Gay pride

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Με το διεθνή όρο gay pride (ελληνικά: Φεστιβάλ Υπερηφάνειας) είναι γνωστή μία σειρά εκδηλώσεων που μπορεί να περιλαμβάνουν από απλές συγκεντρώσεις μέχρι παρελάσεις, άρματα και πάρτυ. Αφορούν τα ΛΟΑΤ άτομα τα οποία διαδηλώνουν δημόσια την περηφάνεια που κάθε άτομο πρέπει να αισθάνεται για τη σεξουαλική του ταυτότητα, ενώ γιορτάζεται ανοιχτά η διαφορετικότητα και η κουλτούρα τους. Παράλληλα αποτελούν και μια μορφή διεκδικήσεων από την συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα, με κύριο στόχο την εξουδετέρωση των αρνητικών στερεοτύπων στην οποια ειναι εγκλωβισμένη η σκέψη και πρακτική πολλών ανθρώπων.

Rainbow flag flapping in the wind.jpg

Ιστορικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα γεγονότα του μπαρ Stonewall[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

To μπαρ Stonewall στη Νέα Υόρκη

Η αφετηρία του gay pride είναι μία επέτειος μνήμης απέναντι σ' ένα περιστατικό που συνέβη στη Νέα Υόρκη στις 28 Ιουνίου 1969. Τότε, στο gay bar Stonewall Inn, υπήρξε εισβολή από βαριά οπλισμένους άνδρες των ειδικών δυνάμεων, με πρόφαση την παράνομη πώληση οινοπνεύματος, σε μια σειρά αλεπάλληλων επιδρομών σε ανάλογα μπαρ της περιοχής κι ενώ η γενική παρενόχληση των ομοφυλόφιλων και τρανσεξουαλικών ατόμων είχαν καταντήσει ρουτίνα.

Οι συλλήψεις και η βία που ακολούθησε εξαγρίωσαν τον κόσμο που βρισκόταν έξω από το μπαρ με αποτέλεσμα να επιτεθούν στα αστυνομικά οχήματα με πέτρες, μπουκάλια, ακόμη και δοχεία απορριμάτων. Στη συνέχεια μαζεύτηκε πολύ μεγάλο πλήθος για να διαμαρτυρηθεί, με αποτέλεσμα οι συγκρούσεις με την αστυνομία να συνεχιστούν για τις επόμενες μέρες και νύχτες.

Τον επόμενο μήνα οι gay ακτιβιστές κυκλοφόρησαν φυλλάδια, απαιτώντας μια μαζική «συγκέντρωση για την ομοφυλοφιλική απελευθέρωση». Η συμμαχία που σχηματίστηκε από τη συνεδρίαση υιοθέτησε την ονομασία «Gay Απελευθερωτικό Μέτωπο» (Gay Liberation Front). Ανάμεσα στις διεκδικήσεις της ήταν να σταματήσει η παρενόχληση από την αστυνομία, η προστασία στον εργασιακό χώρο, η ανάκληση των νόμων περί σοδομισμού και η θέσπιση νομοθεσίας κατά των διακρίσεων. Ακολουθούσαν και άλλα συλλαλητήρια διαμαρτυρίας και δημιουργήθηκαν οργανώσεις για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων και λεσβιών σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό θεωρήθηκε το πρώτο σύγχρονο gay κίνημα. [1]

Τον επόμενο χρόνο πραγματοποιήθηκε η «πορεία για στο Stonewall» σε ανάμνηση του γεγονότος και συγχρόνως σαν διαδήλωση διαμαρτυρίας κατά των διακρίσεων και της βίας που ασκήθηκαν στους ομοφυλόφιλους, λεσβίες και τρανσεξουαλικούς της Νέας Υόρκης. Υπό τη στενή έννοια του όρου, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως η πρώτη μορφή gay pride που υπήρξε ποτέ.

Στην 30η επέτειο των γεγονότων της Νέας Υόρκης, το 1999, το μπαρ Stonewall ανακηρύχθηκε Μνημείο Εθνικής Κληρονομιάς, ενώ στην 40η επέτειο ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα ανακύρηξε τον Ιούνιο του 2009 μήνα περηφάνειας των ΛΟΑΤ [2].

Η διεθνής εξάπλωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Gay pride στο Μιλάνο (2008)

Με τα χρόνια, η επέτειος απέκτησε εορταστικό χαρακτήρα, απλώθηκε αρχικά και σε άλλες αμερικανικές πόλεις και στη συνέχεια σε πολλές άλλες χώρες, κυρίως του δυτικού κόσμου, ενώ καθιερώθηκε η 28η Ιουνίου ως η Ημέρα ΛΟΑΤ περηφάνειας (LGBT Pride Day). Για το λόγο αυτό τα περισσότερα LGBT pride ανά τον κόσμο διοργανώνονται συνήθως μήνα Ιούνιο.

Οι περισσότερο δημοφιλείς διοργανώσεις LGBT pride διεθνώς γίνονται στη Νέα Υόρκη, Σαν Φρανσίσκο, Βερολίνο, Λονδίνο, Παρίσι, Άμστερνταμ, Ρώμη, Βαρκελώνη, Σίδνεϊ κλπ., όμως μικρότερης εμβέλειας γίνονται και σε άλλες χώρες, κυρίως ευρωπαϊκές. Τα τελευταία χρόνια ο θεσμός εξαπλώθηκε και σε πόλεις όπως Μόσχα, Βαρσοβία, Πράγα, Κωνσταντινούπολη, Μανίλα, Ταϊπέι, Μπουένος Άιρες και χώρες όπως η Νότια Αφρική και το Ισραήλ.

Σε σημαντικό βαθμό ο έντονα πολιτικός χαρακτήρας των πρώτων Gay pride έδωσε τη θέση του σε έναν πιο πανηγυριώτικο, ενώ η εμπορευματοποίηση του πράγματος αφενός του έδωσε φεστιβαλικές διαστάσεις, αφετέρου όμως δημιούργησε «γκρίνιες» κυρίως οικονομικής φύσης. Πολλά ΛΟΑΤ άτομα προβληματίστηκαν για την αναγκαιότητα διατήρησης ενός θεσμού που έμοιαζε πλέον να αποσκοπεί περισσότερο στον εντυπωσιασμό παρά στην προβολή αιτημάτων. [3]

Παρ' όλα αυτά οι περισσότερες εκδηλώσεις κατάφεραν να αποκτήσουν θεσμική διάσταση μη περιοριζόμενες σε ατομικές πρωτοβουλίες, καθώς σε μεγάλο βαθμό υποστηρίχθηκαν από τις επίσημες δημοτικές αρχές των πόλεων και από πλειάδα κρατικών και μη κρατικών φορέων και οργανώσεων. Οι διοργανώσεις δεν ματαιώθηκαν ακόμη κι όταν υπήρξαν αντιδράσεις (π.χ. από τον δήμαρχο της Μόσχας ή τον ίδιο τον Πάπα, στη Ρώμη). Στις 7 Ιουνίου του 2009 έγινε παρέλαση ομοφυλοφίλων στη Σαγκάη (Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας) για πρώτη φορά στα χρονικά της κομμουνιστικής χώρας [4].

Gay pride και κοινωνικοί αγώνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τις ενδιαφέρουσες περιπτώσεις συμμετοχής σε gay pride μιας διαφορετικής κοινωνικής ομάδας σημειώθηκε το 1985 στη Μεγάλη Βρετανία. Κατά τη διάρκεια της μεγάλης απεργίας των Βρετανών ανθρακωρύχων τη διετία 1984-1985, μία ομάδα της Βρετανικής ΛΟΑΤ κοινότητας οργάνωσε επιτροπή συμπαράστασης στους απεργούς.

Στο gay pride του Λονδίνου που ακολούθησε, κατέβηκε και μάλιστα τέθηκε επικεφαλής της διαδήλωσης μια ομάδα απεργών ως αντιπροσωπεία του εργατικού σωματείου τους, κάτι που κατέδειξε ένα ευρύτερο πεδίο αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε διαφορετικές ομάδες, που όμως δραστηριοποιούνται στο ίδιο κοινωνικό περιβάλλον. [5]

Gay pride στην Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι δεκαετίες '80 και '90[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Gay pride, Αθήνα, 2008

Η πρώτη απόπειρα διοργάνωσης gay pride στην Ελλάδα επιχειρήθηκε από το ΑΚΟΕ (Απελευθερωτικό Κίνημα Ομοφυλόφιλων Ελλάδας) στις 28 Ιουνίου 1980 στην Αθήνα, οριοθετώντας την κυρίως ως πολιτική εκδήλωση και επαναλήφθηκε δειλά 2 χρόνια αργότερα στο χώρο του Ζαππείου. [6] Έπρεπε να περάσουν 10 χρόνια για να διοργανωθούν αντίστοιχες εκδηλώσεις, κυρίως από ατομικές πρωτοβουλίες (Λόφος Στρέφη 1992, 1994, 1995, Πεδίον του Άρεως 1993, 1996 και σε κλειστούς χώρους 1998 και 1999). Την ίδια εποχή στην παραλία της Θεσσαλονίκης γίνονται οι αντίστοιχες διοργανώσεις από την ΟΠΟΘ (Ομάδα Πρωτοβουλίας Ομοφυλόφιλων Θεσσαλονίκης). [7]

