Θρησκεία στην Ελλάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Μεταξύ των διαφόρων θρησκειών στην Ελλάδα, η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία αποτελεί το δόγμα που αντιπροσωπεύει την πλειονότητα του πληθυσμού[1] και αναγνωρίζεται συνταγματικά ως "επικρατούσα θρησκεία" του κράτους. Άλλες μεγάλες θρησκείες στην Ελλάδα αποτελούν ο Καθολικισμός, ο Ισλαμισμός και ο Προτεσταντισμός.

Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του 2005, το 81% των Ελλήνων πολιτών πιστεύουν πως υπάρχει Θεός, το 16% πιστεύει στην ύπαρξη κάποιου είδους πνευματικής δύναμης, ενώ το 3% δεν πιστεύει στην ύπαρξη κάποιου είδους Θεού ή πνευματικής δύναμης[2].

Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη τον Απρίλιο του 2011 από την Κάπα Research ύστερα από παραγγελία της εφημερίδας Το Βήμα, ρωτώντας τους Έλληνες αν πιστεύουν στον Θεό ή όχι, το 56,3% απάντησε "ναι", το 20% "μάλλον ναι", ενώ το 7,7% των ερωτηθέντων απάντησε "μάλλον όχι" και 13% "όχι".[3].

Διαφορετικά είναι τα ευρήματα για τη θρησκευτική πίστη της πανελλαδικής έρευνας Metron Forum της Metron Analysis που δημοσιεύθηκαν το Δεκέμβριο του 2011. Στην έρευνα αυτή, το 95% δηλώνουν Χριστιανοί Ορθόδοξοι, το 1,5% δηλώνει ότι ανήκει σε κάποια άλλη θρησκεία, ενώ άθρησκοι ή άθεοι δηλώνουν το 2,8% του πληθυσμού, ποσοστό από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη[4]

Σύνταγμα και θρησκευτικά θέματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ελλάδα κατοχυρώνεται συνταγματικά το δικαίωμα της θρησκευτικής ανοχής και ελευθερίας στο Άρθρο 13 του Συντάγματος.[5]

Παρόλα αυτά, στην επικεφαλίδα του Συντάγματος γίνεται επίκληση "εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος", και η θρησκεία της "Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού" αναγνωρίζεται ως "επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα" στο Άρθρο 3 του Συντάγματος.[6] Στην 1η παράγραφο του ίδιου άρθρου, το Σύνταγμα ρυθμίζει τις εκκλησιαστικές σχέσεις μεταξύ της "Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδας, που γνωρίζει κεφαλή της τον Κύριο ημών Ιησού Xριστό" και της "Μεγάλης Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης", ενώ η 3η παράγραφος του ίδιου άρθρου απαγορεύει την μετάφραση της Αγίας Γραφής χωρίς την έγκριση της Ορθόδοξης Εκκλησίας.[6]

Το Άρθρο 14 που αφορά στην ελευθερία του λόγου, αναφέρει πως μεταξύ των εξαιρέσεων στις οποίες επιτρέπεται η άμεση κατάσχεση εντύπων ύστερα από παραγγελία εισαγγελέα, ανήκει η "προσβολή της χριστιανικής θρησκείας ή κάποιας άλλης γνωστής θρησκείας".[7] Ο χαρακτηρισμός "γνωστή θρησκεία" γίνεται και σε άλλα σημεία του Συντάγματος[6] χωρίς να καθίσταται πουθενά σαφές τι αποτελεί μία "γνωστή θρησκεία".

Επίσης, στο Άρθρο 16 αναφέρεται πως η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και μεταξύ άλλων έχει σκοπό "την ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης των Ελλήνων".[8] Τέλος, το Σύνταγμα ορίζει "ειδικό καθεστώς" για την περιοχή του Αγίου Όρους, και όποιος μονάσει εκεί αποκτάει αυτόματα την ελληνική ιθαγένεια.[9]

Θρησκείες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ελληνική Ορθοδοξία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Εκκλησία της Ελλάδος, μέλος της Ανατολικών Ορθόδοξων Εκκλησιών, αποτελεί την "επικρατούσα θρησκεία" σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ελλάδας, καθιστώντας την Ελλάδα την μόνη χώρα στον κόσμο όπου μία Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία αναγνωρίζεται ως επίσημη θρησκεία. Στατιστικά, τα μέλη της αποτελούν περίπου το 95% με 98%[1] του πληθυσμού.

