Αμφιφυλοφιλία

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σύμβολο της αμφιφυλοφιλίας

Η αμφιφυλοφιλία ή αμφισεξουαλικότητα αναφέρεται σε άτομα τα οποία ελκύονται ερωτικά ή ρομαντικά από άτομα και των δύο φύλων. Το άτομο που ελκύεται τόσο από άνδρες όσο και από γυναίκες ονομάζεται αμφιφυλόφιλος/η ή αμφί.[1]

Τα αμφιφυλόφιλα άτομα αποτελούν μέρος της ομάδας ΛΟΑΤ (Λεσβιακά, Ομοφυλόφιλα, Αμφισεξουαλικά και Τρανσεξουαλικά άτομα) και είναι μία από τις τρεις βασικές εκφράσεις σεξουαλικότητας μαζί με την ετεροφυλοφιλία και ομοφυλοφιλία. Ο όρος αμφιφυλοφιλία, ωστόσο, δε σημαίνει απαραίτητα ίση ερωτική έλξη προς και τα δύο φύλα, αλλά αφορά επίσης άτομα που μπορεί να έχουν κάποια προτίμηση για πρόσωπα του ενός φύλου.

Η αμφιφυλοφιλία εμφανίζεται από τα αρχαία χρόνια, π.χ. στην Αρχαία Ελλάδα σπάνια οι άντρες παρουσιάζονται αποκλειστικά ομοφυλόφιλοι. Παρόλα αυτά η έννοια (όπως και οι έννοιες ομοφυλοφιλία και ετεροφυλοφιλία) εμφανίστηκαν μετά το 19ο αιώνα.

Η αμφιφυλοφιλία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως συγγενής αλλά όχι ταυτόσημη έννοια με την παμφυλοφιλία, δηλαδή τη σεξουαλική έλξη προς άτομα όλων των κοινωνικών φύλων, δηλαδή προς διαφυλικούς, διεμφυλικούς, άφυλους, κουίρ (queer), μεσοφυλικούς, ανδρόγυνους κτλ.

Σεξουαλικός προσανατολισμός, ταυτότητα, συμπεριφορά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με μελέτες πολλών ψυχολογικών ενώσεων, η σεξουαλικότητα είναι ρευστή, δηλαδή δεν είναι δεδομένο ότι θα ταιριάζει απόλυτα είτε στο χαρακτηρισμό της ετεροφυλοφιλίας είτε της ομοφυλοφιλίας, και δεν παραμένει ποτέ στάσιμη. Αυτό αποδεικνύεται από την ύπαρξη της αμφιφυλοφιλίας η οποία βρίσκεται στη μέση του σεξουαλικού φάσματος.[2]

Καθώς επίσης η σεξουαλική έλξη, συμπεριφορά και ταυτότητα μπορεί να είναι ασύμφωνες, αυτό σημαίνει ότι η σεξουαλική έλξη ή συμπεριφορά δε χρειάζεται απαραίτητα να ταιριάζει με την ταυτότητα. Μερικά άτομα δηλαδή, δηλώνουν το σεξουαλικό προσανατολισμό τους δίχως να έχουν ερωτικές εμπειρίες. Υπάρχουν επίσης άτομα που μπορεί περιστασιακά να βιώνουν έλξη προς κάποιο βιολογικό ή κοινωνικό φύλο διαφορετικό από αυτό του σεξουαλικού τους προσανατολισμού, χωρίς αυτό απαραίτητα να σημαίνει ότι είναι αμφιφυλόφιλα.

Στερεότυπα εις βάρος αμφιφυλόφιλων ατόμων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όπως κάθε σεξουαλικός προσανατολισμός που αποκλίνει απ' ό,τι θεωρείται "φυσιολογικό", έτσι και για την αμφιφυλοφιλία και τα αμφιφυλόφιλα άτομα υπάρχουν πάρα πολλά στερεότυπα και λάθος αντιλήψεις που κατ' επέκταση οδηγούν σε ρατσισμό και μπαϊφοβία. Συχνά, τα στερεότυπα αυτά αναπαράγονται και διαιωνίζονται από τα ίδια τα άτομα που συνθέτουν την υπόλοιπη ΛΟΤ κοινότητα, δηλαδή τους ομοφυλόφιλους, τις λεσβίες και τα τρανς άτομα.[3]

Αρχικά, η αυθεντικότητα και η ύπαρξη της αμφιφυλοφιλίας, σ' αντίθεση με την ομοφυλοφιλία ή τη διαφυλικότητα, αμφισβητείται ή θεωρείται ως μεταβατικό στάδιο και "ασφαλής χώρος" από το οποίο περνούν τα μπερδεμένα άτομα που διαισθάνονται μεν ότι δεν είναι ετεροφυλόφιλα αλλά φοβούνται, δε, να δηλώσουν και να αποδεχτούν άμεσα το γεγονός ότι είναι ομοφυλόφιλα. Μολονότι αυτό ισχύει για ορισμένες περιπτώσεις, δεν αποτελεί το γενικό κανόνα.

Η αμφιφυλοφιλία χαρακτηρίζεται επίσης εσφαλμένα ως απελπισμένος τρόπος του να επιστήσει κανείς την προσοχή του κόσμου επάνω του: με το να ισχυρισθεί ότι είναι αμφί, μπορεί εύκολα να προκαλέσει και να γίνει το επίκεντρο του ενδιαφέροντος· η στερεοτυπική αυτή αντίληψη αποδίδεται συχνότατα στις αμφιφυλόφιλες γυναίκες, που κατηγορούνται ότι δηλώνουν αμφί για να σαγηνεύουν τους άνδρες. Συνάμα, η αμφιφυλοφιλία δε γίνεται αποδεκτή λόγω της στερεοτυπικής ιδέας ότι η αμφιφυλοφιλία συνεπάγεται πάντα το σεξουαλικό πειραματισμό και δεν αποτελεί κάτι μόνιμο. Αυτό οφείλεται στο ότι πολλά άτομα επιλέγουν βεβιασμένα την ετικέτα αυτή ενώ πειραματίζονται με τη σεξουαλικότητά τους και, όταν τελικά αποφασίσουν ότι δεν τους αντιπροσωπεύει και ότι στην πραγματικότητα είναι ετεροφυλόφιλα, την απορρίπτουν, δημιουργώντας έτσι την εντύπωση ότι αποτελεί μια φάση ή μια περιστασιακή ενασχόληση.

Η "αδηφαγία" και η πλεονεξία καθώς και η αδυναμία δέσμευσης σε έναν/μία ερωτικό/ή σύντροφο συνδέονται επίσης με την αμφιφυλοφιλία, αφού επικρατεί η άποψη ότι οι αμφιφυλόφιλοι είναι στην πραγματικότητα πλεονέκτες που δεν μπορούν να ικανοποιηθούν με ένα μόνο σύντροφο από το ένα φύλο και γι' αυτό καταφεύγουν και στο άλλο. Σε αυτό έγκειται και το γεγονός ότι αδυνατούν να δεσμευτούν σε μια ερωτική σχέση και το ότι είναι άπιστοι.

Συχνότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο έργο του Kinsey Reports ο Άλφρεντ Κίνσεϊ αναφέρει ότι "το 46% του ανδρικού πληθυσμού έχει συμμετάσχει τόσο σε ετεροφυλοφιλικές όσο και ομοφυλοφιλικές δραστηριότητες ή είχε βιώσει σωματικές αντιδράσεις προς άτομα και των δύο φύλων, στην ενήλικη ζωή του".[4] Επιπρόσθετα, στην έρευνα The Janus Report on Sexual Behavior που δημοσιεύτηκε το 1993, επισημαίνεται ότι το 5% και το 3% των ανδρών και των γυναικών αντιστοίχως θεωρούν τον εαυτό τους αμφιφυλόφιλο.[5]

Το 2007, δε, ένα άρθρο της New York Times τόνιζε ότι "1,5 % των Αμερικανίδων και 1,7% των Αμερικανών αυτοχαρακτηρίζονται ως αμφιφυλόφιλες/οι ενώ επίσης, ότι 14,4% των νεαρών Αμερικανίδων θεωρούν τον εαυτό τους "όχι αυστηρώς ετεροφυλόφιλο", με το ποσοστό για τους ομοφυλόφιλους ή αμφιφυλόφιλους άνδρες να αγγίζει το 5,6%.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αμφιφυλοφιλία στα πλαίσια του Σούντο (Ιαπωνία): ένας νεαρός άνδρας ψυχαγωγεί ένα μεγαλύτερό του ενώ συγχρόνως καλύπτει τα μάτια του και φιλά μια υπηρέτρια.

Αρχαία Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Αρχαίοι Έλληνες δε συνέδεαν τις σεξουαλικές σχέσεις με το δυαδικό φύλο (δηλαδή το ανδρικό και το γυναικείο) αλλά, αντιθέτως, οι άνδρες οι οποίοι είχαν ομόφυλους συντρόφους δε θεωρούνταν ομοφυλόφιλοι και ενδέχεται να είχαν συζύγους ή άλλες ερωμένες. Επίσης, σε αρχαιοελληνικά θρησκευτικά κείμενα, σπάνια οι σχέσεις ενός άνδρα περιγράφονταν ως αποκλειστικά ετεροφυλόφιλες ή ομοφυλόφιλες αλλά πάντοτε ενσωμάτωναν αμφιφυλοφιλική θεματολογία.

Όσον αφορά τους Σπαρτιάτες, πίστευαν ότι οι ερωτικές σχέσεις ανάμεσα σε έμπειρους και άπειρους στρατιώτες θα ενίσχυε την πολεμική πίστη και τη συνοχή της ομάδας, ενθαρρύνοντας επίσης και ηρωικές τακτικές, καθώς οι άνδρες προσπαθούσαν να εντυπωσιάζουν με τις πράξεις τους τούς συντρόφους τους. Όταν οι νεαροί στρατιώτες έφθαναν την ωρίμανση, ήταν κοινωνικώς απαιτούμενο η σχέση τους να πάψει να χαρακτηρίζεται από το στοιχείο του σεξ, αν και υπήρχαν άνδρες που δεν το τηρούσαν αυτό και συνέχιζαν τη σχέση με τους μέντορές τους και στην ενήλικη ζωή. Ωστόσο, η συνέχιση της ομοερωτικότητας μετά την ενηλικίωση θεωρείτο κατακριτέα και συνεπώς, συνοδευόταν από κοινωνικό στιγματισμό - χαρακτηριστική είναι ο όρος "ευρύπρωκτοι" που χρησιμοποιούσε ο Αριστοφάνης για αυτούς, κακοχαρακτηρίζοντάς τους δηλαδή ως γυναίκες.

Αρχαία Ρώμη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νεαρός άνδρας και έφηβος κάνουν μη-διεισδυτικό σεξ.

Ήταν κοινώς αποδεκτό για έναν ελεύθερο Ρωμαίο να επιθυμεί το σεξ και με άνδρες και με γυναίκες, εφόσον βέβαια αναλάμβανε τον ενεργητικό ρόλο. Το κατά πόσον η συμπεριφορά αυτή θεωρείτο ηθική εξαρτιόταν από την κοινωνική ευϋποληψία του συντρόφου και όχι από το φύλο του αυτό καθαυτό. Τόσο οι γυναίκες όσο και οι νεαροί άνδρες θεωρούνταν αντικείμενα ηδονής, ωστόσο στα πλαίσια του γάμου ένας άνδρας έπρεπε να ικανοποιεί τις ορέξεις του μόνο με δούλους και πόρνες. Το αν ο ερωτικός σύντροφος ήταν αποδεκτός δεν καθοριζόταν από το φύλο. Ήταν ανήθικο ένας Ρωμαίος να κάνει σεξ με τη σύζυγο ενός άλλου ελεύθερου Ρωμαίου, με την κόρη του που προοριζόταν για γάμο και με τον ίδιο το Ρωμαίο. Το δικαίωμα χρήσης του δούλου ενός άλλου Ρωμαίου για σεξ ήταν απόφαση που λάμβανε ο ιδιοκτήτης του. Η έλλειψη ελέγχου στην ερωτική ζωή ήταν ένδειξη αδυναμίας ενός άνδρα να κυβερνά τους άλλους και αποτελούσε απειλή για το κοινωνικό γόητρό του.

Σύμβολα αμφιφυλοφιλικής υπερηφάνειας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σημαία αμφιφυλοφιλικής υπερηφάνειας.

Η σημαία της αμφιφυλοφιλικής υπερηφάνειας αποτελείται από τρεις ρίγες, μια ροζ, μια μωβ και μια μπλε. Η ροζ ρίγα αντριπροσωπεύει την ομοφυλοφιλία, η μπλε την ετεροφυλοφιλία και η μωβ (η οποία προκύπτει από την ανάμειξη των δύο) την αμφιφυλοφιλία. Εκτός από την τρίχρωμη σημαία, χρησιμοποιείται επίσης και το σύμβολο του μπλε και του ροζ τριγώνου (με το ροζ να αποτελεί γνωστό σύμβολο που χρησιμοποιούταν στη Ναζιστική Γερμανία για τους ομοφυλόφιλους κρατούμενους και έχει επανοικειοποιηθεί σήμερα ως σύμβολο των ομοφυλόφιλων) που σχηματίζουν το μωβ χρώμα στο σημείο ένωσής τους.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]