Ανατολικό Τιμόρ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 8°58′00″S 125°45′00″E / 8.9667°S 125.75°E / -8.9667; 125.75

Λαϊκή Δημοκρατία του Ανατολικού Τιμόρ
Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'e
República Democrática de Timor-Leste
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία του Ανατολικού Τιμόρ Εθνόσημο του Ανατολικού Τιμόρ
Εθνικό σύνθημα: '"Unidade, Acção, Progresso"(στα πορτογαλικά)
("Ενότητα, Δράση, Πρόοδος")
Εθνικός ύμνος: 'Pátria (Πατρίδα)
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
 
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
 • Συντεταγμένες
Ντίλι
 
8°35′S 125°36′E / 8.583°S 125.600°E / -8.583; 125.600 (Ντίλι)
Επίσημες γλώσσες Τετούμ, Πορτογαλικά1
Πολίτευμα Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
Ταούρ Ματάν Ρουάκ
Ζανάνα Γκουσμάο

Ανεξαρτησία
Από την Πορτογαλία
Από την Ινδονησία
Ισχύον Σύνταγμα


28 Νοεμβρίου 1975
20 Μαΐου 2002
22 Μαρτίου 2002

Έκταση
 • Σύνολο
 • % Νερό

15.007 km2 (158η)
αμελητέο
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Πυκνότητα 

1.131.612[1] (152η) 
75,41 κατ./km2 (123η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

2,745 δισ. $[2] (160η)  
2.526 $[2] (135η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

0,599 δισ. $[2] (172η)  
551 $[2] (158η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,576 (134η) – μεσαία
Νόμισμα Δολάριο ΗΠΑ2 (USD)
Ζώνη ώρας (UTC +9)
Internet TLD .tl3

Κωδικός κλήσης

+670

1 Επιπλέον τα Ινδονησιακά και τα Αγγλικά αναγνωρίζονται από το Σύνταγμα της χώρας ως γλώσσες εργασίας.
2 Το Ανατολικό Τιμόρ εκδίδει κέρματα σεντάβος, τα οποία χρησιμοποιούνται μαζί με τα αμερικάνικα σεντ.
3 Παλιότερα το .tp, το οποίο σταδιακά αποσύρεται.

Το Ανατολικό Τιμόρ (επίσης γνωστό ως απλά Τιμόρ; Τιμόρ-Λέστε, επίσημη ονομασία: Λαϊκή Δημοκρατία του Ανατολικού Τιμόρ) είναι χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας που καταλαμβάνει το ανατολικό τμήμα του νησιού Τιμόρ και τα νησιά Αταούρο,Τζάκο και Οεκούσε. Το δυτικό τμήμα του νησιού ανήκει στην Ινδονησία. Έχει συνολική έκταση 15.007 τετρ. χλμ. και πληθυσμό 1.131.612 κατοίκους (152η στον κόσμο). Σημειώνεται ότι άλλες εκτιμήσεις για τον Ιούλιο του 2009 υπολογίζουν τον συνολικό πληθυσμό ως πολύ μικρότερο (800.000).[1]

Πορτογαλική αποικία από τον 16ο αιώνα, όταν η Πορτογαλία παραχώρησε ανεξαρτησία το 1975, στο Τιμόρ εισέβαλε η Ινδονησία. Η χώρα παρέμεινε υπό ινδονησιακή κατοχή ως το 1999 και έγινε πλήρως ανεξάρτητη το 2002.

Διοικητική διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι 13 περιφέρειες του Ανατολικού Τιμόρ

Το Ανατολικό Τιμόρ διαιρείται σε 13 περιφέρειες (districts, ενικός district), οι οποίες υποδιαιρούνται σε 65 επαρχίες (subdistricts, ενικός subdistrict), 442 χωριά (sucos, ενικός suco) και 2.225 δήμους (aldeias, ενικός aldeia). Οι περιφέρειες είναι οι εξής:

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πληθυσμός της χώρας είναι 1.172.390 (εκτίμηση 2013). Ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού είναι 2,47% (εκτίμηση 2013). Ρυθμός γεννήσεων 34,85 γεννήσεις/1000 πληθυσμού (εκτ. 2013) και θανάτου 6,28 θάνατοι/1000 πληθυσμού (εκτίμηση 2013). Όσον αφορά τη θρησκεία μετά την ανεξαρτησία το 2002 το Ανατολικό Τιμόρ έγινε η δεύτερη, μετά τις Φιλιππίνες, Ρωμαιοκαθολική χώρα της Ασίας με τον πληθυσμό της να ακολουθεί το δόγμα αυτό σε ποσοστό 90%. Το 5% του πληθυσμού ακολουθεί το Ισλάμ ενώ υπάρχουν ομάδες Προτεσταντών, Ινδουιστών κ.α. Επίσημες γλώσσες της χώρας είναι η Πορτογαλική και η Τετούμ με πολλές διαλέκτους ανά τη χώρα. Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2013 τα 67,06 χρόνια (65,57 χρόνια οι άνδρες και 68,65 οι γυναίκες).[1]

Δημόσιες αργίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ημερομηνίες
1 Ιανουαρίου: Πρωτοχρονιά
κινητή εορτή: Eid ul-Adha
Μάρτιος-Απρίλιος: Μεγάλη Παρασκευή
Πρωτομαγιά
20 Μαΐου: Ημέρα της Ανεξαρτησίας και αναγνώριση της κυβέρνησης από τον Ο.Η.Ε.
Μάιος-Ιούνιος: Πεντηκοστή-Αγίου Πνεύματος
1 Νοεμβρίου: Ημέρα των Αγίων Πάντων
2 Νοεμβρίου: Ημέρα των ψυχών
28 Νοεμβρίου: Δήλωση της Ανεξαρτησίας
κινητή εορτή: Eid ul-Fitr
7 Δεκεμβρίου: Εορτή των ηρώων
25 Δεκεμβρίου: Χριστούγεννα

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ΑΕΠ της χώρας είναι 0,599 δις $ δολάρια ΗΠΑ (σε ονομαστικές τιμές, εκτίμηση 2009[2], 170η στον κόσμο). Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ είναι 1,00% (εκτίμηση 2004). Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι 551 $. Το Ανατολικό Τιμόρ χρησιμοποιεί το δολάριο ΗΠΑ και από το 2003 εκδίδει τα δικά του κέρματα τα οποία έχουν την ίδια αξία με τα αμερικάνικα σεντς.

Η ανάπτυξη του πληθυσμού (1861-2010)

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρόεδρος της χώρας είναι ο Ταούρ Ματάν Ρουάκ και Πρωθυπουργός ο Ζανάνα Γκουσμάο. Στις προεδρικές εκλογές του 2007, στο δεύτερο γύρο στις 9 Μαΐου, νικητής αναδείχθηκε ο Ζοζέ Ράμος Ορτά με 69% των ψήφων έναντι 31% για τον αντίπαλό του, Φρανσίσκο Γκουτέρες, από το κυβερνών κόμμα. Οι πιο πρόσφατες εκλογές διεξήχθησαν το 2012. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 17 ετών και άνω.[1].

Για περισσότερα, βλέπε Πολιτική του Ανατολικού Τιμόρ

Πρόσφατη Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

2008[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 11 Φεβρουαρίου του 2008 εκδηλώθηκε αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του Προέδρου Ζοζέ Ράμος Ορτά στο Προεδρικό Μέγαρο[3],με αποτέλεσμα να τραυματιστεί στο στήθος και στην κοιλιακή χώρα. Λίγο αργότερα απέτυχε απόπειρα δολοφονίας και του Πρωθυπουργού Ζανάνα Γκουσμάο, ο οποίος δεν έπαθε το παραμικρό. Η χώρα κηρύχθηκε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης , επιβλήθηκε απαγόρευση κυκλοφορίας για 48 ώρες και οι αρχές έκαναν λόγο για "αποτυχημένο πραξικόπημα". Προσωρινός Πρόεδρος ανέλαβε ο Βισέντε ντα Σίλβα Γκουτέρες, αντιπρόεδρος της χώρας. Στις 13 Φεβρουαρίου τον διαδέχθηκε ο Φερνάντο ντε Αραούτζο. Παράλληλα, οι διεθνείς αντιδράσεις στις επιθέσεις ήταν η έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπως και η ενίσχυση των στρατιωτικών δυνάμεων της Αυστραλίας στο Τιμόρ.

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.

Σημειώσεις και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Timor-Leste CIA World Factbook
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=537&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  3. in.gr, 'Σε κρίσιμη κατάσταση ο πρόεδρος του Ανατολικού Τιμόρ έπειτα από απόπειρα δολοφονίας, 11 Φεβρουαρίου 2008.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Noam Chomsky, Edward S.Herman, 1979, The Political Economy of Human Rights (2 τόμοι), Boston: South End Press, Montreal: Black Rose Books
  • Jill Jolliffe, 1978, East Timor:Nationalism and Colonialism (Ανατολικό Τιμόρ:Εθνικισμός και Αποικιοκρατία), University of Queensland Press, Αυστραλία