Απογραφή 1993 
 • Πυκνότητα 

10.329.208[1] (75η) 
6.279.921  
8 κατ./km2 (219η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2010)
 • Κατά κεφαλή 

16,893 δισ. $[2]  
1.653 $[2]  
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2010)
 • Κατά κεφαλή 

7,978 δισ. $[2]  
780 $[2]  
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,340 (184η) – χαμηλή
Νόμισμα Φράγκο CFA Κεντρικής Αφρικής (XAF)
Ζώνη ώρας WAT (UTC +1)
Internet TLD .td

Κωδικός κλήσης

+235

Το Τσαντ (αραβικά: تشاد Tšād, γαλλικά: Tchad), επίσημα Δημοκρατία του Τσαντ, είναι μεσόγειο κράτος στην Κεντρική Αφρική. Συνορεύει με τη Λιβύη στα βόρεια, με την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία στα νότια, με το Καμερούν και τη Νιγηρία στα νοτιοδυτικά και με τον Νίγηρα στα δυτικά.

Το Τσαντ χωρίζεται σε τρεις κύριες κλιματικές ζώνες: τη ζώνη ερήμου στα βόρεια, τη ξηρή σαχελιανή ζώνη στο κέντρο και την πιο εύφορξ σουδανική ζώνη στα νότια. Η λίμνη Τσαντ από την οποία πήρε το όνομά της η χώρα, είναι ο μεγαλύτερος υγρότοπος στο Τσαντ, και ο δεύτερος μεγαλύτερος στην Αφρική. Το υψηλότερο σημείο στη χώρα είναι το Έμι Κούσι στη Σαχάρα, ενώ πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη είναι η Ντζαμένα. Στο Τσαντ ζουν πάνω από 200 διαφορετικές εθνοτικές και γλωσσικές ομάδες. Επίσημες γλώσσες είναι τα αραβικά και τα γαλλικά. Οι πιο διαδεδομένες θρησκείες είναι το ισλάμ και ο χριστιανισμός.

Στις αρχές της 7ης χιλιετίας ΚΕ, έγιναν μεγάλες μετακινήσεις ανθρώπινων πληθυσμών στη λεκάνη του Τσαντ. Μέχρι το τέλος της 1ης χιλιετίας ΚΕ, άκμασαν και παρήκμασαν στη σαχελιανή λωρίδα του Τσαντ μία σειρά από κράτη και αυτοκρατορίες, κάθε ένα από τα οποία εστιάσε στον έλεγχο των διαδρομών του υπερσαχάριου εμπορίου που διέρχονταν από την περιοχή. Η Γαλλία κατέκτησε τα εδάφη του Τσαντ μέχρι το 1920 και τα ενσωμάτωσε στη Γαλλική Ισημερινή Αφρική. Το 1960 το Τσαντ απέκτησε την ανεξαρτησία του υπό την ηγεσία του Φρανσουά Τομπαλμπαΐ. Οι αντιδράσεις στις πολιτική του από τον μουσουλμανικό βορρά κορυφώθηκαν με το ξέσπασμα μακροχρόνιου εμφυλίου το 1965. Το 1978 οι αντάρτες κατέλαβαν την πρωτεύουσα και έθεσαν τέρμα στην ηγεμονία του νότου. Ωστόσο,οι διάφορες αντάρτικες ομάδες άρχισαν να πολεμούν μεταξύ τους έως ότου επικράτησε ο Χισέν Χαμπρέ. Ανατράπηκε το 1990 από τον στρατηγό Ιντρίς Ντέμπι. Από το 2003 η κρίση του Νταρφούρ στο Σουδάν πέρασε τα σύνορα και αποσταθεροποίησε τη χώρα, με εκατοντάδες χιλιάδες σουδανούς πρόσφυγες να ζούν σε καταυλισμούς στο ανατολικό Τσαντ.

