Ελληνικές βουλευτικές εκλογές Ιουνίου 1989

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ελληνικές βουλευτικές εκλογές Ιουνίου 1989
Flag of Greece.svg
1985 ←
18 Ιουνίου 1989
→ 1989

  Πρώτο κόμμα Δεύτερο κόμμα Τρίτο κόμμα
  Constantine Mitsotakis.jpg Andreas Papandreou (1968) 2.jpg Charilaos Florakis.JPG
Επικεφαλής Κωνσταντίνος Μητσοτάκης Ανδρέας Παπανδρέου Χαρίλαος Φλωράκης
Κόμμα Νέα Δημοκρατία ΠΑ.ΣΟ.Κ. Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου
Επικεφαλής από 1 Σεπτεμβρίου 1984 3 Δεκεμβρίου 1974 8 Απριλίου 1989
Προηγούμενες εκλογές 40,85%, 126 έδρες 45,82%, 161 έδρες Νέο κόμμα
Έδρες
145 / 300
125 / 300
28 / 300
Αλλαγή στις έδρες Increase19 Decrease36 Νέο κόμμα
Λαϊκή ψήφος 2.887.488 2.551.518 855.944
Ποσοστό 44,25% 39,13% 13,13%
Μεταβολή Increase3,5% Decrease6,7% Νέο κόμμα

  Τέταρτο κόμμα Πέμπτο κόμμα
  Kostis stephanopoulos.jpg
Επικεφαλής Κωστής Στεφανόπουλος Ισμαήλ Μολλά
Κόμμα ΔΗ.ΑΝΑ. Εμπιστοσύνη (κόμμα)
Επικεφαλής από 6 Φεβρουαρίου 1985
Προηγούμενες εκλογές Νέο κόμμα Νέο κόμμα
Έδρες
1 / 300
1 / 300
Αλλαγή στις έδρες Νέο κόμμα Νέο κόμμα
Λαϊκή ψήφος 65.614 34.145
Ποσοστό 1,00% 0,5%
Μεταβολή Νέο κόμμα Νέο κόμμα

Απερχόμενος Πρωθυπουργός

Ανδρέας Παπανδρέου
ΠΑ.ΣΟ.Κ.

Επόμενος Πρωθυπουργός

Τζαννής Τζαννετάκης
Νέα Δημοκρατία

Οι βουλευτικές εκλογές της 18ης Ιουνίου 1989 που διεξήχθησαν από την κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου έφεραν στην πρώτη θέση το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας υπό τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, αλλά χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Έτσι, ο Ανδρέας Παπανδρέου παρέμεινε πρωθυπουργός μέχρι τις 2 Ιουλίου 1989, οπότε η Νέα Δημοκρατία και ο Συνασπισμός αποφάσισαν τον σχηματισμό της κυβέρνησης Τζαννετάκη. Ειδικότερα, η ΝΔ με 44,25% των ψήφων έλαβε 145 έδρες, το ΠΑΣΟΚ με 39,13% 125 έδρες, ο Συνασπισμός με 13,13% 28 έδρες και από 1 έδρα κατέλαβαν η ΔΗΑΝΑ με 1% και ο ανεξάρτητος Μουσουλμάνος με 0,5%.

Οι εκλογές διεξήχθησαν με το νόμο 1847/1989 (παραλλαγή της απλής αναλογικής) που είχε ψηφίσει η κυβέρνηση Παπανδρέου λίγους μήνες πριν. Ο νόμος αυτός αποκλήθηκε «νόμος Κουτσόγιωργα», αλλά στην πραγματικότητα προετοιμάστηκε από μια ομάδα πολιτικών επιστημόνων κοντά στον Ανδρέα Παπανδρέου, με προεξάρχοντα τον σύμβουλο του πρωθυπουργού Γιώργο Κίσσονα.

Οι εκλογές έγιναν με το σκάνδαλο Κοσκωτά να απασχολεί σχεδόν αποκλειστικά την επικαιρότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το φθινόπωρο του 1988 οι εφημερίδες «Έθνος», «Βήμα», «Νέα» και «Ελευθεροτυπία», που μέχρι τότε υποστήριζαν το ΠΑΣΟΚ, άρχισαν σκληρές προσωπικές επιθέσεις στον Ανδρέα Παπανδρέου και σε όσους υπουργούς θεωρούσαν συνεργάτες του Κοσκωτά, σε καθημερινή βάση. Επίσης, από το Νοέμβριο του 1988 η δεξιά εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος», που εξέδιδε ο Άρης Βουδούρης (πρώην οπαδός του Παπανδρέου που μεταβλήθηκε σε πολέμιό του) είχε κατακτήσει την πρώτη θέση στην κυκλοφορία, με συνεχείς επιθέσεις σε πρόσωπα του στενού περιβάλλοντος του πρωθυπουργού, όπως η ερωμένη του Δήμητρα Λιάνη και ο επιχειρηματίας και επιστήθιος φίλος του Γιώργος Λούβαρης.

Τα μόνα στηρίγματα που απέμεναν στον Ανδρέα Παπανδρέου στον χώρο του Τύπου ήταν η «Αυριανή», που διατηρούσε υψηλά ποσοστά κυκλοφορίας αλλά είχε πλέον χάσει την πρώτη θέση, και η «Επικαιρότητα», εφημερίδα που εξέδιδε από τα τέλη του 1988 ο φίλος του πρωθυπουργού επιχειρηματίας Σωκράτης Κόκκαλης. Ο έλεγχος της ΕΡΤ από το ΠΑΣΟΚ δεν μπορούσε να παίξει αποφασιστικό ρόλο στις εκλογές, καθώς εν πολλοίς αντισταθμιζόταν από τους δεκάδες αντικυβερνητικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς που είχαν ιδρυθεί τα αμέσως προηγούμενα χρόνια.

Η κυβέρνηση Τζαννετάκη, με την αφύσικη σύμπραξη Δεξιάς και Αριστεράς που είχε διακηρυγμένο στόχο την παραπομπή των υπευθύνων για την υπόθεση Κοσκωτά δεν μακροημέρευσε, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να οδηγηθεί σε νέες εκλογές το Νοέμβριο.

Από τα δυσάρεστα φαινόμενα της προεκλογικής αλλά και της μετεκλογικής περιόδου ήταν οι συμπλοκές ανάμεσα σε οπαδούς του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Οι πιο εκτεταμένες συγκρούσεις μεταξύ οπαδών των δύο κομμάτων έγιναν το βράδυ της 10ης Ιουνίου στη Θεσσαλονίκη, με αποτέλεσμα 29 άνθρωποι να τραυματιστούν, μεταξύ των οποίων και ο τότε προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης Δημήτριος Σιδέρης.[1] Το πιο δυσάρεστο περιστατικό συνέβη στις 29 Ιουνίου στο χωριό Ηράκλεια του νομού Φθιώτιδας, όταν οπαδοί του ΠΑΣΟΚ ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου τον πρόεδρο του χωριού και στέλεχος της ΝΔ Σπύρο Λατσούδα.[2]

Αποτελέσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αποτελέσματα των εκλογών της 18 Ιουνίου 1989 Ψήφοι Έδρες
No. +− % No. +−
Νέα Δημοκρατία Κωνσταντίνος Μητσοτάκης 2.887.488 44,25% +3,5% 145 +19
Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑΣΟΚ) Ανδρέας Παπανδρέου 2.551.518 39,13% -6,7% 125 -36
Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου Χαρίλαος Φλωράκης 855.944 13,13% +4,0% 28 +16
Δημοκρατική Ανανέωση Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος 65.614 1,0% - 1 -
Εμπιστοσύνη (Ροδόπη)[3] 34.145 0,5% +0,2% 1 +1
Εθνική Πολιτική Ένωσις 21.149 0,3% -0,0% - -
ΚΚΕ εσωτερικού - Ανανεωτική Αριστερά 18.114 0,3% -1,5% 0 -1
Χριστιανική Δημοκρατία 11.450 0,2% - - -
Κόμμα Φιλελευθέρων 9.001 0,1% -0,1% 0 -
Οικολογικό Κίνημα Πολιτική Αναγέννηση 7.941 0,12 %
Ένωση Δημοκρατικού Κέντρου 7.770 0,1% - - -
Εναλλακτική Αντικαπιταλιστική Συσπείρωση 6.154 0,09 %
Άμεση Δημοκρατία 5.844 0,09 %
Ελληνικό Ριζοσπαστικό Κίνημα 4.269 0,07 %
Ελληνορθόδοξο Κίνημα Σωτηρίας 3.716 0,06 %
ΚΚΕ μαρξιστικό - λενινιστικό 3.361 0,05 %
Επαναστατικό Κομμουνιστικό Κίνημα Ελλάδας 2.760 0,04 %
Αγωνιστικό Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας 2.738 0,04 %
Αυτοδύναμη Κίνηση Εργατικής Πολιτικής (ΑΚΕΠ) 2.096 0,03 %
Μαρξιστικό Λενινιστικό ΚΚΕ 1.594 0,02 %
Ενιαίο Αντιϊμπεριαλιστικό Μέτωπο 1.487 0,02 %
Ολυμπισμός 1.376 0,02 %
Οργάνωση για την Ανασυγκρότηση του ΚΚΕ 969 0,01 %
Ανεξάρτητο Κίνημα Δημοκρατικής Αναγέννησης 145 0%
Ανεξάρτητοι - Μεμονωμένοι 10.656 0,16 %
Έγκυροι ψήφοι 6.521.211 100,00   300  
Άκυροι ψήφοι 148.017  
Σύνολο 6.669.228
(84.5%)
Πηγή: Thomas T. Mackie (January 1991). «General elections in Western Nations during 1989». European Journal of Political Research 19 (1): 157-162. doi:10.1111/j.1475-6765.1991.tb01182.x. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Λευτέρης Παπαδόπουλος, Το βρώμικο '89: Το σκάνδαλο, η συγκυβέρνηση και η παραπομπή, εκδόσεις Κάκτος, 2010

Σημειώσεις και παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Η Καθημερινή, 11 Ιουνίου 1989
  2. Η Καθημερινή, 30 Ιουνίου 1989
  3. Το πολιτικό κόμμα «Εμπιστοσύνη» παρουσίασε δικό του ψηφοδέλτιο μόνο στην εκλογική περιφέρεια του Νομού Ροδόπης, συγκεντρώνοντας ποσοστό 32,62% των ψήφων.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]