Αυτοκρατορία των Εφθαλιτών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Αυτοκρατορία των Εφθαλιτών

420 μ.Χ - 670 μ.Χ

Hephthalites500.png

Η Αυτοκρατορία των Εφθαλιτών γύρω στο 500 μ.Χ.


Πρωτεύουσα Κουντούζ

Γλώσσες Βακτρικά

Θρησκεία Βουδισμός
Παγανισμός
Ινδουισμός
Νεστοριανισμός
Μανιχαϊσμός[1]
Ζωροαστρισμός


Πολίτευμα Συνομοσπονδία νομαδικών φυλών

Η Αυτοκρατορία των Εφθαλιτών, γνωστών επίσης ως Λευκών Ούννων, ήταν μια συνομοσπονδία φυλών της Κεντρικής Ασίας στα μέσα της πρώτης χιλιετίας μ.Χ. Η αυτοκρατορία στο απόγειο της δύναμής της στο πρώτο μισό του 6ου αιώνα μ.Χ., κάλυπτε περιοχές του σημερινού Αφγανιστάν, Τουρκμενιστάν, Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν, Κιργιστάν, Πακιστάν, Ινδίας και Κίνας. Προπύργιο των Εφθαλιτών ήταν το Τοχαριστάν στις βόρειες πλαγές του Ινδοκούς (στο σημερινό βορειοανατολικό Αφγανιστάν). Οι Εφθαλίτες νίκησαν επανειλημμένα την Αυτοκρατορία των Σασσανιδών Περσών, την πιο ισχυρή αυτοκρατορία της περιόδου στην Κεντρική Ασία, κάνοντάς την μάλιστα υποτελή τους για ένα μικρό χρονικό διάστημα.

Το 479 μ.Χ., οι Εφθαλίτες είχαν κατακτήσει τη Σογδιανή διώχνοντας τους Κιδαρίτες δυτικά και μέχρι το 493 είχαν καταλάβει περιοχές της σημερινής Κίνας (Τζουνγκαρία και Λεκανοπέδιο Ταρίμ). Με το τέλος του 5ου αιώνα, είχαν ανατρέψει την Αυτοκρατορία των Ινδών Γκούπτα στα νοτιοανατολικά τους και κατακτήσει τη βόρεια και κεντρική Ινδία.[1]

Στα κινεζικά χρονικά, οι Εφθαλίτες καλούνταν Γιάντα, ενώ παλαιότερες κινεζικές πηγές του 125 μ.Χ. περίπου τους ονομάζουν Χόα και τους περιγράφουν ως μια φυλή που ζει πέρα από το Σινικό Τείχος στην Τζουνγκαρία.[2] Αλλού ονομάζονται ως Λευκοί Ούννοι, γνωστοί στους Έλληνες ως Εφθαλίτες ή Αβδέλες, στους Ινδούς ως Σβέτα Χούνα (Λευκοί Ούννοι),[3] στους Αρμένιους ως Χαϊτάλ, και στους Πέρσες και Άραβες ως Χαϊτάλ ή Χαγιατίλα, ενώ το βακτρικό τους όνομα ήταν Ηβόδαλο.[1] Είναι πιθανόν ότι μιλούσαν μια ανατολική ιρανική γλώσσα.[4][5][6]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 Aydogdy, Kurbanov (2010). «The Hephthalites: Archaeological and historican analysis». http://www.diss.fu-berlin.de/diss/servlets/MCRFileNodeServlet/FUDISS_derivate_000000007165/01_Text.pdf. Ανακτήθηκε στις 5η Σεπτεμβρίου 2012. 
  2. Columbia Encyclopedia
  3. [1], Berzin Archives
  4. Enoki, Kazuo: "On the Nationality of the White Huns", Memoirs of the Research Department of the Tokyo Bunko, 1959, No. 18, p. 56. Quote: "Let me recapitulate the foregoing. The grounds upon which the White Huns are assigned an Iranian tribe are: (1) that their original home was on the east frontier of Tokharestan; and (2) that their culture contained some Iranian elements. Naturally, the White Huns were sometimes regarded as another branch of the Kao-ch’e tribe by their contemporaries, and their manners and customs are represented as identical with those of the T’u-chueh, and it is a fact that they had several cultural elements in common with those of the nomadic Turkish tribes. Nevertheless, such similarity of manners and customs is an inevitable phenomenon arising from similarity of their environments. The White Huns could not be assigned as a Turkish tribe on account of this. The White Huns were considered by some scholars as an Aryanized tribe, but I would like to go further and acknowledge them as an Iranian tribe. Though my grounds, as stated above, are rather scarce, it is expected that the historical and linguistic materials concerning the White Huns are to be increased in the future and most of the newly-discovered materials seem to confirm my Iranian-tribe theory." here [2] or "Hephtalites" or "On the Nationality of the Hephtalites".
  5. Xavier Tremblay, Pour une histore de la Sérinde. Le manichéisme parmi les peoples et religions d’Asie Centrale d’aprés les sources primaire, Vienna: 2001, Appendix D «Notes Sur L'Origine Des Hephtalites” , pp. 183-88 «Malgré tous les auteurs qui, depuis KLAPROTH jusqu’ ALTHEIM in SuC, p113 sq et HAUSSIG, Die Geschichte Zentralasiens und der Seidenstrasse in vorislamischer Zeit, Darmstadt, 1983 (cf. n.7), ont vu dans les White Huns des Turcs, l’explication de leurs noms par le turc ne s’impose jamais, est parfois impossible et n’est appuyée par aucun fait historique (aucune trace de la religion turque ancienne), celle par l’iranien est toujours possible, parfois évidente, surtout dans les noms longs comme Mihirakula, Toramana ou γοβοζοκο qui sont bien plus probants qu’ αλ- en Αλχαννο. Or l’iranien des noms des White Huns n’est pas du bactrien et n’est donc pas imputable à leur installation en Bactriane […] Une telle accumulation de probabilités suffit à conclure que, jusqu’à preuve du contraire, les Hepthalites étaient des Iraniens orientaux, mais non des Sogdiens.» Available here [3] or here [4]
  6. Denis Sinor, "The establishment and dissolution of the Türk empire" in Denis Sinor, "The Cambridge history of early Inner Asia, Volume 1", Cambridge University Press, 1990. p. 300:"There is no consensus concerning the Hephthalite language, though most scholars seem to think that it was Iranian."