Το Τσαντ εξακολουθεί να μαστίζεται από πολιτική βία και επαναλαμβανόμενες απόπειρες πραξικοπημάτων. Είναι μία από τις φτωχότερες και πιο διεφθαρμένες χώρες του κόσμου. Οι περισσότεροι κάτοικοι ζουν στα όρια της φτώχιας ως κτηνοτρόφοι και αγρότες ιδιοκατανάλωσης. Από το 2003 το αργό πετρέλαιο αποτελεί το κύριο εξαγωγικό έσοδο, ξεπερνώντας την παραδοσιακή βιομηχανία βαμβακιού.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Τσαντ, μέρος των αφρικανικών αποικιών της Γαλλίας έως το 1960, υπόμεινε τρεις δεκαετίες εμφύλιων εχθροπραξιών καθώς επίσης και εισβολών από τη Λιβύη προτού να αποκατασταθεί τελικά ένα είδος ειρήνης το 1990. Η κυβέρνηση σύνταξε τελικά ένα δημοκρατικό σύνταγμα, και διεξήγαγε νόθες προεδρικές εκλογές το 1996 και το 2001. Το 1998, μια εξέγερση ξέσπασε στο βόρειο Τσαντ, το οποίο έχει αναφλεχθεί σποραδικά παρά τις διάφορες συμφωνίες ειρήνης μεταξύ της κυβέρνησης και των επαναστατών. Το 2005, νέες επαναστατικές ομάδες προέκυψαν στο δυτικό Σουδάν και έκαναν δοκιμαστικές επιθέσεις στο ανατολικό Τσαντ, παρά την υπογραφή των συμφωνιών ειρήνης του Δεκεμβρίου 2006 και Οκτωβρίου 2007. Η εξουσία παραμένει στα χέρια μιας εθνικής μειονότητας. Τον Ιούνιο του 2005, ο Πρόεδρος Ιντρίς Ντεμπί διεξήγαγε ένα δημοψήφισμα αφαιρώντας επιτυχώς τα συνταγματικά όρια θητείας και κέρδισε άλλη μια αμφισβητούμενη εκλογή το 2006. Οι σποραδικές επαναστατικές εκστρατείες συνεχίστηκαν καθ' όλη τη διάρκεια του 2006 και του 2007, και η πρωτεύουσα δοκίμασε μια σημαντική επαναστατική απειλή στις αρχές του 2008. Τελικά, έπειτα από συνομιλίες 6 μηνών υπό την αιγίδα της ΕΕ, η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση υπέγραψαν στις 13 Αυγούστου 2007 συμφωνία για διεξαγωγή εκλογών με νέα εκλογική επιτροπή. Οι εκλογές εκείνες διεξήχθησαν πολύ αργότερα, στις 13 Φεβρουαρίου 2011.

Κρίση 2008[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φεβρουάριο του 2008 κορυφώθηκαν οι συγκρούσεις των ανταρτών και του κυβερνητικού στρατού. Στις 2 Φεβρουαρίου οι αντάρτες εισήλθαν στην πρωτεύουσα Ντζαμένα και ο Πρόεδρος Ιντρίς Ντεμπί επεχείρησε να σπάσει[3] τον κλοιό τους. Ο εκ των ηγετών των ανταρτών Τιμάν Εντιμί φερόταν αποφασισμένος να ανατρέψει τον Πρόεδρο. Ωστόσο, ο ρόλος του είναι αμφιλεγόμενος, καθώς είναι θείος του Ντεμπί. Επίσης, υπάρχουν και άλλες ομάδες ανταρτών[4]. Η εξέγερση κατεστάλη από τον κυβερνητικό στρατό, ενώ ήδη είχαν απομακρυνθεί από τη χώρα οι ξένοι υπήκοοι. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, σε ειδική συνεδρίαση, καταδίκασε την προσπάθεια των ανταρτών να καταλάβουν την Ντζαμένα και η Διεθνής Κοινότητα στήριξε την παρούσα κυβέρνηση. Οι αντάρτες εξοπλίζονται και από το Σουδάν, κάτι το οποίο η σουδανική κυβέρνηση έχει αρνηθεί. Σύμφωνα με τις διεθνείς οργανώσεις[5] σκοτώθηκαν δεκάδες άνθρωποι και πάνω από 500 τραυματίστηκαν. Αρκετοί κατέφυγαν στο Καμερούν. Το Μάιο του 2008 το Σουδάν διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις με το Τσαντ, κατηγορώντας την Ντζαμένα ότι προσέφερε βοήθεια στους αντάρτες του Νταρφούρ[6] να εξαπολύσουν επίθεση εναντίον του Χαρτούμ. Το Σουδάν και το Τσαντ υπέγραψαν στις 3 Μαΐου του 2009 στην Ντόχα συμφωνία συμφιλίωσης, η οποία προβλέπει ανάμεσα στα άλλα τον έλεγχο των συνόρων, ώστε να εμποδιστεί η διείσδυση ανταρτών του Τσαντ προερχομένων από το Σουδάν και Σουδανών ανταρτών προερχομένων από το Τσαντ.[7] Οι συνομιλίες διεξήχθησαν με πρωτοβουλία της Λιβύης και του Κατάρ. Παρά την υπογραφή της συμφωνίας, οι πολεμικές επιχειρήσεις ξανάρχισαν τις επόμενες ημέρες, με τουλάχιστον 146 νεκρούς (125 αντάρτες και 21 στρατιώτες) μόνο την 7η Μαΐου.[8]

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κυρίως γεωργική οικονομία του Τσαντ θα συνεχίσει να ωθείται από σημαντικά προγράμματα άμεσης ξένης επένδυσης στο τομέα του πετρελαίου που άρχισε το 2000. Τουλάχιστον 80% του πληθυσμού του Τσαντ στηρίζεται στην καλλιέργεια και την κτηνοτροφία ως οικονομικούς πόρους. Η οικονομία του Τσαντ έχει παρεμποδιστεί από καιρό από την περιβαλλόμενη από ξηρά θέση, τις υψηλές δαπάνες ενέργειας, και ένα ιστορικό αστάθειας. Το Τσαντ στηρίζεται στην ξένη βοήθεια και το ξένο κεφάλαιο για τα περισσότερα προγράμματα επένδυσης στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Μια κοινοπραξία δύο αμερικανικών επιχειρήσεων έχει επενδύσει 3.7 δισεκατομμύρια δολάρια για να αναπτύξει αποθέματα πετρελαίου - που υπολογίζονται σε 1 δισεκατομμύριο βαρέλια - στο νότιο Τσαντ. Κινεζικές επιχειρήσεις επεκτείνουν επίσης τις προσπάθειες εξερεύνησης και προγραμματίζουν να χτίσουν ένα διυλιστήριο. Τα συνολικά εθνικά αποθέματα πετρελαίου έχουν υπολογιστεί ότι είναι 1.5 δισεκατομμύριο βαρέλια. Η παραγωγή πετρελαίου μπήκε σε ροή στα τέλη του 2003. Το Τσαντ άρχισε να εξάγει πετρέλαιο το 2004. Βαμβάκι, βοοειδή, και αραβικό κόμμι παρέχουν τον κύριο όγκο αποδοχών μη πετρελαιοφόρων εξαγωγών του Τσαντ.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 49,07 χρόνια (47,95 χρόνια οι άνδρες και 50,22 οι γυναίκες).[1]

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η χώρα είναι Προεδρική Δημοκρατία. Από το 1990 αρχηγός κράτους είναι ο πρόεδρος Ιντρίς Ντεμπί.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[1].

Προεδρικές εκλογές 2011[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις προεδρικές εκλογές (25 Απριλίου 2011), στις οποίες δεν έλαβαν μέρος σε ένδειξη διαμαρτυρίας πολλοί υποψήφιοι της αντιπολίτευσης, ο Ιντρίς Ντεμπί επανεξελέγη με ποσοστό 88,6%.[9]


Πρόεδρος, 25 Απριλίου 2011
Υποψήφιοι Κόμματα Ψήφοι %
Ιντρίς Ντεμπί Πατριωτικό Κίνημα Σωτηρίας (MPS) 2.503.813 88,66
Αλμπέρ Παχιμί Παντακέ Εθνικός Συναγερμός για Δημοκρατία στο Τσαντ (RNDT–Le Réveil) 170.182 6,03
Νατζί Μαντού Σοσιαλιστική Συμμαχία για Ολική Ανανέωση (ASRI) 150.220 5,32
Έγκυρα ψηφοδέλτια 2.824.215 100,00
Άκυρα 355.111 11,17
Σύνολο (συμμετοχή 64,22% - τα μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έλαβαν μέρος) 3.179.326
Πηγή: CENI

Βουλευτικές εκλογές 2011[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αντιπολίτευση αναμετρήθηκε με το κυβερνών κόμμα για πρώτη φορά από το 2002 στις εκλογές για την ανάδειξη των μελών της Εθνοσυνέλευσης[10], που διεξήχθησαν στις 13 Φεβρουαρίου 2011.[11] Οι εκλογές έγιναν βάσει της συμφωνίας ανάμεσα σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση (υπογράφηκε από 87 συνολικά κόμματα), η οποία είχε υπογραφεί το 2007. Παρατηρητές από την ΕΕ και την Αφρικανική Ένωση είχαν την επίβλεψη των εκλογών και δεν αναφέρθηκαν περιστατικά νοθείας ή βίας, παρά τις καθυστερήσεις.[12] Η συμμετοχή ήταν της τάξης του 56,6%.[13]

Το κυβερνών Πατριωτικό Κίνημα Σωτηρίας κέρδισε 110 επί συνόλου 188 εδρών στο Κοινοβούλιο και εξασφάλισε την πλειοψηφία. Οι σύμμαχοί του πήραν άλλες 21 έδρες [14].

Τουλάχιστον από 1 έδρα κέρδισαν συνολικά 16 κόμματα. Από πλευράς της αντιπολίτευσης, τα μεγαλύτερα κέρδη στις εκλογές είχε η Εθνική Ένωση για Δημοκρατία και Ανανέωση, με ηγέτη τον Σαλέχ Κεμπζαμπό, το οποίο έλαβε 11 έδρες.[15]


Εθνοσυνέλευση του Τσαντ, 13 και 20 Φεβρουαρίου 2011
Κόμματα Έδρες
Πατριωτικό Κίνημα Σωτηρίας (Mouvement Patriotique de Salut, MPS) 83
* ως MPS/RDP 27
* ως MPS/VIVA/RNDP 16
* ως MPS/VIVA/Συναγερμός για Δημοκρατία και Πρόοδο (Rassemblement pour la Démocratie et le Progrès ή RDP) 4
* ως MPS/VIVA 3
Εθνική Ένωση για Δημοκρατία και Ανανέωση (Union Nationale pour la Démocratie et le Rénouveau ή UNDR) 10
* ως UNDR/PLD 1
Ένωση για Ανανέωση και Δημοκρατία (Union pour le Rénouveau et la Démocratie ή URD) 8
Εθνικός Συναγερμός για τη Δημοκρατία στο Τσαντ (Rassemblement National pour la Démocratie au Tchad ή RNDT) 6
* ως RNDT Le Réveil 2
Ομοσπονδία, Δράση για τη Δημοκρατία/PF (Fédération, action pour la république ή FAR) 4
CTPD 2
PDSA 2
UDR 2
AND 1
AND/R 1
ART/CNDS 1
MPDT 1
MPTR 1
PAP-JS 1
PDPT 1
PDI-RPT 1
PLD-UNDR 1
PUR 1
PPJE-ART-CNDS 1
RAPAD 1
SONOR 1
UDT 1
UET-V 1
UFD-PR 1
USND 1
Σύνολο 187
Πηγή: Who rules where

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Τσαντ CIA World Factbook
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2010. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2010&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=628&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2010. 
  3. «Μάχες ανταρτών και κυβερνητικών στο Τσαντ». Ελεύθερος Τύπος. 2 Φεβρουαρίου 2008. 
  4. in.gr, Το Χρονικό της Σύγκρουσης στο Τσαντ, 4 Φεβρουαρίου 2008
  5. «Τσαντ - Πολλοί οι νεκροί, 500 τραυματίες λένε ανθρωπιστικές οργανώσεις». Ναυτεμπορική. 4 Φεβρουαρίου 2008. 
  6. in.gr, Διακόπτει το Σουδάν τις διπλωματικές σχέσεις με το Τσαντ, 11 Μαΐου 2008
  7. Η Σημερινή, Συμφωνία συμφιλίωσης Σουδάν-Τσαντ, 4 Μαΐου 2009.
  8. Ελευθεροτυπία,Εκατόμβη νεκρών στο Τσαντ, 8 Μαΐου 2009.
  9. Al Jazeera, Opposition boycott clouds Chad vote, 25-4-2011.
  10. "Chad election begins". Independent Online (Independent News and Media). 13-2-2011. http://www.iol.co.za/news/africa/chad-election-begins-1.1025462. Ανακτήθηκε στις 19-2-2011. 
  11. Deutsche Presse-Agentur (13-2-2011). "Opposition to contest Chad's parliamentary elections". Monsters and Critics.com (WotR, Ltd). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-01-03. https://archive.is/wbqSK. Ανακτήθηκε στις 13-2-2011. 
  12. Nako, Madjiasra; John, Mark; Golovnina, Maria (13-2-2011). "Chad election given thumbs-up despite delays". Reuters.com (Thomson Reuters). http://af.reuters.com/article/chadNews/idAFLDE71C0DX20110213. Ανακτήθηκε στις 19-2-2011. 
  13. Staff writers (28-2-2011). "Chad vote results show strong Deby support". Reuters (Thomson Reuters). http://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE71R0DS20110228. Ανακτήθηκε στις 2-3-2011. 
  14. Staff writers (28-2-2011). "President's Party Wins Chad Election". VOANews.com (Voice of America). http://www.voanews.com/english/news/africa/Presidents-Party-Wins-Chad-Election-117062678.html. Ανακτήθηκε στις 6-3-2011. 
  15. Agence France-Press (28-2- 2011). «President's party wins Chad general election». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-07-31. https://archive.is/aGwW. Ανακτήθηκε στις 6-3-2011. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα