Θρησκεία στην Ελλάδα
Μεταξύ των διαφόρων θρησκειών στην Ελλάδα, η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία αποτελεί το δόγμα που αντιπροσωπεύει την πλειονότητα του πληθυσμού[1] και αναγνωρίζεται συνταγματικά ως "επικρατούσα θρησκεία" του κράτους. Άλλες μεγάλες θρησκείες στην Ελλάδα αποτελούν ο Καθολικισμός, ο Ισλαμισμός και ο Προτεσταντισμός.
Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του 2005, το 81% των Ελλήνων πολιτών πιστεύουν πως υπάρχει Θεός, το 16% πιστεύει στην ύπαρξη κάποιου είδους πνευματικής δύναμης, ενώ το 3% δεν πιστεύει στην ύπαρξη κάποιου είδους Θεού ή πνευματικής δύναμης.[2] Σύμφωνα με μία πιο πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη τον Απρίλιο του 2011 από την Κάπα Research ύστερα από παραγγελία της εφημερίδας Το Βήμα, ρωτώντας τους Έλληνες αν πιστεύουν στον Θεό ή όχι, το 56,3% απάντησε "ναι", το 20% "μάλλον ναι", ενώ το 7,7% των ερωτηθέντων απάντησε "μάλλον όχι" και 13% "όχι".[3]
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Σύνταγμα και θρησκευτικά θέματα
Στην Ελλάδα κατοχυρώνεται συνταγματικά το δικαίωμα της θρησκευτικής ανοχής και ελευθερίας στο Άρθρο 13 του Συντάγματος.[4]
Παρόλα αυτά, στην επικεφαλίδα του Συντάγματος γίνεται επίκληση "εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος", και η θρησκεία της "Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού" αναγνωρίζεται ως "επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα" στο Άρθρο 3 του Συντάγματος.[5] Στην 1η παράγραφο του ίδιου άρθρου, το Σύνταγμα ρυθμίζει τις εκκλησιαστικές σχέσεις μεταξύ της "Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ελλάδας, που γνωρίζει κεφαλή της τον Κύριο ημών Ιησού Xριστό" και της "Μεγάλης Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης", ενώ η 3η παράγραφος του ίδιου άρθρου απαγορεύει την μετάφραση της Αγίας Γραφής χωρίς την έγκριση της Ορθόδοξης Εκκλησίας.[5]
Το Άρθρο 14 που αφορά στην ελευθερία του λόγου, αναφέρει πως μεταξύ των εξαιρέσεων στις οποίες επιτρέπεται η άμεση κατάσχεση εντύπων ύστερα από παραγγελία εισαγγελέα, ανήκει η "προσβολή της χριστιανικής θρησκείας ή κάποιας άλλης γνωστής θρησκείας".[6] Πρέπει να σημειωθεί πως ο χαρακτηρισμός "γνωστή θρησκεία" γίνεται και σε άλλα σημεία του Συντάγματος[5] χωρίς να καθίσταται πουθενά σαφές τι αποτελεί μία "γνωστή θρησκεία".
Επίσης, στο Άρθρο 16 αναφέρεται πως η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και μεταξύ άλλων έχει σκοπό "την ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης των Ελλήνων".[7] Τέλος, το Σύνταγμα ορίζει "ειδικό καθεστώς" για την περιοχή του Αγίου Όρους, και όποιος μονάσει εκεί αποκτάει αυτόματα την ελληνική ιθαγένεια.[8]
[Επεξεργασία] Θρησκείες
[Επεξεργασία] Ελληνική Ορθοδοξία
Η Εκκλησία της Ελλάδος, μέλος της Ανατολικών Ορθόδοξων Εκκλησιών, αποτελεί την "επικρατούσα θρησκεία" σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ελλάδας, καθιστώντας την Ελλάδα την μόνη χώρα στον κόσμο όπου μία Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία αναγνωρίζεται ως επίσημη θρησκεία. Στατιστικά, τα μέλη της αποτελούν περίπου το 95% με 98%[1] του πληθυσμού, αν και πρόσφατες έρευνες πάνω στην θρησκευτικότητα των Ελλήνων πολιτών φαίνεται να αντικρούουν αυτά τα ποσοστά.[2]
Εκτός από τις διάφορες ειδικές ρυθμίσεις του Συντάγματος (βλ. Σύνταγμα και θρησκευτικά θέματα) η Εκκλησία της Ελλάδος χαίρει ιδιαίτερης μεταχείρισης από το κράτος. Συγκεκριμένα, η μισθοδοσία και οι συντάξεις των κληρικών χρηματοδοτούνται εξ' ολοκλήρου από το κράτος, η Εκκλησία φορολογείται ελάχιστα συγκριτικά με άλλους θρησκευτικούς οργανισμούς, και το μάθημα των Θρησκευτικών είναι υποχρεωτικό στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με το σύστημα των απαλλαγών να παραμένει ασαφές, λόγω των αντιφατικών εγκυκλίων του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.[9]
[Επεξεργασία] Προτεσταντισμός
Οι Προτεστάντες, συμπεριλαμβανομένων των μελών της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας και της Κοινωνίας Ελεύθερων Ευαγγελικών Εκκλησιών Ελλάδας, ανέρχονται στις 30.000[10][11] Η Εκκλησία Συνάξεις του Θεού, η Διεθνής Εκκλησία του Τετραγωνικού Ευαγγελίου και άλλες Πεντηκοστιανές εκκλησίες της Ελληνικής Συνόδου των Αποστολικών Εκκλησιών αριθμούν 12.000 μέλη.[12] Η Ανεξάρτητη Ελευθέρα Αποστολική Εκκλησία Πεντηκοστής είναι η μεγαλύτερη Πεντηκοστιανή εκκλησία στην Ελλάδα με περισσότερες από 120 εκκλησίες.[13] Δεν υπάρχουν επίσημα στατιστικά στοιχεία για την Ελευθέρα Αποστολική Εκκλησία Πεντηκοστής, αλλά η Ορθόδοξη Εκκλησία εκτιμά πως οι πιστοί της ανέρχονται στα 20.000 άτομα.[14]
[Επεξεργασία] Καθολικισμός
[Επεξεργασία] Ρωμαιοκαθολικισμός
Οι Έλληνες πολίτες που δηλώνουν καθολικοί ανέρχονται περίπου στους 50.000[15] και ζουν κυρίως στις Κυκλάδες και τα Επτάνησα. Η Ρωμαιοκαθολική κοινότητα αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια με την έλευση αλλοδαπών και σήμερα πιστεύεται πως αριθμεί 200.000 μέλη.[15]
[Επεξεργασία] Ελληνοκαθολικισμός
Οι Ελληνοκαθολικοί αποτελούν κοινότητα των Καθολικών του Βυζαντινού Λειτουργικού Τύπου (Ritus Graecus), γνωστών ως Ελληνόρρυθμων Καθολικών ή Ουνιτών, ανέρχονται στα 5.000 μέλη[15] και ζουν κυρίως στην Αθήνα.
[Επεξεργασία] Ισλάμ
Οι Τούρκοι και Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης είναι κυρίως άτομα Τουρκικής καταγωγής, αν και υπάρχει επίσης η κοινότητα των Ελλήνων Μουσουλμάνων. Ο αριθμός των Μουσουλμάνων στην Ελλάδα πιστεύεται πως ανέρχεται στα 97.604 άτομα ή στο 0.95% του συνολικού πληθυσμού σύμφωνα με απογραφή του 1991.[16] Οι Μουσουλμάνοι μετανάστες εκτιμάται πως είναι γύρω στα 200.000 με 300.000 άτομα.[17]
[Επεξεργασία] Ιουδαϊσμός
Η Ιουδαϊκή κοινότητα στην Ελλάδα αριθμεί σήμερα περίπου 5.500 μέλη, που κατοικούν κυρίως στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα, τον Βόλο, τη Χαλκίδα, τα Ιωάννινα, τα Τρίκαλα και την Κέρκυρα, ενώ λιγότεροι συναντώνται στην Καβάλα και τη Ρόδο.[18] Αποτελείται κυρίως από δύο ομάδες, τους Ρωμανιώτες, Ιουδαϊκές κοινότητες που ζούσαν στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου από την αρχαιότητα, και τους λαντινόφωνους Σεφαρδίτες που εβραϊκό φύλο που ήρθε από την Ισπανία κατά τα Οθωμανικά χρόνια και εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη.
[Επεξεργασία] Ελληνικός Νεοπαγανισμός
Περίπου 2.000 είναι τα μέλη της νεοπαγανιστικής "Ελληνικής εθνικής θρησκείας" (Δωδεκαθεϊσμός).[19][20][21]
[Επεξεργασία] Υποσημειώσεις
- ↑ 1,0 1,1 "Greece". The World Factbook. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gr.html#People. Ανακτήθηκε την 2007-09-15.
- ↑ 2,0 2,1 "Eurobarometer on Social Values, Science and technology 2005 - page 11" (PDF). http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_225_report_en.pdf. Ανακτήθηκε την 2007-05-05.
- ↑ To Βήμα - Πιστεύουμε αλλά δεν εκκλησιαζόμαστε
- ↑ Άρθρο 13, Σύνταγμα της Ελλάδας
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Άρθρο 3, Σύνταγμα της Ελλάδας
- ↑ Άρθρο 14, Σύνταγμα της Ελλάδας
- ↑ Άρθρο 16, Σύνταγμα της Ελλάδας
- ↑ Άρθρο 105, Σύνταγμα της Ελλάδας
- ↑ Δελτίο Τύπου Συνηγόρου του Πολίτη 17-11-2008
- ↑ "Executive Summary Discrimination on the grounds of religion and belief GREECE" (PDF). Dr Ioannis Ktistakis & Dr Nicholas Sitaropoulos. ec.europa.eu. 2004-06-22. http://ec.europa.eu/employment_social/fundamental_rights/pdf/aneval/religion_el.pdf. Ανακτήθηκε την 2007-04-14.
- ↑ "International Religious Freedom Report 2007: Greece". US Dept. of State/Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor. www.state.gov. 2006-09-15. http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90178.htm. Ανακτήθηκε την 2007-04-14.
- ↑ Synod of Apostolic Church of Christ
- ↑ Chirch adresses from the Official Site - in Greek
- ↑ Orthodox estimate - in greek
- ↑ 15,0 15,1 15,2 "Religious Freedom in Greece (September2002)" (RTF). Greek Helsinki Monitor Minority Rights Group - Greece. http://www.greekhelsinki.gr/bhr/english/organizations/ghm_mrgg_religious_freedom_2002.rtf. Ανακτήθηκε την 2007-09-15.
- ↑ Υπουργείο Εξωτερικών, Υπηρεσία Ενημέρωσης: Μουσουλμάνικη μειονότητα Θράκης και Ελληνική Επιτροπή για τη διαχείρηση των υδατικών πόρων: Στοιχεία από την πρόσφατη απογραφή του πληθυσμού
- ↑ "International Religious Freedom Report 2006: Greece". US Dept. of State/Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor. www.state.gov. 2006-09-15. http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71383.htm. Ανακτήθηκε την 2007-09-15.
- ↑ Short History Of The Jewish Communities In Greece (pdf), publicized by the Central Board of Jewish Communities in Greece
- ↑ Newstatesman - The ancient gods of Greece are not extinct
- ↑ Telegraph.co.uk - Modern Athenians fight for the right to worship the ancient Greek gods
- ↑ The US government gives a generic number of 2000.United States Department of State - International Religious Freedom Report 2006
[Επεξεργασία] Βλέπε επίσης
- Θρησκεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση
- Κατάλογος θρησκευτικών κοινοτήτων στην Ελλάδα
- Κατάλογος θρησκειών
- Ελλάδα: Δημογραφία