Νεπάλ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 28°15′00″N 83°55′00″E / 28.25°N 83.9167°E / 28.25; 83.9167

Ομοσπονδιακή Λαϊκή Δημοκρατία
του Νεπάλ
संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी (Devanāgarī)
"Η Μητέρα και η Μητέρα Πατρίδα είναι Μεγαλύτερες από τον Παράδεισο"
Εθνικός ύμνος: Sayaű thűgā phūlkā hāmī (Είμαστε εκατοντάδες λουλούδια)
και μεγαλύτερη πόλη Κατμαντού
27°42′N 85°19′E / 27.700°N 85.317°E / 27.700; 85.317 (Κατμαντού)
Νεπαλέζικα
Ομοσπονδιακή Ημιπροεδρική Δημοκρατία
Ραμ Μπαράν Γιαντάβ
Παρμανάντα Τζα
Σουσίλ Κοϊράλα
Κυριαρχία
Ίδρυση
Ανακήρυξη δημοκρατίας

Ισχύον Σύνταγμα

21 Δεκεμβρίου 1768

28 Μαΐου 2008

15 Ιανουαρίου 2007
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

147.181 km2 (93η)
2,8
2.926 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2011 
 • Πυκνότητα 

29.391.883[1]  
194 κατ./km2 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2011)
 • Κατά κεφαλή 

37,822 δισ. $[2]  
1.329 $[2]  
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2011)
 • Κατά κεφαλή 

18,219 δισ. $[2]  
640 $[2]  
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,463 (167η) – χαμηλή
Νόμισμα Ρουπία Νεπάλ (NPR)
'Ωρα Νεπάλ (UTC +5:45)
Internet TLD .np
Κωδικός κλήσης +977

Το Νεπάλ (नेपाल), επίσημα η Ομοσπονδιακή Λαϊκή Δημοκρατία του Νεπάλ είναι μια μεσόγεια ασιατική χώρα, με έκταση 147.181 km² και πληθυσμό 29.391.883, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2011.[1] Πρωτεύουσά του είναι η Κατμαντού. Πρόεδρος του κράτους εξελέγη το 2008 ο Ραμ Μπαράν Γιαντάβ.

Το προσωρινό Κοινοβούλιο του Νεπάλ ενέκρινε[3] την κατάργηση της 240χρονης μοναρχίας, στις 28 Δεκεμβρίου του 2007. Το πολίτευμα της χώρας μεταβλήθηκε σε ομοσπονδιακή δημοκρατία.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνορεύει στα δυτικά και τα νότια με την Ινδία, στα ανατολικά με το ινδικό προτεκτοράτο Σικκίμ και στα βόρεια με το Θιβέτ της Κίνας. Είναι κατεξοχήν ορεινή περιοχή. Λέγεται και Ορεινό Βασίλειο γιατί τα 9/10 του εδάφους της (έχει έκταση 141.415 τ. χλμ.) καλύπτονται από ψηλά βουνά. Από τα δέκα πιο ψηλά βουνά του κόσμου τα εννέα βρίσκονται στο Νεπάλ. Οι πιο ψηλές κορυφές είναι το Έβερεστ (8.843 μ.), η Κανγκτσενγιούνγκα (8.044 μ.), η Ντολαγκίρι (8.043 μ.) κ.ά. Μόνο στα νότια υπάρχει μια μικρή κοιλάδα, μέρος της κοιλάδας του ποταμού Γάγγη και είναι ελώδης ζούγκλα.

Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Νεπάλ διαιρείται σε πέντε περιφέρειες και περαιτέρω σε 11 ζώνες.Οι περιφέρειες είναι:

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πρώτες καταγραφές στην ιστορία του Νεπάλ εμφανίζονται λίγο μετά τον 7ο αιώνα π.χ. όπου το μογγολικό φύλο Κιράτι κατοικεί για πρώτη φορά την εύφορη κοιλάδα του Κατμαντού. Ήταν σε αυτήν την περιοχή όπου γεννήθηκε ο πρίγκιπας Siddhartha Gautama το 563 π.χ. Ο Gautama πρώτος πέτυχε τον Διαφωτισμό, έγινε ο πρώτος Βούδας (Φωτισμένος) και θεμελίωσε την θρησκεία του βουδισμού. Περίπου τον 2ο αιώνα π.χ. αυτοκράτορας χρίζεται ο ινδικής καταγωγής Ασόκα, ο οποίος σύντομα ασπάζεται τον βουδισμό καθώς πιστεύει πως τα διδάγματα του Βούδα τα οποία καταδεικνύουν έναν ειρηνικό και ήπιο τρόπο ζωής μπορούν να εγκολπωθούν εύκολα από το λαό και να ενοποιήσουν ολόκληρο το βασίλειο. Ωστόσο τα επόμενα χρόνια ο Ινδουισμός παραγκωνίζει το Βουδισμό ιδιαίτερα με την άφιξη στην περιοχή των Licchavi τον 3ο αιώνα μΧ. όπου θα δυναστεύσουν μέχρι και τα τέλη του 9ου αιώνα. Αυτή χαρακτηρίζεται και ως χρυσή εποχή λαμπρών πολιτισμικών επιτευγμάτων και μνημείων που στέκουν μέχρι σήμερα.

