Μπουτάν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 27°27′N 90°30′E / 27.45°N 90.5°E / 27.45; 90.5

Βασίλειο του Μπουτάν
Brug rGyal-Khab.svg
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία του Μπουτάν Έμβλημα του Μπουτάν
Εθνικός ύμνος: Ντρουκ τσεντέν
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
 
Πρωτεύουσα
(και μεγαλύτερη πόλη)
 • Συντεταγμένες
Θίμφου
 
27°29′N 89°36′E / 27.483°N 89.600°E / 27.483; 89.600
Επίσημες γλώσσες Ντζόνγκα
Πολίτευμα Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
Γίγκμε Κεσάρ Ναμγκιάλ
Βανγκτσούκ

Τσέρινγκ Τομπγκάι

Κυριαρχία
Δυναστεία Βανγκτσούκ
Συνταγματική Μοναρχία
Ισχύον Σύνταγμα


17 Δεκεμβρίου 1907
2008
18 Ιουλίου 2008

Έκταση
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα

38.394 km2 (131η)
<1
1.075 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2009 
 • Απογραφή 2005 
 • Πυκνότητα 

691.141[1] (161η) 
634.982[2]  
14,71 κατ./km2 (204η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

3,846 δισ. $[3] (153η)  
5.793 $[3] (105η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

1,473 δισ. $[3] (158η)  
2.219 $[3] (118η) 
ΔΑΑ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,538 (139η) – μεσαία
Νόμισμα Νγκούλτρουμ1 (BTN)
Ζώνη ώρας Ώρα Μπουτάν (UTC +6)
Internet TLD .bt

Κωδικός κλήσης

+975

1 Κλειδωμένο σε σταθερή ισοτιμία με την ινδική ρουπία.

Το Βασίλειο του Μπουτάν είναι μια χώρα με έκταση 38.394 km² και πληθυσμό 691.141 (κατατάσσεται 161η στον κόσμο), με βάση εκτιμήσεις του 2009, που βασίζονται στην απογραφή του 2005[1]. Πρωτεύουσα του Μπουτάν είναι η Θίμφου.

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ονομασία Μπουτάν πιθανώς προέρχεται από τη σανσκριτική έκφραση Μπου-Ουτάν (Bhu-Utthan, भू-उत्थान) που σημαίνει υψίπεδο. Άλλη προσέγγιση θεωρεί το όνομα παράγωγο της επίσης σανσκριτικής έκφρασης Μπότα-Άντα (Bhoṭa-anta, भोट-अन्त)) με σημασία στο τέλος του Θιβέτ, καθώς το Μπουτάν βρίσκεται στα νότια του θιβετιανού οροπεδίου.

Ιστορικά, η περιοχή του σημερινού Μπουτάν ήταν γνωστή με πολλά ονόματα, όπως Λο Μον (σημ. νότια γη της νύχτας), Λο Τσεντενγιόνγκ (σημ. νότια γη του κυπαρισσιού Τσεντέν), Λόμεν Κάζι (σημ. νότια γη των τεσσάρων δρόμων), αλλά και Λο Μεν Γιονγκ (σημ. νότια γη των φαρμακευτικών βοτάνων).

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεωγραφία και κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολικός βορράς: ένα από τα πολυάριθμά βουδιστικά μοναστήρια της χώρας
Η εθνική βιβλιοθήκη στην πρωτεύουσα το χειμώνα
Ανθισμένα δέντρα τζακαράντα
Στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το Υπουργείο Γεωργίας τον Οκτώβριο του 2005 ότι δάση καλύπτουν το 64% του Μπουτάν.

Το Μπουτάν συνορεύει προς Βορρά με την Κίνα, και προς όλες τις άλλες κατευθύνσεις με την Ινδία. Μέγιστο μήκος της χώρας από ανατολικά προς δυτικά είναι 190 μίλια και το μέγιστο πλάτος της 90 μίλια. Αποτελεί μια έκταση περίπου 18.000 τ. μιλίων ή περίπου 46.500 τ.χλμ. Παλαιότερο όνομα της έκτασης αυτή ήταν Dewangiri.

Η βόρεια πλευρά της χώρας βρίσκεται στις παρυφές των Ανατολικών Ιμαλαΐων και εκεί συναντώνται αλπικά λιβάδια και παγωμένες βουνοκορφές και εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες στα ψηλότερα σημεία. Το ύψος πολλών βουνών υπερβαίνει τα 7.000 ενώ η ψηλότερη κορυφή είναι το Κουλα Κανγρι(7.553 μ.). Ποτισμένα με άφθονα χιονόνερα τα λιβάδια είναι καταπράσινα όλο το χρόνο και συντηρούν τα κοπάδια λιγοστών νομάδων βοσκών.

Στο κέντρο της χώρας τα Μαύρα Όρη περικλείονται από δύο ποτάμια συστήματα: το Mo Chhu και το Drangme Chhu. Ανάμεσα στις κορυφές τους - που κυμαίνονται από 1.500 έως 2.700 μ σε ύψος - ορμητικά νερά έχουν σκαλίσει φαράγγια στα χαμηλότερα σημεία των πλαγιών. Μεγάλα και πυκνά δάση περιέχουν υποαλπικά κωνοφόρα στα υψηλότερα υψόμετρα και πλατύφυλλα στα χαμηλότερα υψόμετρα. Στην περιοχή των κεντρικών υψiπέδων ζει και το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου πληθυσμού.

Στο νότο οι λόφοι Shiwalik καλύπτονται από πυκνά υποτροπικά δάση πλατύφυλλων, κοιλάδες, ποτάμια, βάλτους και βουνά που φτάνουν τα 1.500 μ.. Οι πρόποδες των βουνών, στη νότια μεριά, συναντούν μια υποτροπική πεδιάδα από την οποία το Μπουτάν ελέγχει μόνο 10-15 χλμ. και η Ινδία το υπόλοιπο. Στις πλαγιές το έδαφος είναι ξηρό και πορώδες με πυκνή βλάστηση και άφθονη άγρια ζωή ενώ η πεδιάδα είναι μια αρκετά γόνιμη περιοχή που περιλαμβάνει σαβάνα, πυκνή ζούγκλα και πηγές γλυκού νερού. Τα ποτάμια τροφοδοτούνται από τα χιόνια που λιώνουν και από τις βροχές των μουσώνων και καταλήγουν στον ινδικό ποταμό Βραχμαπούτρα.

Το κλίμα στο Μπουτάν ποικίλλει, ανάλογα με το υψόμετρο, από υποτροπικό στο νότο, εύκρατο στα κεντρικά υψίπεδα και πολικό κλίμα στο βορρά. Εναλλάσσονται πέντε διακριτές εποχές: το καλοκαίρι, οι μουσώνες, το φθινόπωρο, ο χειμώνας και η άνοιξη. Οι περισσότερες βροχοπτώσεις σημειώνονται στο δυτικό Μπουτάν. Το νότιο Μπουτάν έχει ζεστό, υγρό καλοκαίρι και δροσερό χειμώνα. Στα κεντρικά και ανατολικά ο καιρός είναι εύκρατος και πιο στεγνός από τα δυτικά με ζεστά καλοκαίρια και δροσερούς χειμώνες.

Διοικητική Διαίρεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Μπουτάν χωρίζεται σε 4 ζώνες (ντζόνγκντεϋ) και περαιτέρω σε 20 συνοικίες (ντζόνγκχαγκ).

Ζώνη Πρωτεύουσα Συνοικίες
Κεντρική Νταμφού 5
Δυτική Θίμφου 5
Ανατολική Μονγκάρ 6
Νότια Γκεϋλεγκφούγκ 4

Δημογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτοικοι του Μπουτάν διαχωρίζονται φυλετικά σε δύο ενότητες, τους Νγκαλόπ και τους Σαρτσόπ, ή αντίστοιχα δυτικούς και ανατολικούς κατοίκους της χώρας. Οι Νγκαλόπ συνδέονται πολιτιστικά με το Θιβέτ, γεγονός που γενικά ισχύει και για την κυρίαρχη ομάδα των Σαρτσόπ, αν και οι τελευταίοι ανήκουν στο δόγμα Νινγκμάπα αντί για το επίσημο σχήμα Ντρούκπα Καγκιού του θιβετιανού βουδισμού. Και οι δύο ομάδες έχουν έρθει σε στενότερη επαφή τις τελευταίες δεκαετίες με την ανάπτυξη των συγκοινωνιών και της επικοινωνίας, αλλά και με την ενθάρρυνση της κυβέρνησης για διαφυλετικούς γάμους.

Η εθνική γλώσσα της χώρας προσδιορίζεται ως η Ντζόνγκα που αποτελεί μία από τις 53 γλώσσες της θιβετιανής γλωσσικής οικογένειας. Η γραφή της γλώσσας, γνωστή με την ονομασία Τσόκι, είναι πανομοιότυπη της κλασσικής θιβετιανής. Στην εκπαίδευση χρησιμοποιούνται επίσης τα Αγγλικά ως γλώσσα διδασκαλίας, ενώ τα Ντζόνγκα διδάσκονται ως η εθνική γλώσσα.

Εθνολογικά καταγράφονται 24 διαφορετικές γλώσσες που ομιλούνται σήμερα στο Μπουτάν, όλες μέλη της Θιβετοβιρμανικής οικογένειας, εκτός από τα Νεπάλι που ανήκουν στην Ινδοαριανή οικογένεια. Μέχρι τη δεκαετία του '80 η κυβέρνηση υποστήριζε τη διδασκαλία των Νεπάλι στα σχολεία του νότιου Μπουτάν, αλλά μετά από τις ένοπλες εξεγέρσεις στη νότια χώρα καταργήθηκαν. Οι ομιλούμενες γλώσσες στο Μπουτάν δεν έχουν ακόμα πλήρως μελετηθεί και αποτελούν αντικείμενο γλωσσολογικής ταξινομικής έρευνας.

Το ποσοστό αλφαβητισμού ανέρχεται σε 59,5% σε εθνικό επίπεδο. Επίσης, το προσδόκιμο ζωής για το 2013 υπολογίζεται σε 68,44 χρόνια (67,54 για τους άντρες και 69,38 για τις γυναίκες), καταγράφοντας παράλληλα μέσο ηλικιακό όρο 25,7 ετών. Η αντιστοιχία των φύλων στον πληθυσμό ανέρχεται σε 1.050 άντρες ανά 1.000 γυναίκες.

Ως προς τη θρησκεία εκτιμάται ότι η πλειοψηφία των κατοίκων ακολουθούν τον βουδισμό Βαγραγιάνα που επίσης αποτελεί και την επίσημη θρησκεία της χώρας. Δεύτερη μεγαλύτερη θρησκευτική ομάδα αποτελούν οι Ινδουιστές, ενώ οι μουσουλμάνοι και κοινότητες αθεϊστών υπάρχουν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του συνολικού πληθυσμού. Το σύγχρονο νομικό πλαίσιο ως προς τη θρησκεία εξασφαλίζει ως αρχή την ανεξιθρησκεία, αν και ο προσηλυτισμός απαγορεύεται με βασιλική απόφαση.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς Γίγκμε Κεσάρ Ναμγκιάλ Βανγκτσούκ ενθρονίστηκε επίσημα στις 6 Νοεμβρίου 2008 αλλά εκτελούσε καθήκοντα ήδη από το 2006.
To συγρότημα Tashichoedzong στην πρωτεύουσα όπου στεγάζεται η κυβέρνηση.

Αρχηγός Κράτους είναι ο Βασιλιάς Γίγκμε Κεσάρ Ναμγκιάλ Βανγκτσούκ, πέμπτος κατά σειρά της δυναστείας Βανγκτσούκ. Το 2008 ολοκληρώθηκε η μετάβαση του πολιτεύματος από απόλυτη μοναρχία σε συνταγματική μοναρχία. Πρωθυπουργός από το 2013 είναι ο Τσέρινγκ Τομπγκάι. Η Κυβέρνηση στη τοπική γλώσσα λέγεται Dzongda και απαρτίζεται από 18 Υπουργεία.

Εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ασιατική χώρα διεξήγαγε τις πρώτες δημοκρατικές εκλογές για την Εθνοσυνέλευση, που απαρτίζεται από 47 έδρες, στις 24 Μαρτίου του 2008, στις οποίες έλαβαν μέρος δύο πολιτικά κόμματα: το Κόμμα για την Ειρήνη και την Ευημερία στο Μπουτάν (DPT για το Druk Phuensum Tshogpa), το οποίο προήλθε από τη συγχώνευση του Ενωμένου Λαϊκού Κόμματος του Μπουτάν και το Κόμμα Όλου του Λαού, υπό την ηγεσία του πρώην Πρωθυπουργού Γίγκμε Τίνλεϊ και το Δημοκρατικό Κόμμα του Λαού (PDP). Η συμμετοχή στις εκλογές ήταν 80%. To Σύνταγμα επικυρώθηκε στις 18 Ιουλίου του 2008. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.

Εκλογές 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι τελευταίες εκλογές για το 20μελές Εθνικό Συμβούλιο διεξήχθησαν στις 23 Απριλίου 2013.[4] Όλοι οι υποψήφιοι κατήλθαν ως ανεξάρτητοι, καθώς τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου απαγορεύεται να ανήκουν σε κάποιο πολιτικό κόμμα.[5]

Τα 20 μέλη του Εθνικού Συμβουλίου εξελέγησαν σε μονοεδρικές περιφέρειες, σε αντιστοιχία με τις 20 διοικητικές περιφέρειες του Μπουτάν (Dzongkhags). Άλλα 5 μέλη διορίστηκαν από το Δράκοντα Βασιλέα (Druk Gyalpo).[5]

Εκλογές για Εθνοσυνέλευση 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις εκλογές που διεξήχθησαν στις 31 Μαΐου και στις 13 Ιουλίου 2013 αναδείχθηκαν τα μέλη της Εθνοσυνέλευσης του Μπουτάν.[6] Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη της Αντιπολίτευσης, με το Δημοκρατικό Κόμμα του Λαού (PDP), να κερδίζει 32 επί συνόλου 47 εδρών. Στις εκλογές έλαβαν μέρος 4 κόμματα, από τα οποία τα 2 για πρώτη φορά.

Αποτελέσματα εκλογών 2013[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κόμμα Πρώτος γύρος Δεύτερος γύρος
Ψήφοι % Ψήφοι % Έδρες +/–
Δημοκρατικό Κόμμα του Λαού 68.650 32,53 138.760 54,88 32 +30
Κόμμα Ειρήνης και Ευημερίας του Μπουτάν 93.949 44,52 114.093 45,12 15 –30
Druk Nyamrup Tshogpa 35.962 17,04
Druk Chirwang Tshogpa 12.457 5,90
Σύνολο 211.018 100 252.853 100 47 0
Εγγεγραμμένοι/συμμετοχή 381.790 55,27 381.790 66,23
Πηγή: Εκλογική Επιτροπή του Μπουτάν a, b c

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά.

Ένοπλες δυνάμεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο στρατός του Μπουτάν συγκροτείται από δύναμη 4.000 ανδρών.

Διεθνείς σχέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι μέλος του ΟΗΕ.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα