Αποικιοκρατία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ως αποικιοκρατία νοείται η δημιουργία και διατήρηση δικτύου αποικιών σε περιοχές όπου παραδοσιακά δεν κατοικούνται από πληθυσμούς της μητροπολιτικής αρχής που τις δημιουργεί. Η μητρόπολη είναι και αυτή που ασκεί άμεσα κυριαρχικά δικαιώματα στις αποικίες και καθορίζει την κοινωνική δομή, την διακυβέρνηση και τις οικονομικές λειτουργίες.

Οι κύριες αποικιακές δυνάμεις το 1800.
Το 1898, εποχή που οι αποικιακές δυνάμεις είχαν εξαπλωθεί στην υφήλιο.
Οι κύριες αποικιακές δυνάμεις το 1945, κατά την λήξη της περιόδου της αποικιοκρατίας.

Ιστορικά, η επέκταση με την μορφή δημιουργίας αποικιών είχε εμφανιστεί από την αρχαιότητα. Όμως ως αποικιοκρατία αναφέρεται η εποχή από τον 15ο αιώνα, και ιδιαίτερα μετά την ανακάλυψη της Αμερικής από τον Χριστόφορο Κολόμβο το 1492, ως τον 20ο αιώνα. Κατά το διάστημα αυτό οι κύριες ευρωπαϊκές δυνάμεις δημιούργησαν εκτεταμένα δίκτυα αποικιών σε όλες τις υπόλοιπες ηπείρους του πλανήτη.

Το σύνολο των δραστηριοτήτων εκείνων που οδηγούν στη δημιουργία ή ακόμη και τη διατήρηση αποικιών χαρακτηρίζεται γενικά αποικιοκρατισμός, ο οποίος μπορεί να εκδηλώνεται και εκτός της πολιτειακής ή πολιτικής σφαίρας, όπως π.χ. σε οικονομικούς ή και πολιτιστικούς τομείς στους οποίους αποβλέπουν την επικυριαρχία τους οι διάφορες αποικιοκρατικές δυνάμεις (Χώρες).

Χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι λόγοι αυτού του είδους αποικιακού επεκτατισμού ήταν οι εξής:

  • Εμπορικά και κατ' επέκταση οικονομικά οφέλη και εξασφάλιση πρώτων υλών.
  • Επέκταση του κύρους και της ισχύος της μητροπολιτικής αρχής, ως τοπικής αλλά και παγκόσμιας δύναμης.
  • Πολιτιστικός ιμπεριαλισμός και κατάληψη εδαφών.

Επίσης, διακρίνονταν τέσσερα βασικά χαρακτηριστικά, όσον αφορά την σχέση μητρόπολης-αποικίας:

  • Πολιτική υποταγή των ιθαγενών κοινωνικών ομάδων των αποικιών.
  • Οικονομική και πολιτική εξάρτηση της αποικίας.
  • Πολιτιστική και πληθυσμιακή ανισότητα και αλλοίωση της αποικίας.
  • Εκμετάλλευση των φυσικών της πόρων.

Σημείωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο όρος αποικιοκρατία ή αποικιοκρατισμός άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1880, προκειμένου, αφενός να καταδείξει το εφαρμοστέο τότε πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης των αποικιακών κτήσεων, και αφετέρου ως όρος εξ αντιδιαστολής με τον φεντεραλισμό ή ομοσπονδισμό. Την ίδια εκείνη εποχή γινόταν και η διάκριση του αποικιοκρατισμού από τον ιμπεριαλισμό.

Έτσι η εφημερίδα Standard στις 20 Μαΐου του 1889 χαρακτήριζε ιδιαίτερα όλες τις δεσπόζουσες πολιτικές δυνάμεις στη Νότιο Αφρική ως "αποικιοκρατισμό, ρεπουμπλικανισμό και ιμπεριαλισμό".

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]