Άρειος Πάγος
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Άρειος Πάγος (αποσαφήνιση).
Ο Άρειος Πάγος είναι το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης της Ελλάδας.
Ιστορικά στοιχεία & οργάνωση [Επεξεργασία]
Ο Άρειος Πάγος ιδρύθηκε στις 16 Οκτωβρίου 1834 με βασιλικό διάταγμα και λειτούργησε ως το ανώτατο δικαστήριο του κράτους. Το όνομα προήλθε από το ομώνυμο δικαστήριο στην Αρχαία Αθήνα. Η πρώτη απόφαση του Αρείου Πάγου (1/1835) κρίθηκε και αποφασίσθηκε στις 30 Απριλίου 1835 και δημοσιεύθηκε την 1η Μαΐου 1835. Μέχρι το 1981 ο Άρειος Πάγος στεγαζόταν στο "Ιλίου Μέλαθρον" επί της Πανεπιστημίου, (όπου σήμερα στεγάζεται το νομισματικό μουσείο) ενώ μέχρι σήμερα στεγάζεται στο δικαστικό μέγαρο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.
Τα μέλη του Αρείου Πάγου έχουν ισόβια θητεία, αποχωρούν δηλαδή μετά τα 67. Στον Άρειο Πάγο σήμερα υπηρετούν ο Πρόεδρος, ο Εισαγγελέας, δέκα Αντιπρόεδροι, εξήντα Αρεοπαγίτες και δεκαοχτώ Αντεισαγγελείς του Αρείου Πάγου. Τα μέλη του εξετάζουν την ορθότητα της κάθε δικαστικής απόφασης εξασφαλίζοντας με τις αποφάσεις του την ενότητα της νομολογίας. Σε περίπτωση μη σχηματισμού κυβέρνησης, κατά το σύνταγμα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει τη διακριτική ευχέρεια να επιλέξει ανάμεσα στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την ανάθεση σχηματισμού οικουμενικής κυβέρνησης όσο το δυνατόν ευρύτερης αποδοχής για να διενεργήσει εκλογές και να διαλύσει τη βουλή.
Διατελέσαντες πρόεδροι [Επεξεργασία]
| Πρόεδρος | Απο | Μέχρι | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Χριστόδουλος Κλωνάρης | 1835 | 1847 | Ήταν ο πρώτος πρόεδρος του Αρείου Πάγου. |
| Ιωάννης Σωμάκης | 1847 | 1848 | |
| Χριστόδουλος Κλωνάρης | 1848 | 1849 | Δεύτερη θητεία |
| Γεώργιος Α. Ράλλης | 1849 | 1861 | Επιφανής νομικός και πολιτικός της εποχής. Ένας από τους πρώτους καθηγητές της νομικής σχολής Αθηνών. |
| Αριστείδης Μοραϊτίνης | 1861 | 1872 | Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του ανέλαβε δύο φορές την πρωθυπουργία. |
| Δημήτριος Βάλβης | 1872 | 1885 | Ως οικουμενική προσωπικότητα βοήθησε πολύ στην εκτόνωση της πολιτικής κατάστασης που επικρατούσε το 1875 με την παραπομπή της κυβέρνησης Βούλγαρη στα δικαστήρια. |
| Νικόλαος Δεληγιάννης | 1885 | 1891 | Αδερφός του Θεόδωρου Δηλιγιάννη. Ήταν εκ των ιδρυτών, και πρόεδρος, της Εταιρείας των φίλων του λαού. Γιος του ήταν ο πολιτικός Επαμεινώνδας Δεληγιάννης. |
| Κωνσταντίνος Σημαντήρας | 1891 | 1911 | Το 1902 ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄ πρότεινε στον Σημαντήρα να αναλάβει την προεδρία υπηρεσιακής κυβέρνησης προκειμένου να αποφύγει να δώσει εντολή σχηματισμού στον Θεόδωρο Δηλιγιάννη αλλά εκείνος αρνήθηκε. (βλ. Σανιδικά). |
| Χρήστος Καψάλης | 1911 | 1921 | |
| Σπυρίδων Τσαγρής | 1921 | 1922 | |
| Αντώνιος Ζηλήμων | 1922 | 1933 | |
| Γεώργιος Πανόπουλος | 1933 | 1941 | |
| Κωνσταντίνος Κυριλλόπουλος | 1941 | 1945 | |
| Ιωάννης Σακκέτας | 1945 | 1948 | |
| Ηλίας Παπαηλίου | 1948 | 1953 | |
| Χρήστος Σταυρόπουλος | 1953 | 1953 | |
| Ιωάννης Αποστολόπουλος | 1953 | 1959 | |
| Κωνσταντίνος Καύκας | 1959 | 1963 | |
| Στυλιανός Μαυρομιχάλης | 1963 | 1968 | Στις 28 Σεπτεμβρίου του 1963 σχημάτισε υπηρεσιακή κυβέρνηση, η οποία παρέμεινε μέχρι τις 8 Νοεμβρίου, με σκοπό να οδηγήσει την χώρα στις εκλογές |
| Θεόδωρος Καμπέρης | 1968 | 1969 | |
| Αθανάσιος Γεωργίου | 1969 | 1970 | |
| Βασίλειος Πατσουράκος | 1970 | 1973 | |
| Λύσανδρος Κανελλάκος | 1973 | 1974 | |
| Δημήτριος Μαργέλλος | 1974 | 1975 | |
| Κωνσταντίνος Ζαχαρής | 1975 | 1976 | |
| Σπυρίδων Γαγγάς | 1976 | 1977 | |
| Γεώργιος Καραμάνος | 1977 | 1978 | |
| Σπυρίδων Κόλλας | 1978 | 1979 | |
| Δημήτριος Σκουμπής | 1979 | 1982 | |
| Γεώργιος Κώνστας | 1982 | 1985 | |
| Αντώνιος Στασινός | 1985 | 1989 | |
| Ιωάννης Γρίβας | 1989 | 1990 | Την περίοδο από 11 Οκτωβρίου 1989 έως 23 Νοεμβρίου 1989 διετέλεσε υπηρεσιακός πρωθυπουργός ως πρόεδρος του Αρείου Πάγου (βλ.Υπηρεσιακή κυβέρνηση Ιωάννη Γρίβα 1989). |
| Βασίλειος Κόκκινος | 1990 | 1996 | Ήταν πρόεδρος του ειδικού δικαστηρίου που δίκασε και αθώωσε τον πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου, που αρνήθηκε να εμφανιστεί στη δίκη, την οποία κατήγγειλε ως γελοίο πολιτικό θέατρο. |
| Στέφανος Ματθίας | 1996 | 2002 | |
| Γεώργιος Κάπος | 2002 | 2005 | |
| Ρωμύλος Κεδίκογλου | 2005 | 2007 | |
| Βασίλειος Νικόπουλος | 2007 | 2009 | |
| Γεώργιος Καλαμίδας | 2009 | 2011 | |
| Ρένα Ασημακοπούλου | 2011 | Ήταν υποψήφια για υπηρεσιακή πρωθυπουργός. Αν επιλεγόταν αντί του Παναγιώτη Πικραμμένου, θα γινόταν η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ελλάδας. |