Εκτός από τις διάφορες ειδικές ρυθμίσεις του Συντάγματος (βλ. Σύνταγμα και θρησκευτικά θέματα) η Εκκλησία της Ελλάδος χαίρει ιδιαίτερης μεταχείρισης από το κράτος. Συγκεκριμένα, η μισθοδοσία και οι συντάξεις των κληρικών χρηματοδοτούνται εξ' ολοκλήρου από το κράτος, η Εκκλησία φορολογείται ελάχιστα συγκριτικά με άλλους θρησκευτικούς οργανισμούς, και το μάθημα των Θρησκευτικών είναι υποχρεωτικό στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με το σύστημα των απαλλαγών να παραμένει ασαφές, λόγω των αντιφατικών εγκυκλίων του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.[10]

Προτεσταντισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Προτεστάντες, συμπεριλαμβανομένων των μελών της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας και της Κοινωνίας Ελεύθερων Ευαγγελικών Εκκλησιών Ελλάδας, ανέρχονται στις 30.000[11][12] Η Εκκλησία Συνάξεις του Θεού, η Διεθνής Εκκλησία του Τετραγωνικού Ευαγγελίου και άλλες Πεντηκοστιανές εκκλησίες της Ελληνικής Συνόδου των Αποστολικών Εκκλησιών αριθμούν 12.000 μέλη.[13] Η Ανεξάρτητη Ελευθέρα Αποστολική Εκκλησία Πεντηκοστής είναι η μεγαλύτερη Πεντηκοστιανή εκκλησία στην Ελλάδα με περισσότερες από 120 εκκλησίες.[14]

Καθολικισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ρωμαιοκαθολικισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Έλληνες πολίτες που δηλώνουν καθολικοί ανέρχονται περίπου στους 50.000[15] και ζουν κυρίως στις Κυκλάδες και τα Επτάνησα. Η Ρωμαιοκαθολική κοινότητα αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια με την έλευση αλλοδαπών και σήμερα πιστεύεται πως αριθμεί 200.000 μέλη.[15]

Ελληνοκαθολικισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ελληνοκαθολικοί αποτελούν κοινότητα των Καθολικών του Βυζαντινού Λειτουργικού Τύπου (Ritus Graecus), γνωστών ως Ελληνόρρυθμων Καθολικών ή Ουνιτών, ανέρχονται στα 5.000 μέλη[15] και ζουν κυρίως στην Αθήνα.

Μάρτυρες του Ιεχωβά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι χριστιανοί Μάρτυρες του Ιεχωβά, το 2014 αριθμούσαν 28.874 μέλη και 383 εκκλησίες σε όλη την Ελλάδα[16].

Αντβεντιστές της Εβδόμης Ημέρας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ελλάδα υπάρχουν 410 Αντβεντιστές της Εβδόμης Ημέρας με 10 εκκλησίες[17].

Μορμόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ελλάδα υπάρχουν 748 Μορμόνοι της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών, σε 4 εκκλησιαστικές κοινότητες[18].

Ισλάμ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης είναι κυρίως άτομα Τουρκικής καταγωγής, αν και υπάρχει επίσης η κοινότητα των Ελλήνων Μουσουλμάνων. Ο αριθμός των Μουσουλμάνων στην Ελλάδα πιστεύεται πως ανέρχεται στα 97.604 άτομα ή στο 0.95% του συνολικού πληθυσμού σύμφωνα με απογραφή του 1991.[19] Οι Μουσουλμάνοι μετανάστες εκτιμάται πως είναι γύρω στα 200.000 με 300.000 άτομα.[20]

Ιουδαϊσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ιουδαϊκή κοινότητα στην Ελλάδα αριθμεί σήμερα περίπου 5.500 μέλη, που κατοικούν κυρίως στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα, τον Βόλο, τη Χαλκίδα, τα Ιωάννινα, τα Τρίκαλα και την Κέρκυρα, ενώ λιγότεροι συναντώνται στην Καβάλα και τη Ρόδο.[21] Αποτελείται κυρίως από δύο ομάδες, τους Ρωμανιώτες, Ιουδαϊκές κοινότητες που ζούσαν στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου από την αρχαιότητα, και τους λαντινόφωνους Σεφαρδίτες που εβραϊκό φύλο που ήρθε από την Ισπανία κατά τα Οθωμανικά χρόνια και εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη.

Ελληνικός Νεοπαγανισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίπου 2.000 είναι τα μέλη της νεοπαγανιστικής "Ελληνικής εθνικής θρησκείας" (Δωδεκαθεϊσμός).[22][23][24]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 «Greece». The World Factbook. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gr.html#People. Ανακτήθηκε στις 2007-09-15. 
  2. «Eurobarometer on Social Values, Science and technology 2005 - page 11» (PDF). http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_225_report_en.pdf. Ανακτήθηκε στις 2007-05-05. 
  3. To Βήμα - Πιστεύουμε αλλά δεν εκκλησιαζόμαστε
  4. Πανελλαδική Έρευνα Metron Forum, 29 Δεκεμβρίου 2011
  5. Άρθρο 13, Σύνταγμα της Ελλάδας
  6. 6,0 6,1 6,2 Άρθρο 3, Σύνταγμα της Ελλάδας
  7. Άρθρο 14, Σύνταγμα της Ελλάδας
  8. Άρθρο 16, Σύνταγμα της Ελλάδας
  9. Άρθρο 105, Σύνταγμα της Ελλάδας
  10. Δελτίο Τύπου Συνηγόρου του Πολίτη 17-11-2008
  11. «Executive Summary Discrimination on the grounds of religion and belief GREECE» (PDF). Dr Ioannis Ktistakis & Dr Nicholas Sitaropoulos. ec.europa.eu. 2004-06-22. http://ec.europa.eu/employment_social/fundamental_rights/pdf/aneval/religion_el.pdf. Ανακτήθηκε στις 2007-04-14. 
  12. «International Religious Freedom Report 2007: Greece». US Dept. of State/Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor. www.state.gov. 2006-09-15. http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90178.htm. Ανακτήθηκε στις 2007-04-14. 
  13. Synod of Apostolic Church of Christ
  14. Chirch adresses from the Official Site - in Greek
  15. 15,0 15,1 15,2 «Religious Freedom in Greece (September2002)» (RTF). Greek Helsinki Monitor Minority Rights Group - Greece. http://www.greekhelsinki.gr/bhr/english/organizations/ghm_mrgg_religious_freedom_2002.rtf. Ανακτήθηκε στις 2007-09-15. 
  16. Βιβλίο Έτους των Μαρτύρων του Ιεχωβά 2014, Watch Tower Bible And Tract Society of Pennsylvania, σελ. 180-181
  17. Office of Archives, Statistics and Research
  18. Mormon Newsroom
  19. Υπουργείο Εξωτερικών, Υπηρεσία Ενημέρωσης: Μουσουλμάνικη μειονότητα Θράκης και Ελληνική Επιτροπή για τη διαχείριση των υδατικών πόρων: Στοιχεία από την πρόσφατη απογραφή του πληθυσμού
  20. «International Religious Freedom Report 2006: Greece». US Dept. of State/Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor. www.state.gov. 2006-09-15. http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71383.htm. Ανακτήθηκε στις 2007-09-15. 
  21. Short History Of The Jewish Communities In Greece (pdf), publicized by the Central Board of Jewish Communities in Greece
  22. Newstatesman - The ancient gods of Greece are not extinct
  23. Telegraph.co.uk - Modern Athenians fight for the right to worship the ancient Greek gods
  24. The US government gives a generic number of 2000.United States Department of State - International Religious Freedom Report 2006

Βλέπε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]