Ρωσική γλώσσα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ρώσικα
Ομιλείται σε: Ρωσία, Ουκρανία, Λευκορωσία, Καζαχστάν, Μολδαβία, Αρμενία, Ισραήλ, Λεττονία, Εσθονία, Κιργιζία, Ηνωμένες Πολιτείες, Γερμανία
Ομιλητές 320 εκατομμύρια
Κατάταξη: 4-7
Ταξινόμηση: Ινδοευρωπαϊκές
Σλαβικές
Ανατολικές Σλαβικές
Κατάσταση
Επίσημη γλώσσα Ρωσία Ρωσία
Λευκορωσία Λευκορωσία
Καζακστάν Καζακστάν
Κιργιζιστάν Κιργιζία
ΟΗΕΟΗΕ
Κώδικες γλώσσας
ISO 639-2 rus
ISO 639-3 rus (Αγγλικά)
SIL RUS

Η Ρωσική γλώσσα (ρωσικά: русский язык, λατινικά: russkiy yazyk, προφορά: [ˈruskʲɪj jɪˈzɨk]) είναι η πιο διαδεδομένη γεωγραφικά γλώσσα της Ευρασίας, η περισσότερο ομιλούμενη των Σλαβικών γλωσσών, και η μεγαλύτερη μητρική γλώσσα στην Ευρώπη.

Ανήκει στην ανατολική ομάδα των σλαβικών γλωσσών είναι η επίσημη γλώσσα της Ρωσίας και κατατάσσεται στη πέμπτη θέση στον κόσμο κατ' αριθμό ομιλητών μετά την κινέζικη, την αγγλική, την Χίντι και την ισπανική.

Τα γραπτά ευρήματα της ανατολικής σλαβικής βεβαιώνονται από το 10ο αιώνα και έπειτα. Ενώ τα ρωσικά διατηρούν ένα μεγάλο μέρος της ανατολικής σλαβικής συνθετικής-κλιτικής δομής και μιας κοινής σλαβικής βάσης λέξεων. Τα σύγχρονα ρωσικά διαθέτουν ένα μεγάλο απόθεμα του δανεισμένου διεθνούς λεξιλογίου στην πολιτική, την επιστήμη, και την τεχνολογία. Εκ του καθεστώτος της Σοβιετικής Ένωσης ως υπερδύναμης, η ρωσική γλώσσα είχε τεράστια πολιτική σημασία στον 20ο αιώνα. Ως εκ τούτου, η ρωσική είναι μια των έξι επισήμων και ενεργών γλωσσών στον ΟΗΕ.

Πίνακας περιεχομένων

[Επεξεργασία] Κατηγοριοποίηση

Η ρωσική γλώσσα είναι μια Σλαβική γλώσσα της Ινδοευρωπαϊκής οικογένειας. Από την άποψη των ζωντανών γλωσσών, οι κοντινότερες αυτής συγγενικές γλώσσες είναι η Ουκρανική και η Λευκορωσική, οι δύο άλλες εθνικές γλώσσες της ομάδας των Ανατολικών Σλαβικών. Σε πολλά μέρη της ανατολικής Ουκρανίας και της Λευκορωσίας, αυτές οι γλώσσες ομιλούνται εναλλακτικά, και σε συγκεκριμένες περιοχές. Η παραδοσιακή διγλωσσία είχε ως αποτέλεσμα μια γλωσσική μείξη, π.χ. την Σουρζίκ (ουκρανικά :суржик) στην ανατολική Ουκρανία και την Τρασιάνκα (λευκορωσικά:трасянка) στην Λευκορωσία. Η Ανατολική Σλαβική Αρχαία διάλεκτος του Νόβγκοροντ, αν και εξαφανίστηκε κατά τον 15ο και 16ο αιώνα, θεωρείται ότι προόρισε τον σχηματισμό της σύγχρονης Ρωσικής γλώσσας.

Το λεξιλόγιο (κυρίως αφηρημένες και λόγιες λέξεις), οι κανόνες σχηματισμού των λέξεων, και, καθ' έναν βαθμό, οι καταλήξεις των λέξεων και το λογοτεχνικό ύφος της Ρωσικής έχουν επηρεαστεί επίσης από την Αρχαία εκκλησιαστική Σλαβονική, σε μια αναπτυγμένη και εν μέρει υιοθετημένη της μορφή από την Νότιο Σλαβική οποία είναι η Εκκλησιαστική Σλαβονική γλώσσα, χρησιμοποιηθείσα από την Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία ως λειτουργική γλώσσα. Εντούτοις, οι μορφές της Ανατολικής Σλαβικής είχαν την τάση να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά σε διάφορες διαλέκτους, οι οποίες γνωρίζουν μια γρηγορότατη παρακμή. Σε μερικές περιπτώσεις τόσο οι τύποι των Ανατολικών Σλαβικών γλωσσών όσο και αυτοί της Εκκλησιαστικής Σλαβονικής χρησιμοποιούνται με πολύ διαφορετικές σημασίες.

Η ρωσική φωνολογία και το συντακτικό (ειδικά στις βόρειες διαλέκτους) έχουν επίσης επηρεασθεί καθ' έναν βαθμό από το πλήθος των Φιννικών γλωσσών της Φιννοουγγρικής υποοικογένειας: όπως οι γλώσσες Merya, Moksha, Muromian και η γλώσσα της Meshchera και η Veps και ούτω καθεξής. Μερικές γλώσσες αυτών πλέον εξαφανισμένες ομιλούνταν στο κέντρο και τον βορρά όπου σήμερα είναι το Ευρωπαϊκό τμήμα της Ρωσίας. Ήλθαν σε επαφή με τις Ανατολικές Σλαβικές γλώσσες περί τα πρώιμα χρόνια του Μεσαίωνα και στην πραγματικότητα χρησιμοποιήθηκαν ως υπόστρωμα για την σύγχρονη Ρωσική γλώσσα. Οι ρωσικές διάλεκτοι, ομιολούμενες βόρεια, βορειοανατολικά και βορειοδυτικά της Μόσχας έχουν έναν σημαντικό αριθμό λέξεων Φιννοουγγρικής προέλευσης.[1][2]. Περάσματι αιώνων, το λεξιλόγιο και το λόγιο ύφος της Ρωσικής γλώσσας έχουν επίσης επηρεαστεί από γλώσσες της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης όπως είναι η Πολωνική, τα Λατινικά, η Ολλανδική, η Γερμανική, η Γαλλική, και η Αγγλική.[3]

Μορφολογία

Η ρωσική ανήκει στις συνθετικές γλώσσες οι οποίες χαρακτηρίζονται από ένα ανεπτυγμένο σύστημα αλλαγής της λέξης μέσω προσφημάτων (καταλήξεις, προθήματα, επιθήματα).Το όνομα διαθέτει τις κατηγορίες του γένους, του αριθμού και της πτώσης καθώς επίσης και την κατηγορία του έμψυχου-άψυχου που είναι άγνωστη στην ελληνική. Η μορφολογία της ρωσικής γλώσσας είναι πιο απλή από εκείνη της προσλαβικής. Η ρωσική απέβαλε σχεδόν ολοκληρωτικά τον δυικό αριθμό, την αρχαία μορφή της κλητικής πτώσης η οποία διατηρείται μόνο σε μερικά γλωσσικά απολιθώματα π.χ. Боже! = Θεέ μου!, Господи! = Kύριε!.

Ρηματικό σύστημα

Το χρονικό σύστημα της σύγχρονης ρωσικής απέβαλε τον αόριστο, τον παρατατικό, τον υπερσυντέλικο και το σουπίνο, αναπτύσσοντας ταυτόχρονα την αντίθεση του ποιού ενεργείας των ρημάτων. Ο μέλλων σχηματίζεται περιφραστικά με το βοηθητικό ρήμα είμαι και το απαρέμφατο του ρήματος. Αναλυτικά στοιχεία χαρακτηρίζουν επίσης και τη δημιουργία της υποτακτικής έγκλισης.

Κατά το Ινστιτούτο Γλώσσας του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, με έδρα στο Μοντερέυ της Καλιφόρνιας, η Ρωσική γλώσσα κατατάσσεται στο επίπεδο III των γλωσσών σε όρους δυσκολίας εκμάθησης για τους έχοντες μητρική τα Αγγλικά,[4] και απαιτεί κατά προσέγγιση 780 ώρες αφοσιωμένης εκμάθησης για να πετύχεις ένα μεσαίο επίπεδο άνεσης με την γλώσσα. Θεωρείται επίσης από την Κοινότητα Υπηρεσιών Πληροφοριών των ΗΠΑ ως μια γλώσσα σκληρού στόχου, τόσο για την δυσκολία που παρουσιάζει για να τον επαρκή χειρισμό της από τους ομιλούντες τα Αγγλικά όσο επίσης και για τον κρίσιμο ρόλο που έχει στην Αμερικανική παγκόσμια πολιτική.

[Επεξεργασία] Γεωγραφική κατανομή

Η ρωσική γλώσσα ομιλείται κυρίως στην Ρωσία, την Ουκρανία, το Καζακστάν και την Λευκορωσία, και, σε μικρότερο βαθμό, και σε άλλες χώρες οι οποίες ήταν κάποτε συστατικά της μέρη, δηλ. δημοκρατίες της Σοβιετικής Ένωσης. Στην διάρκεια της Σοβιετικής περιόδου, η πολιτική για τις γλώσσες των διαφόρων εθνικών ομάδων είχε διακυμάνσεις στην πράξη. Αν και κάθε μια των δημοκρατιών είχε την δική της επίσημη γλώσσα, ο ενοποιητικός ρόλος και ένα καθεστώς υπεροχής επιφυλάσσονταν για την Ρωσική. Ακολουθώντας την κατάρρευση της ΕΣΣΔ το 1991, πολλά από τα νέα ανεξάρτητα κράτη ενεθάρρυναν τις εθνικές τους γλώσσες, γεγονός που εν μέρει αντέστρεψε το προνομιακό καθεστώς της Ρωσικής, αν και ο ρόλος της ως γλώσσας στην μετα-Σοβιετική εθνική επικοινωνία συνεχίστηκε.

Εθνογραφικός χάρτης των Σλαβικών λαών από τον Τσέχο εθνογράφο Lubor Niederle δείχνοντας τα εδαφικά όρια των Σλαβικών γλωσσών στην Ανατολική Ευρώπη στα μέσα της δεκαετίας του 1920

Στην Λετονία η επίσημη αναγνώρισή της και η νομιμότητα χρήσης της στις σχολικές αίθουσες αποτελεί ένα θέμα σημαντικού διαλόγου όπου περισσότερο του ενός τρίτου του πληθυσμού είναι ρωσόφωνο. Παρομοίως, στην Εσθονία οι ρωσόφωνοι αποτελούν το 25.6% του τρέχοντος πληθυσμού της χώρας και το 58.6% του πληθυσμού των ιθαγενών Εσθονών μπορεί επίσης να μιλήσει ρώσικα.[5] Συνολικά, το 67.8% του πληθυσμού της Εσθονίας μπορεί να μιλήσει ρωσικά.[5]

Στο Καζακστάν και στην Κιργιζία, η ρωσική παραμένει από κοινού επίσημη γλώσσα με την καζακική και την κιργιζική αντίστοιχα. Μεγάλες ρωσόφωνες κοινότητες υπάρχουν ακόμη στο βόρειο Καζακστάν, και οι κατ΄εθνικότητα Ρώσοι αποτελούν το 25.6 % του πληθυσμού της χώρας.[6]

Όσοι την μιλούν ως μητρική ή δεύτερη γλώσσα στην Λιθουανία αντιπροσωπεύουν κατά προσέγγιση το 60% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Επίσης περισσότερο του ημίσεως του πληθυσμού των Βαλτικών χωρών μιλούν την ρωσική.[5][7][8] Καθώς το Μεγάλο Δουκάτο της Φινλανδίας ήταν τμήμα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας από το 1809 έως το 1918, ένας αριθμός ρωσόφωνων έχει παραμείνει στην Φινλανδία. Υπάρχουν περίπου 50.000 ρωσόφωνοι στην Φινλανδία[9][10], αποτελώντας το 0.9% του πληθυσμού. Το 0.1% από αυτούς είναι παλιοί μετανάστες από τον 19ο και 20ο αιώνα, και οι λοιποί είναι πρόσφατοι μετανάστες, που έφτασαν στην χώρα στην δεκαετία του 1990 ή αργότερα.[11][12]

Στον 20ο αιώνα, η ρωσική διδάχτηκε σε ευρεία κλίμακα στα σχολεία των χωρών του παλαιού Συμφώνου της Βαρσοβίας και σε άλλες χώρες που συνήθως ήταν σύμμαχες με την ΕΣΣΔ. Συγκεκριμένα, σε αυτές τις χώρες περιλαμβάνεται η Πολωνία, η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Σλοβακία, την Ουγγαρία, την Αλβανία και την Κούβα. Εν τούτοις, οι νεότερες γενεές δεν είναι συνήθως εξοικειωμένες με αυτήν, επειδή η ρωσική δεν είναι πλέον υποχρεωτική στα σχολεία τους. Αυτή τη στιγμή είναι η πιο ευρέως διδασκόμενη γλώσσα στην Μογγολία και έχει γίνει υποχρεωτική από τα 7 και πάνω ως δεύτερη ξένη γλώσσα από το 2006.[13][14]

Η ρωσική ομιλείται επίσης και στο Ισραήλ από τουλάχιστον 750,000 εθνικής καταγωγής Εβραίους μετανάστες από την πρώην Σοβιετική Ένωση (απογραφή 1999). Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης και οι ιστοσελίδες πολύ συχνά δημοσιεύουν υλικό στα Ρώσικα.[15][16]

Σημαντικές ρωσόφωνες κοινότητες υπάρχουν επίσης στην Βόρεια Αμερική, ιδίως σε μεγάλα αστικά κέντρα των ΗΠΑ και του Καναδά όπως η Νέα Υόρκη, η Φιλαδέλφεια (ΗΠΑ), η Βοστώνη, το Λος Άντζελες, η Νάσβιλ, το Σαν Φρανσίσκο, το Σιάτλ κ.ά. Σε κάποιους από τους τόπους εγκατάστασής τους εκδίδουν τις δικές τους εφημερίδες, και ζουν σε εθνικούς θύλακες (ειδικά η γενεά των μεταναστών που ξεκίνησε να φτάνει στις αρχές της δεκαετίας του '60). Παρά ταύτα, μόνο το ένα τέταρτο αυτών είναι ρωσικής εθνικότητας. Προ της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης, η συντριπτική πλειοψηφία των ρωσοφώνων της Βόρειας Αμερικής ήταν Εβραίοι ομιλούντες ρώσικα. Στην συνέχεια, το κύμα μεταναστών από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης άλλαξε κάπως την στατιστική εικόνα. Σύμφωνα με την απογραφή των ΗΠΑ του 2000, η Ρωσική είναι η πρώτη γλώσσα που ομιλείται στα σπίτια για περισσότερα από 700,000 άτομα που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σημαντικές ομάδες ρωσοφώνων υπάρχουν επίσης στη Δυτική Ευρώπη. Αυτές έχουν αναπτυχθεί μετά διαδοχικά κύματα μεταναστών μέχρι τις αρχές του εικοστού αιώνος, καθέ μια τους με την δική της χροιά. Η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Βραζιλία, η Νορβηγία, η Αυστρία και η Τουρκία έχουν σημαντικές ρωσόφωνες κοινότητες οποίες φτάνουν συνολικά τα 3 εκατομμύρια ανθρώπους. Οι πόλεις της Αυστραλίας Μελβούρνη και Σίδνεϊ έχουν επίσης ρωσικούς πληθυσμούς, με τους περισσότερους Ρώσους να ζουν στην νοτιο-ανατολική Μελβούρνη. Δύο τρίτα από αυτούς είναι στην πραγματικότητα ρωσόφωνοι απόγονοι Γερμανών, Ελλήνων, Εβραίων, Αρμενίων ή Ουκρανών, που είτε παλλινόστησαν μετά την κατάρευση της ΕΣΣΔ είτε απλώς αναζητούν προσωρινή εργασία.

Recent estimates of the total number of speakers of Russian
Πηγή Φυσικοί ομιλητές Κατάταξη ως μητρική γλώσσα Σύνολο ομιλητών Συνολική κατάταξη
G. Weber, "Top Languages",
Language Monthly,
3: 12–18, 1997, ISSN 1369-9733
160,000,000 8 285,000,000 5
World Almanac (1999) 145,000,000 8          (2005) 275,000,000 5
SIL (2000 WCD) 145,000,000 8 255,000,000 5–6 (κοντά με την Αραβική)
CIA World Factbook (2005) 160,000,000 8

[Επεξεργασία] Αλφάβητο

Η βάση του αλφάβητου της Ρωσικής γλώσσας είναι το Κυριλλικό αλφάβητο.

А а
/a/
Б б
/b/
В в
/v/
Г г
/g/
Д д
/d/
Е е
/jɛ/
Ё ё
/jo/
Ж ж
/ʐ/
З з
/z/
И и
/i/
Й й
/j/
К к
/k/
Л л
/l/
М м
/m/
Н н
/n/
О о
/o/
П п
/p/
Р р
/r/
С с
/s/
Т т
/t/
У у
/u/
Ф ф
/f/
Х х
/x/
Ц ц
/ts/
Ч ч
/ʨ/
Ш ш
/ʂ/
Щ щ
/ɕː/
Ъ ъ
/-/
Ы ы
/ɨ/
Ь ь
/◌ʲ/
Э э
/ɛ/
Ю ю
/ju/
Я я
/ja/

[Επεξεργασία] Χρήση λατινικού αλφαβήτου

Λόγω πολλών τεχνικών περιορισμών στην πληροφορική και επίσης επειδή δεν είναι διαθέσιμα κυριλλικά αλφάβητα στο εξωτερικό, τα Ρωσικά συχνά μεταγράφονται με την χρήση του Λατινικού αλφαβήτου. Για παράδειγμα, η τυπική μεταγραφή της λέξης "мороз" (ελληνικά: παγωνιά) είναι "moroz" και για την λέξη "мышь" (ελληνικά: ποντικός) είναι "mysh'". Η μεταγραφή χρησιμοποιείται συχνά από ζώντες εκτός Ρωσίας, αν και χρησιμοποιείται ολοένα και λιγότερο συχνά από τους Ρώσους λόγω της επέκτασης της Unicode κωδικοποίησης των χαρακτήρων, η οποία πλέον ενσωματώνει διαφορετικά αλφάβητα φτάνοντας από το Λατινικό μέχρι το Χίντι.

[Επεξεργασία] Χρήσιμες λέξεις και φράσεις

  • Греческий язык (Γκρέτσεσκιϊ γιαζίκ): Η Ελληνική γλώσσα
  • Привет! (Πριβγέτ!) : Γεια!
  • До свидания (Ντα σβιντάνια) : Αντίο
  • Пожалуйста (Παζάλουστα) : παρακαλώ
  • Извините (Ιζβινίτιε) : συγγνώμη
  • Спасибо (Σπασίμπα) : ευχαριστώ
  • Это (Ετα) /Что (στο) : Αυτό/Οτι
  • Сколько стоит? (Σκόλ'κα στόϊτ) : Πόσο κάνει;
  • Да (Ντα) : Ναι
  • Нет (Νιετ) : Όχι
  • Я не понимаю (Για νιε πανιμάγιου) : Δεν καταλαβαίνω
  • Где туалет? (Γκντε τουαλιέτ?) : Пού είναι η τουαλέτα;
  • Сок (Σοκ) : О χυμός
  • Вода (Βαντά) : Το νερό
  • Вино (Βινό) : Το κρασί
  • Пиво (Πίβο) : Μπύρα
  • Молоко (Μαλακό) : Το γάλα
  • Вы говорите по-гречески? (Βι γκαβαρίτε πα-γκρέτσεσκι) : Μιλάτε Ελληνικά;
  • Я люблю тебя (Για λιουμπλιού τεμπιά) : Σ’ αγαπώ
  • Хорошо (Χαρασό): Καλά
  • Плохо (Πλόχα): Άσχημα