Για μερικούς αιώνες το Νεπάλ περνάει σκοτεινές περιόδους παρακμής όπου δεν υπάρχουν γνωστά στοιχεία έως ότου τον 12ο αιώνα μΧ. φτάνουν στην κοιλάδα του Κατμαντού οι πρώτοι βασιλείς των Μάλλα όπου θα κατακτήσουν την περιοχή και θα κυριαρχήσουν μέχρι την ενοποίηση των κρατιδίων τον 17ο αιώνα μΧ. Ένα γεγονός που σηματοδότησε αυτή την περίοδο είναι το μοίρασμα της κοιλάδας στους 3 γιούς του αποθανόντα βασιλιά Γιάσα Μάλλα, και την αυτόματη δημιουργία αντίστοιχα τριών μικρών βασιλείων (Πατάν, Μπακταπούρ, Κατμαντού). Αποτέλεσμα αυτής της διαίρεσης ήταν μια έκρηξη αρχιτεκτονικών «στολιδιών» (όπως ναοί, παλάτια κλπ) αφού υπήρχε έντονος ανταγωνισμός βασιζόμενος στον εντυπωσιασμό της αντίπαλης πλευράς.

Το βασίλειο του Νεπάλ ενοποιήθηκε το 1768 από το βασιλιά Prithvi Narayan Shah, ο οποίος είχε εγκαταλείψει την Ινδία. Κάτω από τον Shah και τους διαδόχους του, τα νεπαλέζικα σύνορα επεκτάθηκαν τόσο δυτικά ως το Κασμίρ και τόσο ανατολικά ως και το Sikkim (τώρα μέρος της Ινδίας) και για πρώτη φορά το Κατμαντού γίνεται πρωτεύουσα. Το 1815 ξεσπάει ο Αγγλο-νεπαλέζικος πόλεμος που θα τελειώσει με ήττα των Νεπαλέζων και υπογραφή της συνθήκης του Sugauli που παραχωρούσε κυριαρχικά δικαιώματα νεπαλέζικων περιοχών στους Άγγλους καθώς και τη δυνατότητα να στρατολογούν τους πιο αξιόλογους νεπαλέζους πολεμιστές, γνωστούς ως Ghurka.

Τα επόμενα χρόνια το βασίλειο του Νεπάλ βρίσκεται σε συνεργασία με την Αγγλική αυτοκρατορία αλλά κλείνει τα σύνορά του (μέχρι και το 1950) προς τους ξένους φοβούμενο πιθανή προσπάθεια εμπλοκής των Άγγλων στα εσωτερικά θέματα, όπως συνέβαινε εκείνη την περίοδο στη γειτονική Ινδία. Το 1991 γίνονται για πρώτη φορά ελεύθερες εκλογές με νίκη του κόμματος των Μαοϊκών. Η χώρα όμως συνεχίζει να βρίσκεται σε πολιτική αστάθεια πράγμα που θα οδηγήσει το 1995 σε εμφύλιο με πολλά θύματα. Το 2005 λήγει άτυπα ο πόλεμος, αλλά μέχρι σήμερα το πολιτικό κλίμα μπορεί να χαρακτηριστεί αρκετά "ρευστό".

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 28 Δεκεμβρίου του 2007 το προσωρινό κοινοβούλιο του Νεπάλ, το οποίο συστάθηκε ύστερα από συμφωνία των μεγαλύτερων πολιτικών κομμάτων της χώρας και των Μαοϊστών, πρώην ανταρτών ανακήρυξε το Νεπάλ ως Ομοσπονδιακή Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, αποκηρύσσοντας τη μοναρχία. Η απόφαση αναμένεται να επικυρωθεί από την Ιδρυτική Συντακτική Συνέλευση, η οποία θα προκύψει από εκλογές, που διενεργήθηκαν τον Απρίλιο του 2008. Οι εκλογές αναβλήθηκαν δύο φορές και τελικά διεξήχθησαν στις 10 Απριλίου του 2008. Στη διάρκεια των εκλογών, βρήκε το θάνατο ένας άνθρωπος σε επεισόδια ανάμεσα σε οπαδούς αντίπαλων παρατάξεων στα νότια της χώρας. Περισσότεροι από 17,5 εκατομμύρια εκλογείς προσήλθαν στις κάλπες και με το σχηματισμό της Συντακτικής Συνέλευσης θα καταργηθεί η μοναρχία στο κρατίδιο.[4] Στη Συντακτική εθνοσυνέλευση εξελέγησαν συνολικά 601 βουλευτές, οι οποίοι ανεδείχθησαν έπειτα από μία σύνθετη εκλογική διαδικασία, που συνδυάζει το αναλογικό και πλειοψηφικό σύστημα. Τα πρώτα αποτελέσματα έδειξαν [5] προβάδισμα για τους πρώην Μαοϊστές αντάρτες. Ως αποτέλεσμα, εξελέγη από τη Συντακτική Συνέλευση νέος πρωθυπουργός ο ηγέτης των πρώην ανταρτών, Πρατσάντα. Το 2010 ξέσπασε πολιτική κρίση και τον επόμενο χρόνο έγινε Πρωθυπουργός ο Τζάλα Νατ Χανάλ και έπειτα ο Μπαμπουράμ Μπαταράι.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Εκλογές στο Νεπάλ

Πολιτική κρίση 2010-11[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την παραίτηση του Πρατσάντα, πρωθυπουργός ανέλαβε ο Μαντχάβ Κουμάρ Νεπάλ, o οποίος παραιτήθηκε τον Ιούνιο του 2010, με σκοπό να τερματιστεί η πολιτική κρίση, να ψηφιστεί νέο Σύνταγμα και να σχηματιστεί κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Τον Ιούλιο του 2010 το κοινοβούλιο απέτυχε να εκλέξει νέο πρωθυπουργό. Στην πρώτη ψηφοφορία, στις 21 Ιουλίου, ο Πούσπα Καμάλ Νταχάλ έλαβε 242 ψήφους υπέρ, 114 κατά και υπήρχαν 236 αποχές. Έτσι, δεν κατάφερε να συγκεντρώσει τον απαιτούμενο αριθμό των 301 ψήφων. Σε επόμενη ψηφοφορία, ο Ραμτσάντρα Πουντέλ συγκέντρωσε 124 ψήφους υπέρ, ενώ 235 βουλευτές ψήφισαν κατά και υπήρχαν 228 αποχές. Οι ίδιοι υποψήφιοι απέτυχαν ξανά στις 23 Ιουλίου, με τον Νταχάλ να λαμβάνει 241 ψήφους και τον Πουντέλ 123[6]. Στις 4 Νοεμβρίου 2010, απέτυχε η 16η συνεχής προσπάθεια για εκλογή πρωθυπουργού από το Κοινοβούλιο, καθώς o μοναδικός υποψήφιος, Πουντέλ, συγκέντρωσε μόλις 82 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 17 ουδέτερες, ενώ ένας υποψήφιος χρειάζεται πλειοψηφία 301 ψήφων στο 601μελές Κοινοβούλιο.[7] Η 17η συνεχής απόπειρα για εκλογή πρωθυπουργού , στις 12 Ιανουαρίου 2011, αναβλήθηκε λόγω της αποχώρησης του μοναδικού υποψηφίου που είχε μείνει (του Πουντέλ).[8].

Τελικά, στις 3 Φεβρουαρίου 2011 ο αριστερός Τζάλα Νατ Χανάλ, ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος (Μ-Λ), εξελέγη πρωθυπουργός από το Κοινοβούλιο, με 368 ψήφους έναντι 122 ψήφων για τον Πουντέλ από το Κογκρέσο του Νεπάλ και 67 για τον Μπιτζάι Κουμάρ Γκατσχεντάρ από το Φόρουμ για τα Δικαιώματα του Λαού των Μαντέσι.[9] Ο Χανάλ παραιτήθηκε τον Αύγουστο προκειμένου να σχηματιστεί κυβέρνηση εθνικής ενότητας και νέος Πρωθυπουργός εξελέγη στις 28 Αυγούστου 2011 ο Μπαμπουράμ Μπαταράι, με 340 επί συνόλου 574 ψήφων στο Κοινοβούλιο.[10] Η ορκωμοσία του Μπαταράι έγινε την επόμενη ημέρα.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 66,86 χρόνια (65,57 χρόνια οι άνδρες και 68,19 οι γυναίκες).[1]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Νεπάλ CIA World Factbook
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Απρίλιος 2011. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2011&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=558&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 29-8-2011. 
  3. in.gr
  4. ΕΡΤ, 10/04/2008
  5. Προβάδισμα των πρώην Μαοϊστών ανταρτών στις εκλογές του Νεπάλ, Καθημερινή, 12 Απριλίου 2008.
  6. Rulers, Ιούλιος 2010.
  7. Nepal fails to elect PM for 16th time , People's Daily, 4-11-2010.
  8. Rulers.org
  9. CNN, Nepalese parliament elects new prime minister, 3-2-2011.
  10. Ελευθεροτυπία, Μαοϊστής ο νέος πρωθυπουργός του Νεπάλ, 28-8-2011.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα