Δικαιώματα ΛΟΑΤ στην Ελλάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Στιγμιότυπο από το Athens Pride του 2008

Η Ελλάδα είναι σχετικά ανεκτική με τους ομοφυλόφιλους, αμφισεξουαλικούς και τρανσέξουαλ, ωστόσο λείπουν νόμοι, διατάξεις και βασικά δικαιώματα που οι ομοφυλόφιλοι απολαμβάνουν στις υπόλοιπες χώρες της δυτικής Ευρώπης και βόρειας Αμερικής και τα θέματα ΛΟΑΤ δεν γίνονται συχνά θέμα ανοικτής συζήτησης.

Παρόλα ταύτα, τα τελευταία χρόνια, χάρη στην αυξανόμενη ορατότητα ΛΟΑΤ ατόμων στα ΜΜΕ αλλά και σε άλλους τομείς της καθημερινής ζωής, παρατηρείται σημαντική πρόοδος και απελευθέρωση των ηθών, με αποτέλεσμα η ομοφυλοφιλία να γίνεται σταδιακά λιγότερο ταμπού και οι ομοφυλόφιλοι, αμφισεξουαλικοί και διαφυλετικοί να αποκτούν περισσότερα δικαιώματα. Σημαντική παραμένει ωστόσο η βροντερά αντίθετη άποψη της ελληνικής Εκκλησίας ενόψει των εξελίξεων αυτών.

Νόμοι σχετικά με το γενετήσιο προσανατολισμό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ορισμός του γάμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο ελληνικό σύνταγμα δεν παρέχεται κάποιος ορισμός του γάμου, οπότε τυπικά, αφήνεται νομικό περιθώριο για τον ομοφυλοφιλικό γάμο. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι, όπως η μητρότητα και η παιδική ηλικία, τελεί υπό την προστασία του Κράτους.[1]

Νόμος 3304/05[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σεξουαλική διάκριση δεν αναφέρεται πουθενά στο Ελληνικό σύνταγμα, ωστόσο ένας νόμος που προστατεύει τα ομοφυλόφιλα άτομα ενάντια στην άνιση μεταχείριση με βάση τον γενετήσιο προσανατολισμό υιοθετήθηκε το 2005 (Ν.3304/05) σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση.[2]

Ο νόμος (Ν.3304/05) αναφέρει τα εξής:

Άρθρο 1[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

    Σκοπός του Νόμου


Σκοπός του παρόντος νόµου είναι η θέσπιση του γενικού πλαισίου ρυθµίσεως για την καταπολέµηση των διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής καθώς και για την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού στον τοµέα της απασχόλησης και της εργασίας, σύµφωνα µε τις οδηγίες 2000/43/ΕΚ του Συµβουλίου της 29ης Ιουνίου 2000 και 2000/78/ΕΚ του Συµβουλίου της 27ης Νοεµβρίου 2000, ώστε να διασφαλίζεται η εφαρµογή της αρχής της ίσης µεταχείρισης.[3]    

Άρθρο 2[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

    Η αρχή της ίσης µεταχείρισης


1. Απαγορεύεται η άµεση ή έµµεση διάκριση για έναν από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 1.
2. Ως διάκριση νοείται και η παρενόχληση ή κάθε άλλη προσβλητική ενέργεια, η οποία εκδηλώνεται µε ανεπιθύµητη συµπεριφορά που σχετίζεται µε έναν από τους λόγους του άρθρου 1 και έχει ως σκοπό ή αποτέλεσµα την προσβολή της αξιοπρέπειας προσώπου και τη δηµιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος. Κατά την εξειδίκευση της έννοιας της παρενόχλησης λαµβάνονται υπόψη και τα χρηστά και συναλλακτικά ήθη.
3. Ως διάκριση νοείται επίσης οποιαδήποτε εντολή για την εφαρµογή διακριτικής µεταχείρισης σε βάρος προσώπου για οποιονδήποτε από τους αναφερόµενους στο άρθρο 1 λόγους[4]    

Άρθρο 7[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

...

    Η έννοια των διακρίσεων


1. Προκειμένου για διακρίσεις λόγω λόγω θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων,αναπηρίας,ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού τον τοµέα της απασχόλησης και της εργασίας:
α) συντρέχει άμεση διάκριση, όταν, για έναν από τους λόγους αυτούς, ένα πρόσωπο υφίσταται μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν της οποίας τυγχάνει ή θα ετύγχανε άλλο πρόσωπο σε σε ανάλογη κατάσταση.
β) συντρέχει έμμεση διάκριση, όταν μια φαινομενικά ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή πρακτική μπορεί να θέσει πρόσωπα ορισμένων θρησκευτικών ή άλλον πεποιθήσεων, ορισμένης ηλικίας ή ενός ορισμένου γενετήσιου προσανατολισμού, σε μειονεκτική θέση με άλλα πρόσωπα. Δεν συνιστά ανεπίτρεπτη έμμεση διάκριση τέτοια διάταξη, κριτήριο ή πρακτική, όταν δικαιολογείται αντικειμενικά από έναν θεμιτό σκοπό και τα μέσα επίτευξης του είναι πρόσφορα και αναγκαία ή όταν αφορά άτομα με αναπηρία και μέτρα που λαμβάνονται υπέρ αυτών, σύμφωνα με το άρθρο 10 του παρόντος και το άρθρο 21 παράγραφος 6 του Συντάγματος.
2. Οι διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου δεν θίγουν τα μέτρα που είναι αναγκαία για την τήρηση της δημόσιας ασφάλειας, τη διασφάλιση της δημόσιας τάξης, την πρόληψη ποινικών παραβάσεων, την προστασία της υγείας και την προστασία των δικαιωμάτων και ελευθεριών των άλλων.[5]    

Άρθρο 16[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

...

    Ποινικές κυρώσεις


1. Όποιος παραβιάζει την κατά τον παρόντα νόμο απαγόρευση της διακριτικής μεταχείρισης για λόγους εθνοτικής ή φυλετικής καταγωγής ή θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού, κατά τη συναλλακτική διάθεση αγαθών ή προσφορά υπηρεσιών στο κοινό τιμωρείται με φυλάκιση έξι (6) μηνών μέχρι τριών (3) ετών και με χρηματική ποινή χιλίων (1.000) έως πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.
2. Το άρθρο 3 του ν.927/1979 (ΦΕΚ 139 Α') καταργείται.[6]    

...

Τον Ιούνιο του 2013, προστέθηκε επίσης διάταξη στο άρθρο 66 που καλύπτει και την ταυτότητα φύλου στη νομοθεσία για τα εγκλήματα μίσους. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί νίκη των τρανς ατόμων καθώς αποτελεί την πρώτη φορά που ένας τόσο σημαντικός παράγοντας πρόκλησης ρατσιστικών εγκλημάτων αναγνωρίστηκε από την ελληνική Πολιτεία.[7]

Αντιρατσιστικός νόμος του 2011[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 22 Φεβρουαρίου 2011 το Υπουργείο Δικαιοσύνης έφερε προς δημόσια διαβούλευση [8] νέο αντιρατσιστικό νόμο, αντικαθιστώντας τον ήδη ισχύοντα 927 του 1979, ο οποίος πλέον επεκτείνει την προστασία του νόμου και σε ομάδες ή πρόσωπα που δεν προσδιορίζονται μόνο με βάση την φυλή, το χρώμα, την θρησκεία και την εθνική ή εθνοτική καταγωγή τους, αλλά και τον γενετήσιο - σεξουαλικό τους προσανατολισμό.

Ιστορία της ομοφυλοφιλίας στη σύγχρονη Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ομοφυλοφιλία έγινε νόμιμη το 1951 από τον νέο Ποινικό κώδικα, αλλά ορισμένες διακρίσεις σε νόμους σε βάρος των ομοφυλοφίλων ισχύουν μέχρι και σήμερα. Την «ασέλγεια παρά φύση» (μεταξύ αρρένων) τιμωρεί το άρθρο 347 του Π.Κ. και προβλέπει προϋποθέσεις για το αξιόποινο. Για καμία από τις προϋποθέσεις που το άρθρο αναφέρει, δεν φαίνεται να συντρέχει λόγος εξειδικευμένης ρύθμισης, αφού οι προβλεπόμενες πράξεις τιμωρούνται ή ρυθμίζονται στο πλαίσιο του κολασμού αδικημάτων που αφορούν τις ετεροφυλοφιλικές σχέσεις (η κατάχρηση σχέσης εξουσίας και η αποπλάνηση προσώπου κάτω των 17 ετών, συνιστούν ποινικό αδίκημα που ρυθμίζεται από τα άρθρα 343 και 339 του Π.Κ.). Ακόμη στο άρθρο υπάρχει σαφής διακριτική μεταχείριση έναντι της ανδρικής ομοφυλοφιλικής πορνείας, την στιγμή που η ίδια πράξη στην περίπτωση ετεροφυλοφιλικών σχέσεων δεν συνιστά ποινικό αδίκημα, υπάρχει μάλιστα νόμος του 1999 που ρυθμίζει τα σχετικά με τα «Εκδιδόμενα με αμοιβή πρόσωπα»[9]. Η πρόβλεψη διαφορετικού κατώτερου ορίου ηλικίας συγκατάθεσης (τα 17 χρόνια, έναντι των 15 σε άλλες διατάξεις), συνιστά επίσης διακριτική μεταχείριση ενώ τη διαφοροποίηση αυτή την θεωρεί δυσμενή διάκριση σε βάρος των ομοφυλοφίλων και η Διεθνής Αμνηστία [10].

Αναγνώριση των ομοφυλόφιλων ζευγαριών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει επίσημη αναγνώριση των ομοφυλόφιλων ζευγαριών. Αν και οι διατάξεις του Αστικού Κώδικα περί πολιτικού γάμου δεν αναφέρουν ότι οι μελλόνυμφοι πρέπει να είναι αποκλειστικά διαφορετικού φύλου, επιτρέποντας έτσι θεωρητικά το γάμο μεταξύ ομοφυλοφίλων, εντούτοις οι ερμηνείες του νόμου αφορούν στην πράξη την ένωση ενός άνδρα με μια γυναίκα. Συνάμα, κάποιοι πανεπιστημιακοί νομικοί επιμένουν ότι ο γάμος μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου είναι ανυπόστατος, ενω άλλοι νομικοί και συνταγματολόγοι επιμένουν πως μια τέτοια ερμηνεία του νόμου είναι αντισυνταγματική.[11]

Τον Απρίλιο του 2006, το ΠΑΣΟΚ με τον Γεώργιο Παπανδρέου έκανε μια πρόταση στην Βουλή για την αναγνώριση των ανύπαντρων ζευγαριών, ομοφυλόφιλων και ετεροφυλόφιλων. Ωστόσο, με βάση ορισμένες οργανώσεις ΛΟΑΤ αυτό δεν είχε κανένα όφελος στα δικαιώματα των ΛΟΑΤ, αφού απαγόρευε την υιοθέτηση παιδιού από ομοφυλόφιλους.

Στις 3 Ιουνίου του 2008, ο δήμαρχος Τήλου κ. Αλιφέρης προχώρησε στην σύναψη πολιτικού γάμου μεταξύ δύο ομοφυλόφιλων ζευγαριών, πράγμα που χαρακτηρίστηκε ως "ανυπόστατο" από τον τότε Υπουργό Δικαιοσύνης Σωτήρη Χατζηγάκη. Επίσης, ως αντίδραση, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Σανιδάς απαγόρευσε τους γάμους ατόμων του ίδιου φύλου και διέταξε δίωξη κάθε δημάρχου που θα τελούσε γάμο ομοφυλόφιλων, με εγκύκλιό του την 30η Μαΐου 2008. Έκτοτε δεν έχουν επιχειρηθεί παρόμοιες προσπάθειες. Οι ομοφυλοφιλικές οργανώσεις ανακοίνωσαν πως θα εξαντλήσουν όλα τα νομικά μέσα για την αναγνώριση του δικαιώματος γάμου, αλλά δεν ανακοινώθηκε ακόμα καμιά σχετική ενέργειά τους.[12][13][14]

Σύμφωνα συμβίωσης και λοιπά δικαιώματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ελλάδα, ο θεσμός των σύμφωνων συμβίωσης, μιας χαλαρότερης μορφής δηλαδή επισημοποίησης της σχέσης δύο ατόμων ενώπιον του νόμου σε σύγκριση με το γάμο, θεσπίστηκε το 2008, περιορίζεται ωστόσο αποκλειστικά σε ζευγάρια διαφορετικού φύλου. Εξαιτίας του περιορισμού αυτού, η Ελλάδα μαζί με τη Λιθουανία αποτελούν τις μοναδικές χώρες της Ευρωπαϊκής ένωσης που έχουν νομιμοποιήσει τα σύμφωνα συμβίωσης, ή αλλιώς τις αστικές ενώσεις, αποκλειστικά για ετεροφυλόφιλα άτομα. Η λεπτομέρεια αυτή στη νομοθεσία έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση οργανώσεων αλλά και φυσικών προσώπων, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την υπόθεση "Βαλλιανάτος και λοιποί εναντίον της Ελλάδας"[15]. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εξετάζοντας την εν λόγω υπόθεση, δικαίωσε τους ενάγοντες και έκρινε το Νοέμβριο του 2013 τον περιορισμό των συμφώνων συμβίωσης μόνο σε άτομα διαφορετικού φύλου ως μη πειστικό, καταδικάζοντας την Ελλάδα για αυτόν και αναγκάζοντάς τη συγχρόνως να καταβάλει χρηματική αποζημίωση 5000 ευρώ σε κάθε έναν από τους ενάγοντες.[16]

Το Νοέμβριο του 2013 και κατά τη διάρκεια διαβουλεύσεων για το ζήτημα της συμπερίληψης και των ομόφυλων ζευγαριών στο νομοθετικό πλαίσιο των συμφώνων συμβίωσης, ο Μητροπολίτης Πειραιά Σεραφείμ εξαπέλυσε πυρά εναντίον των βουλευτών που επρόκειτο να υπερψήφιζαν το νόμο, απειλώντας τους με αφορισμό. Ταυτόχρονα, ο ίδιος σχολίασε ότι η τροπολογία «θέτει πλέον κατά τρόπο φρικιαστικό στη χώρα μας την θεσμοθέτηση της ανατροπής της ανθρώπινης οντολογίας και φυσιολογίας και την κατοχύρωση της ψυχοπαθολογικής εκτροπής της ομοφυλοφιλίας» ενώ ανέφερε επίσης ότι τέτοιου είδους κινήσεις αποτελούν προσβολή της δημόσιας αιδούς καθώς στέλνουν στους νέους μηνύματα "ανώμαλης σεξουαλικής συμπεριφοράς" που αποτελεί "τορπίλη στα θεμέλια της οικογένειας και της κοινωνίας".[17] Οι δηλώσεις του αυτές αποτελούν απόδειξη της οπισθοδρομικότητας της εκκλησίας αλλά και της επιθετικότητάς προς τα ΛΟΑΤ άτομα.

Τα ελληνικά ομοφυλόφιλα ζευγάρια είναι επίσης πλήρως αποκομμένα από κάθε αναπαραγωγικό δικαίωμα όπως την από κοινού υιοθεσία, την υιοθεσία του τέκνου του/της συντρόφου, την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και την παρένθετη εγκυμοσύνη. Απαγορεύεται επίσης στους άνδρες που έχουν συνευρεθεί έστω και μία φορά με άλλον άνδρα η αιμοδοσία.

ΛΟΑΤ ζωή στη χώρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενικότερα, η ομοφυλοφιλία γίνεται σταδιακά ολοένα και πιο αποδεκτή από τον ελληνικό πληθυσμό, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Ωστόσο, στην πρόσφατη άνοδο του νεοναζιστικού ακροδεξιού κόμματος της Χρυσής Αυγής έχει αποδοθεί μια μεγάλη άνοδος σε ομοφοβικά και τρανσφοβικά περιστατικά. Πιο συγκεκριμένα, το κόμμα, εκτός από δηλώσεις του όπως η θεωρία ότι οι ομοφυλόφιλοι άνδρες υστερούν ανδρισμού [18] αλλά και ποικίλα άλλα προσβλητικά σχόλια προς πρόσωπα όχι μόνο της ελληνικής καθημερινότητας όπως τον Γερμανό πολιτικό Guido Westerwelle, τον οποίο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος του κόμματος Ηλίας Κασιδιάρης αποκάλεσε "κυρία" λόγω της έκδηλης ομοφυλοφιλίας του, η Χρυσή Αυγή ενθαρρύνει τη ρητορική και τις πράξεις μίσους απέναντι σε ΛΟΑΤ άτομα. Μια πολύ γνωστή ανακοίνωση του κόμματος αποτελεί το "Μετά τους μετανάστες, είστε οι επόμενοι"[19], απευθυνόμενο προς τους ομοφυλόφιλους. Η ραγδαία αύξηση της βίας απέναντι σε άτομα της ΛΟΑΤ κοινότητας μπορεί επίσης να εξηγηθεί και από τις υποψίες αλλά και μερικά επιβεβαιωμένα περιστατικά[20] συνεργασίας μελών της Ελληνικής Αστυνομίας με τη Χρυσή Αυγή, γεγονός που θα μπορούσε να εξηγήσει τις βίαιες επιθέσεις εναντίον και τις φυλακίσεις τρανς γυναικών κατά την περίοδο του φεστιβάλ υπερηφάνειας της Θεσσαλονίκης το 2013, με το πρόσχημα ότι οι αρχές κρατούσαν έτσι την πόλη καθαρή.[21]

Η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη αλλά και η Πάτρα διαθέτουν αρκετές ΛΟΑΤ οργανώσεις. Η Αθήνα διαθέτει ένα αναπτυσσόμενο γκέι χωριό στην περιοχή Γκάζι καθώς και μια ετήσια εκδήλωση ομοφυλόφιλης υπερηφάνειας (gay pride), το Athens Gay Pride.

Η ομοφυλόφιλη σκηνή στην Μύκονο και η λεσβιακή στην Ερεσό της Λέσβου είναι επίσης γνωστές παγκοσμίως.

Athens Pride[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στιγμιότυπο από το Athens gay Pride του 2008

To Athens Pride είναι μια ετήσια ΛΟΑΤ παρέλαση και φεστιβάλ που λαμβάνει χώρα κάθε Ιούνιο στο κέντρο της Αθήνας. Παρόμοια φεστιβάλ υπερηφάνειας οργανώνονταν στην Αθήνα και κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '80 και '90, χωρίς ωστόσο να λαμβάνουν θετική ανταπόκριση, να έχουν μεγάλο αριθμό συμμετοχής ή να γίνονται εμφανώς. Η σύγχρονη μορφή του Athens Pride απολαμβάνει αυξανόμενη συμμετοχή της τοπικής ομοφυλόφιλης κοινωνίας καθώς και διεθνή προσοχή.[22]. Η μόνη δημόσια αντίδραση που υπάρχει εναντίον του θεσμού προέρχεται από τη νεοναζιστική οργάνωση Χρυσή Αυγή.[23] Το φεστιβάλ έχει διοργανωθεί δέκα φορές:

  • 25 Ιουνίου 2005
  • 24 Ιουνίου 2006
  • 23 Ιουνίου 2007
  • 7 Ιουνίου 2008
  • 13 Ιουνίου 2009
  • 5 Ιουνίου 2010
  • 4 Ιουνίου 2011
  • 9 Ιουνίου 2012
  • 8 Ιουνίου 2013
  • 14 Ιουνίου 2014

Athens Rainbow Week[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Athens Rainbow Week (Εβδομάδα Ουράνιου Τόξου της Αθήνας) είναι μία παράλληλη με το Athens Gay Pride εκδήλωση, η οποία καθιερώθηκε για πρώτη φορά το 2011. Πρόκειται για πρόγραμμα το οποίο τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, μακροπρόθεσμος στόχος του οποίου είναι η ανάπτυξη του gay τουρισμού στην Ελλάδα, με τα οικονομικά οφέλη από την οποία κάτι τέτοιο συνεπάγεται.[24] Η Αθήνα διαθέτει επίσης και ένα ετήσιο φεστιβάλ γκέι κινηματογράφου, το Outview.[25]

Thessaloniki Pride[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξεκινώντας από τον Ιούνιο του 2012, η Θεσσαλονίκη απέκτησε κι αυτή το δικό της ετήσιο φεστιβάλ υπερηφάνειας, κατόπιν υποσχέσεως του δημάρχου Γιάννη Μπουτάρη. Το πρώτο Thessaloniki Pride στέφθηκε από μεγάλη επιτυχία[26], παρά τις αντιθέσεις και αντιδράσεις που είχαν παρατηρηθεί από μέλη της Ορθόδοξης κοινότητας της πόλης και κυρίως της εναντίωσης του Μητροπολίτη Άνθιμου στην πραγματοποίησή του.

Παρόμοια σχόλια παρατηρήθηκαν από τον ίδιο και το 2013, οπότε και κάλεσε τους πιστούς της πόλης να κρατήσουν τα παιδιά τους μακριά από τέτοιες "ανόσιες και αφύσικες εκδηλώσεις" και αποκάλεσε το όλο γεγονός ως "ντροπή, πρόκληση και σύμπτωμα διαφθοράς".[27] To 2014, ενόψει του συμβάντος, πραγματοποιήθηκαν ως αντίδραση προς αυτό αγρυπνίες αλλά και συγκεντρώσεις πιστών όπου διακηρυσσόταν η "βεβήλωση της αγιοτόκου Θεσσαλονίκης", η "επιβολή του Ισλάμ και της ομοφυλοφιλίας από τη Νέα Τάξη", η "ένταξη των gay pride σε δυτική συνωμοσία", ο "διορισμός ομοφυλόφιλων ανδρών και γυναικών επισκόπων ως σημάδι των αμαρτωλών" και εξαπολύθηκαν πυρά κατά της νίκης της Κοντσίτα Βουρστ στη Eurovision.[28][29] Συγχρόνως, ο Μητροπολίτης Άνθιμος ανέφερε και πάλι σε συνέντευξή του ότι το Thessaloniki Pride είναι "αίσχος", "πρόκληση", "διαστροφή της ανθρώπινης υπάρξεως" και πρόσθεσε ότι δεν πρέπει να "ανακατεύονται τα άγια ζητήματα και πράγματα με τα σκυλιά" κρίνοντας καταχρηστική τη χρήση του όρου "φεστιβάλ".[30][31] Το φεστιβάλ στέφθηκε πάραυτα επιτυχώς, με τη συμμετοχή 6000 ατόμων παρουσία του Δημάρχου και του Αμερικανού προξένου.[32]

Το Thessaloniki Pride έχει διοργανωθεί τρεις φορές:

  • 22–23 Ιουνίου 2012
  • 14–15 Ιουνίου 2013
  • 20-21 Ιουνίου 2014

Διακρίσεις από ΜΜΕ και άλλους φορείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περιστατικά ομοφοβικού αλλά και τρανσφοβικού ρατσισμού από τα ΜΜΕ αλλά και από άλλους φορείς αποτελούν ενδεικτικά τα εξής:

  • Το Νοέμβριο του 2003 το ΕΣΡ έδωσε πρόστιμο σε έναν από τους μεγαλύτερους τηλεοπτικούς σταθμούς της χώρας, το Mega, στο ύψος των 100.000 ευρώ για την προβολή ενός επεισοδίου της σειράς Κλείσε τα μάτια στο οποίο απεικονίζονταν δυο άνδρες να φιλιούνται. Το 2006, ωστόσο το Συμβούλιο της Επικρατείας αναίρεσε αυτή την απόφαση γιατί την θεώρησε αντισυνταγματική. Σύμφωνα με το δικαστήριο, η σκηνή της σειράς έδειχνε μια "υπάρχουσα κοινωνική πραγματικότητα, που αφορά μια κοινωνική ομάδα ανάμεσα σε πολλές που δημιουργούν μια ανοιχτή και δημοκρατική κοινωνία, που οι σεξουαλικές τους προτιμήσεις δεν πρέπει να επικρίνονται"[33]
  • Το Δεκέμβριο του 2004 το ΕΣΡ επέβαλε πρόστιμο στον ραδιοφωνικό σταθμό 94 Eπικοινωνία FM στο ύψος των 5.000 ευρώ γιατί έκρινε ότι η εκπομπή 'Athens Gay and Lesbian Radio Show' υποβαθμίζει το πρόγραμμα [34]
  • Το Σεπτέμβρη του 2005, το ΕΣΡ έδωσε πρόστιμο στον τηλεοπτικό σταθμό ΑΝΤ1 για την προβολή μιας διαφήμισης γνωστής μάρκας τσίχλας στην οποία πρωταγωνιστούσαν δύο γυναίκες που φιλιούνταν.
  • Το Μάρτη του 2010, το Mega έλαβε πρόστιμο για την προβολή της ταινίας "Straight Story", η πλοκή της οποίας περιστρέφεται γύρω από την καθημερινότητα ενός ετεροφυλόφιλου άνδρα σε ένα φανταστικό κόσμο όπου η ετεροφυλοφιλία θεωρείται ανήθικη και διαστροφή ενώ η ομοφυλοφιλία το μόνο φυσιολογικό.
  • Τον Απρίλη και το Μάη του 2010, η εκπομπή "Φώτης και Μαρία Live" του Star Channel έλαβε πρόστιμο για την προβολή δύο εκπομπών του στις οποίες συμμετείχαν τρανς καλεσμένοι.[35]
  • Τον Ιανουάριο του 2011, το MAD αλλά και το MTV λογοκρίνουν οπτικά σκηνές φιλιού μεταξύ ανδρών από τα βίντεο κλιπ "Firework" και "Raise your Glass" της Katy Perry και της Pink αντίστοιχα.
  • Οι λέξεις "γκέι", "λεσβία" και "τραβεστί" λογοκρίνονται συστηματικά ξεκινώντας από το 2012 στα επεισόδια της σειράς Κωνσταντίνου και Ελένης.
  • Το Φεβρουάριο του 2013, οι όροι "γκέι" και "λεσβία" εμφανίζονται με τη μορφή αποσιωπητικών σε ξένη εκπομπή του σταθμού MTV, παρά την περασμένη ώρα προβολής της.
  • Στις 15 Οκτωβρίου του 2012, η ΕΡΤ προβάλει το πρώτο επεισόδιο της σειράς Downton Abbey και λογοκρίνει μια σκηνή που δείχνει δύο άντρες να φιλιούνται. Υπεύθυνοι του σταθμού έδωσαν ως εξήγηση της κίνησής τους αυτή την ώρα προβολής του επεισοδίου (10 μ.μ.) και τους περιορισμούς καταλληλότητας του προγράμματος. Ύστερα ωστόσο από έντονη κατακραυγή, το επεισόδιο προβλήθηκε λίγες μέρες αργότερα ολόκληρο, ενώ το κανάλι αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη για την πράξη του αυτή.[36]
  • Στις 17 Μαΐου του 2013, μια μέρα μετά το δεύτερο ημιτελικό της Eurovision όπου η Krista Siegfrids, αντιπροσωπεύοντας τη Φινλανδία τραγούδησε το τραγούδι "Marry me" και φίλησε συμβολικά μια χορεύτριά της για να διαμαρτυρηθεί για την αργοπορία της εγκαθίδρυσης της ισότητας γάμου στη χώρα της, πλάνα που έδειχναν την εμφάνισή της στο διαγωνισμό στην εκπομπή "FThis TV" του ΑΝΤ1 λογόκριναν το φιλί μεταξύ των δύο γυναικών με μωσαϊκό.
  • Τον Ιούνιο του 2013, το ΕΣΡ απέρριψε το αίτημα των διοργανωτών του Athens Pride να προβληθεί το τηλεοπτικό σποτ του φεστιβάλ δωρεάν σε όλα τα κανάλια της ελληνικής τηλεόρασης καθώς δεν κρίθηκε ως μήνυμα κοινωνικού περιεχομένου, ενώ οι αντιπρόσωποι του ΕΣΡ ισχυρίστηκαν ότι οδηγήθηκαν στην απόφαση αυτή λόγω μιας σκηνής στο βίντεο όπου δύο γυναίκες φιλιούνταν.[37]
  • Τον Ιούλιο του 2013, ο όρος "γκέι" αποδίδεται ως "γυναικωτός" στους υπότιτλους της κωμικής σειράς Joey του Star. Συγχρόνως, ο σταθμός δέχεται κριτική για το συντηρητισμό του και την ομοφοβία του όσον αφορά τον υποτιτλισμό της σειράς Gossip Girl: ύστερα από αδυναμία αλλαγής της ώρας προβολής της σειράς λόγω των παρατηρήσεων από το ΕΣΡ προς το κανάλι, βρέθηκε ενδιάμεση λύση η αυστηρότερη μετάφραση του περιεχομένου του. Έτσι, λέξεις όπως "λεσβία" εμφανίζονται συχνά ως "αγοροκόριτσο", "όχι τόσο γυναίκα" ή "γεροντοκόρη".[38]
  • Το Σεπτέμβρη του 2013, μια σκηνή από τη σειρά Glee που απεικόνιζε ένα ζευγάρι λεσβιών να φιλιούνται στο κρεβάτι χωρίς καμία ένδειξη γυμνίας λογοκρίνεται από τον Alpha.[39]
  • Η εταιρεία που διαχειρίζεται το Αττικό Μετρό αρνήθηκε το 2013 να τοιχοκολλήσει αφίσες για την παρέλαση υπερηφάνειας στους σταθμούς της. Η ίδια κατάσταση παρατηρήθηκε και το 2014, οπότε απέρριψε ξανά το αίτημα τοποθέτησης αφισών λόγω "έλλειψης διαθεσιμότητας στα πλαίσια μετρό".[40]

Απόψεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μια έρευνα του "Ευρωβαρομέτρου" που δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2006, δείχνει ότι το 16% των Ελλήνων είναι υπέρ του ομοφυλοφιλικού γάμου και το 11% υποστηρίζει το δικαίωμα των ομοφυλοφίλων στην υιοθέτηση παιδιού. Αυτά τα ποσοστά είναι αισθητά χαμηλότερα από τα 44% και 33% αντίστοιχα, που είναι ο μέσος όρος στην Ευρώπη των 27. Έτσι η Ελλάδα κατατάσσεται στις χαμηλότερες θέσεις μαζί με την Πολωνία, την Λιθουανία, την Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Κύπρο.

Στην ελληνική αγορά εργασίας, έρευνες discrimination testing δείχνουν ότι οι ομοφυλόφιλοι έχουν 26,1% λιγότερες πιθανότητες απάντησης ως υποψήφιοι σε θέσεις απασχόλησης.

Μια έρευνα στα Ελληνικά κοινοβουλευτικά κόμματα που διεξήχθη το 2003 από την Ελληνική Ομοφυλόφιλη Κοινωνία (ΕΟΚ) έθιξε το θέμα των φόρων, τις κληρονομιάς και άλλων νομικών δικαιωμάτων για τους ομοφυλόφιλους. Τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης έδειξαν ότι το 44% των βουλευτών ήταν υπέρ αυτών των δικαιωμάτων ενώ το 55% ήταν κατά των δικαιωμάτων αυτών. Ανάμεσα στους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ το 55% ήταν υπέρ των δικαιωμάτων σε σύγκριση με το μόλις 27% των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας. Το κόμμα με τις περισσότερες ψήφους υπέρ αυτών των δικαιωμάτων ήταν ο Συνασπισμός με το 67% των βουλευτών να δηλώνει υπέρ. Το ΚΚΕ δεν πήρε μέρος σε αυτή την δημοσκόπηση.

Έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ομοφοβία στην Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε Έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Ελευθεριών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ομοφοβία στην Ελλάδα [41] (Φεβρουάριος 2007), επισημαίνονται τουλάχιστον 6 παράγοντες:

  • Ο κυρίαρχος ρόλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην ελληνική κοινωνία και η καθαρά ομοφοβική στάση της.
  • Η «ανδροπρεπής» και ομοφοβική συμπεριφορά της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτικών.
  • Η αρνητική παρουσίαση από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.
  • Ο ρόλος της αστυνομίας
  • Η απουσία σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στα σχολεία
  • Η άρνηση όλων των κυβερνήσεων στα αιτήματα των ΛΟΑΤ για σχετική νομοθεσία.

Πίνακας Περιεχομένων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ζήτημα Κατάσταση
Η ομοφυλοφιλία είναι νόμιμη Yes
Ίσο όριο συγκατάθεσης No
Στρατιωτική θητεία για ομοφυλόφιλους Yes
Νόμοι κατά των διακρίσεων στην εργασία Yes
Δικαίωμα αλλαγής νόμιμου φύλου (κατόπιν στείρωσης) Yes
Νόμοι κατά των διακρίσεων που καλύπτουν το κοινωνικό φύλο σε όλους τους τομείς No
Αιμοδοσία από άνδρες που έχουν συνευρεθεί έστω και μία φορά με άλλον άνδρα No
Ο ομοφυλοφιλικός γάμος είναι νόμιμος/αναγνωρίζεται No
Σύμφωνα συμβίωσης για ομοφυλόφιλους No
Υιοθεσία από ομοφυλόφιλους No
Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή για λεσβίες No
Οι θεραπείες αλλαγής σεξουαλικού προσανατολισμού έχουν απαγορευτεί No

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.hri.org/docs/syntagma/art25.html#A25
  2. ΝΟΜΟΣ ΥΠ" ΑΡΙΘ. 3304/2005
  3. ΝΟΜΟΣ ΥΠ" ΑΡΙΘ. 3304/2005
  4. ΝΟΜΟΣ ΥΠ" ΑΡΙΘ. 3304/2005
  5. ΝΟΜΟΣ ΥΠ" ΑΡΙΘ. 3304/2005
  6. ΝΟΜΟΣ ΥΠ" ΑΡΙΘ. 3304/2005
  7. http://www.kar.org.gr/?p=22765
  8. Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων: Δημόσια Διαβούλευση για το Σχέδιο Νόμου «Καταπολέμηση ορισμένων μορφών και εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας μέσω του Ποινικού Δικαίου»
  9. Φυτράκης Ευτ., σε: Ν.Παρασκευόπουλο / Ε.Φυτράκη, Αξιόποινες σεξουαλικές πράξεις, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2011, σ. 364 επ.
  10. Amnesty
  11. Οικογενειακό Δίκαιο
  12. Αλυσιδωτές αντιδράσεις προκαλεί η απόφαση του δημάρχου Τήλου που πάντρεψε χθες τα πρώτα ομόφυλα ζευγάρια
  13. Νομικός μαραθώνιος μέχρι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
  14. Υπέρ των γάμων ΠΑΣΟΚ και ΣΥΝ
  15. http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=63911410
  16. http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=397095
  17. http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=26510&subid=2&pubid=113155126
  18. http://lgbtqgreece.wordpress.com/2013/05/15/xrysi-avgi-tatsopoulo-syriza-eiste-i-aristera-twn-gay-parade/
  19. http://www.inewsgr.com/61/chrysi-avgi-pros-omofylofilous-meta-tous-metanastes-eiste-oi-epomenoi.htm
  20. http://www.sofokleousin.gr/archives/143729.html
  21. http://grassrootreuter.wordpress.com/2013/07/21/%CE%B5%CF%80%CE%AF%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7-%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CF%83%CE%B5-%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%BD%CF%82-%CE%B3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%AF%CE%BA%CE%B5/
  22. Athens Gay Pride
  23. Συγκριτική μελέτη του ομοφοβικού φαινομένου από την Υπηρεσία Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Βασίλης Χατζόπουλος, «Legal Study on Homophobia and Discrimination on Grounds of Sexual Orientation – Greece» (pdf) (αγγλικά), Φεβρουάριος 2007, σ. 20.
  24. Επίκαιρα online: Ροζ... τουρισμός με χορηγό το υπουργείο Πολιτισμού
  25. http://www.outview.gr/genresubjects/gay
  26. http://www.avmag.gr/archives/22712
  27. http://www.lifo.gr/now/greece/28199
  28. http://www.vice.com/gr/read/dihmero-akolasias-thessaloniki
  29. http://www.parallaximag.gr/parallax-view/ti-moy-emathe-i-diamartyria-kata-toy-gay-pride
  30. http://www.gazzetta.gr/plus/article/624454/anthimos-aishos-thessaloniki-pride
  31. http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=64023758
  32. http://www.vice.com/gr/read/dihmero-akolasias-thessaloniki
  33. Απόφαση 2856/2006, Τμήμα Δ'; Το Βήμα, Αναφορά Άρθρου#: B14932A701, 03/12/2006
  34. ΕΣΡ Αναφορά#:408-2004, 21/12/04
  35. http://www.efsyn.gr/?p=28046
  36. http://www.theguardian.com/world/2012/oct/16/downton-abbey-gay-kiss-greek?fb=native&CMP=FBCNETTXT9038
  37. http://www.tanea.gr/news/greece/article/5020751/aporrifthhke-apo-to-esr-diafhmistiko-spot-gia-to-athens-pride-poy-tha-ginei-stis-8-ioynioy/
  38. http://www.lifo.gr/team/bitsandpieces/40100
  39. http://www.lifo.gr/team/gayandlesbian/41328
  40. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10152442051724242&set=pb.373714974241.-2207520000.1402906897.&type=3&theater
  41. Έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Ελευθεριών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Φεβρουάριος 2007 (pdf) (αγγλικά)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]