Γκουλάγκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κρατούμενοι σε καταναγκαστική εργασία, στην κατασκευή της διώρυγας Λευκής - Βαλτικής Θάλασσας (Μπελομορκανάλ) τα έτη 1931 έως 1933.

Η ονομασία Γκουλάγκ επίσης γκούλαγκ είναι το αρκτικόλεξο της σοβιετικής υπηρεσίας που επόπτευε τα «στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας στην πρώην Ε.Σ.Σ.Δ., όπου εξορίζονταν οι πάσης φύσεως αντιφρονούντες πολιτικοί κρατούμενοι, ύποπτοι κ.λπ.»[1].

Στην κυριολεξία γκουλάγκ δεν λέγονταν τα στρατόπεδα, αλλά η κρατική υπηρεσία (ρωσικά: ГУЛАГ[2]) που ήταν υπεύθυνη για τη διαχείρισή τους. Μία άλλη υπηρεσία, η Ντάλστροϊ, ήταν υπεύθυνη για την εμπορική εκμετάλλευση των προϊόντων που παρήγε η καταναγκαστική εργασία.

Τα στρατόπεδα της Γκουλάγκ έγιναν διαβόητα καθώς εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που κρατούνταν στις φυλακές αυτές εξαφανίζονταν και έχαναν κάθε επαφή με τις οικογένειες τους, βασανίζονταν και έμεναν φυλακισμένοι σε φρικώδεις συνθήκες διαβίωσης για χρόνια, συχνά χωρίς καν νόμιμες δικαστικές διαδικασίες. Στη Δύση έγιναν γνωστά το 1973 μέσω της δημοσίευσης του έργου Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ 1918-1956 του νομπελίστα συγγραφέα Αλεξάντρ Ισάγεβιτς Σολζενίτσιν.

Ο Λαβρέντι Μπέρια υπήρξε πρωτοστάτης αυτής της εξοντωτικής πρακτικής σε βάρος των αντιφρονούντων. Όντας επί Στάλιν αρχηγός της μυστικής υπηρεσίας NKVD, της προδρόμου της KGB, συνώστισε σε γκουλάγκ αντικαθεστωτικούς διαφόρων εθνικοτήτων οι οποίοι κατηγορούνταν για αντισοβιετική δράση. Τα περισσότερα έκλεισαν κατά την αποσταλινοποίηση.

Νεότερη χρήση του όρου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις μέρες μας ο όρος γκουλάγκ χρησιμοποιείται όπου γης ως συνώνυμο της φυλάκισης υπό απάνθρωπες ή αμφιλεγόμενες συνθήκες. Χαρακτηριστικά η Διεθνής Αμνηστία κατήγγειλε τις ΗΠΑ ότι μετά τις,επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 δημιούργησαν ένα «παγκόσμιο γκουλάγκ» από το Γκουαντάναμο μέχρι τις ιρακινές και τις μυστικές φυλακές της CIA.[3] H αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πρόκειται για αναγκαία μέτρα που επιβάλλει ο πόλεμος εναντίον της τρομοκρατίας και ότι οι κρατούμενοι απολαμβάνουν όλα τα δικαιώματα που τους παρέχουν οι διεθνείς συνθήκες.

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Μείζον Ελληνικό Λεξικό, Τεγόπουλου-Φυτράκη.
  2. Η ρωσική λέξη "ГУЛАГ" είναι αρκτικόλεξο των λέξεων Главное Управление исправительно-трудовых ЛАГерей ОГПУ [Γενική Διεύθυνση Αναμορφωτικών Στρατοπέδων Εργασίας και Αποικιών, του Λαϊκού Κομισαριάτου Εσωτερικών (NKVD).
  3. «Το Αμερικανικό Γκούλαγκ: Από το Γκουαντάναμο στο Αμπού Γκράιμπ», από τον ιστότοπο της δημοσιογραφικής εκπομπής Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Βιβλία για το Γκουλάγκ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αλεξάντερ Σολζενίτσιν, Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ, Αθήνα: εκδ. Πάπυρος, 2009 (978-960-6715-88-4)
  • Anne Applebaum, Γκουλάγκ - Η αληθινή ιστορία, εκδόσεις Ιωλκός (ISBN 978-960-426-502-2)

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]