Πρεμετή

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°14′0″N 20°21′0″E / 40.23333°N 20.35000°E / 40.23333; 20.35000

Πρεμετή
Permet from Leuse.jpg
Πρεμετή στον χάρτη: Αλβανία
Πρεμετή
Θέση στην Αλβανία
Βασικές πληροφορίες
Χώρα Αλβανία
Νομός Αργυροκάστρου
Επαρχία Πρεμετής
Πληθυσμός 19.800 κάτοικοι
Ταχυδρομικός κώδικας 6401
Πρεμετή

Η Πρεμετή (αλβ.: Përmeti), είναι πόλη της νότιας Αλβανίας (Βόρεια Ήπειρος), στο Νομό του Αργυροκάστρου. Ο πληθυσμός της σύμφωνα με την τελευταία απογραφή είναι 7.717 κάτοικοι. Διαρρέται από τον ποταμό Αώο, που ρέει κατά μήκος της οροσειράς Τρεμπεσίνα-Ντέμπελ-Δούσκο, ανάμεσα στα βουνά Τρεμπεσίνα και Ντέμπελ και στη συνέχεια στο φαράγγι Κέλτσιρε.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φαράγγι Λεγκάριτσα, η Οθωμανική Γέφυρα Κάτιου και οι Θερμοπηγές της Μπένια

Το 15ο αιώνα η Πρεμετή περιήλθε στην κυριαρχία των Οθωμανών και έγινε πρώτα καζάς του σαντζακίου του Αργυρόκαστρου και αργότερα εκείνου των Ιωαννίνων. Το 18ο και το 19ο αιώνα λειτουργούσε στην πόλη Ελληνικό σχολείο. Μετά από μία ανεπιτυχή εξέγερση το 1833 η Οθωμανική Αυτοκρατορία αντικατέστησε τους Οθωμανούς αξιωματούχους της πόλης με ντόπιους Αλβανούς και εξήγγειλε γενική αμνηστία για όλους που είχαν συμμετάσχει στην εξέγερση. Οι τεχνίτες του καζά της Πρεμετής είχαν το μονοπώλιο των "όπιγκα" (παραδοσιακών παπουτσιών) στα βιλαέτια της Σκόδρας και των Ιωαννίνων μέχρι το 1841, οπότε αυτό το προνόμιο καταργήθηκε με τις μεταρρυθμίσεις του Τανζιμάτ. Το πρώτο Αλβανόγλωσσο σχολείο της πόλης ιδρύθηκε το 1889-90 από δάσκαλους που δίδασκαν στον τοπικό Μουσουλμανικό μεντρεσέ και στο Ελληνικό Ορθόδοξο σχολείο. Αργότερα οι Οθωμανικές αρχές απαγόρευσαν στους Μουσουλμάνους μαθητές να το παρακολουθούν και το σχολείο τελικά έκλεισε. Το 1909, κατά τη Δεύτερη Συνταγματική Περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι αρχές επέτρεψαν να διδάσκεται η Αλβανική γλώσσα στον τοπικό μεντρεσέ. Το Μάιο του 1944 το Εθνικό Απελευθερωτικό Κίνημα συγκάλεσε στην πόλη το συνέδριο, που εξέλεξε την προσωρινή κυβέρνηση της Αλβανίας. Κατά την Κομμουνιστική εποχή η Πρεμετή είχε τον τίτλο της Ηρωικής Πόλης.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Πρεμετή είναι γνωστή για την κουζίνα της, ιδιαίτερα τα πολλά διασφορετικά είδη μασρμελάδας και κομπόστας, γνωστά αντίστοιχα ως "ρέτσελ" και "κομπόστο" και την παραγωγή τοπικού κρασιού και ρακιού.


Επιφανείς κάτοικοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βασίλειος Ιωαννίδης (1869-1963), θεολόγος και ακαδημαϊκός.
  • Οντισέ Πασκάλι, γλύπτης
  • Τουρχάν Περμέτι, πολιτικός και πρώην Πρωθυπουργός της Αλβανίας (1918-1920)
  • Αμπντίλ Φρασέρι, από τους πρωτεργάτες της Αλβανικής Εθνικής Αφύπνισης
  • Σάμι Φρασέρι, αδελφός του Αμπντίλ