Ζιμπάμπουε

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 19°01′00″S 30°01′00″E / 19.0167°S 30.0167°E / -19.0167; 30.0167

Δημοκρατία της Ζιμπάμπουε
Republic of Zimbabwe
Republika seZimbabwe
Republiki ya Zimbabwe

Σημαία

Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: "Unity, Freedom, Work" (Ενότητα, Ελευθερία, Εργασία)
Εθνικός ύμνος: Kalibusiswe Ilizwe leZimbabwe ("Ας είναι ευλογημένη η γη της Ζιμπάμπουε")
και μεγαλύτερη πόλη Χαράρε
Αγγλικά επίσημα, Shona, isiNdebele
Ημιπροεδρική Δημοκρατία
Ρόμπερτ Μουγκάμπε
Μόργκαν Τσβανγκιράι
Ανεξαρτησία
Ροδεσία
Ζιμπάμπουε
Ισχύον Σύνταγμα
από Ηνωμένο Βασίλειο
11 Νοεμβρίου 1965
18 Απριλίου 1980
22 Μαΐου 2013
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

390.757 km2 (61η)
1
3.066 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2016 
 • Απογραφή 2012 
 • Πυκνότητα 

15.967.000[1] (69η) 
13.061.239[2]  
40,9 κατ./km2 (174η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

0,100 δισ. $[3] (182η)  
9 $[3] (182η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

3,556 δισ. $[3] (147η)  
303 $[3] (177η) 
ΔΑΑ (2014) Increase 0,492 (156η) – χαμηλή
Νόμισμα Δολάριο Ζιμπάμπουε1 (ZWD2)
Ώρα Κεντρικής Αφρικής (UTC +2)
Internet TLD .zw
Κωδικός κλήσης +263
1. Παρότι παραμένει το επίσημο νόμισμα, περισσότερο χρησιμοποιούνται στις συναλλαγές το αμερικανικό δολάριο, το πούλα της Μποτσουάνα, το νοτιοαφρικανικό ραντ, η λίρα στερλίνα και το ευρώ. Για όλες τις κυβερνητικές συναλλαγές έχει υιοθετηθεί το αμερικανικό δολάριο, με απόφαση της νέας κυβέρνησης συνεργασίας.Για τις εμπορικές συναλλαγές, υιοθετήθηκε το κινεζικό γουάν.
2. Από την 1η Ιουλίου του 2009 καταργήθηκε ο κωδικός ZWL.

Η Ζιμπάμπουε (παλαιά Ροδεσία) είναι περίκλειστη χώρα στα νότια της Ανατολικής Αφρικής με έκταση 390.580 τ.χλμ. και πληθυσμό (κατατάσσεται 69η ) 15.967.000, σύμφωνα με τη μέση εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών για το 2016.[1] Συνορεύει με τη Νότια Αφρική νότια, τη Μποτσουάνα δυτικά, τη Ζάμπια βορειοδυτικά και τη Μοζαμβίκη ανατολικά. Πρωτεύουσά της είναι η Χαράρε. Επίσημη γλώσσα είναι η αγγλική.

Η ονομασία Ζιμπάμπουε προήλθε από την έκταση με τέτοια πέτρινα οικοδομήματα

Την εποχή της αποικιοκρατίας ήταν βρετανική αποικία και ονομαζόταν Νότια Ροδεσία. Έγινε ανεξάρτητη το 1965 ως Ροδεσία και μετονομάστηκε σε Ζιμπάμπουε το 1980.

Το όνομα Ζιμπάμπουε σημαίνει «πέτρινο σπίτι» και προέρχεται από τα τεράστια πέτρινα οικοδομήματα, ερείπια της αρχαίας πόλης της Μεγάλης Ζιμπάμπουε, που βρίσκονται διάσπαρτα σε μια έκταση 7.200 στρεμμάτων, νότια της περιοχής Μασβίγκο.

Τα οικονομικά προβλήματα της χώρας είναι εντονότατα, με κυριότερο τον καλπάζοντα πληθωρισμό, ο οποίος είναι και ο υψηλότερος στον κόσμο (2.200.000%).

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2015 τα 57,05 χρόνια (56,54 χρόνια οι άνδρες και 57,57 οι γυναίκες).[4]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 11 Νοεμβρίου του 1965, παγκόσμια Ημέρα Μνήμης για τα θύματα των δύο παγκοσμίων πολέμων, ο πρωθυπουργός της Ροδεσίας Ίαν Σμιθ υπέγραψε τη Μονομερή Διακήρυξη Ανεξαρτησίας της τελευταίας βρετανικής αποικίας στην Αφρική. Με τη συμβολική του αυτή κίνηση ο Σμιθ, πιλότος της βρετανικής αποικίας στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ήθελε να υπενθυμίσει τις υπηρεσίες που προσέφερε η λευκή μειοψηφία, η οποία αριθμούσε μόλις 220.000 αποίκους, στο αγγλικό στέμμα σε όλες τις κρίσιμες στιγμές της πρόσφατης Ιστορίας. Ήλπιζε έτσι να μετριάσει τις αντιδράσεις του Λονδίνου, που τον είχε προειδοποιήσει με βαρύτατες κυρώσεις, επιμένοντας στην αρχή της πλειοψηφίας, πράγμα που σήμαινε μεταβίβαση της εξουσίας στα 4.000.000 των μαύρων. Για να ενισχύσει τη θέση του, ο Σμιθ ισχυρίστηκε ότι η βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου συμβούλευσε τον πρωθυπουργό Χάρολντ Ουίλσον "να μην πουλήσει τους λευκούς", προς επίρρωση δε των ισχυρισμών του έδωσε στη δημοσιότητα ιδιόχειρη επιστολή της βασίλισσας, που ευχόταν αίσιο διακανονισμό της διαμάχης Λονδίνου-Σαλίσμπουρι. Οι ελιγμοί αυτοί δεν έσωσαν τον Ίαν Σμιθ ούτε από τις βαριές κυρώσεις της Αγγλίας, ούτε από την κατακραυγή της διεθνούς κοινότητας, ούτε από τη μοιραία εξέγερση της μαύρης πλειοψηφίας[5].

Η Βρετανική Κοινοπολιτεία αλλά και η ίδια η Μεγάλη Βρετανία δεν αναγνώρισαν την ανεξαρτησία. Το καθεστώς του Σμιθ διατήρησε διπλωματικές επαφές με τη Νότια Αφρική και την πορτογαλική κτήση της Μοζαμβίκης. Το 1975 η διεθνής θέση της Ροδεσίας επιδεινώθηκε μετά και την ανεξαρτησία της Μοζαμβίκης, ενώ καταγγελόταν από τα πιο πολλά μέλη της Βρετανικής Κοινοπολιτείας για το ρατσιστικό καθεστώς της. Άλλα εσωτερικά προβλήματα (ανταρτοπόλεμος) που αντιμετώπιζε, αλλά και συγκρούσεις με γειτονικά κράτη της, δυσχέραιναν τη θέση της. Ο Ίαν Σμιθ προώθησε έναν μετριοπαθή εκδημοκρατισμό του καθεστώτος με ταυτόχρονη διατήρηση των προνομίων της λευκής μειονότητας. Τελικά το 1979 σε διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο, επήλθε συμβιβασμός ανάμεσα στον Σμιθ και τους μαύρους Ροδεσιανούς ηγέτες για τη σύσταση πλειοψηφικής κυβέρνησης και με ένα πολυφυλετικό κοινοβούλιο. Τον Απρίλιο του 1980 κατέληξαν σε συμφωνία που οδήγησε στη δημιουργία νέου καθεστώτος και τη σύσταση του κράτους της Ζιμπάμπουε[6].

Απόπειρα πραξικοπήματος 2007[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε απέτρεψε φερόμενη ως απόπειρα πραξικοπήματος, η οποία θα εκδηλωνόταν στις 2 ή στις 15 Ιουνίου 2007. Στην απόπειρα έλαβαν μέρος σχεδόν 400 στρατιώτες και υψηλά ιστάμενα στελέχη του στρατού. Όλοι οι φερόμενοι ως επικεφαλής του εγχειρήματος συνελήφθησαν και παραπέμφθηκαν σε δίκη, με την κατηγορία της προδοσίας. Οι συλληφθέντες είναι ο απόστρατος Άλμπερτ Ματάπο, ο εκπρόσωπος του στρατού, Μπεν Ενκιούμπ, ο ταγματάρχης Ένγκελμπερτ Ρουγκέτζε και ο αξιωματικός της αεροπορίας, Έλσον Μόγιο.

Σύμφωνα με τις αρχές, οι επίδοξοι πραξικοπηματίες σχεδίαζαν να ανατρέψουν τον πρόεδρο Ρόμπερτ Μουγκάμπε και να ζητήσουν από τον Υπουργό Έμερσον Μνανγκάουα να σχηματίσει νέα κυβέρνηση, υπό τις ευλογίες των αρχηγών του στρατού. Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές στη Χαράρε, οι επικεφαλής του πραξικοπήματος είχαν έρθει σε επαφή με κυβερνήσεις χωρών της Δύσης, ζητώντας τους να υποστηρίξουν το πραξικόπημα.

Η δίκη των επίδοξων πραξικοπηματιών συνεχίζεται και διεξάγεται χωρίς την παρουσία δημοσιογράφων.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολίτευμα στη χώρα είναι η Προεδρική Δημοκρατία. Έτσι, Αρχηγός Κράτους είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, με τη νομοθετική εξουσία να ασκείται από τη Βουλή, η οποία αποτελείται από 150 μέλη με εξαετή θητεία. Από αυτά, τα 120 εκλέγονται απευθείας από το λαό, τα 12 ορίζονται από τον Πρόεδρο, τα 10 είναι οι αρχηγοί των εθνοτικών ομάδων και τα 8 είναι οι κυβερνήτες των επαρχιών.

Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.[4].

Το 2013 εγκρίθηκε με δημοψήφισμα ένα νέο Σύνταγμα που τέθηκε σε ισχύ στις 22 Μαΐου 2013.

Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ζιμπάμπουε διαιρείται διοικητικά σε 8 επαρχίες και 2 διαμερίσματα πόλεων.

Οι επαρχίες είναι:

  • Ανατολική Μασοναλάνδη
  • Βόρεια Ματαμπελελάνδη
  • Δυτική Μασοναλάνδη
  • Κεντρική Μασοναλάνδη
  • Μανικαλάνδη
  • Μασβίνγκο
  • Μίντλαντς
  • Νότια Ματαμπελελάνδη

Τα διαμερίσματα πόλεων είναι:

  • Μπουλαουάγιο
  • Χαράρε

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ζιμπάμπουε είναι κυρίως ορεινή και η οικονομία της στηρίζεται στις πωλήσεις ελεφαντόδοντου. Σημαντική συνεισφορά έχουν και τα ορυχεία της, από τα οποία εξάγονται μεταλλεύματα χρωμίου, νικελίου, μολύβδου και σπάνιων γαιών. Συνολικά αναφέρονται 195 τύποι ορυκτών.[7]

Υγεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε επιδημία χολέρας, που ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2008 έχασαν τη ζωή τους 3.759 άτομα, σύμφωνα με απολογισμό τον Φεβρουάριο του 2009[8].

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Μέση εκτίμηση των Ηνωμένων Εθνών για το 2016
  2. Απογραφή 2012
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=698&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  4. 4,0 4,1 CIA World Fact Book
  5. Ο Σμιθ ανακηρύσσει ανεξάρτητη τη Ροδεσία, Ιστορικό Λεύκωμα 1965, σελ. 120-121, Καθημερινή (1997)
  6. Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Εισαγωγή στην ιστορία του μεταπολεμικού κόσμου, εκδ. Πατάκης, Αθήνα, 2004, σελ.379-380
  7. Mineral Data
  8. Ζιμπάμπουε: Τα κρούσματα χολέρας ξεπερνούν τα 80.000, ανακοίνωσε ο ΠΟΥ. - Express.gr

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα