Ομοφοβία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Εκδήλωση ενάντια στους ομοφυλόφιλους από μέλη της Εκκλησίας των Βαπτιστών στις ΗΠΑ. Τα πλακάτ γράφουν:
Αριστερά: Ο Θεός μισεί τις αδελφές. Προς Ρωμαίους 9:13
Δεξιά: Αδελφή = Πρωκτικό σεξ = Skull and crossbones vector.svg

Η ομοφοβίαομοφυλοφοβία ή ομοερωτοφοβία) είναι ο φόβος (έως του σημείου της παθολογικής φοβίας), η αποστροφή ή οι διακρίσεις κατά της ομοφυλοφιλίας ή σε βάρος των ομοφυλόφιλων. Η λέξη είναι αντιδάνειο από την αγγλική Ηomophobia που ετυμολογείται από τις ελληνικές λέξεις ομός (όμοιος) και φοβία. Πρωτοχρησιμοποιήθηκε το 1969 από τον Αμερικανό κλινικό ψυχολόγο George Weinberg και έγινε γνωστή με το βιβλίο του Society and the Healthy Homosexual (1971). [1] Ως ευρύτερη έννοια αφορά το σύνολο των ΛΟΑΤ ατόμων και όχι απαραίτητα αποκλειστικά τους ομοφυλόφιλους.

Η ομοφοβία μπορεί να περιλαμβάνει ακόμη μίσος, εχθρότητα ή αποδοκιμασία των ομοφυλόφιλων ανθρώπων, της ομοφυλοφιλικής συμπεριφοράς, που οδηγεί στην εκδήλωση μισαλλοδοξίας. Συχνά φτάνει ως το σημείο να εκδηλώνεται πολύ επικίνδυνα, όπως μέσω λεκτικής βίας και με ομοφοβικά εγκλήματα μίσους όπως επιθέσεις, ξυλοδαρμούς, ακόμη και φόνους.

Τα άτομα που ενεργούν με τέτοιους τρόπους περιγράφονται ως ομοφοβικά. Έρευνες έχουν δείξει ότι η ομοφοβία μπορεί να προέρχεται από θρησκευτική προκατάληψη —μάλιστα, οι απόψεις που έχουν θρησκευτική βάση είναι οι πιο δύσκολες για να αλλάξουν—, αισθήματα κοινωνικής ανασφάλειας ή ως αυτοεπιβεβαίωση του σεξουαλικού προσανατολισμού.[2]

Κάποιοι από τους παράγοντες που επιτείνουν την ομοφοβία είναι ακόμη το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και κοινωνικό στάτους, η έλλειψη επαφής με ομοφυλόφιλους και η έλλειψη παιδείας. Σε σπάνιες περιπτώσεις, είναι δυνατόν να παρατηρηθούν φαινόμενα ομοφοβίας προερχόμενα από τους ίδιους τους ομοφυλόφιλους.

Σύμφωνα με ορισμένους θεωρητικούς, θα πρέπει να υπάρξει ένας διαχωρισμός της έννοιας ομοφοβία με την έννοια ομοαρνητισμός, καθώς με τη δεύτερη νοούνται οι περιπτώσεις όπου κάποιος αντιτίθεται στην ομοφυλοφιλία, δίχως όμως να προβαίνει σε καμία απολύτως αρνητική ενέργεια σε βάρος των ομοφυλόφιλων. [3]

Η 17η Μαΐου έχει καθιερωθεί ως διεθνής ημέρα κατά της ομοφοβίας. Ο λόγος που επιλέχθηκε η συγκεκριμένη ημερομηνία, οφείλεται στο γεγονός ότι στις 17 Μαΐου 1990, η ομοφυλοφιλία έπαψε να θεωρείται ασθένεια από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Στις 19 Ιανουαρίου 2006 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με συντριπτική πλειοψηφία αναγνώρισε το συμβολισμό της ημέρας αυτής και με ψήφισμά του κάλεσε τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναλάβουν δράσεις για την εξάλειψη των διακρίσεων λόγω ομοερωτικού προσανατολισμού. [4]

Εσωτερικευμένη ομοφοβία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εσωτερικευμένη ομοφοβία (ή εγωδυστονική ομοφοβία) είναι τα αρνητικά συναισθήματα που τρέφει κάποιος για τον ίδιο του τον εαυτό επειδή είναι ομοφυλόφιλος.[5][6] Ο συγκεκριμένος όρος έχει δεχτεί επικρίσεις επειδή η ύπαρξη αρνητικής στάσης δεν συνεπάγεται απαραίτητα φοβία· για τον λόγο αυτό, προτιμάται ο όρος «εσωτερικευμένος στιγματισμός».[5] Η εσωτερικευμένη ομοφοβία προκαλεί σοβαρή σύγκρουση με τον σεξουαλικό προσανατολισμό του ατόμου ή αποδοκιμασία του.

H εσωτερικευμένη ομοφοβία μπορεί να οδηγήσει σε ακραία απώθηση (καταπίεση) της ομοφυλοφιλικής επιθυμίας.[7] Σε άλλες περιπτώσεις, παρατηρείται μια εσωτερική σύγκρουση, που διαρκεί κάποια περίοδο κατά την οποία οι βαθιά ριζωμένες θρησκευτικές ή κοινωνικές πεποιθήσεις αντιπαρατίθενται με τις ισχυρές ερωτικές και συναισθηματικές επιθυμίες. Η εν λόγω αναντιστοιχία συχνά προκαλεί κλινική κατάθλιψη, ενώ, μεταξύ άλλων, σε αυτό το φαινόμενο αποδίδεται τα ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών στους γκέι εφήβους (έως και 30% των μη ετεροφυλόφιλων εφήβων κάνουν απόπειρα αυτοκτονίας).[8] Η ψυχοθεραπεία, όπως η υποστηρικτική ψυχοθεραπεία για γκέι, λεσβίες και αμφισεξουαλικούς, καθώς και η συμμετοχή σε ομάδες υποστήριξης και αυτογνωσίας με άλλα γκέι άτομα μπορεί να συμβάλει στη μείωση ή εξάλειψη της εσωτερικής σύγκρουσης ανάμεσα στη θρησκευτική και τη σεξουαλική ταυτότητα του ατόμου.[5]

Ο όρος εσωτερικευμένη ομοφοβία ορισμένες φορές χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει τις ενσυνείδητες ή ασυνείδητες συμπεριφορές που έχει ένα άτομο επειδή αισθάνεται την ανάγκη να προωθήσει ή να συμμορφωθεί τις προσδοκίες και τις επιταγές της ετεροκανονικότητας και του ετεροσεξισμού. Σε τέτοιες περιπτώσεις ενίοτε εμφανίζεται ακραία απώθηση και άρνηση της ερωτικής επιθυμίας σε συνδυασμό με εξωτερική επίδειξη ετεροκανονικής συμπεριφοράς, η οποία αποσκοπεί αφενός μεν στο να δείχνει το άτομο «φυσιολογικό» και «αποδεκτό», αφετέρου δε στο να νιώσει το ίδιο έτσι. Η εσωτερικευμένη ομοφοβία μπορεί επίσης να συμπεριλαμβάνει λιγότερο εμφανείς συμπεριφορές, όπως το να προβαίνει κάποιος σε εικασίες όσον αφορά το φύλο του ερωτικού συντρόφου των άλλων ή όσον αφορά τους ρόλους των φύλων.

Ορισμένοι αποδίδουν αυτόν τον όρο και σε άτομα της ΛΟΑΤ κοινότητας, τα οποία υποστηρίζουν «συμβιβαστικές» στάσεις, όπως λόγου χάρη εκείνους που θεωρούν το σύμφωνο συμβίωσης αποδεκτή εναλλακτική λύση στους γάμους μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών. Υπάρχει επίσης η άποψη ότι ορισμένοι ή οι περισσότεροι άνθρωποι που είναι ομοφοβικοί έχουν στην πραγματικότητα καταπιέσει τη δική τους ομοφυλοφιλία. Το 1996, σε μια ελεγχόμενη μελέτη του Πανεπιστημίου της Γεωργίας των ΗΠΑ, σε 64 ετεροφυλόφιλου άντρες (οι μισοί εκ των οποίων αυτοπροσδιορίστηκαν ως ετεροφυλόφιλοι και δήλωσαν ότι ήταν ομοφοβικοί βάσει της εμπειρίας τους), διαπιστώθηκε ότι οι άντρες που αξιολογήθηκαν ως πιο ομοφοβικοί (με βάση την Κλίμακα Ομοφοβίας)[9] ήταν πολύ πιθανότερο να διεγερθούν σεξουαλικά (με μέτρηση της στυτικής διέγερσης), όταν έβλεπαν ομοερωτικές εικόνες σε σύγκριση με τους μη-ομοφοβικούς άντρες.[7]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Περιοδικό «10%»: Τι σημαίνει ομοφοβία; [1]
  2. The New York Times, 10ης Ιουλίου 1990, "Homophobia: Scientists Find Clues To Its Roots" και 26ης Δεκεμβρίου, "Ideas & Trends; Bias Against Gay People: Hatred of a Special Kind" (αγγλικά).
  3. Περιοδικό «10%»: Ομοφοβία ή ομοαρνητισμός; [2]
  4. Δελτίο τύπου της ΟΛΚΕ [3]
  5. 5,0 5,1 5,2 «Appropriate Therapeutic Responses to Sexual Orientation». http://www.apa.org/pi/lgbc/publications/therapeutic-response.pdf. 
  6. Herek, G M; Cogan, J C; Gillis, J R; Glunt, E K (1998). Correlates of Internalized Homophobia in a Community Sample of Lesbians and Gay Men. 2. 17–26. OCLC 206392016. http://psychology.ucdavis.edu/rainbow/html/JGLMApre.pdf. 
  7. 7,0 7,1 Adams HE, Wright LW, Lohr BA (August 1996). «Is homophobia associated with homosexual arousal?». J Abnorm Psychol 105 (3): 440–5. doi:10.1037/0021-843X.105.3.440. PMID 8772014. http://content.apa.org/journals/abn/105/3/440.  Summarized in an American Psychological Association press release, August 1996: "New Study Links Homophobia with Homosexual Arousal".
  8. Sexual Orientation and Gender Identity — Discrimination and Conflicts[νεκρός σύνδεσμος] from Planned Parenthood
  9. Index of Homophobia: W. W. Hudson and W. A. Ricketts, 1980.

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα