Βενεζουέλα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 7°40′00″N 65°13′00″W / 7.6667°N 65.2167°W / 7.6667; -65.2167

Μπολιβαριανή Δημοκρατία της
Βενεζουέλας
República Bolivariana de Venezuela

Σημαία
Εθνικό σύνθημα: Dios y Federación
«Θεός και Ομοσπονδία»
Εθνικός ύμνος: Gloria al Bravo Pueblo
«Δόξα στον Γενναίο Λαό»
και μεγαλύτερη πόλη Καράκας
10°30′N 66°56′W / 10.500°N 66.933°W / 10.500; -66.933 (Καράκας)
Ισπανικά
Ομοσπονδιακή
Προεδρική Δημοκρατία
Νικολάς Μαδούρο
Αριστόμπουλο Ιστούρις
Νομοθετικό σώμα
Εθνοσυνέλευση
Ανεξαρτησία
- από την Ισπανία
- Από την Μεγάλη Κολομβία
Ισχύον Σύνταγμα

5 Ιουλίου 1811
13 Ιανουαρίου 1830

30 Δεκεμβρίου 1999
 • Σύνολο
 • % Νερό
 • Σύνορα
Ακτογραμμή

912.050 km2 (33η)
0,3%
4.993 km
2.800 km
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2016 
 • Απογραφή 2001 
 • Πυκνότητα 

31.028.637[1] (43η) 
26.709.495  
33,9 κατ./km2 (180η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

357,521 δισ. $[2] (31η)  
12.496 $[2] (64η) 
Α.Ε.Π. (Ονομαστικό)
 • Ολικό  (2009)
 • Κατά κεφαλή 

353,469 δισ. $[2] (27η)  
12.354 $[2] (48η) 
ΔΑΑ (2014) Decrease 0,762 (71η) – υψηλή
Νόμισμα Μπολίβαρ φουέρτε (VEF)
AST (UTC -4)
Internet TLD .ve
Κωδικός κλήσης +58
1: Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας είναι ο επίσημος τίτλος του κράτους, μετά το 1999 και προς τιμήν του Σιμόν Μπολίβαρ.

Η Βενεζουέλα (Venezuela που προφέρεται στα αμερικανικά ισπανικά: Μπενεσουέλα, αλλά στην Ισπανία Μπενεθουέλα) ή επίσημα Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας (ισπανικά: República Bolivariana de Venezuela) είναι χώρα της Νότιας Αμερικής, πρώην ισπανική αποικία. Συνορεύει με την Κολομβία στα δυτικά, με τη Βραζιλία νότια και τη Γουιάνα στα ανατολικά. Στα βόρεια βρέχεται από τη θάλασσα της Καραϊβικής και οριοθετείται από τα χωρικά ύδατα των: Δομινικανή Δημοκρατία, Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, Τρινιντάντ και Τομπάγκο, Γρενάδα, Ολλανδικές Αντίλλες και Μπαρμπάντος. Πρωτεύουσα είναι το Καράκας.

Ο πρώην Πρόεδρος της χώρας Ούγκο Τσάβες ήταν γνωστός για την προώθηση του δημοκρατικού σοσιαλισμού στη χώρα, για την καλή του σχέση με τον Φιντέλ Κάστρο και τις πρωτοβουλίες του να δημιουργήσει ένα αντίβαρο στην Αμερικανική επιρροή στην Λατινική Αμερική. Η οικονομία της χώρας στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα μεγάλα αποθέματα πετρελαίου που διαθέτει, τα μεγαλύτερα στον κόσμο. Ο πετρελαϊκός τομέας αποτελεί περίπου ένα τρίτο του ΑΕΠ της χώρας και παράγει περίπου το 80% των εξαγωγών. Η κυρίαρχη εταιρεία είναι η Petroleos de Venezuela, PDVSA. Η Βενεζουέλα είναι μία από τις 5 ιδρυτικές χώρες του ΟΠΕΚ. Η ίδια η ιδέα του ΟΠΕΚ, προτάθηκε από τον Βενεζουελανό Χουάν Πάμπλο Πέρες Αλφόνσο, ως απάντηση στις χαμηλές τιμές του πετρελαίου τον Αύγουστο του 1960.

Η Βενεζουέλα παράγει επίσης και σημαντικές ποσότητες καφέ και κακάο. Κατά το 1970, ήταν κοντά στην Κολομβία σε παραγωγή καφέ, αλλά σήμερα ο πετρελαϊκός τομέας έχει επηρεάσει αρκετά την αγροτική παραγωγή. Ακόμη, είναι η πρώτη χώρα παγκοσμίως που κατήργησε την θανατική ποινή για όλα τα εγκλήματα, το 1863.

Ετυμολογία και προέλευση της ονομασίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομα Βενεζουέλα αποδίδεται ιστορικά σε μεταμόρφωση του ονόματος Βενετία (Venezia). Ο εξερευνητής Αμέριγκο Βεσπούτσι με τον Αλόνσο δε Οχέδα, ισχυρίζονται ότι έδωσαν αυτό το όνομα, όταν πρωτοείδαν σπίτια των ιθαγενών άνιου που εξείχαν από το νερό και θύμισαν στον Ιταλό Βεσπούτσι την Βενετία.

Σύμφωνα με μια άλλη, λιγότερο δημοφιλή θεωρία, το όνομα προέρχεται από μια λέξη των ιθαγενών και σήμαινε Μεγάλο Νερό, όπως ήταν γνωστός ο κόλπος του Μαρακαΐμπο.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τοπογραφικός χάρτης της Βενεζουέλας

Η Βενεζουέλα βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Νότιας Αμερικής. Έχει συνολική έκταση 916.445 χλμ², το οποίο την καθιστά την 33η μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο. Το σχήμα της είναι περίπου τριγωνικό. H Βενεζουέλα έχει περίπου 2.800 χιλιόμετρα ακτογραμμών στα βόρεια, η οποία περιλαμβάνει πολυάριθμα νησιά στην Καραϊβική, όπως η νήσος Μαργαρίτα, ενώ στο βορειοανατολικά βρέχεται από τον Ατλαντικό. Η Βενεζουέλα συνήθως περιγράφεται ότι αποτελείται από τέσσερις τοπογραφικές περιοχές: τη πεδιάδα του Μαρακαΐμπο στα βορειοδυτικά, τα βουνά, τα οποία εκτείνονται σχηματίζοντας τόξο από το σύνορα με την Κολομβία μέχρι τις ακτές της Καραϊβικής, τις πεδιάδες της κεντρικής Βενεζουέλας και τα υψίπεδα της Γουιάνας στο νοτιοανατολικά.

Τα βουνά στα βορειοδυτικά της χώρας αποτελούν το βορειοανατολικά άκρο των Άνδεων. Η ψηλότερη κορυφή της Βενεζουέλας, το Πίκο Μπολίβαρ, με ύψος 4.979 μέτρα, βρίσκεται σε αυτή την περιοχή. Στο νότο, τα κατακερματισμένα υψίπεδα της Γουιάνας αποτελούν τις βόρειες άκρες της πεδιάδας του Αμαζονίου και εκεί βρίσκονται οι καταρράκτες Έιντζελ (ή Άνχελ, όπως είναι η ισπανική προφορά τους), οι ψηλότεροι του κόσμου, καθώς και τα τεπούι, μεγάλα τραπεζοειδή όρη. Η κεντρική περιοχή της χώρας χαρακτηρίζεται από το γιάνος (llanos), πεδιάδα η οποία εκτείνεται από τα σύνορα με την Κολομβία μέχρι το δέλτα του Ορινόκο. Ο Ορινόκο είναι το μεγαλύτερο και σημαντικότερο ποτάμιο σύστημα της χώρας και ένα από τα μεγαλύτερα της νότιας Αμερικής. Άλλα σημαντικά ποτάμια είναι οι παραπόταμοι του Ορινόκο Καρονί και Απούρε.

Η Βενεζουέλα συνορεύει με την Κολομβία στα δυτικά, τη Γουιάνα στα ανατολικά και τη Βραζιλία στα νότια. Νησιά της Καραϊβικής, όπως το Τρινιντάντ και Τομπάγκο, η Γρενάδα, το Κουρασάο, η Αρούμπα και οι Υπήνεμες Αντίλλες, βρίσκονται κοντά στις ακτές της Βενεζουέλας. Η Βενεζουέλα έχει εδαφικές διεκδικήσεις με τη Γουιάνα (προηγουμένως το Ηνωμένο Βασίλειο), κυρίως όσον αφορά την περιοχή Εσεκίμπο, και με την Κολομβία στον κόλπο της Βενεζουέλας. Το 1895, μετά από χρόνια διπλωματικών προσπαθειών να λυθεί το πρόβλημα των συνόρων στο Εσεκίμπο, συστάθηκε μια «ουδέτερη» επιτροπή (αποτελούμενη από Βρετανούς, Αμερικανούς και Ρώσους, αλλά όχι Βενεζουελανούς) και το 1899 αποφάνθηκε ενάντια στις διεκδικήσεις της Βενεζουέλας.[3]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σιμόν Μπολίβαρ, Ο Απελευθερωτής

Οι άνθρωποι έφτασαν στη Βενεζουέλα περίπου πριν 15.000 χρόνια και εργαλεία αυτής της περιόδου έχουν βρεθεί στη δυτική Βενεζουέλα. Δεν είναι γνωστό πόσοι άνθρωποι κατοικούσαν στην Βενεζουέλα πριν την άφιξη των Ισπανών, αλλά υπολογίζεται ότι ήταν περίπου ένα εκατομμύριο. Μετά την κατάκτηση, ο αριθμός τους μειώθηκε αισθητά, κυρίως λόγω των μεταδοτικών ασθενειών που έφτασαν από την Ευρώπη.

Το 1498-1499, κατά τη διάρκεια του τρίτου ταξιδιού του στον νέο κόσμο, ο Χριστόφορος Κολόμβος και ο Αλόνσο ντε Οχέδα φτάνουν στη Βενεζουέλα, που κατοικείται από ιθαγενείς ινδιάνους. Ο Κολόμβος αποβιβάστηκε στις ακτές στον κόλπο της Παρία, στο δέλτα του Ορινόκο. Το 1521 αρχίζει η ισπανική αποίκιση από τις βορειοανατολικές ακτές, με την πρώτη πόλη να δημιουργείται κοντά στην Κουμανά. Παρά τις αντιστάσεις των ιθαγενών, οι Ισπανοί κατέκτησαν την περιοχή. Πολλοί ιθαγενείς έγιναν καθολικοί. Αρχικά, οι αποικιακοί οικισμοί δημιουργήθηκαν κοντά στη βόρεια ακτή, αλλά από τα μέσα του 18ου αιώνα, οι Ισπανοί άρχισαν να επεκτείνονται στην ενδοχώρα ακολουθώντας τον ρου του Ορινόκο. Το Καράκας ιδρύθηκε το 1567, σε τοποθεσία που ναι μεν ήταν κοντά σε λιμάνι, αλλά βρισκόταν προστατευμένη μέσα σε κοιλάδα στα βουνά και είχε υγειινότερο κλίμα.

Το 1749 πραγματοποιείται η πρώτη εξέγερση ενάντια στην ισπανική κυριαρχία. Η Βενεζουέλα εκμεταλλευόμενη την εισβολή του Ναπολέοντα στην Ισπανία εξεγείρεται το 1810 και ανακηρύσσεται ανεξάρτητη το 1811 από τον Φρανσίσκο δε Μιράνδα, έχασε όμως μετά την μάχη με τους Ισπανούς. Η Βενεζουέλα ανακήρυξε ξανά την ανεξαρτησία της τις 7 Αυγούστου 1813, αλλά συνετρίβη πάλι. Ο Σιμόν Μπολίβαρ, μαζί με τον Αντόνιο Χοσέ ντε Σούκρε και τον Χοσέ Αντόνιο Πάες, συνέχισε την μάχη, κερδίζοντας το 1819 τους φιλοβασιλικούς και δημιουργώντας την Δημοκρατία της Μεγάλης Κολομβίας (σημερινή Κολομβία, Βενεζουέλα, Ισημερινός και Παναμάς). Το 1821 κέρδισε την μάχη του Καραμπομπό, διασφαλίζοντας την ανεξαρτησία της Βενεζουέλας. Η δουλεία καταργήθηκε στη Βενεζουέλα το 1854.

Ακολούθησαν αρκετές δεκαετίες πολιτικής κρίσης και στρατιωτικών καθεστώτων, όπως αυτό του στρατηγού Χουάν Βισέντε Γκόμες (1908-1935) και του Μάρκος Πέρες Χιμένες (1948-1958). Το 1859 ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος, γνωστός ως Ομοσπονδιακός Πόλεμος. Ακολούθησε διαμάχη με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τα εδάφη του Εσεκίμπα της Γουιάνας, έως ότου διεθνής επιτροπή αποφάσισε ότι ανήκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Κιπριανό Κάστρο αρνήθηκε να πληρώσει τα χρέη της χώρας, οδηγώντας σε ναυτικό αποκλεισμό της χώρας από τη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ιταλία από το Δεκέμβριο του 1902 και μέχρι το Φεβρουάριο του 1903. Η ανακάλυψη των αποθεμάτων πετρελαίου του Μαρακαΐμπο υπήρξε κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν κομβική για τη Βενεζουέλα και μεταμόρφωσε την οικονομία της. Δημιούργησε έντονη οικονομική ανάπτυξη, η οποία συνέχισε μέχρι τη δεκαετία του 1980.

Το 1958 εξελέγη πρόεδρος ο Ρόμουλο Μπετανκούρτ, επικεφαλής του ιστορικού κόμματος της χώρας Δημοκρατική Δράση (AD). Στις 3-5 Ιουνίου του 1962 σημειώθηκαν σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ κυβερνητικών στρατευμάτων και εξεγερμένων αριστερών στους δρόμους του Πουέρτο Καβέγιο, καθώς η χώρα συγκλονιζόταν από κύμα βίας μετά τη διακοπή των διπλωματικών της σχέσεων με την Κούβα το Νοέμβριο του 1961.[4] Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 η χώρα γνώρισε τεράστια οικονομική ανάπτυξη χάρη στο πετρέλαιο και την αύξηση των τιμών του πετρελαίου και την πετρελαϊκή κρίση του 1973. Ωστόσο, τα πράγματα άλλαξαν ριζικά από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν η πτώση των διεθνών τιμών του μαύρου χρυσού έφερε οικονομική λιτότητα και κοινωνική αναταραχή.

Η οικονομική κρίση οδήγησε σε πολιτική κρίση και εκατοντάδες πέθαναν στις ταραχές Καρακάζο το 1989. Ακολούθησαν δύο αποτυχημένα πραξικοπήματα το 1992 και η κατηγορία του προέδρου Κάρλος Ανδρές Πέρες για διαφθορά το 1993. Το 1994 δόθηκε χάρη στον πραξικοπηματία Ούγκο Τσάβες. Το 1998, ο Τσάβες εξελέγη πρόεδρος της Βενεζουέλας και άρχισε τη Μπολιβαριανή επανάσταση. Ο Τσάβες παρέμεινε στην εξουσία παρά το πραξικόπημα του 2002 και τις απεργιακές κινητοποιήσεις το 2002 και το 2003, καθώς και πολλές άλλες πολιτικές δοκιμασίες. Επανεξελέξη το 2006 και το 2012, αλλά πέθανε το 2013. Νέος πρόεδρος εξελέγη ο Νικολάς Μαδούρο. Το 2014, λόγω των ελλείψεων, της εγκληματικότητας και του πληθωρισμού άρχισαν διαδηλώσεις. Στις 16 Ιανουαρίου 2016, ο Μαδούρο ανακοίνωσε ότι η χώρα βρισκόταν σε κατάσταση οικονομικής εκτάκτου ανάγκης, εκδίδοντας σχετικό διάταγμα, ενώ τις 14 Μαΐου, ανακήρυξε τη χώρα σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης,[5] παρακάμπτοντας την Εθνοσυνέλευση. Σήμερα (Ιούνιος 2016), οι εξεγέρσεις για τρόφιμα έχουν γίνει καθημερινό φαινόμενο, και επίσης το ΔΝΤ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα ξεπεράσει το 700% μέσα στο έτος.

Διακυβέρνηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κτίριο της Εθνοσυνέλευσης, του κοινοβουλίου της Βενεζουέλας

Το πολίτευμα της χώρας είναι Ομοσπονδιακή Δημοκρατία. Από τις 5 Μαρτίου 2013, Πρόεδρος της Βενεζουέλας είναι ο Νικολάς Μαδούρο (υπηρεσιακός ως τις 19 Απριλίου 2013, μετά το θάνατο του Ούγκο Τσάβες). Αντιπρόεδρος διορίστηκε από το Μαδούρο ο Αριστόμπουλο Ιστούρις (από τις 6 Ιανουαρίου 2016). Πρόεδρος της Βουλής είναι από τις 5 Ιανουαρίου 2016 ο Χένρι Ράμος Άλουπ. Στη Βενεζουέλα υπάρχουν δύο κυρίαρχοι σχηματισμοί πολιτικών κομμάτων. Ο κυβερνητικό αριστερός σχηματισμός του Ενωτικού Σοσιαλιστικού Κόμματος της Βενεζουέλας (PSUV) και η αντιπολίτευση, η οποία έχει σχηματίσει τον εκλογικό σχηματισμό Τράπεζα για Δημοκρατική Ενότητα.

Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας εκλέγεται άμεσα από το λαό και είναι τόσο επικεφαλής της κυβέρνησης όσο και της χώρας. Η θητεία του προέδρου είναι έξι χρόνια, και (όσον αφορά το 2009), μπορεί να επανεκλεγεί απεριόριστες φορές. Ο πρόεδρος διορίζει τον αντιπρόεδρο και αποφασίσει το μέγεθος και τη σύνθεση της κυβέρνησης και κανονίζει συμβούλια με τη συμμετοχή του νομοθετικού σώματος. Ο πρόεδρος μπορεί να ζητήσει από το νομοθετικό σώμα να επανεξετάσει νόμους τους οποίος θεωρεί ανάρμοστους, αλλά αρκεί η απλή κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να αρθούν οι ενστάσεις αυτές.

Η Βενεζουέλα έχει ένα κοινοβούλιο, την Εθνοσυνέλευση (Asamblea Nacional). Ο αριθμός των μελών της ποικίλει - κάθε πολιτεία και η περιοχή πρωτευούσης εκλέγουν τρεις αντιπροσώπους συν το αποτέλεσμα της διαίρεσης του πληθυσμού της πολιτείας με το 1,1% του συνολικού πληθυσμού της χώρας.[6] Τρεις έδρες καταλαμβάνουν οι αντιπρόσωποι των ιθαγενών της Βενεζουέλας. Την περίοδο 2011-2016, ο αριθμός των εδρών ήταν 165.[7] Όλοι οι βουλευτές έχουν πενταετείς θητείες.

Οι πιο πρόσφατες βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 6 Δεκεμβρίου 2015. Η αντιπολίτευση κατήγαγε ιστορική νίκη και για πρώτη φορά από το 1999 το κυβερνών κόμμα έχασε την πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβούλιο.[8] Οι πιο πρόσφατες προεδρικές εκλογές έγιναν στις 14 Απριλίου 2013 για την εκλογή του διαδόχου του αποβιώσαντα Ούγο Τσάβες.[9] Πρόεδρος εξελέγη ο Νικολάς Μαδούρο.

Δικαίωμα ψήφου έχουν όσοι είναι 18 και άνω. Η ψήφος δεν είναι αναγκαστική.[10]

Στρατιωτικές δυνάμεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Μπολιβαριανές Εθνικές Ένοπλες Δυνάμεις (Fuerza Armada Nacional Bolivariana, FANB) αποτελούν τις ενοποιημένες στρατιωτικές δυνάμεις της Βενεζουέλας. Αποτελούνται από περισσότερους από 320.000 άνδρες και γυναίκες και σύμφωνα με το άρθρο 328 του συντάγματος, χωρίζονται σε πέντε συστατικά σώματα, τον Στρατό, το Ναυτικό, την Αεροπορία, την Εθνοφυλακή και την Εθνική Πολιτοφυλακή. Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας είναι ο διοικητής των ενόπλων δυνάμεων. Όλοι οι άνδρες σε ηλικία 18 ετών πρέπει να εγγράφονται για στρατιωτική θητεία.

Εγκληματικότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ποσοστό δολοφονιών (ανά 100.000 πολίτες) από το 1998 μέχρι το 2013.
Πηγές: OVV,[11][12] PROVEA,[13][14] ΟΗΕ[13][14][15]
* Η γραμμή του ΟΗΕ ανάμεσα στο 2007 και το 2012 είναι πρόβλεψη, λόγω έλλειψης στοιχείων.

Η Βενεζουέλα είναι η χώρα στην οποία καταγράφονται οι περισσότερες κατά κεφαλήν δολοφονίες στον κόσμο, όσον αφορά του 2015.[16] Στη Βενεζουέλα, ένας άνθρωπος δολοφονείται κάθε 21 λεπτά..[17] Τα βίαια εγκλήματα είναι κοινά και η κυβέρνηση δεν συλλέγει πλέον δεδομένα για τα εγκλήματα.[18] Το 2013, ο ρυθμός ανθρωποκτονιών ήταν 79 ανά 100.000, ένας από τους υψηλότερους στον κόσμο, έχοντας τετραπλασιαστεί τα τελευταία 15 χρόνια, με περισσότερες από 200.000 δολοφονίες.[19] Το 2015, είχε ανέλθει σε 90 ανά 100.000.[16] Η πρωτεύουσα Καράκας έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανθρωποκτονιών ανάμεσα στις μεγάλες πόλεις του κόσμου, με 122 ανθρωποκτονίες ανά 100.000.[20] Προσπάθειες για την καταστολή του εγκλήματος έχουν γίνει στις περιοχές που ελέγχονται από συμμορίες.[21]

Η Βενεζουέλα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τους ξένους ταξιδιώτες και επενδυτές που την επισκέπτονται. Το υπουργείο εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών και η κυβέρνηση του Καναδά έχουν προειδοποιήσει τους ξένους επισκέπτες ότι μπορεί να υπάρξουν θύματα ληστείας, απαγωγής για λύτρα ή πώληση σε τρομοκρατικές οργανώσεις[22] και δολοφονίας, ενώ οι διπλωμάτες κινούνται σε τεθωρακισμένα οχήματα.[23][24] Το γραφείο Εξωτερικού και Κοινοπολιτείας του Ηνωμένου Βασιλείου συμβουλεύει να μην πραγματοποιούνται ταξίδια στη Βενεζουέλα.[25]

Διαφθορά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διαφθορά στη Βενεζουέλα είναι πολύ υψηλή συγκριτικά με τον υπόλοιπο κόσμο, και έτσι ήταν για το μεγαλύτερο τμήμα του 20ού αιώνα. Η ανακάλυψη πετρελαίου επιδείνωσε την πολιτική διαφθορά.[26] Η Βενεζουέλα κατατάσσεται ως μια από τις χώρες με τη μεγαλύτερη διαφθορά στους σχετικούς δείκτες από την έναρξη της μελέτης το 1995. Το 2010, η Βενεζουέλα ήταν στη θέση 164 ανάμεσα σε 178 χώρες.[27] Παρομοίως, το παγκόσμιας πρόγραμμα δικαιοσύνης κατέταξε τη Βενεζουέλα 99η ανάμεσα σε 99 χώρες το 2014.[28]

Η διαφθορά αυτή σχετίζεται με τη διακίνηση ναρκωτικών, όπως κοκαΐνη από την Κολομβία και άλλα ναρκωτικά τα οποία μεταφέρονται μέσω Βενεζουέλας στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Η Βενεζουέλα κατατέγη 4η στον κόσμο όσον αφορά τη συχνότητα σπασμών από κοκαΐνη, πίσω από Κολομβία, Ηνωμένες Πολιτείες και Παναμά.[29]

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κεντρική τράπεζα της Βενεζουέλας είναι υπεύθυνη για τη νομισματική πολιτική του Μπολίβαρ. Η Βενεζουέλα έχει μικτή αγορά η οποία βασίζεται στην οικονομία της αγοράς και στην οποία κυριαρχεί ο τομέας του πετρελαίου, ο οποίος αποτελεί περίπου το ένα τρίτο του ΑΕΠ, το 80% των εξαγωγών και περισσότερο από το μισό από το εισόδημα της κυβέρνησης. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ το 2009 ήταν 13.000$ (85η).

Ο τομέας των κατασκευών συνεισέφερε το 17% του ΑΕΠ το 2006. Η Βενεζουέλα κατασκευάζει και εξάγει προϊόντα βαριάς βιομηχανίας, όπως ατσάλι, αλουμίνιο και τσιμέντο, με την παραγωγή να επικεντρώνεται γύρω από τη Σιουδάδ Γουιάνα, κοντά στο φράγμα Γούρι, ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, το οποίο παρέχει περίπου τα τρία τέταρτα του ηλεκτρισμού της χώρας. Επίσης κατασκευάζονται ηλεκτρονικά και αυτοκίνητα, καθώς και είδη διατροφής. Η γεωργία συνεισφέρει περίπου το 3% του ΑΕΠ της χώρας, και εξάγει ρύζι, καλαμπόκι, ψάρια, τροπικά φρούτα, καφέ, βοδινό και χοιρινό κρέας. Η χώρα δεν είναι αυτάρκεις στους περισσότερους τομείς της γεωργίας. Το 2012, η συνολική κατανάλωση τροφής ήταν 26 εκατομμύρια τόνοι, 94,8% ψηλότερα σε σχέση με το 2003.[30]

Οι ελλείψεις αγαθών στη Βενεζουέλα είναι κοινές μετά την ενεργοποίηση ελέγχων στις τιμές και άλλων πολιτικών της κυβέρνησης Ούγκο Τσάβες.[31][32] Τα αγαθά στα οποία υπάρχουν ελλείψεις είναι αυτά που ελέγχονται, όπως το γάλα, διάφορα κρέατα, ο καφές, το ρύζι, το λάδι, το αλεύρι, προϊόντα πολυτελείας όπως τα εμφυτεύματα στήθους, καθώς και το χαρτί τουαλέτας, τα προϊόντα υγιεινής, ακόμη και τα φάρμακα.[31][33][34]

Πετρέλαιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου και τα όγδοα μεγαλύτερα φυσικού αερίου στον κόσμο και βρίσκεται διαρκώς ανάμεσα στους δέκα μεγαλύτερους παραγωγούς αργού πετρελαίου.[35] Το 2010 αποδείχθηκε η ύπαρξη του 40,4% των αποθεμάτων πετρελαίου, με αποτέλεσμα η Βενεζουέλα να ξεπεράσει τη Σαουδική Αραβία ως η χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα αυτού του τύπου.[36] Τα κύρια αποθέματα πετρελαίου βρίσκονται γύρω και κάτω από τη λίμνη Μαρακαΐμπο, τον κόλπο της Βενεζουέλας και την κοιλάδα του Ορινόκο, όπου βρίσκονται τα μεγαλύτερα αποθέματα της χώρας. Πέρα από τα συμβατικά αποθέματα και τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στο δυτικό ημισφαίριο,[37] η Βενεζουέλα διαθέτει και μη συμβατικά αποθέματα πετρελαίου (όπως πετρελαιούχες άμμους και άσφαλτο) τα οποία είναι ίσα με τα παγκόσμια αποθέματα συμβατικού πετρελαίου.[38] Όμως, η Βενεζουέλα είναι μία από τις λίγες χώρες οι οποίες βασίζονται στην υδροηλεκρική ενέργεια για την παραγωγή ηλεκτρισμού.

Στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, στην παραγωγή πετρελαίου είχαν εμπλακεί οι αμερικανικές εταιρείες, αρχικά ενδιαφερόμενες μόνο για αγοραστικές παραχωρήσεις. Το 1943, η νέα κυβέρνηση εισήγαγε το μοίρασμα των κερδών 50/50 ανάμεσα σε κυβέρνηση και πετρελαιοβιομηχανία. Το 1960, με νέα δημοκρατική κυβέρνηση, ο υπουργός υδρογονανθράκων Χουάν Πάμπλο Πέρες Αλφόνσο οδήγησε στη δημιουργία του ΟΠΕΚ. Το 1973, η Βενεζουέλα ψήφισε την κρατικοποίηση των πετρελαιοβιομηχανιών, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή το 1976, με την εταιρεία Petróleos de Venezuela (PDVSA). Τα επόμενα χρόνια η Βενεζουέλα δημιούργησε ένα τεράστιο σύστημα διυλιστηρίων και αγορών στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Η Βενεζουέλα έχει το φθηνότερο πετρέλαιο στο κόσμο.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βενεζουέλα είναι από τις πιο αστικοποιημένες χώρες της Λατινικής Αμερικής και η μεγάλη πλειονότητα των Βενεζουελανών κατοικεί στις πόλεις του βορρά, όπου βρίσκεται η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη Καράκας. Περίπου το 93% του πληθυσμού ζει στις αστικές περιοχές της βόρειας Βενεζουέλας και το 73% ζει σε απόσταση μικρότερη των 100 χιλιομέτρων από τις ακτές.[39] Αν και η μισή έκταση της Βενεζουέλας βρίσκεται νότια του Ορινόκο, μόνο το 5% των κατοίκων της ζει εκεί. Η μεγαλύτερη και σημαντικότερη πόλη νότια του Ορινόκο είναι η Σιουδάδ Γουαϊάνα, η οποία είναι η έκτη μεγαλύτερη της χώρας.[40]

Οι κάτοικοι της Βενεζουέλας έχουν ποικίλη καταγωγή. Στην απογραφή του 2011, η πλειονότητά τους υποστήριξε ότι ήταν μεστίζο ή λευκοί - 51,6% και 43,6% αντίστοιχα. Οι εθνικές μειονότητας στη Βενεζουέλα αποτελούνται από ομάδες κυρίως Αφρικανών ή Ιθαγενών. Το 2,8% υποστήριξε ότι ήταν μαύροι, το 0,7% ότι είχε καταγωγή από την Αφρική και το 2,6% ότι ήταν Ιθαγενείς. Από τους ιθαγενείς, ο πολυπληθέστεροι (58 %) ήταν οι Βαϊούου.[41]

Κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας και μέχρι μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλοί Ευρωπαίοι μετανάστες έφτασαν στη Βενεζουέλα μέσω των Καναρίων νήσων,[42] τα οποία είχε σημαντικό πολιτιστικό αντίκτυπο στη κουζίνα και στα έθιμα της Βενεζουέλας.[43][44][45] Για αυτό το λόγο, η Βενεζουέλα αποκαλείται το 8ο νησί των Καναρίων.[46][47] Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, η Βενεζουέλα, μαζί με την υπόλοιπη λατινική Αμερική, υποδέχτηκε εκατομμύρια Ευρωπαίους μετανάστες, ιδιαίτερα μεταπολεμικά.[48][49][50]

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού υπολογίστηκε το 2015 σε 74,54 χρόνια (για τους άνδρες 71,4 χρόνια και για τις γυναίκες 77,83 χρόνια).[51]

Μεταφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Επίσημη εκτίμηση
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 «World Economic Outlook Database». ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=299&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε στις 18-10-2009. 
  3. «Venezuela Boundary Dispute, 1895–1899». http://www.globalsecurity.org/military/ops/venezuela1895.htm. 
  4. Συγκρούσεις σε Βενεζουέλα-Αργεντινή, Ιστορικό Λεύκωμα 1962, σελ. 98-99, Καθημερινή (1997)
  5. «Nicolás Maduro decreta un nuevo Estado de Excepción y de Emergencia Económica en Venezuela». BBC, σ. ισπανικά. http://www.bbc.com/mundo/noticias/2016/05/160513_venezuela_maduro_emergencia_economica_ps. Ανακτήθηκε στις 14 May 2016. 
  6. «Ley Orgánica de Procesos Electorales» (στα es). Consejo Nacional Electoral. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 September 2010. https://web.archive.org/web/20100929053531/http://www.cne.gov.ve/web/normativa_electoral/ley_organica_procesos_electorales/titulo2.php. Ανακτήθηκε στις 4 April 2011. 
  7. «Dos mil 719 candidatos se disputarán los curules de la Asamblea Nacional» (στα es). Venezolana de Televisión. 10 June 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 May 2011. https://web.archive.org/web/20110510075036/http://www.vtv.gov.ve/noticias-nacionales/37227. Ανακτήθηκε στις 4 April 2011. 
  8. Βενεζουέλα: Ιστορική νίκη της αντιπολίτευσης στις βουλευτικές εκλογές, naftemporiki.gr, 7-12-2015.
  9. «Nicolas Maduro wins Venezuela». BBC News. 15-4-2013. http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-22149202. Ανακτήθηκε στις 15-4-2013. 
  10. Frankal, Elliot (4 July 2005). «Compulsory voting around the world». London: The Guardian. http://politics.guardian.co.uk/apathy/story/0,,1521096,00.html. Ανακτήθηκε στις 10 March 2007. 
  11. «Observatorio Venezolano de Violencia». Observatorio Venezolano de Violencia. http://observatoriodeviolencia.org.ve/ws/. Ανακτήθηκε στις 16 December 2014. 
  12. Rueda, Manuel (8 January 2014). «How Did Venezuela Become So Violent?n». Fusion TV. http://fusion.net/story/4593/how-did-venezuela-become-so-violent/. Ανακτήθηκε στις 16 December 2014. 
  13. 13,0 13,1 «GLOBAL STUDY ON HOMICIDE 2011». UNODC. http://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/statistics/Homicide/Globa_study_on_homicide_2011_web.pdf. Ανακτήθηκε στις 16 December 2014. 
  14. 14,0 14,1 «GLOBAL STUDY ON HOMICIDE 2014». UNODC. http://www.unodc.org/documents/gsh/pdfs/2014_GLOBAL_HOMICIDE_BOOK_web.pdf. Ανακτήθηκε στις 16 December 2014. 
  15. «Global homicide rates drop, but nearly 500,000 murdered in 2012». Agence France-Presse. 10 December 2014. http://news.yahoo.com/global-homicide-rates-drop-nearly-500-000-murdered-143539493.html. Ανακτήθηκε στις 16 December 2014. 
  16. 16,0 16,1 Davies, Wyre (20 February 2016). «Venezuela's decline fuelled by plunging oil prices». BBC News, Latin America. http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-35622188. Ανακτήθηκε στις 20 February 2016. 
  17. Castillo, Mariano (9 January 2014). «Beauty queen's killers nabbed, Venezuela says». CNN. http://www.cnn.com/2014/01/09/world/americas/monica-spear-venezuela-beauty-queen-killed/. Ανακτήθηκε στις 10 January 2014. 
  18. Gallegos, Raul (10 January 2014). «Miss Venezuela's Murder Is the Price of Politics». Bloomberg. http://www.bloomberg.com/news/2014-01-10/miss-venezuela-s-murder-is-the-price-of-politics.html. Ανακτήθηκε στις 10 January 2014. 
  19. Rueda, Manuel. «How Did Venezuela Become So Violent?». Fusion. http://fusion.net/leadership/story/venezuela-violent-iraq-365361. Ανακτήθηκε στις 10 January 2014. 
  20. «Venezuela Country Specific Information». United States Department of State. http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1059.html. Ανακτήθηκε στις 10 January 2014. 
  21. «14 Killed in Caracas anti-crime operation». Fox News. 13 July 2015. http://latino.foxnews.com/latino/politics/2015/07/13/14-killed-in-caracas-anti-crime-operation. 
  22. «Venezuela». United States Department of State. http://travel.state.gov/content/passports/english/country/venezuela.html. Ανακτήθηκε στις 30 June 2015. 
  23. «Venezuela Travel Warning». United States Department of State. http://travel.state.gov/content/passports/english/alertswarnings/venezuela-travel-warning.html. Ανακτήθηκε στις 9 February 2014. 
  24. «Venezuela». Government of Canada. http://travel.gc.ca/destinations/venezuela. Ανακτήθηκε στις 9 February 2014. 
  25. «FCO travel advice mapped: the world according to Britain's diplomats». The Guardian. http://www.theguardian.com/news/datablog/2011/mar/23/fco-travel-advice-map. 
  26. McBeth 2002, p. 17. "From 1917, "greater awareness of the country's oil potential had the pernicious effect of increasing the corruption and intrigue amongst Gomez's family and entourage, the consequences of which would be felt up to 1935."
  27. The truth of Pdval, El Universal, 21 January 2011.
  28. «WJP Rule of Law Index™ 2014». http://data.worldjusticeproject.org/#/index/VEN. Ανακτήθηκε στις 26 April 2015. 
  29. United Nations, World Drug Report 2010 Statistical Annex: Drug seizures
  30. Pearson, Tamara (9 January 2013). Venezuelan Government Meets with Private Industries to Combat Food Shortages. Venezuelanalysis.com.
  31. 31,0 31,1 «Venezuela's currency: The not-so-strong bolívar». The Economist. 11 February 2013. http://www.economist.com/blogs/americasview/2013/02/venezuela%E2%80%99s-currency. Ανακτήθηκε στις 18 February 2013. 
  32. «Venezuela's black market rate for US dollars just jumped by almost 40%». Quartz. 26 March 2014. http://qz.com/192395/venezuelas-black-market-rate-for-us-dollars-just-jumped-by-almost-40/#/h/56869,3/. Ανακτήθηκε στις 27 March 2014. 
  33. «La escasez también frena tratamientos contra cáncer» (στα Spanish). Venezuela. http://acn.com.ve/la-escasez-tambien-frena-tratamientos-contra-cancer/. Ανακτήθηκε στις 25 August 2014. 
  34. «Venezuela sufre escasez de prótesis mamarias» (στα Spanish). El Nuevo Herald. http://www.elnuevoherald.com/2014/03/19/1705888/venezuela-sufre-escasez-de-protesis.html. Ανακτήθηκε στις 25 August 2014. 
  35. Venezuela Energy Profile στη Μηχανή του Αρχείου (archived 15 Δεκεμβρίου 2010)
  36. Venezuela oil reserves topped Saudis in 2010:OPEC. Market Watch. 18 July 2011
  37. «Venezuela: Energy overview». BBC. 16 February 2006. http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4692534.stm. Ανακτήθηκε στις 10 July 2007. 
  38. Bauquis, Pierre-René (16 February 2006). «What the future for extra heavy oil and bitumen: the Orinoco case». World Energy Council. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 April 2007. https://web.archive.org/web/20070402100135/http://www.worldenergy.org/wec-geis/publications/default/tech_papers/17th_congress/3_1_04.asp. Ανακτήθηκε στις 10 July 2007. 
  39. «Coastal and Marine Ecosystems—Venezuela» (PDF). EarthTrends Country Profiles. World Resources Institute. 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 March 2007. https://web.archive.org/web/20070318000929/http://earthtrends.wri.org/pdf_library/country_profiles/coa_cou_862.pdf. Ανακτήθηκε στις 10 March 2007. 
  40. «Cuadro Magnitud y Estructura Demográfica». Ine.gob.ve. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 September 2011. https://web.archive.org/web/20110929230946/http://www.ine.gob.ve/demografica/salidadistribucion.asp?Tt=Cuadro229&cuadro=cuadro229. Ανακτήθηκε στις 25 April 2010. 
  41. Benítez, Deivis. «Poblaciones Indígenas en aumento según censo poblacional 2011» (στα Spanish). PRENSA MINPPPI. http://www.minpi.gob.ve/minpi/es/noticias/1548-np1428. Ανακτήθηκε στις 10 October 2012. «Entre tanto, los pueblos indígenas con mayor población se encuentran los Wayuu 58%, Warao 7%, Kariña 5%, Pemón 4%, Piaroa, Jivi, Añu, Cumanágoto 3%, Yukpa, Chaima 2%, el pueblo Yanomami 1% y otros pueblos con un 9%.» 
  42. «The Spanish of the Canary Islands». personal.psu.edu. http://www.personal.psu.edu/faculty/j/m/jml34/Canary.htm. 
  43. Erichsen, Gerald. «Facts About Venezuela for Spanish Students». About. http://spanish.about.com/od/Country-Highlights/tp/Facts-About-Venezuela-for-Spanish-Students.htm. Ανακτήθηκε στις 30 June 2015. 
  44. «Gran Canaria Culture». GranCanariaInfo. http://www.grancanariainfo.co.uk/culture.asp. Ανακτήθηκε στις 30 June 2015. 
  45. «History». Sazon Latino Restaurant. http://sazonlatinorestaurant.com/history. Ανακτήθηκε στις 30 June 2015. 
  46. Calder, Simon (31 October 2014). «Secret Canaries: Explore these warm volcanic islands all year round». London: The Independent. http://www.independent.co.uk/travel/africa/secret-canaries-explore-these-warm-volcanic-islands-all-year-round-9831652.html. Ανακτήθηκε στις 30 June 2015. 
  47. Ross, Ben; Calder, Simon (5 December 2009). «Tale of Two Travellers: The two sides of the Canaries». London: The Independent. http://www.independent.co.uk/travel/europe/tale-of-two-travellers-the-two-sides-of-the-canaries-1834321.html. Ανακτήθηκε στις 30 June 2015. 
  48. Levinson, David (1994). «Europeans in South America». Every Culture. http://www.everyculture.com/South-America/Europeans-in-South-America.html. Ανακτήθηκε στις 30 June 2015. 
  49. Padilla, Beatriz; Peixoto, Joāo (28 June 2007). «Latin American Immigration to Southern Europe». Migration Policy. http://www.migrationpolicy.org/article/latin-american-immigration-southern-europe. Ανακτήθηκε στις 30 June 2015. 
  50. Brooke, James (17 February 1992). «Latin America Offers 'New World' to East Europe Emigrants». The New York Times. http://www.nytimes.com/1992/02/17/world/latin-america-offers-new-world-to-east-europe-emigrants.html. Ανακτήθηκε στις 30 June 2015. 
  51. CIA World Fact Book

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει σχετικό λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]