[Επεξεργασία] Βιβλιογραφικές παραπομπές

  1. "Academic credit". Вопросы языкознания. - М., № 5. - С. 18–28. 1982. http://www.philology.ru/linguistics2/filin-82.htm. Ανακτήθηκε την 2006-04-29. 
  2. "Academic credit". Прибалтийско-финский компонент в русском слове. http://www.ksu.ru/f10/publications/konf/articles_1_1.php?id=5&num=17000000. Ανακτήθηκε την 2006-04-29. 
  3. "Encyclopaedia Britannica 1911". http://www.1911encyclopedia.org/Russian_Language. 
  4. "Academic credit". Defense Language Institute Foreign Language Center. http://www.dliflc.edu/academics/academic_affairs/dli_catalog/acadcred.htm. Ανακτήθηκε την 2006-04-20. 
  5. 5,0 5,1 5,2 "Population census of Estonia 2000. POPULATION BY MOTHER TONGUE, COMMAND OF FOREIGN LANGUAGES AND CITIZENSHIP". Statistics Estonia. http://pub.stat.ee/px-web.2001/Dialog/varval.asp?ma=PC227&ti=POPULATION+BY+MOTHER+TONGUE%2C+COMMAND+OF+FOREIGN+LANGUAGES+AND+CITIZENSHIP&path=../I_Databas/Population_census/08Ethnic_nationality._Mother_tongue._Command_of_foreign_languages/&lang=1. Ανακτήθηκε την 2007-10-23. 
  6. "Kazakhstan's News Bulletin, April 20, 2007". Kazakhstan News Bulletin. April 20, 2007. http://prosites-kazakhembus.homestead.com/042007.html. Ανακτήθηκε την May 16, 2009. 
  7. "Population by other languages, which they know, by county and municipality". Statistics Lithuania. http://stat.gov.lt/en/pages/view/?id=1738. Ανακτήθηκε την 2009-05-16. 
  8. "POPULATION BY MOTHER TONGUE AND MORE WIDESPREAD LANGUAGE SKILLS in 2000". Statistics Latvia. http://data.csb.gov.lv/Dialog/varval.asp?ma=tsk06a&ti=POPULATION+BY+MOTHER+TONGUE+AND+MORE+WIDESPREAD+LANGUAGE+SKILLS&path=../DATABASEEN/tautassk/Results%20of%20Population%20Census%202000%20in%20brief/&lang=1. Ανακτήθηκε την 2009-05-16. 
  9. NewsRoom Finland
  10. http://www.mtv3.fi/uutiset/kotimaa.shtml/arkistot/kotimaa/2007/04/523863 (Φινλανδικά)
  11. Russian Immigrants in Finnish Society
  12. Finland's Prosperity Brings New Migrants
  13. "For Mongolians, E Is for English, F Is for Future". New York Times. February 15, 2005. http://nytimes.com/2005/02/15/international/asia/15mongolia.html?_r=2&pagewanted=all. Ανακτήθηκε την May 16, 2009. 
  14. "Русский язык в Монголии стал обязательным" (στα Russian). Новый Регион. September 21, 2006. http://pda.nr2.ru/83966.html. Ανακτήθηκε την May 16, 2009. 
  15. Changes and developments in Russian media in Israel
  16. The Red, the White and the Blue: The Russian Media in Israel

[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι


Wikipedia-logo.png Στο άρθρο αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το άρθρο Russian language της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).




Προσωπικά εργαλεία
Περιοχές ονομάτων

Παραλλαγές
Ενέργειες
Πλοήγηση
Συμμετοχή
Εκτύπωση/εξαγωγή
Εργαλειοθήκη
Άλλες γλώσσες