Λεττονία
 |
Αυτό το άρθρο ή τμήμα του μπορεί να βελτιωθεί.Μπορείτε να το επεκτείνετε ή να το βελτιώσετε με κάποιο τρόπο ώστε να καλύπτει το θέμα με πληρέστερο τρόπο. Βοηθήστε τη Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το. Το πρότυπο θα πρέπει να συνοδεύεται από προτάσεις βελτίωσης στην σελίδα συζήτησης του άρθρου. |
|
|||||
| Εθνικό σύνθημα: Tēvzemei un Brīvībai | |||||
| Εθνικός ύμνος: Dievs, svētī Latviju! | |||||
 Η θέση της Λεττονίας (σκούρο πράσινο)
|
|||||
| Πρωτεύουσα (και μεγαλύτερη πόλη) • Πληθυσμός • Συντεταγμένες |
Ρίγα 727.578 |
||||
| Επίσημες γλώσσες | Λεττονικά | ||||
| Πολίτευμα | Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία | ||||
| Άντρις Μπέρζινς Βάλντις Ντομπρόβσκις |
|||||
|
Ανεξαρτησία |
|
||||
| Έκταση • Σύνολο • % Νερό • Σύνορα Ακτογραμμή |
64.589 km2 (123η) 1,5 1.382 χμ. 498 χμ. |
||||
| Πληθυσμός • Εκτίμηση 2009 • Απογραφή 2000 • Πυκνότητα |
2.231.503 (140η) 2.375.000 35 κατ./km² (170η) |
||||
| Α.Ε.Π. (PPP) • Ολικό (2009) • Κατά κεφαλή |
32,346 δισ. $[2] (100η) 14.304 $[2] (55η) |
||||
| Α.Ε.Π. (Ονομαστικό) • Ολικό (2009) • Κατά κεφαλή |
24,198 δισ. $[2] (90η) 10.701 $[2] (51η) |
||||
| ΔΑΑ (2010) |  0,769 (48η) – υψηλή |
||||
| Νόμισμα | Λατς (LVL) | ||||
| Ζώνη ώρας • Θερινή ώρα |
EET (UTC +2) (UTC +3) |
||||
| Internet TLD | .lv και .eu ως μέλος της ΕΕ | ||||
|
+371 |
|||||
Η Δημοκρατία της Λεττονίας, ή Λετονίας, ή Λατβίας, (Latvijas Republika), είναι μια χώρα της βορειοανατολικής Ευρώπης και μία από τις 3 βαλτικές χώρες που μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο προσαρτήθηκε στη τότε ΕΣΣΔ με την ονομασία Λεττονία. Συνορεύει με τη Λιθουανία, την Εσθονία, τη Λευκορωσία και τη Ρωσία. Είναι μία μικρή χώρα, με έκταση 64.589 τ.χλμ. και πληθυσμό 2.231.503 κατοίκους[3] με βάση εκτιμήσεις του 2009.
Πρωτεύουσα της Λεττονίας είναι η Ρίγα (826.500 κάτοικοι). Μόλις το 60% του πληθυσμού είναι Λεττονοί, ενώ σχεδόν το 30% είναι Ρώσοι. Επίσημη γλώσσα είναι η λεττονική, η οποία ανήκει στην ομάδα βαλτικών γλωσσών. Επίσημο νόμισμα είναι το Λατς.
Η Λεττονία απέκτησε την ανεξαρτησία της από την ΕΣΣΔ τον Αύγουστο του 1991. Την 1η Μαΐου 2004 η χώρα έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόεδρος της χώρας είναι ο Άντρις Μπέρζινς.
Ο στρατός της χώρας, από την 1η Ιανουαρίου 2007, είναι πλήρως επαγγελματικός. Οι τελευταίοι μη-επαγγελματίες στρατιώτες απολύθηκαν στις 23 Νοεμβρίου 2006.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Διοικητική διαίρεση
Η Λεττονία διαιρείται σε 26 νομούς (apriņķis, πληθυντικός- apriņķi) (πιο συχνά - rajons (rajoni)) και 7 πόλεις (lielpilsētas; ενικός - lielpilsēta), οι οποίες φαίνονται με αστερίσκο:
| 1 | Aizkraukle | 12 | Jelgava* | 23 | Rēzekne |  |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2 | Alūksne | 13 | Jūrmala* | 24 | Rēzekne* | |
| 3 | Balvi | 14 | Krāslava | 25 | Rīga | |
| 4 | Bauska | 15 | Kuldīga | 26 | Rīga* | |
| 5 | Cēsis | 16 | Liepāja | 27 | Saldus | |
| 6 | Daugavpils | 17 | Liepāja* | 28 | Talsi | |
| 7 | Daugavpils* | 18 | Limbaži | 29 | Tukums | |
| 8 | Dobele | 19 | Ludza | 30 | Valka | |
| 9 | Gulbene | 20 | Madona | 31 | Valmiera | |
| 10 | Jēkabpils | 21 | Ogre | 32 | Ventspils | |
| 11 | Jelgava | 22 | Preiļi | 33 | Ventspils* |
[Επεξεργασία] Πολιτικά
Δικαίωμα ψήφου έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω. Στις εκλογές για Πρόεδρο που έγιναν στις 31 Μαΐου 2007, στο αξίωμα εξελέγη ο Βάλντις Ζάτλερς με 58 ψήφους υπέρ και 40 κατά έναντι 39 υπέρ και 59 κατά για τον αντίπαλό του, Άιβαρς Έντζινς.
[Επεξεργασία] Προεδρικές εκλογές 2011
H εκλογή του Προέδρου της Λετονίας γίνεται από το κοινοβούλιο. Στις 2 Ιουνίου 2011 ο Άντρις Μπέρζινς εξελέγη στο αξίωμα, κερδίζοντας στον δεύτερο γύρο τον τότε πρόεδρο Βάλντις Ζάτλερς, με 53 ψήφους υπέρ και 44 κατά έναντι 41 υπέρ και 56 κατά για τον Ζάτλερς.[4] Στον πρώτο γύρο ο Μπέρζινς είχε πάρει 50 ψήφους, ενώ 48 βουλευτές τον καταψήφισαν, ενώ ο Ζάτλερς έλαβε 43 υπέρ και 55 κατά.
[Επεξεργασία] Βουλευτικές εκλογές
[Επεξεργασία] Βουλευτικές εκλογές 2010
Ο κεντροδεξιός συνασπισμός του Βάλντις Ντομπρόβσκις κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές που διενεργήθηκαν στις 2 Οκτωβρίου 2010, εξασφαλίζοντας το 57% των ψήφων και τις 63 επί συνόλου 100 εδρών στο Κοινοβούλιο, παρά την πολιτική λιτότητας[5]. Η συμμετοχή ήταν σε ποσοστό 62%.[6]
| Κόμματα και συνασπισμοί | Ψήφοι | % | Έδρες | Μεταβολή | |
|---|---|---|---|---|---|
Ενότητα (Vienotība)
|
301.424 | 31,22% | 33 | +15 | |
Κέντρο Αρμονίας (Saskaņas centrs)
Σοσιαλιστικό Κόμμα της Λετονίας
|
251.397 | 26,04% | 29 | +12 | |
Ένωση Πρασίνων και Αγροτών (Zaļo un Zemnieku savienība)
|
190.025 | 19,68% | 22 | +4 | |
Εθνική Συμμαχία
|
74.028 | 7,67% | 8 | ±0 | |
Για μια Καλή Λετονία (Par Labu Latviju!)
|
73.877 | 7,65% | 8 | –25 | |
| Για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην Ενωτική Λετονία (Par cilvēka tiesībām vienotā Latvijā) | 13.845 | 1,43% | 0 | –6 | |
| Made in Latvia (Ražots Latvijā) | 9.381 | 0,97% | 0 | ±0 | |
| Τελευταίο Κόμμα (Pēdējā partija) | 8.458 | 0,88% | 0 | ±0 | |
| Για μια Προεδρική Δημοκρατία (Par prezidentālu republiku) | 7.101 | 0,74% | 0 | ±0 | |
| Υπευθυνότητα = Σοσιαλδημοκρατικός Συνασπισμός Πολιτικών Κομμάτων (ATBILDĪBA – sociāldemokrātiska politisko partiju apvienība) | 6.139 | 0,64% | 0 | ±0 | |
| Έλεγχος του Λαού (Tautas kontrole) | 4.002 | 0,41% | 0 | ±0 | |
| Ένωση Χριστιανοδημοκρατών (Kristīgi demokrātiskā savienība) | 3.487 | 0,36% | 0 | ±0 | |
| Daugava – Για την Λετονία (Daugava – Latvijai) | 1.661 | 0,17% | 0 | ±0 | |
| Σύνολο | 944.825 | 97,86% | 100 | — | |
[Επεξεργασία] Βουλευτικές εκλογές 2006
Στις βουλευτικές εκλογές του 2006 πήραν μέρος 19 πολιτικά κόμματα. Κέρδισε ο κυβερνών συνασπισμός του Πρωθυπουργού Άιγκαρς Καλβίτις.
Βουλή (Saeima), 7 Οκτωβρίου 2006
| Κόμματα και συνασπισμοί | Ψήφοι | % | Έδρες | Μεταβολή |
|---|---|---|---|---|
| Κόμμα του Λαού (Tautas partija) | 177, 481 | 19.56 | 23 | +3 |
Ένωση των Πρασίνων και των Αγροτών (Zaļo un Zemnieku savienība)
|
151, 595 | 16.71 | 18 | +6 |
| Νέα Εποχή (Jaunais Laiks) | 148, 602 | 16.38 | 18 | -8 |
Αρμονία του Κέντρου (Saskaņas centrs)
|
130, 887 | 14.42 | 17 | +17 |
| Συνασπισμός του Κόμματος "Πρώτα η Λετονία" (Latvijas Pirmā partija) και Λετονικός Δρόμος (Latvijas Ceļš) |
77, 869 | 8.58 | 10 | +/-0 |
| Για την Πατρίδα και την Ελευθερία (Tēvzemei un Brīvībai/LNNK) | 62, 989 | 6.94 | 8 | +1 |
| Για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ενωμένη Λετονία (Par cilvēka tiesībām vienotā Latvijā) | 54, 684 | 6.03 | 6 | -19 |
| Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα Λετονίας (Latvijas Sociāldemokrātiskā strādnieku partija) | 31, 728 | 3.5 | 0 | |
| Μητέρα Γη (Dzimtene) | 18, 860 | 2.08 | 0 | |
| Όλοι για τη Λετονία! (Visu Latvijai!) | 13, 469 | 1.48 | 0 | |
| Νέοι Δημοκράτες (Jaunie Demokrāti) | 11, 505 | 1.27 | 0 | |
| Σύνολο | 901,173 | 100.0 | 100 |
[Επεξεργασία] Δημοψηφίσματα 2008-11
[Επεξεργασία] Συνταγματικό δημοψήφισμα, Αύγουστος 2008
Στις 2 Αυγούστου του 2008 διεξήχθη δημοψήφισμα για την τροποποίηση του Συντάγματος, ώστε το Κοινοβούλιο να μπορεί να διαλυθεί και με την ψήφο του λαού[8]. Το 96% των ψηφισάντων ενέκριναν την πρόταση έναντι 3,5% που την καταψήφισαν, ωστόσο το δημοψήφισμα ακυρώθηκε εξαιτίας της πολύ χαμηλής (κάτω από 50%) συμμετοχής.
[Επεξεργασία] Δημοψήφισμα για αύξηση συντάξεων, Αύγουστος 2008
Στις 23 Αυγούστου του 2008 διεξήχθη δημοψήφισμα για την αύξηση των συντάξεων.[9] Αυτό ακυρώθηκε, εξαιτίας χαμηλής προσέλευσης, καθώς δε συμπληρώθηκε ο απαιτούμενος αριθμός των 453.730 ψηφοδελτίων.[10] Εάν το δημοψήφισμα ήταν υπέρ της πρότασης, η κυβέρνηση θα αύξανε τις συντάξεις από 50 Λάτι σε τουλάχιστον 135 λάτι. Το δημοψήφισμα είχε την υποστήριξη της οργάνωσης Κοινωνία για Διαφορετική Πολιτική, η οποία φιλοδοξεί να γίνει πολιτικό κόμμα.
[Επεξεργασία] Δημοψήφισμα για διάλυση του Κοινοβουλίου , 2011
Σε δημοψήφισμα που διεξήχθη στις 23 Ιουλίου 2011[11] οι πολίτες υπερψήφισαν την πρόταση για πρόωρη διάλυση του Κοινοβουλίου σε ποσοστό 95%. Το δημοψήφισμα προκηρύχθηκε από τον Πρόεδρο Βάλντις Ζάτλερς με βάση τις εξουσίες που του δίνει το Σύνταγμα στις 28 Μαΐου 2011.Συνέβη για πρώτη φορά στην ιστορία της Λετονίας.[12] Ειδικότερα, το δημοψήφισμα θεωρήθηκε αναγκαίο έπειτα από την άρνηση του Κοινοβουλίου (Saeima) να διενεργηθεί έρευνα στην οίκία του Άιναρς Σλέσερς, βουλευτή και πρώην υπουργού.[13]
[Επεξεργασία] Δημογραφία
Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού είναι, με βάση εκτιμήσεις του 2009, τα 72,15 χρόνια. Οι γυναίκες ζουν 77,59 χρόνια και οι άνδρες ζουν 66,98 χρόνια[3].
[Επεξεργασία] Οικονομία
Τον Ιανουάριο του 2009 στη Ρίγα πραγματοποιήθηκαν ταραχές αναφορικά με την οικονομική κρίση και τη λήψη μέτρων λιτότητας από την κυβέρνηση. Οι διαδηλωτές ζήτησαν τη διάλυση του Κοινοβουλίου, ενώ ο πρόεδρος Βάλντις Ζάτλερς προειδοποίησε για την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, αν αποτύχει η Βουλή να ικανοποιήσει τα αιτήματα των πολιτών. [14] H κυβέρνηση μεταξύ άλλων προέβη σε περικοπές μισθών, με σκοπό να λάβει χρηματοδότηση ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων ευρώ από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την ΕΕ. Για τον ίδιο λόγο προχώρησε στην απόσυρση των λιγοστών στρατιωτών της (17) από το Κοσσυφοπέδιο, τον Αύγουστο του 2009.[15]
[Επεξεργασία] Μεταφορές
Λειτουργεί σιδηροδρομικό δίκτυο, με ένα μικρό μέρος των αμαξοστοιχιών να είναι ηλεκτροκίνητες. Οι αεροπορικές συγκοινωνίες εξυπηρετούνται από δύο μεγάλα διεθνή αεροδρόμια, ένα στη Ρίγα και ένα στη Γιέλγκοβα, καθώς επίσης και από μία ιδιωτική εταιρεία. Σήμερα λειτουργούν συνολικά γύρω στα 50 αεροδρόμια. Τρία μεγάλα λιμάνια αποτελούν χώρο εξαγωγής για το ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο διοχετεύεται εκεί με αγωγούς[16]. Η οδήγηση γίνεται στα δεξιά.
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ Έχει αναθεωρηθεί πολλές φορές.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 "World Economic Outlook Database". ΔΝΤ. Οκτώβριος 2009. http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&pr1.x=35&pr1.y=10&c=941&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=. Ανακτήθηκε την 18-10-2009.
- ↑ 3,0 3,1 CIA World Factbook
- ↑ http://www.washingtonpost.com/world/challenger-andris-berzins-wins-latvias-presidential-election/2011/06/02/AGveQHHH_story.html
- ↑ Καθημερινή, Επανεκλογή Ντομπρόβσκις στη Λεττονία με συνταγή ΔΝΤ, 5-10-2010.
- ↑ http://latvianhistory.wordpress.com/2010/10/03/election-turnout-2010/
- ↑ [1] accessed 8-10-2010
- ↑ Λετονία: Άκυρο το δημοψήφισμα για αλλαγή του συντάγματος, Ναυτεμπορική, 3 Αυγούστου 2008
- ↑ Business finance news - currency market news - online UK currency markets - financial news - Interactive Investor
- ↑ Latvian populist referendum on pensions fails to gain quorum : Europe World
- ↑ Referendums par Zatlera ierosinājumu atlaist Saeimu notiks 23.jūlijā
- ↑ Zatlers nolemj rosināt Saeimas atlaišanu.
- ↑ Latvia to Vote on Dissolving Parliament Amid Corruption Probe.
- ↑ Έθνος, Έκρηξη οργής για την κρίση, 15 Ιανουαρίου 2009.
- ↑ Καθημερινή, Αποχώρηση των Λετονών στρατιωτών από το Κόσοβο, 18 Αυγούστου 2009.
- ↑ Συλλογικό έργο, Παγκόσμιος Γεωγραφικός Άτλας, εκδ, ΔΟΜΗ, 2007, τ. 2, σελ. 506.
|
||||||||
|
|||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
Αυτό το άρθρο σχετικά με τη Λεττονία χρειάζεται επέκταση. Βοηθήστε τη Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το!. |
