Βόρεια Αμερική

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 48°10′N 100°10′W / 48.167°N 100.167°W / 48.167; -100.167

Βόρεια Αμερική
Location North America.svg
Γεωγραφική υπαγωγήΒόρειο Ημισφαίριο
Έκταση24.930.000 τετραγωνικό χιλιόμετρο
Πληθυσμός579.000.000 (2016)
Γεωγραφικές συντεταγμένες47°0′0″N 105°0′0″W
Παγκόσμιος χάρτης με τη θέση της Βόρειας Αμερικής

Η Βόρεια Αμερική είναι το τμήμα της Αμερικής που βρίσκεται στο βόρειο ημισφαίριο της Γης. Βρέχεται στον Βορρά από τον Αρκτικό Ωκεανό, ανατολικά από τον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, νοτιοανατολικά από την Καραϊβική Θάλασσα, και στη δυτική της πλευρά από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Προς τον νότο βρίσκεται η Νότια Αμερική. Καλύπτει έκταση περίπου 24.490.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, περίπου 4,8% της συνολικής επιφάνειας του πλανήτη ή περίπου 16,4% της ξηράς. Σύμφωνα με τη μέση εκτίμηση πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών για το 2022 ο πληθυσμός της εκτιμάται σε 600.323.000 κατοίκους, περίπου το 7,5% του παγκόσμιου πληθυσμού.[1]

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βόρεια και Νότια Αμερική ονομάστηκαν έτσι, κατά γενική παραδοχή, από τον Γερμανό χαρτογράφο Μάρτιν Βαλντσιμέλερ κατά το όνομα του Ιταλού εξερευνητή Αμέριγκο Βεσπούτσι. Ο Βεσπούτσι ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος που υποστήριξε ότι η Αμερική δεν ήταν οι Ανατολικές Ινδίες, αλλά μια διαφορετική, άγνωστη μέχρι τότε, ήπειρος. Ο Βεσπούτσι ανακάλυψε τη Νότια Αμερική και ακολούθησε τις ακτές της Κεντρικής ώσπου έφτασε στη Βόρεια, συνδέοντας έτσι τις δικές του ανακαλύψεις με αυτές του Χριστόφορου Κολόμβου λίγα χρόνια πριν.

Μία δεύτερη και λιγότερο διαδεδομένη εκδοχή αναφέρει ότι η ήπειρος ονομάστηκε κατά τον Άγγλο έμπορο Ρίτσαρντ Αμερίκε από το Μπρίστολ, που πιστεύεται ότι χρηματοδότησε το ταξίδι του Τζον Κάμποτ από τη Βρετανία στη Νέα Γη στα 1497. Μία μειοψηφική άποψη αναφέρει πως η Αμερική πήρε το όνομά της από ένα Ισπανό ναύτη που έφερε το αρχαίο βησιγοτθικό όνομα Αμαϊρίκ. Τέλος, λέγεται πως το όνομα έχει προέλθει από κάποια γλώσσα των αυτόχθονων λαών της Αμερικής.[2]

Ιστορικές ονομασίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βόρεια Αμερική ή κάποια μέρη της κατά το παρελθόν, ειδικά κατά την πρώτη περίοδο αποικισμού, αναφέρονταν και με άλλα ονόματα.

  • Το ισπανικό τμήμα αναφερόταν και ως Νέα Ισπανία.
  • Οι Ισπανοί αποκαλούσαν τη Βόρεια Αμερική «Φλόριδα», που τελικά έγινε το όνομα της πολιτείας των ΗΠΑ.
  • Οι Άγγλοι χρησιμοποιούσαν το όνομα Βιρτζίνια προς τιμή της βασίλισσας Ελισάβετ Α΄ (που στα αγγλικά αποκαλούνταν The Virgin Queen, "Η παρθένος βασίλισσα"). Ο Τζων Ντη πρότεινε να χρησιμοποιηθεί το όνομα Ατλαντίς, πιστεύοντας ότι πρόκειται για τη χαμένη ήπειρο που περιέγραψε ο Πλάτων.
  • Το βορειότερο τμήμα αναφερόταν και ως Νορουμπέγκα (Norumbega),
  • Δύση

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συνθετική δορυφορική φωτογραφία της Βόρειας Αμερικής

Η Βόρεια Αμερική αποτελεί το βόρειο τμήμα της Αμερικής. Το όριό της προς νότο είναι τα σύνορα Κολομβίας-Παναμά σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές, ή η διώρυγα του Παναμά σύμφωνα με κάποιες άλλες ή ακόμα και ο Ισθμός του Τεουαντεπέκ για αυτούς που ορίζουν τη Βόρεια Αμερική ως το κομμάτι ξηράς που βασίζεται πάνω στην Καραϊβική πλάκα. Πριν να ανυψωθεί η Κεντρική Αμερική, η περιοχή ήταν βυθισμένη στη θάλασσα. Τα νησιά των Δυτικών Ινδιών σκιαγραφούν μια βυθισμένη πλέον γέφυρα γης που κάποτε ένωνε τη Βόρεια με τη Νότια Αμερική μέσω της Φλόριδος και της Βενεζουέλας.

Η ηπειρωτική ακτογραμμή έχει μεγάλο μήκος και είναι αρκετά ανώμαλη. Ο κόλπος του Μεξικού είναι η μεγαλύτερη υδάτινη εσοχή της ηπείρου, με δεύτερο τον κόλπο Χάντσον. Γνωστός είναι επίσης ο κόλπος του Αγίου Λαυρεντίου και ο κόλπος της Καλιφόρνιας.

Η ήπειρος περιβάλλεται από πολυάριθμα νησιά, τα περισσότερα από τα οποία συγκεντρώνονται στο Καναδικό Αρκτικό Αρχιπέλαγος, τις Μεγάλες και Μικρές Αντίλλες, το Αρχιπέλαγος Αλεξάντερ και τις Αλεούτιες νήσους. Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου που αποτελεί αυτοδιοικούμενο έδαφος της Δανίας, βρίσκεται επάνω στη βορειοαμερικάνικη πλάκα και γεωγραφικά αποτελεί μέρος της Βόρειας Αμερικής. Οι Βερμούδες δεν είναι μέρος της Αμερικής αλλά νησί που σχηματίστηκε από την ανύψωση της Μεσοωκεάνιας ράχης περίπου εκατό εκατομμύρια χρόνια πριν, θεωρείται όμως ουσιαστικά μέρος της Βόρειας Αμερικής, ειδικά λόγω των ιστορικών, πολιτικών και πολιτιστικών δεσμών τους με τη Βιρτζίνια και άλλες περιοχές.

Φυσική γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιζηματογενή, Ηφαιστειογενή, Πλουτώνεια και Μεταμορφωσιγενή πετρώματα στη Βόρεια Αμερική

Το μεγαλύτερο μέρος της Βόρειας Αμερικής βρίσκεται πάνω στη βορειοαμερικανική τεκτονική πλάκα. Κάποια τμήματα της Καλιφόρνιας και του δυτικού Μεξικού αποτελούν τα όρια της ειρηνικής πλάκας, και οι δύο πλάκες συναντιούνται στο ρήγμα του Αγίου Ανδρέα. Το νότιο τμήμα και το μεγαλύτερο μέρος των Δυτικών Ινδιών βρίσκεται πάνω στην καραϊβική πλάκα, ενώ οι πλάκες Χουάν ντε Φούκα και Κόκος βρίσκονται ανάμεσα στην ειρηνική και τη βορειοαμερικανική πλάκα.

Η ήπειρος μπορεί γενικά να χωριστεί σε τέσσερις μεγάλες περιοχές: τις Μεγάλες Πεδιάδες που απλώνονται από τον κόλπο του Μεξικού έως τον αρκτικό Καναδά, το γεωλογικά νεότερο δυτικό τμήμα με τα Βραχώδη Όρη, τις ερήμους στα δυτικά, την Καλιφόρνια και την Αλάσκα, τις πεδιάδες της Καναδικής Ασπίδος στα βορειοανατολικά και την ανατολική περιοχή που περιλαμβάνει τα Απαλάχια Όρη, την ανατολική ακτή και τη χερσόνησο της Φλώριδος. Το Μεξικό, με τα εκτεταμένα οροπέδια και τις Αμερικανικές Κορδιλιέρες ανήκει μορφολογικά περισσότερο στο δυτικό τμήμα, αν και οι ανατολικές παρόχθιες πεδιάδες εκτείνονται νότια κατά μήκος του Κόλπου.

Τα όρη της δύσεως είναι χωρισμένα στη μέση. Το ένα τμήμα αποτελεί η κυρίως οροσειρά των Βραχωδών και το άλλο οι οροσειρές του Ειρηνικού στην Καλιφόρνια, το Όρεγκον, την Ουάσιγκτον και τη Βρετανική Κολομβία. Στη μέση βρίσκεται ο μεγάλος κρατήρας, ένα βαθύπεδο που περιέχει χαμηλότερα βουνά και επίπεδες ερήμους. Η ψηλότερη κορφή είναι το όρος Μακίνλεϊ ή Ντενάλι στην Αλάσκα.

Ανθρωπογεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πόλη του Μεξικού, μεγαλύτερη και πολυπληθέστερη πόλη στο Μεξικό και τη Βόρεια Αμερική, και η δεύτερη πολυπληθέστερη στην Αμερική
Η Νέα Υόρκη, μεγαλύτερη πόλη των ΗΠΑ και μια από τις μητροπόλεις του κόσμου
Το Τορόντο, η μεγαλύτερη πόλη του Καναδά και πέμπτη μεγαλύτερη της Βόρειας Αμερικής, καθώς και μια από τις πιο πολυπολιτισμικές κοινότητες του πλανήτη

Οι κύριες γλώσσες στη Βόρεια Αμερική είναι τα αγγλικά, τα ισπανικά και τα γαλλικά. Ο όρος Αγγλοαμερική χρησιμοποιείται για τις αγγλόφωνες χώρες της Αμερικής, κοινώς τις ΗΠΑ και τον Καναδά (στον οποίο δεύτερη επίσημη γλώσσα είναι τα γαλλικά), αλλά μερικές φορές και για το Μπελίζ και ορισμένα τμήματα της Καραϊβικής. Ο όρος Λατινική Αμερική αναφέρεται γενικά στο χώρο νότια των ΗΠΑ, όπου κυριαρχούν λατινογενείς γλώσσες, ειδικότερα στο Μεξικό, τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής, το μεγαλύτερο μέρος της Καραϊβικής και τη Νότια Αμερική.

Η γαλλική γλώσσα έχει παίξει ιστορικά σημαντικό ρόλο στη Βόρεια Αμερική και παραμένει κύρια γλώσσα σε μερικές περιοχές. Ο Καναδάς έχει δύο επίσημες γλώσσες, καθώς τα γαλλικά είναι επίσημη γλώσσα στο Κεμπέκ και μαζί με τα αγγλικά επίσημη γλώσσα στο Νιου Μπράνσγουικ. Άλλα μέρη όπου ομιλείται η γαλλική είναι οι Γαλλικές Δυτικές Ινδίες και το Σαιν Πιερ και Μικελόν, καθώς και η Λουιζιάνα των ΗΠΑ, όπου είναι επίσημη γλώσσα. Η Αϊτή συμπεριλαμβάνεται σε αυτή την κατηγορία, κυρίως για ιστορικούς λόγους, αλλά οι Αϊτινοί μιλούν την κρεολή γλώσσα καθώς και γαλλικά. Η κρεολή, αν και προέρχεται από τη γαλλική, δεν αποτελεί διάλεκτό της, αλλά ξεχωριστή γλώσσα.

Από κοινωνική και πολιτιστική άποψη, η Βόρεια Αμερική αποτελεί μια καλά καθορισμένη και διακριτή οντότητα. Ο Καναδάς και οι ΗΠΑ έχουν παρόμοιο πολιτισμό και παραδόσεις, καθώς είναι και οι δύο πρώην βρετανικές αποικίες. Λόγω των ιστορικών αυτών δεσμών έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στις δύο χώρες μια κοινή πολιτισμική και οικονομική αγορά. Αντίστοιχα, οι λατινόφωνες χώρες αποτέλεσαν στο παρελθόν αποικίες της Ισπανίας. Στο Μεξικό και τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής, όπου άνθισε ο πολιτισμός των Μάγια, οι λαοί διατηρούν κοινές παραδόσεις που δεν γνωρίζουν γεωγραφικά σύνορα. Η Κεντρική Αμερική και η λατινόφωνη Καραϊβική έχουν ιστορικά περισσότερα κοινά στοιχεία λόγω γεωγραφικής εγγύτητας, καθώς και λόγω του γεγονότος ότι το Μεξικό, μετά την ανεξαρτησία του από την Ισπανία, δεν προώθησε την ιδέα μιας Κεντροαμερικανικής Ένωσης και παρέμεινε σχετικά απομονωμένο.

Από οικονομική άποψη, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ είναι οι πλουσιότερες και πιο αναπτυγμένες χώρες της ηπείρου, ακολουθούμενες από το Μεξικό, μία πρόσφατα βιομηχανοποιημένη χώρα. Οι χώρες της Κεντρικής Αμερικής και της Καραϊβικής είναι πολύ λιγότερο αναπτυγμένες. Οι πιο σημαντικές οικονομικές ολοκληρώσεις της περιοχής είναι η Καραϊβική Κοινότητα και Κοινή Αγορά (CARICOM), η Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (NAFTA) και πιο πρόσφατα η Κεντροοαμερικανική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (CAFTA). Η τελευταία είναι παράδειγμα της οικονομικής αλληλοστήριξης που επιζητούν τα περιφερειακά κράτη της περιοχής προκειμένου να βελτιώσουν την οικονομική τους κατάσταση.

Ο πληθυσμός της Βόρειας Αμερικής είναι έντονα φυλετικά και εθνοτικά διαφοροποιημένος. Οι τρεις κύριες εθνοτικές ομάδες είναι οι λευκοί, οι Μεστίζο και οι μαύροι (κυρίως Αφροαμερικάνοι και έγχρωμοι της Καραϊβικής). Υπάρχουν σημαντικές μειονότητες Ινδιάνων και Ασιατών, καθώς και άλλες εθνοτικές ομάδες.

Γλώσσες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξαν βρετανικές αποικίες κατά τον 17ο και 18ο αιώνα, και μοιράζονται την ίδια γλώσσα, τα αγγλικά. Η Γροιλανδία διατηρεί κάποιους δεσμούς με τους ιθαγενείς πληθυσμούς των Εσκιμώων στον Καναδά, ωστόσο θεωρείται περισσότερο σκανδιναβική χώρα και έχει ισχυρούς δεσμούς με τη Δανία της οποίας αποτελεί κτήση.

Η ισπανική γλώσσα είναι σε καθολική χρήση στο Μεξικό, σε ευρεία χρήση ως 2η γλώσσα στις περισσότερες νότιες περιοχές των ΗΠΑ, καθώς και στα διάφορα κράτη των νησιών του Ατλαντικού. Στο βόρειο Μεξικό, ιδιαίτερα στο Μοντερέι, Τιχουάνα, Σιουδάδ Χουάρεζ και Μεξικάλι, η πολιτισμική επιρροή των ΗΠΑ είναι εμφανής.[3]

Χώρες και περιοχές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολιτικός χάρτης της Βόρειας Αμερικής

Η Βόρεια Αμερική συχνά χωρίζεται σε υποπεριοχές, δεν υπάρχει όμως κάποιος επίσημος διαχωρισμός. Η Κεντρική Αμερική αποτελεί το νότιο τμήμα της περιοχής, αλλά το βόρειο όριό της καθορίζεται διαφορετικά ανάλογα με την πηγή. Από γεωφυσική άποψη, η περιοχή της Κεντρικής Αμερικής ξεκινά στον ισθμό του Τεχουαντεπέκ στο Μεξικό, δηλαδή στα όρια των Πολιτειών Καμπέτσε, Τσιάπας, Ταμπάσκο, Κιντάνα Ρόο και Γιουκατάν.[4] Κατά τον ΟΗΕ, το Μεξικό αποτελεί τμήμα της Κεντρικής Αμερικής · αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συμπεριλαμβάνει το Μεξικό, όπως και το Μπελίζ. Από γεωπολιτική άποψη το Μεξικό συνήθως δεν θεωρείται μέρος της Κεντρικής Αμερικής.[5]

Ο όρος Μεσοαμερική χρησιμοποιείται κάποιες φορές για να περιγραφούν συλλογικά το Μεξικό και οι Χώρες της Κεντρικής Αμερικής και της Καραϊβικής, και μπορεί να αφορά και την Κολομβία και τη Βενεζουέλα που βρίσκονται στη Νότια Αμερική.

Χώρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χώρα
ή Εξαρτημένο Έδαφος
Έκταση
(τ.χλμ.)
Πληθυσμός
Πυκνότητα πληθυσμού
(ανά τ.χλμ.)
Πρωτεύουσα
Βόρεια Αμερική
Βερμούδες (Ηνωμένο Βασίλειο) 54 63.779 1.181,1 Χάμιλτον
Γροιλανδία (Δανία) 2.166.086 56.562 0,03 Νουούκ (Γκόντχαμπ)
Ηνωμένες Πολιτείες [6] 9.833.517 331.893.745 33,8 Ουάσινγκτον
Καναδάς 9.984.670 38.654.738 3,9 Οττάβα
Μεξικό 1.964.375 126.014.024 64,1 Πόλη του Μεξικού
Σαιν Πιερ και Μικελόν (Γαλλία) 242 5.974 24,7 Σαιν Πιέρ
Καραϊβική
Αγία Λουκία 539 178.696 331,5 Κάστρις
Άγιος Βαρθολομαίος (Γαλλία) 21 10.289 490 Γουσταβία
Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες 389 110.696 284,3 Κίνγκσταουν
Άγιος Ευστάθιος (Ολλανδία) 21 3.142 149,6 Οράνιεστατ
Άγιος Μαρτίνος (Γαλλία) 54 32.489 601,6 Μαριγκό
Άγιος Μαρτίνος (Ολλανδία) 34 42.577 1.252,3 Φίλιπσμπουργκ
Άγιος Χριστόφορος και Νέβις 261 47.657 182,6 Μπαστέρ
Αϊτή 27.750 11.585.000 417,5 Πορτ-ο-Πρενς
Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι (ΗΠΑ) 347 87.146 251,1 Σαρλότ Αμαλί
Ανγκουίλα (Ηνωμένο Βασίλειο) 91 15.701 172,5 Δε Βάλεϊ
Αντίγκουα και Μπαρμπούντα 442 100.772 228,0 Σαιντ Τζονς
Αρούμπα (Ολλανδία) 180 107.457 597,0 Οράνιεστατ
Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι (Ηνωμένο Βασίλειο) 151 28.054 185,8 Ρόουντ Τάουν
Γουαδελούπη (Γαλλία) 1.628 372.939 229,1 Μπας-Τερ
Γρενάδα 344 125.438 364,6 Σαιντ Τζόρτζις
Δομινίκα 751 72.737 96,9 Ροζό
Δομινικανή Δημοκρατία 48.671 10.621.938 218,2 Σάντο Ντομίνγκο
Κέιμαν Νήσοι (Ηνωμένο Βασίλειο) 264 71.105 269,3 Τζωρτζτάουν
Κούβα 109.886 11.113.215 101,1 Αβάνα
Κουρασάο (Ολλανδία) 444 151.066 340,2 Βίλλεμσταντ
Μαρτινίκα (Γαλλία) 1.128 350.373 310,6 Φορ-ντε-Φρανς
Μοντσεράτ (Ηνωμένο Βασίλειο) 102 4.922 48,3 Πλίμουθ[7]
Μπαρμπάντος 430 269.806 627,5 Μπρίτζταουν
Μπαχάμες 13.943 397.360 28,5 Νασσάου
Μποναίρ (Ολλανδία) 294 21.745 74 Κράλεντικ
Νήσος Ναβάσσα (ΗΠΑ) 5 0 0
Πουέρτο Ρίκο (ΗΠΑ) 9.104 3.285.874 360,9 Σαν Χουάν
Σάμπα (Ολλανδία) (Ολλανδία) 13 1.918 147,5 Δε Μπότομ
Νήσοι Τερκς και Κέικος (Ηνωμένο Βασίλειο) 616 44.542 72,3 Κόκμπερν Τάουν
Τζαμάικα 10.991 2.726.667 248,1 Κίνγκστον
Τρινιντάντ και Τομπάγκο 5.128 1.367.558 266,7 Πορτ οφ Σπέιν
Κεντρική Αμερική
Γουατεμάλα 108.890 17.357.886 159,4 Πόλη της Γουατεμάλας
Ελ Σαλβαδόρ 21.041 6.330.947 300,9 Σαν Σαλβαδόρ
Κόστα Ρίκα 51.100 5.213.362 102,0 Σαν Χοσέ
Μπελίζ 22.966 441.471 19,2 Μπελμοπάν
Νικαράγουα 130.373 6.664.364 51,1 Μανάγουα
Ονδούρα 112.492 9.597.739 85,3 Τεγουσιγάλπα
Παναμάς 75.320 4.278.500 56,8 Πόλη του Παναμά
Σύνολο 24.500.898 600.323.000 24,5

Μεγαλύτερες πόλεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μητροπολιτική περιοχή Πληθυσμός Έκταση (τ.χλμ) Χώρα
Πόλη του Μεξικού 21.163.226 7.346 Μεξικό
Νέα Υόρκη 19.949.502 17.405 Ηνωμένες Πολιτείες
Λος Άντζελες 13.131.431 12.562 Ηνωμένες Πολιτείες
Σικάγο 9.537.289 24.814 Ηνωμένες Πολιτείες
Ντάλας 6.810.913 24.059 Ηνωμένες Πολιτείες
Χιούστον 6.313.158 26.061 Ηνωμένες Πολιτείες
Τορόντο 6.054.191 5.906 Καναδάς
Φιλαδέλφεια 6.034.678 13.256 Ηνωμένες Πολιτείες
Ουάσινγκτον 5.949.859 14.412 Ηνωμένες Πολιτείες
Μαϊάμι 5.828.191 15.896 Ηνωμένες Πολιτείες

Στοιχεία του 2011

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, και το Μεξικό έχουν σημαντικά και ανεπτυγμένα οικονομικά συστήματα. Οι ΗΠΑ διαθέτουν τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο.[8]

Κατάταξη Χώρα ΑΕΠ (2020)
εκατομμύρια σε δολάρια Αμερικής
1 Ηνωμένες Πολιτείες 19.846.720
2 Μεξικό 2.306.320
3 Καναδάς 1.742.790
4 Δομινικανή Δημοκρατία 184.450
5 Γουατεμάλα 141.500
6 Κούβα 137.000
7 Παναμάς 109.520
8 Πουέρτο Ρίκο 106.820
9 Κόστα Ρίκα 100.250
10 Ελ Σαλβαδόρ 52.260


Συγκοινωνίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο παναμερικανικός αυτοκινητόδρομος καλύπτει μια έκταση 48.000 χλμ. σε μήκος, και περνά μέσα από τις περισσότερες χώρες της ηπείρου. Δεν υπάρχει επίσημος υπολογισμός του μήκους του, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς δεν έχουν προσδιορίσει ποιοι δρόμοι αποτελούν τμήματα του αυτοκινητοδρόμου, και το Μεξικό έχει πολλά τμήματα του δρόμου που συνδέουν με τις ΗΠΑ. Το συνολικό μήκος του δρόμου εκτιμάται πως είναι περίπου 26.000 χλμ.

Ο πρώτος διαπειρωτικός σιδηρόδρομος στις Ηνωμένες Πολιτείες κατασκευάστηκε κατά τη δεκαετία του 1860, ενώνοντας το δίκτυο των ανατολικών ΗΠΑ με την Καλιφόρνια και την υπόλοιπη δυτική ακτή στον Ειρηνικό. Ολοκληρώθηκε στις 10 Μαΐου του 1869 στη Γιούτα, και συνέβαλε καθοριστικά στη μεγιστοποίηση των μεταφορών εμπορευμάτων και μετακινήσεις των πολιτών.[9] Ωστόσο παρά τα τεχνολογικά του επιτεύγματα και το μέγεθος του, υπήρχε ήδη ο καναδικός σιδηρόδρομος από το 1867, ο οποίος διέθετε ήδη πάνω από 2.055 χλμ. γραμμών συνδέοντας το Οντάριο στα δυτικά, με τις ακτές στον Ατλαντικό ανατολικά.

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα περισσότερα δημοφιλή αθλήματα είναι τα εξής:[10][11]

Διοργάνωση Άθλημα Κύρια
χώρα
Ίδρυση Ομάδες Έσοδα
US$ (δισ.)
Μέση
παρακολούθηση
Εθνική Ομοσπονδία Αμερικανικού Ποδοσφαίρου Αμερικάνικο ποδόσφαιρο Ηνωμένες Πολιτείες 1920 32 9.0 &Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ",".Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","67,604
Μπέιζμπολ Μεγάλης Κατηγορίας Μπέιζμπολ Ηνωμένες Πολιτείες
Καναδάς
1869 30 8.0 &0000000000030458.00000030.458
NBA Καλαθοσφαίριση Ηνωμένες Πολιτείες
Καναδάς
1946 30 5.0 &Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ",".Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","17,347
Εθνική Διοργάνωση Χόκεϊ Χόκεϊ Ηνωμένες Πολιτείες
Καναδάς
1917 30 3.3 &Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ",".Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","17,720
Liga MX Ποδόσφαιρο Μεξικό 1943 18 0.6[12] &Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ",".Σφάλμα έκφρασης: Μη αναγνωριζόμενος χαρακτήρας στίξης ","25,557
Μεγάλη Κατηγορία Ποδοσφαίρου Ποδόσφαιρο Ηνωμένες Πολιτείες
Καναδάς
1994 20 0.5 &0000000000021574.00000021.574

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Επίσημη εκτίμηση πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών, αναθεώρηση 2022
  2. The Naming of America: Fragments We've Shored Against Ourselves, Jonathan Cohen
  3. Emmot, Robert (1 June 2011). «Special report: If Monterrey falls Mexico falls – Reuters». Reuters. 
  4. Μπριτάννικα, λήμμα "Κεντρική Αμερική"
  5. «The American Heritage Dictionary, λήμμα "Κεντρική Αμερική"». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαρτίου 2007. Ανακτήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 2008. 
  6. Συμπεριλαμβάνει τη Χαβάη που γεωφυσικά δεν ανήκει στη Βόρεια Αμερική αλλά στην Ωκεανία.
  7. Λόγω των εκρήξεων του ηφαιστείου Σουφριέ Χιλς από το 1995, το μεγαλύτερο μέρος του Πλίμουθ καταστράφηκε και η διοίκηση μεταφέρθηκε στο Μπρέιντς
  8. «Real GDP (purchasing power parity)». U.S. Central Intelligence Agency. Ανακτήθηκε στις 15 Αυγούστου 2022. 
  9. «Ceremony at "Wedding of the Rails", May 10, 1869 at Promontory Point, Utah». World Digital Library. 10 Μαΐου 1869. Ανακτήθηκε στις 20 Ιουλίου 2013. 
  10. "The ‘Big Five’ in North American Pro Sports", FiveThrityEight, Nate Silver, 4 April 2014.
  11. "MLS vs the major leagues: can soccer compete when it comes to big business?", Guardian.com, 12 March 2014.
  12. "Premier League wages dwarf those around Europe", Daily Mail Online, 17 November 2014.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]