Το Athens Pride[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 2005 και εντεύθεν όλες οι ΛΟΑΤ οργανώσεις και σύλλογοι της Ελλάδας συμβάλλουν ώστε να διοργανωθεί ένα αντίστοιχο των ξένων χωρών LGBT pride, το οποίο χρόνο με το χρόνο δέχεται και μαζικότερη συμμετοχή. Γίνεται πάντα τον μήνα Ιούνιο στο κέντρο της Αθήνας (πλατεία Κλαυθμώνος). Την πρώτη χρονιά του δέχθηκε εκτός των άλλων και την επίσημη υποστήριξη της δημάρχου Αθηναίων Ντόρας Μπακογιάννη, όμως ο διάδοχός της Νικήτας Κακλαμάνης αρνήθηκε να το θέσει υπό την αιγίδα του. [8] Το Athens Pride 2011 ωστόσο απέσπασε ξανά την υποστήριξη του Δήμου, μετά από απόφαση του δημάρχου Αθηναίων Γιώργου Καμίνη. [9]

Αντιδράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αντιgay διαδήλωση στο Σαν Φρανσίσκο (2006)

Σε αρκετές περιπτώσεις πολλών πόλεων του εξωτερικού εμφανίζονται ομάδες ατόμων που παράλληλα διαδηλώνουν την αντίθεσή τους στα LGBT pride και στους ομοφυλόφιλους γενικότερα. Στις περισσότερες των περιπτώσεων πρόκειται για μέλη Χριστιανικών οργανώσεων και διαδηλώνουν κατά κανόνα ειρηνικά, κρατώντας πλακάτ. Σε περιπτώσεις που οι διαδηλωτές είναι μέλη ακροδεξιών οργανώσεων (κυρίως σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης), τότε συνήθως επακολουθούν συγκρούσεις. Μικρής έκτασης επεισόδιο συνέβη στο pride της Αθήνας το 2008 με μέλη της Χρυσής Αυγής. [10]

Europride και World pride[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τις αρχές της δεκαετίας του '90 καθιερώθηκε ο θεσμός του Europride, της διοργάνωσης δηλαδή από διαφορετική πόλη κάθε χρονιά του μεγαλύτερου και εντυπωσιακότερου φεστιβάλ, πόλη που άτυπα γίνεται η ευρωπαϊκή ΛΟΑΤ πρωτεύουσα. Βασική προϋπόθεση για τη διοργάνωση, είναι να την υποστηρίζει τουλάχιστον η δημοτική αρχή της εκάστοτε διοργανώτριας πόλης ή οποιοσδήποτε επίσημος κρατικός φορέας. Οι διοργανώτριες πόλεις του Europride:

Παράλληλα καθιερώθηκε και ο θεσμός του World pride, δηλαδή της αντίστοιχης παγκόσμιας εκδήλωσης. Διεξάγεται κάθε 6 χρόνια, με πρώτη παγκόσμια πρωτεύουσα τη Ρώμη (2000). Ακολούθησε το 2006 η Ιερουσαλήμ, ενώ για το 2012 υποψήφιες πόλεις είναι το Λονδίνο και η Στοκχόλμη.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 10%: Out & Proud, Αυτή είναι η ιστορία μας
  2. Ο Πρόεδρος Ομπάμα για την επέτειο 40 χρόνων του Stonewall [1]
  3. Out & Proud [2]
  4. BBC, 7 Ιουνίου 2009.
  5. «Η απελευθέρωση των ομοφυλόφιλων και η πάλη για το σοσιαλισμό», Εκδόσεις Εργατική Δημοκρατία, Αθήνα 1993, σελίδα 46.
  6. Η σήραγγα του χρόνου. Gay pride 1982 [3]
  7. Gay Pride Day made in Greece [4]
  8. Ελληνικές Γραμμές: Ελληνική κοινωνία και gay pride
  9. http://www.theinsider.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=11915:with-the-support-of-the-municipality-of-athens-lathens-gay-pride-2011r&catid=69:life-style&Itemid=102
  10. indy.gr [5]

Photo gallery[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Gay pride στο Λονδίνο (2006)
Gay pride στη Νέα Υόρκη (2006)
Gay pride στο Παρίσι (2003)
Gay pride στο Βερολίνο (2006)
Gay pride στη Στοκχόλμη (2006)
Gay pride στη Μαδρίτη (2008)
Gay pride στη Ρώμη (2007)
Gay pride στο Σάο Πάολο (2004)
Gay pride στο Τορόντο (2007)
Gay pride στην Αθήνα (2009)
Gay pride στην Κοπεγχάγη (2008)
Gay pride στο Όσλο (2005)
Gay pride στη Βιέννη (2007)
Gay pride στο Μπουένος Άιρες (2007)
Gay pride στο Ρέικιαβικ (2004)
Gay pride στο Ελσίνκι (2007)
Gay pride στη Βαρσοβία (2008)
Gay pride στην Ταϊπέι (2005)
Gay pride στην Ιερουσαλήμ (2008)
Gay pride στη Βουδαπέστη (2008)
Gay pride στη Ζυρίχη (2004)
Gay pride στο Άμστερνταμ (2005)
Gay pride στην Κων/πολη (2008)
Gay pride στο Βουκουρέστι (2005)
Gay pride στο Σικάγο (2005)

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα